장음표시 사용
161쪽
non proveniunt ex amore Dei omnia agente propter Deum: sive quod volitiones, ct amones omnes ex illo amore sancto, vel ex amore mundi, & maIo proveniant. Medium inter utrumque exemplo Schismatici laudabiliter patientis, etsi ad vitam aeternatio non utiliter, comprobatum perspicimus. Hinc Psalm. iri. ad illud, ubi vermis
eorum nou moritur , O ignit eorum non extinguetur: H Audiunt haec homines , &,,, quia vero futura sunt impiis, timent, &M continent se a peccatis, timent quidem; si sed non amant justitiam a cum autem per M timorem continent se , fit consuetudo ju-,, stitiae, & incipit quod durum erat, amari, , , & dulcescit Deus Timor hic non nascitur ex amore Dei super omnia et dicitur enim nondum amari justitia; & tamen per
eum homines continent se a peccatis. Non igitur timor ipse peccatum est , neque ex amore mundi, & malo proficiscitur. Quapropter sallit articulus , asserens, non est nisi duos amores, unde volitiones , de actiones omnes nostrae scaturiant; amorem Dei sanctum, & mundi inquinatum vitio. Ibidem se Ille timor nondum castus M praesentiam Domini, & poenas timet et ti-- more facit, quidquid boni facit e nor se timore amittendi bonum illud; sed timo-,, re faciendi illud malum i non timet ne,, perdat amplexus pulcherrimi sponsi; sed
se timet, no mittatur in gehennam et bonus,, est & iste timor, utilis est ,, . Et tamen nec amor Dei super omnia est, nec ex amore illo progenitus. Non igitur omnis actio nascitur ex amore Dei omnia faciente propter Deum, vel ex amore saeculi perverso. ia De verbis Apostoli sermone 13. T morservus est, charitas libera se; O , ut sic dicam, timor est servius charitatis et ne post eat
Diabolus cor tuum, praecedatfervus in eorde tuo, o fervet Dominae venturae lacumi se vestimore poena , si nondum potet amore iustitiae. Timorem hunc non nasci ex amore Dei super omnia & quem Deus remuneratur, permspicuum est; quia supponitur praeceder amorem justitiae, & charitatem, eique venisturae praeparare locum . Atqui Deum, & iustitiam nondum efficaciter amantibus Augustinus timorem suadet, & observationem
mandatorum , ac fugam peccati ex timore: Iterum itaque refellitur damnatus error, fingens, actiones omnes ex vitioso nostri &mundi amore procedere,quae non profluunt
ex amore Dei omnia agente propter Deum .
Rursus de verbis Apostoli sermon. I s. vel , juxta novam editionem , sermone I S.
H Etiamsi timore gehennae non facis ma-
,, tum , nondum es perfectu Ir audeo dice-,, re , si timore gehennae non facis malum,
si est quidem in te fides ; quia credis, futu- se rum esse Dei judicium: gaudeo fidei tuae; se sed adhuc timeo malitiae tuae. Quid est, si quod dixi, quia si timore gehennae non
,, facis bonum . Aliud est timere poenam, ,, aliud amare justitiam . Amor in te castus,, esse debet, quo amore desideres vider
H non coelum , & terram, non campos li-,, quidos maris, non spectacula nugatoria, H non fulgores, nitorem ire gemmarum; si sed desidera videre Deum tuum , amaro,, Deum tuum, quia dietum est: Dilectissimi, is Filii Dei mu , O nondum apparuit quid
D erimus. Seimur autem, quia, cum apparue-
- rit, similes ei erimus; qu ni .m videbimuris eum is cuti est . Ecce propter quam taliosi nem fac bonum; ecce propter quam noliis facere malum.
Possumus igitur , in Augustini sententia
timore gehennae non facere malum; et si ista a malo abstinentia ad perfictionem nomiuisciat; quia Christiani hominis iustitio
duas partes complectitur; fugam mali, &prosccutionem boni . Timet adhuc Augustinus malitiae hominis, quamdiu solo timore gehennae abstinet a malo , non amans iustitiam; tali enim timore neque delicta praeterita eluuntur, & ei saepe, non semper , annexa est in peccatoribus prava servilitas; seu deliberata velleitas peccandi, si possent impune . Non infimus autem perfectionis gradus est, amare justitiam propter aeternam beatitudinem. Posterius motivum maxim h inculcat hic Augustinus : Ecce , inquit, propter quam Mnsionem fac bonum ; ecce propter quam nolifacere malum . Amor Dei, qui omnia agit propter Deum , quemque Deus remuneratur, tum in sensu obvio , & communi, tum m
ximo in sensu Quc elliano, & omnium Quem ello, Baio , ae Jan senio adhaerentium
est benevolentiae, per hoc differens ab amore , quo Deum nobis sperando cupimus, tamquam finem nostrum ultimum , & suprema in beatitudinem, quod posterior amor concupiscentiae sit , quo nos ipsi diligimus,
en quo non referimus omnia ad Deum amore
benevolentiae praecepto in primo , de maximmo mandato, quod in omnibus actibus locum habere statuit Qtiemellus ,& ejus pas sim in Baiani sino, & Iansenismo socii.3 Amor quicunque ab illo benevolentiae separatus , est, inquiunt, amor , quo nos issor , ac mundum diligimus , qui quod ad Deum referendum es, non refert , dy pro ter
hoc ipsumsit matur. Hunc esse Quesnelli sen-
162쪽
a8. Pars II. Proposi XLIV. Cap. VI. aps
sum nullus dubitaverit, lecto capite primo Propositionis hujus g .In omnibus quoque, quas viderc licuit, ejus vindiciis , ad hunc sensum omnia concurrunt; nihil prorsus ab eo dissidens reperior Augiistino autem amor spei, & concupiscentiae coelestis, a supremo benevolentiae praescindens, adhuc amor castus , imo de gratuitus est, quo Deum grati, diligimus.
Clarissima de hoe Sancti Doctoris sententia est in Pselmum f. ri Deus gratis so,, vult coli, gratis se vult diligi, hoc est
M caste amari; non propterea se amari, quia
se dat aliquid praeter se, sed quia dat se. In
M Psalm. Io . Uidetur mihi admoneri se-M men Abrahae, qui sunt omnes filii pro- missionis, pertinentes ad aeternam haere-M ditatem testamenti aeterni, ut tanquam H ipsam haereditatem eligant Deum,& eum M gratis colant, id est propter ipsum; non , , propter aliquod emolumentum mercedis,, extra ipsum. In Psalm. 33. Deus no-,, ster laudetur voluntate, ametur charita-M te , eratuitum sit, quod amatur, & quod si Iaudatur. Quid est gratuitum e ipse pro-M pter se, non propter aliud . Si enim lau- das Deum, ut det tibi aliquod aliud, jam
M nou gratis amas Deum. Erubesceres, si te, , uxor tua propter divitias amaret ... ipsum
M autem gratis dilige; quia melius ab eo se non invenis , quod det, quam seipsum. Praetereunda hic non est virorum Augustiniani sensus peritissimorum animadversio, quod S. Doctor charitatis nomine non in stricia semper significatione utatur, quin illud extendat etiam ad amorem spei proprium, ut ipse hie se Augustinus explicuit, de quo plura dabimus in solutionibus objectionum.
Enarratione in psalm. T T. Rectum cor cum Deo est, quando propter Deum quaerit Deumrtinam quippe concupivit a Domino , hanc roquiret , hi habitet in domo Domini semper, Oeontemptetur ejus delectationem . Uideri quoque possunt enarrationes in Psalmum 3.& iri
Confirmandis in Ecelesiae doctrina Catholicis in dissipandis tenebris, quas Bajana,& Iansentana factio inducere conatur Augustiniano sensui,haec abunde lassiciunt; sed quid tandem lassicere potest convertendis
iis, quos contra Sedem Apostolicam, contra omnes ei adhaerentes Catholicos suscitat rabies , & in erroribus detinet pertinacia , diaboli eae vix dissimilis. Attamen, ut consulamus amplius saluti eorum , quos forth nondum obcaecavit malitia; sed in errorem traxit Bajanorum, &Jansenistarum hypocrisis , specioso Augustiniani nominis obtentu , pergamus cumulate dilucidas S. Antistitis sententias pro spe, ejusque a prima virtute Theologica
praescindentis honestate. In Psalm. Is . mees gratis amare , non qua proposita acceptione mercedis, quia isto mercet tua summa Deus ipse erit, quem gratis diligor e ct sic amare debes, ut ipsum pro mercede desiderare non do
sinas , qui solus te satiet. Adeo Deus, Augustino interprete, erga homines benignus est, ut quasi gratis, &absque mercede amari se aestimet, quoties non aliam mercedem petimus , quam ipsum optimum largitorem , qui summa nostra &aeterna felicitas est . Serm. I. in PsaIm. Io 3. Latitudo est in bonis operibui, longitudo in perseverando usiue in sinem , altitudo propter sursum cor , ut omnia bona opera n ra , in quibus perseveramui usque in em , habentes latitudinem, qua bene operamur, O longittidinem,qua perseveramus u que in em, non faciamus nisi spe caelestum praemiorum ; ipsa est enim altitudo , non hic quaerere mercedem; sed sursum. Igitur spes coelestium praemiorum Augustino honesta est, & a noxio amore mundi remotissima. Idem aliis verbis traditur sermone I s. de diversis, iuxta editionem novam serm. 2 S.Cum Chriclus apparuerit vita vestra , tunc o oos cum ipso apparebitis ingloria. Ecce dies bonii ipsos desideremus et propter hoc vivamus: propter hoc oremur , propter hoc eleemosynas demus. Si juxta Augustinum laudabile est, dare eleemosynas ad obtinendos dies bonos aeternae vitae , non est istud amare mundum, neque omnis actio, ab amore benevolentiae sejuncta, est vitiosa cupiditas.
Sermone juxta novam editionem a s s. Fratres, hortamur , edi obsecramus vos in no-
mitie Domini Osri Iesu Chrisei. . . . ut omnis intentio vesra. qua Orcliani mis, O nomen ejus in fronte, O in eorde portatis, non diriagatur ni ad illam vitam , qua nobis cum Angelis est futura: ubi perpetua quies, sempiterna laetitia , indeficiens beatitudo, nulla perturbatio , nulla tristitia , nulla mors. Serm. Ios. de diversis juxta novam edit. serm. 282. Neque enim omnet Mart regia certamine passionis , atque confessonis ad tempus fortiter Iaborarent, nis ut perpetua elicitate gauderent. 3 Iuxta eandem edit. rm. 3or. alias de diversis serm. iit. Hinc intelligitur , quare sumat Chri iani; quia non propter temporalia, ct transeuutia , vel bona , vel mala ; sed propter vitanda maia , quae non transbunt, , propter adipiscenda bona, quae terminum non habebunt Iterum
163쪽
Iterum sermone Iso. edit. novae H Ge-,, neraliter audite omnium Philosophorum, , commune studium , in quo studio com-H muni habuerunt quinque divisiones, &,, differentias sententiarum propriarum . M Communiter omnes philosophi studen-M do, quaerendo , disputando , vivendo M appetiverunt apprehendere vitam bea- M tam , haec una fuit causa philosophandi;
is sed puto, quod hoc Philosophi nobiscum
,, commune habent; si enim a vobis quae-,, ram,quare in Christum credideritis,qua-,, re Christiani facti fueritis, veraciter mihi is omnis homo respondet, propter vitam ,, beatam. Appetitio igitur beatae vitae
si Philosophis, Christianisque communis
In Psalm. Ioa . ,, Laudari se vult Deus,M & hoc, ut tu proficias, non ut ille subli-M metur, non est omnino quod illi retri-M buas ; & quod exigit, non sibi, sed tibi
, , exigit: tibi proderit, tibi servatur. Non,, hoc a te amat, quod illum augeat; sed quod te ad illum perducat. Propterea ,, quaerebant Martyres &C. ,, Lib. g. de Gen. ad liti. cap. I r. , , Deus,, quippe nostra servitute non indiget; nos,, vero dominatione illius indigemus , ut ,, operetur, & custodiat nos, & ideo ve-M rus solus est Dominus et quia non illi ad ,, suam , sed ad nostram utilitatem , salu-,, temque servimus . Nam si nobis indige-,, ret, eo ipso non verus Dominus esset; is cum per nos ejus adjuvaretur necessitas,
,, sub qua & ipse serviret. Merito ille ins,, Psalmo , uixi , inquit, Domino Deus meus
,, es tu , quouiam bonorum mestriam non a
,, eget; nec ita sentiendum est, quod dixi- , , mus, nos illi ad utilitatem nostram , sata lutemque servire, tanquam aliud aliquid ,, ab illo expectemus, quam eum ipsum, ,, qui summa utilitas, & salus nostra est; sies, enim eum gratis, secundum illam vocem si diligimus r mihi autem adhaerere Deo ho-M num est . s,6 In Psalm. I s. si Cantate Domino,, canticum novum: vetus homo vetus can-,, ticum: novus homo novum canticum: ve-M tus testamentum vetus canticum: novum,, testamentum novum canticum . In veteri,, testamento promissiones sunt tempora-,, les , & terrenae et quisquis terrena diligit, ,, vetus canticum cantat: qui vult cantare canticum novum , diligat aeterna . MIn Psalmum iro. H Quando facis bo-,, num opus , propter vitam aeternam fae; ,, nam si opus bonum in terra propterea
,, feceris, ut terrena tibi abundent, scit si-
M nistra tua, quid faciat dextera tua: mi-,, scuisti dexteram sinistrae. Noli faceret D nisi propter vitam aeternam i ideo fac , de,, securus facies;hoc enim mandavit Deus,,. Habemus actum spei sola consistentem concupiscentia coelesti, praescindentem ab amotare Dei benevolo super omnia , & tamen ab Augustino tot sermonibus , tot psalmorum
T Non desunt etiam eiusdem SamstiG- mi Doctoris sensus conspicui pro virtutum moralium actibus, ab amore Dei, qui omnia agit propter Deum, non solommodo distinetis, sed etiam minim3 procedentibus, vel
imperatis. Sic lib. q. contra Iulianum capite 3. de virtutibus Infidelium, in quibus constat non esse amorem Dei, qui omnia agit propter Deum, quemque Deus remuneratur praemio spirituali, & supernaturali, ut Quetanelli supponit enunciatio: de talibus, inquam virtutibus ita Iulianum monet: fiua to tolerabilius illai, quas diei; in impiis esse
virtutes , divino muneri potivi, quam eorum tribueres tantummodo voluntatis licet i hac
nescianti Cum asserantur de impiis, & infidelibus quod ignorent, Dei dona esse, quae non sino speciali Dei auxilio, & munere
operantur, clarum est,uirtutes illas non pro-.cedere ex Dei amore, qui omnia agit Propter Deum. Nec minus certum Augustino est, virtutes illas, quae Divino potius muneri , quam Infidelium voluntati tribuendae sunt, non esse peccata , n3 Deus statuatur author peccati , quae recentium haereticorum blasphemia est, a Tridentinis Patribuupercussa anathemate.
8 Libro de Spiritu & Iit t. cap. 2 p. disH Si autem hi, qui naturaliter quae legis G sunt faciunt, nondum sunt habendi ii dii numero eorum , quos Christi justificae M gratia; sed in eorum potius, quorum
si etiam impiorum, nec Deum verum Ueri raciter , justeque colentium ; quaedamari tamen facta , vel legimus, vel novimus , b, vel audivimus , quae secundum justitiae H regulam non solum vituperare non pota, , sumus e verum etiam merito, ree equos, laudamus ; quanquam , si discutiatur H quo fine fiant, vix inveniantur, quae ju-,, stitiae debitam laudem, defensionem quo
Memoratam Augustini sententiam referens Cardinalis Bellarminus lib. s. de gratia & lib. arbit. cap. v. ,, Notandum est , si (inquit illud vix; vere enim magna si pars operum infidelium ob finem pravum, H ad quem referuntur, peccata simplicitetri sunt;
164쪽
a 88 Pars II. Propos XLIV. Cap. VI. et Sy
s, sunt; quaedam tamen , tametsi pauca ,s, inveniuntur, quae nullo malo fine vitianis tur; & ea non peccata; sed opera bonari simpliciter debent dici . Itaque idem ,, Augustinus continuo ita subjungit i --,, rumtamen , quia non usque adeo in avim iri humana imago Dei terrenorum assectuum
H labe detrita es , ut nulla in ea velut linea
s, me ta extrema remanserint; unde merito
ri dici possint etiam in ipse impietate vitae aeri facere aliqua legis, vel vere Oc. Quo- si rum verborum hic esse videtur sensus: Siri quaeramus opera bona infidelium , quae,, propter malum finem facta non sint, aeri per hoc simpliciter bona sint, vix inve-,, nire poterimus; tamen ejusmodi aliqua si esse, inde colligi potest, quod imago si Dei in anima humana per peccatum lio is,, omnino sublata est . Quare paulo post ,, haec adjungit ( Augustinus J Sicut enim
,, non impediunt a Vita aeterna justum quae-,, dam peccata venialia , AZ quibus hae vita ,, non ducitur ; sic ad fatalem aeternam nihil prosunt impio aliqua opera bona , 8 quibus
si di illime vita cubaelibet pessimi hominis,, invenitur . , , Haec tamen bona opera non provenire ab amore Dei, omnia agente propter Deum, evidens est; alias enim impii esse desinerent, de infideles.
Taedet repetere inculcatam toties ex Augustini epistola Igo. edit. vet. temperaum
tiam Polemonis Ethnici, quae sola debellando lassiciat errori , utpote, Augustino Judice , Donum Dei, atque adco minime malta Ide tamen divinae expers dilectionis omnia agentis propter Deum. Non miniis tetrica Iectori foret iterata ex Augustino commemoratio gentilium Romanorum, qui actibus Frenuis promeruerunt a Deo imperium lib. s. de Civ.Dei cap. Ir.qui tamen locus,etsi caetera deessent, omnem elabendi viam novis Augustini discipulis occludit. Romani enim illi caruerunt amore Dei omnia agente propter Deum, cum essent Idololatrae . Si vero omnia ipsorum opera ab illo amore non
proficiscentia fuissent peccata, nihil praemiis sed supplicium solummodo a Deo promereri potuissent. y Philippus Melanchion praecipuus Lutheri discipulus, de defensor, in apologia titulo de quia catione pressus aut horitate Augustini,perspicuo admittit opera quaedam
infidelium ornari a Deo temporalibus praemiis; monet tamen non esse laudanda cum contumelia Christi, ut laudari dicit ab eis , qui negant esse vera peccata coram Deo . verum respondet Bellarminus lib. s. deIgratia & lib. arb. cap. Ir. Nos non ea lauda- consitatio Theol. propugn. Tom.ILmus cum contumelia Christi, cum dicamus via
hil prodesse ad vitam , ct salutem, quae es in Chri Iesu . Ipse vero (Melanchion r .
damnat eum contumelia Creatoris. An non
si injuria Deo, si dicatur ornare praemiis peccata 8 Et non dicitur cum contumelia Condiatoris peccata esse, quae ex bono naturae ab illo
condita sunt e Sive autem ex solis naturae viribus , de speciali intra naturae ordinem concursu, sive etiam ex supernaturali auxilio, ista in infidelibus opera sint, constat ex Augustino esse bona , de naturaIi praemio , Imperii scilicet amplitudine, a Deo retributionem accepisse. Talia vero opera infidelibus est nata ex amore Dei, qui omnia agit propter Deum , caverint adversarii affrmare , nEsibilis excipiantur a doctis omnibus, & indoctis
Idem nobiscum tradit Augustinus Epistola s. ad Marcellinum et Rempublicam primi
Romani consituerunt, auxeruntque virtutiabus et et si non habentes veram pietatem erga Deum verum, quae etiam illos in aeternam e vitialem posset salubri religione perducere . . . Deus enim sic ostendit, quantum valerent cia tales etiam sine vera religione virtutes.
Neque responderi ab adversariis potest, opera virtutum in infidelibus semper fieti ab eis intentione prava vanae gloriae, vel in honorem falsorum Deorum, vel fine simili: responderi haec , inquam, ab adversariis non possunt, cum sic Augustino non virtutes fuissent, sed vitia; quia, juxta S. Doctorem, virtutes non ossiciis , sed finibus discernim- tura vitiis. Hoc ipso itaque, quo virtutes sunt, non tantum ossicio bonae sunt; sed etiam fine et nam, ut ait August. lib. a. de libero arbit. cap. I s. Virtutibus nemo malputitur I caeterit autem bonis, idest, mediis, Stasimis , non solum bene, sed etiam male qui que uti potes et O ideo virtute nemo mati titiatur ; quia opus virtutis es bonus usus i orum,
quibus etiam non bene uti possumo ; nemo a tem bene utendo, mali utitur. Idem repetit lib. I. retractationum cap. s. sicut&lib. a. de peccatorum meritis cap. 18.Voluntatis arbitriam in eis naturalibur bonis es,quibus edi mala uti malis potes; sed voluntatem bonam ( nempe volitionem bonam qua iam in eis bonis es, quorum esse usui non potest matus , vis ex Deo nobis esse
S. Thomas r. a. quaest. S s' art. q. corp.
referens, approbat illam Hipponensis Antistitis definitionem e Virtus es bona qualitas
mentis, qua rectὰ vivitur, or qua nemo male utitur.
165쪽
aso Constitutio UNIGENrrus propugnata 2yX
Hine descendo ad alia inferioris notae opera . Coelestius Pelagii discipulus obie-eetat Augustino illud Apostoli I. Cor. I.
uod vult,faciat e non peccat, si nubat. Hoc nempe in potestate voluntatis humanae positum Paulus indicat, non requisito ad hoc volendum gratiae auxilio. Respondet August. lib. de perfectione justitiae responsione penultima : Videte obsecro, quale sit, volentio currenti, misericordiam Dei non necessariam dicere ; quia de quodam ait Ap olui, auod utili, faciat: non peccat,st nubat. Ru pro magno habendum sit vecte nubere , ubi adiutorio Divina misericordia operosus di
Hanc Augustini responsionem considerans Eminentissimus Bellarininus lib. s. do gratia & libero arbitrio cap. s. sic concludit et Itaque concedit Augustitatis , in hujusmodi
operibus hum inis, quae adstatem non pertinent , auailium gratia nonsemper requiri: Otamen hae opera bona sunt , com peccata non
sint , Ap olo teste, qui ait: Non peccat, si
nubat. Forsitan Scotistae contendent, istiusmodi opera non ella bona moraliter . sed physice tantum i moraliter autem indifferentia; verum sive moraliter bona vocaveris, sive indifferentia, sufficit nobis non e se peccata judicio Apostoli; Augustini autem neque peccata eme, neque, ut sine peccato ea velimus,opus esse gratiae auxilio, ac proinde non amore Dei qui omnia agat pro pter Deum, quique sine gratia Dei non elicitur. Plura ex Augustino & caeteris Patribus occurrent in responsionibus ad argumenta adversariorum.
Eadem propositio contraria est communissim e doctrinae Schola Ticorum ; impri
eat Doctor Angelicus in a. dist. r. quaest. I. art. a. ad a. Fides dirigit intentionem in em ultimum; Sed ratio naturalis, vel prudentia potes dirigere in alia
quem em proximum ( misericordiae, iustitiae, temperantiae &c. ct quia ille is proximus es ordireabilis in em ultimum, etiamsi actu non referatur ; ideo in insidelibus , quorum actus per vim rationis in talem em diriguntur , possunt dici actus esse boni; sed descientes a perfecta bonitate, secundum quod actus est merito itis cie. Dein subdit: stuamvis ab insidelium actibus subtrahatur illa bonitar , fecundum quam actus merito ius dicitur ; remanet tamen bonitas alia , vel virtutis politicae , vel ex circumsantia, vel ex genere, O ideo nom oportet, quὴd omnis eorum actus sit malusti emet autem , si omnis amor, qui non
est Dei supcr omnia, esset mundi, & malus ; aut si ex amore hoc sordido nasceretur omnis nostra volitio , & actio, quae
non oritur ex amore Dei omnia agente propter Deum. Idem Sanctus a. a. quaest. Io. artic. q. H Utrum omnis actio infidelium sit pece M tum,, respondet in Corpore:,, peccatum ,, mortale tollit gratiam gratum facientem; M non autem totaliter corrumpit bonurriam naturae. Unde, cum infidelitas sit quod-,, dam peccatum mortaIe, infideles quidem M gratia carent; remanet tamen in eis ali-,, quod bonum naturae . Unde manifestum
is est, quod infideles non possint operaris, bona opera, quae sunt ex gratia; scilicetis opera meritoria ; tamen bona opera, ad ,, quae lassicit bonum naturae, aliqualiter operari possunt. Unde non oportet, quod se in omni opere suo peccent. H Peccarent autem in omni opere, si omne opus, quod non est amor Dei omnia agens propter Deum , neque ex illo amore profluit, foret amor illicitus, vel ex illo duceret originem. D. Thomas ibidem et ,, Sed quandocun-- que aliquod opus operantur ex infideli-,, tale, tunc peccant. Sicut enim habens,, fidem , potest aliquod peccatum com- , , mittere in actu, quem non refert ad fideiis finem, vel venialiter, vel etiam morta- M liter peccando i ita etiam infidelis potestri aliquem actum bonum facere in eo,quodH non refert ad finem infidelitatis; is Si nempe opus suum dirigat in finem moraIis honestatis , continentiae, temperantiae, justitiae, misericordiae, vel similis virtutis naturalis .a Iterum in caput i . Epistolae ad Romanos leel. 3. In homine i deli cum iis etiatate eII bonum naturae et O ideo, eum aliquis in elis ex dictamine rationis aliquod bonum
facit, non reserendo ad malum em , non peccat ei non tamen opur ejus es meritorium,
quia non es gratia informatum; Ergo infidelis ex dictamine rationis facit aliquod bonum , quod neque in Deum super omnia dilectum referat, neque in finem malum . Non est igitur verum, quod omnis actio, quae non nascitur ex amore Dei omnia agente propter Deum , sit mala, sive ex amore imalo perversam trahat originem . Denique idem Sanctus in caput r. Epistolae ad Titum iecit. . exponens illud Apo
166쪽
stoli: Coinquinatis autem, S i delibus nihiles mundum . Sic observati aeuando peccator facit aliquod bonum , secundum quod es pe eator , O insidetis, totum est peccatum ex radice . Sed ,s quid facii ex principio alicujus boni , quod habet, ut ei informis, vel naturae , non est immundum i idest, si peccator, &infidelis aliquid officio bonum facit ex motivo peccati, dando eleemosynam ex vana gloria, vel in honorem falsorum Numinum, Iargitio illa tota ex radice peccatum est ;Sed, si detur eleemosyna ex motivo misericordiae, quia honestum est, & rationis naturalis dictamini conforme sublevare miseriam indigentis, tunc beneficentia illa immunda non est; non tamen est amor Dei super omnia, neque ex illo nascitur . Non igitur juxta Angelicum , omnis volitio, de actio nostra oritur ex amore illo Dei sancto, vel mundi noxio .s Doctori Angelico suffragatur Seraphicus etiam honestis actibus superaddens
indifferentes, in a. dist. I .artic. I. quaest. S.,, Non omnis, inquit, actio non ordinata H ad Deum tamquam ad finem est mala, quando quis facit operationem, ita quod circa creaturam non afficiatur inordina- th ; nec tamen illam operationem refert ad Deum , sed facit propter aliquem fi- uem, qui respicit indigentiam naturae, M ut cum aliquis ambulat, ut recreetur, ,, vel comedit, ut reficiatur , talis actiosi indifferens judicatur; quia in tali actio-- ne non est malitia commissionis; quia , , non est inordinata dilectior nec etiam a ,, omissionis ; non enim semper omittit ,, homo , quando actiones suas non refert,, in Deum ; indulget enim naturae fragili, &infirmae, ut multa possit talia non face-M re , nec Deus requirit ab homine in stata tu distractionis, & miseriae,quod omnia , H quae facit, referat ad Deum. Hanc Sentcntiam iisdem verbis adducit Eminentissimus Aguirre Theologiae S. Anselmi disputatione Iso. sect. q. quibus hoc subdit epiphonemai Hactenus ille Seraphi-eus , O ardentissimus Dei amator : qui tamen relieionem non injecit ordinandi omnia opera in Deum ex dilectione ipsius . sed ab ea hominem fragilem , ct in mum exemptum docuit.
An fortasse qui in Belgio ( aut Gallia oppo
tum tam acriter tuentur, ardentiori quam
Bonaventura charitate flagrant e Nemo ita credet . Minus etiam crederet idem pius pariter, ae doctus Cardinalis, si supere set hoc tempore, quo tot infames Satyrae contra Sedem Apostolicam, & Sanctissimam ejus Constitutionem Unic Nirus prodeunt Constitutio Theo propugn. Tom.IL
ab illis charitatis continuae veluti praeceptae buccinatoribus, veris perturbatoribus Ecclesiae, contemptoribus omnis authoritatis, quae sub ecelo est; quorum dignam haeretieis furentibus, & obstinatissimis charitatem, odium scilicet implacabile, & rabiem experiri coguntur quotidie , quicunque Eelum prae se ferunt catholicum pro eadem CLEMENTIS XI. contra novam haeresiin definitione. Uerus charitatis praeco non minus operibus, quam verbis fuit S. Franciseus Salesius , cujus clarissima pro communi doctrina Ecclesiae testimonia referam capite sequenti. Sanctis EeeIesiae Magistris consentit
Doctor Subtilis in a. distinct. I . quaest. I. num. q. Non tenetur homo nec tentione neces tatis, contra quam sit peceatum veniale, reserare semper actum suum in Deum actualiter, vetvirtualiter ; quia Deus non obligat nos ad hoc.
Subscribunt Durandus in a. distinctione 38. quaest. q. num. 8. Alexander Alensis , Dionysius Cariusianus , Dominicus Soto , Petrus Ledesma, Cajetanus, Guillelmus Hering Episcopus I prensis, Iansenti in Sede, non in erroribus successor , distinistione s. de bonitate & malitia actuum humanorario quaest. q. Martinus Rith ovius Iansenti in eadem Sede praedecessior . Ruardus Tapperus de libero arbitrio art. T. Lovan. S. Et quia . Drie do libro I. de gratia & libero arbitr. cap. q. Clarius in Thesibus Lovanti annor 6t . die ri. Octob. Ioannes Niggers in Thesibus Lovanti anno I 63 .die si .Martii. Quamvis autem dissileri non potamus,
quin post Baii & Ian senii tempora Lovanti
fuerint utriusque in damnatis erroribus Sectatores, cum tamen facultas illa Theologica, non minus quam Duacena, Coloniensis , Musspontana, Conimbricensis, & aliae per Europam academiae Catholicae Bullam , UNicruietus debita submissione, & obedientia susceperit cum Episcopis fero omnibus , certe longe pluribus, quam Oecuinenico , subinde interfuerint Concilio , merito Lo-vaniensis Academia cum caeteris citatis damnato Quesnelli articulo refragari cenissenda est . Fore autem ut fidem illa deinceps teneat, sperare licet tum a Doctorum,
illic hodie praevalentium pietate, tum , Belgicorum omnium Antistitum, praesertim Excellentissimi Primatis Archiepiscopi Mechliniensis eximio pro Fide Catholica Eclo, protecto ab Augustissimi & Catholicissimi Principis Majestate atque Potentia . Finio cum monito Cardinalis de Agui re Theologiae S. Anselmi disput. t 3 o. seest. q. in fine. ,, Tantum moneo, adeo certam iis T a Do
Pars II. Propos XLIV. Cap. VII.
167쪽
,, ( Doctoribus Scholasticis esse nostram
Sententiam, ut quatuor nuper allegati,ni- , , mirum D.Thomas, S. Bonaventura, Sco-
tus, & Durandus, omnesque illorum Se-,, elatores, inter quos circa res alias litata Scholis controversas acre dissidium esse solet, in hac sine pugna aut altercatione H eonvenerint e quod sane argumento est, ,, certissimam illam iis omnibus extitisse; si ut proinde in hac re locum habeat, quod is alias scito observavit Melchior Canus,, lib. s. de locis cap. q. dum dixit: Non mi- ntis mirandum es, varias SchoIae factiones . A Doctoresque tam inter se discrepantes, in
tinam eandemque sententiam concurrige, M etiam Io. interpretes diversis, ut sertint, , ceutilis inclusos in tinum eandemque concum,, rige interpretationem .
S. Francisitis Salestis damnato errori clarissime adtersatur.
r Anctus Franciseus Salesius libro tr. de amore Dei cap. 13. Ieiuniare , , inquit, ad parcendum ampliatii, Gelonum: jejunure,adobsequium Ecclesiae, es melius et jejanare, ad placen Am Deo , optimum . Atqui jejunare ad parcendum sumptibus, neque est volitio, vel actio orta ex amoro Dei super omnia , ut patet; neque ex amore mundi malo , iuxta Salesium , cum hona sit. Melius quoque iuxta eundem Samstum est jejunium ex motivo obedientiae, prout iuxta Salesum a motivo amoris Dei distingui tur . Inter bona autem ieiunia optimore, sed non solum bonum est, ad placendum Deo.
Eodem libro cap. I S. Suantum titem a ad timores Serviorum, O mercenariorum, non
procedunt equidem ab amore; sed ordina iapraee edant ipsim amorem, vi eisnt inclar prodromo tim , ct hositiam designantiam, S ipsi saepe uni pertitues ejus sertatio Dioina
bonitus volens in anima humana couocare magnism virtvitum dioerstatem, O tandem eam exornarefero Itis amore, utitur acu timori, serottis , O mercenarii, qua ordinaria omnitim primo corda nostra pungunttir. Cap. i . riuamvis timor servius, ct mercenarius plurimam sit utilis pro hae mitis moria tali cte. Cap. i8. Et chriati, Salvator menerit , ut acerret nobis legem amoris a non intermissi tismen incohare legem timoris e Timete , inesse, illam , qui potes coratis, ct animam perdere in gehennam . . . Insumma timori e comprehen us es in donis Spiritu sancti.
Habemus hic timorem servorum bonum,& perutilem , etsi non procedas ab amore , α
sed praecedat, & serviat instar prodromi Doctrina igitur S. Salesi directe opponitur
errori damnato, statuenti,omnem actionem inasci ex amore mundi &malo, adeoquo malum esse, qui non nascitur ex amore Dei omnia agente propter Deum i Non noblasphemum escet accusare de malitia Do-ntim hi itti facti aut origini tribuere per versae ea ibidem Sanctissimus Antistes tres timores describit salutares, & excludentes voluntatem peccandi r Timor, inquit, eorum, qtii velati servi , O mancipia Dei legem ob ebant, ad evi undas ingerni poenas, es bonus a sed longe nobilior , , d de alui. Ustimor mercenariorum , qtii metat seroi pacta mercede eliter Iolorant i non eqhidem primcipaliter propter aliquem amorem, quem jam habeant oe Iussos Dominos; sed tit sola iumsipendii loco sibi p omissitim consequansvr cujus quoque amittendi metu se a delinquendo continent . Deinde ostendit, tertium timorem filiorum duobus praecedentibus es.se perfectiorem . Servorum quidem & mercenariorum timor ex amore nostri quodammodo oritur a sed perperam amor iste cum amore noxio , vel mundi in damnata propositione confunditur. Amor etiam Spei , prout secunda virtusTheologica a Charitate distinctus , nascitur sano sensu ex amore nostri, sed saneto a non ex amore concupiscentiae pravae ut proseripta Moralis obfr-
Ita rursus Sanctus salesius de amote Dei cap. II. cui hic est titulusi aetiod Amor Dei si valde sonu, , licet imperferatis i Caput sic orditur: Amor,quem in Spe exereemus . Ne Iime , tendis quidem in Detim; sed ad nos revertitor : sectat Divinam bonitatem et sed cum respectu ad nos tim tituitatem i tendit ad suprem.im perfectionem ; sed respicit nostram sti factionem , ides, non Iransfert nos ic Deum , qua Deus in semetipso samme es bonus: Ied etia summe hontis est nobis . Amor ille,quem vocamus sem , es amor concupiscentiae; sed concupiscentiae sinctae , ct bene ordinatae, per quem non tria limus Detim ad nos ; sed ei nos
iungimus , ut ali nos aselieitati Cu
igitur , Theotime , amamus Deum hoc amore
conrupiscentiae e auia es bonam nos tim. Sed cur amamus summe fiuia lue es summum bonum nonrum . Porro quando dico a nobis stimmo amari , non dico eum d nobis amari amore
persecti mos nam spremus amor non es ni
3 Lib. I a. de amore Dei cap. g.OMNES UOD-
Constitutio UNich Nirus propugnata
168쪽
as is Pars II. Proposi XLIV. Cap. VIII. & IX. as
si diei Doctor langelictis ea explicans , sarrias cienti Ga , qtiando nos posidemus habitum sanctissima charisaetis ; per quem licet non labeamtis expressam, O activiam intensionem faetendi qui a d scimus, propter Deum I haberetiae tamen impliciid contentam in unione, O communione , quam eum Deo habemus , per
quam omne bonam, quod facere possumus , una Ohistim dedicatum es Dioinae bonitati: quod illustrat exemplo: es optis viis ius in adulus paternis Db patris potesate commorans, Aegaret,quidquid acquirit,aequirere se patrissam eum Diuisii sui patris,ab eo dependet,ci quod provenit, ad patrem sectat . Sie insati eia,nos esse suos Dei per dilectionem, (habitua-
Iem jam memoratam ,) ut, quidquid agimus, integre desii natum si estis gloriae. Tum hortatur ad majorem perfectionem,& frequentem , imo quotidianam in oratione matuti na, nostri, & rerum omnium ad nos perti
nentium, actuumque oblationem . Ita San
ctus Divini amoris igne flagrantissimus in Di, scriptiae ea mi doctrina resertis, Ecese militis alit , quibus iter ad Chrisianam perse- Dionem tutum , ct 'Ianum demo rat; teste ipsa Eeelesia in officio eius canonico et cui proin, uti & Sanetis Doctoribus Angelico , & Seraphico tutius adhaerebimus;
quam paucis, quorum neque vitae sane itas authentice probata est, neque doctrina , utpote saepius dainnata , umquam probabitur .
Damnatae Propositionis error ab Eminentissimo Latiraea argumento multiplici conmincitiar. Uesnellus in Pseudonyma sua
Romanae Helesiae , ct Summorum Ponti eum demen ne , Romae da- mnata s. s. in communi Jangenianae haereseos a tot Pontificibus ad inferos demersae naufragio , authoritatem
caedinalis Laurentii brancati de Lauram, veluti ultimam post naufragium tabulam ciuidias prensat, occasione praetens eui usidam Hii ipsius Theologici, ex quo elicere
arte veteratoria conabatur totius Ianse-
Diani sensus liberationem ab omni anathemate i sed mendacium facile deteget, qui quis Votum illud legerit oeulis Iansentano fascino non offuscatis, maxime, postquam
luet dissimi instar solis aeeessit CLEMENTIS AI. Constitutio Vineam Domini Sabaoth.
Cum igitur tanti ponderis Quesnello, &ejus sociis appareat Cardinalis istius authoritas , ut vellent Theologos omnes, at quo universam deinceps Ecclesiam stare ejus judicio; nos vicissim, & multo aequitis ab eis poscimus, ut non soli eius suffragio; sed doctissimis pariter ejus rationibus, & tot it potissimum Ecclesiae consensui tandem stadedant, atque Ecclesiam desinant Protestationibus schismaticis perturbare. Audiant igitur praetensum suum alias Patronum , opusculo 3. , ut in libri titulo ponitur ,
commodum tironum S. Avuclini sudiosorum elucubrato. Cap. Eo. Author agens de infidelibus , quo nomine intelligit non solum Gentiles, sed etiam Molium etanos, Iudaeos& Haereticos , asserit primo et Non omnia opera in elium esse peccata, quod probat primo contra quosdam Sciosis, qui eum opera Augustini, vel non omnia,vel non accurate legerint, S. Doe ori Propositionem assertivam damna- iam si Pio V., ct Gregorio XIII. Usingunt. Probat inquam e Primo ex Ecclesia damnatione, uti ex Constitutionibus praematorum Poni cum . Probat secundo , quia aliqua opera infidelium commendantur in Sacra Scriptura rJonae 3.& ., exemplum est de Ninivitis: Vidit Deus opera eorum , quia conver uni de assa mala, ct misertus es Deus Aper malitiam , quam locutus fuerat, ut faceret eis, O nonfecit. Poenitentia autem eorum non statim fuit ex amore Dei benevolo , qui omnia agit propter Deum , quemque Deus remuneratur, sed ex timore poenarum a Deo imminentium , quoad amorem nece sarium se disposuerint; ita testante Tridentino Concilio sessi I . cap. q. me enim tia more utiliter concussi Nini vita, ad Iona prae
dicationem plenam terroribus , poenitengiam
egerunt, O misericordiam a Domino impetrarunt , ut parceret Ninive civitati magnae, sic ut Sacra refert historia; non tamen ut poenitentes illi, saltem plerique, iustitiam stabilem consequerentur, & salutem , inquit
Cardinalis: Ninivita gentiles erant; Mola colebant; Imperator erat Sardanapalas , ex Saliano i in luxu , O ambitione vivebant, ait oranus; ct paenitentiam hanc egerunt: neque
legitur , qu)d desierint esse gentiles et igitur
nonsemper, nec omnia infidelium opera sunt mala ; licet non processerint ex amore Dei, qui omnia agit propter Deum , quemque Deus remuneratur , praemio spirituali, de
salutifero , ut partim asserit, partim supponit damnata Propositio. et Cardinalis autem post plura ex scripturis exempla, probat sententiam suam ,
169쪽
tertio: ,, Ideo Bajus, & alii asseruerunt hoc si de Infidelibus (quod omnia eorum operam essent peccata quia Paulus Rom. I .dicite, , aeuod non es reside, peccatum est, quasi ve-- lit dicere, quod actus omnes non solum ,, contra fidem , sed etiam actus virtutum ,, moralium, qui fiunt ab hominibus sine fi-- dei magisterio, seu dictamine , sint pe si cata. Sed haec explicatio falsa est: ergo.ta Minor probatur primo; Glossa interline , , ris , quod non es ex se, ait: riuod sit con-- tra Hem, id eis contra conscientiam,ut cre- datur malum esse. Sic locum istum intelli- , , gunt Divus Hieronymus,& Theodoretus si sconsentiente S. Thoma sub fidem Iectio. H nis tertiae quia Apostolus loquitur drata jejunantibus, de vescentibus carne, &- non vescentibus, de bibentibus, & nos se hibentibus vinum; inquiens, quod si al-,, terutri alios judicant, cum neiurum sit a se fide determinatum,ipsim et contra rectam se rationem faciunt, & peccant, si neutrum i,, fides statuit; & hoc modo omnes Schola- , , stici locum istum intelligunt.,, Quo vero ad sententiam Augustini, di-,, co, quod S. Augustinus de actionibus In- , , fidelium dupliciter locutus est; aliquan-,, do dixit esse bonas ; sed non ita bonas, ,, ut debitam justitiae Iaudem mereantur; id, , est, non sunt apud Deum meritoriae vitae M aeternat; aliquando vero dicit esse pecca-,, ta, quia non ex debito fine, aut ordine i,, sed cum aliqua mala circumstantia contrari legem naturae factae sunt. 3 Citata dein prolixa sententia ex lib. de Spiritu , & litera cap. 2 . a me etiam superius relata , sic Eminentissimus commentatur ,, Tria hic dicit ( Augustinus ) primo,
,, quod faciunt quaedam opera, quae nonori possitnt vituperari. Secundo, quod de- , , bent laudari ; peccata autem vituperariri debent, & non laudari. Tertio dubitat, , , quod recto fine non fiant: haec est suspi-,, cio, non assertio , alioquin essent vitupe-,, randa . At, si fierent cum fine bono, na-,, turali luminet, ac ratione cognito, licet ,, non essent bona supernaturaliter, cssentis bona moraliter; lumen namque naturae
dictati Quod tibi Ois, alteri feceris: quod
, , tibi non vis, alteri non feceris: honoran-M dos Parentes, succurrendum egenis &c.,, Imo ex dist. I .can. . IUS NATURA-,, LE, leges censentur naturales , qua om-- nribus nationibus sunt communes ex insita , , ctu natura , ut viri, ct femina coriunctio, si liberorum successio , ct educassiis , communis,, omnium possessio , ct omnium una libertar, ,, acquisitio eorum, qua isto, terra , marique
s, capiuntur; item depositae rei, vel commoda-M te pecuniae resumis, Giolentiae per vim reis
di, pulsio . Nam hoc, aut si quid huic simile est,
,, nunquam injusum, sed naturale, aequum-M que habetur. Si ergo ista, & similia inter ,, infideles , Gentiles, Turcas , Hebraeos &c. fiant ex fine simplici virtutis, ac hos, nestatis, ex rationis naturalis dictamine,,, bona moralia sunt, non vero peccata &c. , Aliud exemplum laudis virtutum Infi- , , delium, licet Idololatrantium, ac Gentiis,, lium magno cum encomio habemus ex,, S. Augustino lib. s. de Civit. Dei cap. IX.,,, in quo loquens de Romano Imperio , ,, laudat virtutes Romanorum ,, c etsi ab amore Dei omnia agente propter Deum remotissimas ,, inter quas pro adipiscenda ,, terrena Civitate excreverunt, invitans,, Christianos ad similes pro acquirenda ,, Civitate Coelesti, dicit: Proinde per iZIud,, Imperium tam latum , tamque diuturnum, M Virorum tantortim virtutibus praeclarums, atque gloriosum , O iuortim intentioni memdi, cet, quam quaerebant, es reddita, ct nobis,, proposita necessaria commonitionis exem-,, pia, ut, si virtutes , quarum i a utcumque
, , funis miles, quas isti pro Civitatis terrenas, gloria tenuerunt, pro Dei gloriosissima Ci--
, , tale non tenuerimus , pudore pungamrer .
,, Ecce quantum laudat Augustinus viri ,, tes Gentilium Romanorum . In aliis autem locis damnat virtutes,, Infidelium , vel quia non referuntur ad ,, Deum, vel quia sunt instatae, ac superbae, ,, scilicet eae fine vanae gloriae exercitae, re,, ideo ait, dici vitia potius , quam virtus, tes ratione finis mali, non ,, quidem negative tantum et sed positivam eas damnat. Declaratur et Non referre ,, actus virtutum ad Deum , stat duplici-M terr positive scilicet referendo ad aliuas, numen, vel Idolum et & negati vh tantum, , , non referendo ad Deum;sed nullo cogita-M to fine virtuose operando. His ergo duo-,, bus modis dicit Augustinus virtutes Infi- , , delium non esse veras virtutes;sed potius,, vitia, quando non referuntur ad verum
,, Deum; sed ad falsum Infidelium N umen:,, vel quando, nec etiam ad hoc referun-,, tur; sed propter vanam gloriam CXer-,, centur. Si enim haec duo absint, de ex ip-,, sius virtutis , ac rectae rationis naturali g, , dictamine exerceantur , non video quo-,, modo Augustinus eas damnaret; non , , enim credo, quod damnaret sui procrea-,, tionem , & educationem a patre infideli,s, neque conjugium ejus cum matre sua, fi,, non ob libidinem; sed propter prolem factum
170쪽
ri factum fuerit. Neque damnaret, quod ,, Infidelis honoret Parentes, sicut ipsemet ,, Manichaeus faciebat, neque si fur resti-,, tueret furata domino, & caetera similia; , , quae tamen uti patet , non nascuntur ex amore Dei , qui omnia facit propter Deum. Prosequamur verba Cardinalis,, Se-,, eundum Augustini dictum de operibus,, Infidelium, quando sunt peccata , habe- tur in lib. I s. de Civitate Dei cap. sto. , ,, ubi loquens de iis , qui ob finem virtu-M tis ab opere generandi se abstinent. Diri cit: Seeundum hominem quippe vivunt, non M secundum Deum. Et Indorum Gimnoseph
,, Ira, qui nudi perhibentur philosophari licis,, solitudinibus India, Cives ejus ( terrenar, , Civitatis sunt, O ἀ generando se cohibent i,, non enim est hoc bonum , nisi sit secundum H sidem Summi Boni, qui est Deus . Existimo, M quod S. Augustinus ibi noluit damnare M caelibatum, dicens non esse bonum vi sed H quod ille non est vere bonus, id est meris, tortus,conducens ad salutein, & quia fines, vanae gloriae, & cum relatione ad falsum M eorum Numen fiebat . - (Dein pluribus,, interpositis ) , , Augustinus eodem modo,, intelligendus est, cum in Libro de Nu-,, ptiis , & Concupiscentia cap. q. , dicit, H Infideles non habere veram virtutem ,, pudicitiae virginalis , vel conjugalis i &M in cap. I. cum dicit Infideles habentes pudicitiam conjugalem propter motivum M aliquod humanum , non habent donum se Dei. At non dicit,haec facta esse peccata; is sed quod non sunt verae virtutes condu-,, centes ad salute in , eo quod a fide non,
H dependenti illa enim est salutis initium, is & sine ea impossibile est placere Deo, in ordine ad salutem .,, Ex quibus omnibus collige,quod,dum H docet, opera Infidelium non esse bona,de-- bet intelligi de bonitate, quam asserebat,, Iulianus, id est, conducente ad salutem ,, sine gratia Dei. de hoc siquidem puncto
se erat disputatio, non de bonitate naturali, si seu morali; dum vero dicit, esse mala, Io-,, quitur de operibus moralibus ex se bo-,, nis,sed factis cum circumstantia mala,vel H contra praeceptum Dei. Exempla clara
si sunt: quia exemplificat de Iudice acci-M piente personam pauperis , & de Saul
se contra Dei praeceptum non occidente
se Agag Regem Amalecitarum i & existimos, non posse aliter explicari, neque hic, ne-,, que alibi S. Augustinuin . Alioquin ipse
M peccasset , cum usque ad annum aetatis M a s. honoravit Parentes, laudavit Deum,
M quoquo modo in Manichaeismo appre-
A hensus I si Iegem naturae servavit, secun-H dum rectam rationem operans.s In Manichaeismo Augustinus, & alii subinde haeretici, laudant Deum sine peccato , etsi laudatio in ipsis non nascitur ex amore Dei, qui omnia facit propter Deum . Pergit Cardinalis i ,, Neque est dicendum
H malum, atque peccatum, cum opus miseri ricordiae factum a Samaritano in eum, qui si in Latrones inciderat, & spoliatus jace-,, bat in via semivivus; quod tamen opus a,, Christo fuit commendatum Luc. Io. , &M Iegisperito, qui interrogaverat eum: quis D es meus proximus e Post narrationem hi-- storiae, seu parabolae dixit: Vade, o tu,, fac similiter . Ideo supradicto modo in-,, telligendus est Augustinus: quando dicit, si opera Infidelium , etiam rectae rationi,, conformia, non esse bona , loquitur deo,, bonitate supernaturali, seu conducente si ad salutem, sino gratia: quando dicit, esse,, mala, loquitur de operibus secundum se, , ex objecto bonis , sed quae ex fine , vel H alia circumstantia mala, sunt mala . ,, Imo observo in quibusdam Augustini,, Iocis , quod non solum negat omnia Infi-,, delium opera esse peccata, sed aliquando si (ait esse bona, & ex Dei auxilio facta ..., in lib. q. contra Iulianum cap. s. , , loquens de virtutibus, quas Iulianus ad-- mittebat in Infidelibus , dicit M aeuanto ergo tolerabilius illas, quas diebis in impiit ese virtutes, Divino muneri po-
tuus, quam eorum tribueres tantummodo
se voluntati. Si ergo virtutes Infidelium ,, aliquando Divino muneri possunt adscri-,, bi, non sunt peccata semper D Iicet non oriantur ex amore Dei, qui omnia agit
propter Deum et qualem amorem non reperiti in Infidelibus impiis perspicuum est. De Augustino iterum Cardinalis ait,, M in Epistola Iso. novae editionis I .con-,, cedit continentiae conjugalis, & castitatis,, virtutes, etiam in Infidelibus a Deo pro-
,, venire, utens argumento bonorum coris
M poris , quae in eis a Deo sunt scio,, quemlibet dicturum, quod sicut pulchri- , , ludo, vires &c. pertinent ad ordinem M naturae, sic & continentia, atque castitas, ,, quas S. Augustinus dicit Infidelibus IH Deo concedi. Hoe mihi sufficit; non M enim contendo,quod virtutes Infidelium ,, pertineant ad ordinem gratiae, & quod ,, sint conducentes ad salutem et sed quod ,, non sint peccata; si enim a Deo dantur, ,, peccata non sunt ,, Et tamen, ut patet originem suam non debent amori Dei, qui omnia agit propter Deum.