장음표시 사용
191쪽
s a Constitutio UNio pNirus propugnata g g
ientia a et t. de duabus civitatibus. Duas inquit sanctus, in toto mundo civitates faciunt duo amores Ierusale acit amor Dei: Babloniam amor seculi et interroget ergo se quisque quid amet; ct inveniet unde sit citiis. Patet iterum, non de actione qualibet, sed do amore passim in hominibus praedominante sermonem esse; non enim Ierusalem , vel Babyloniae civein facit quaevis actio ; sed
habitus, vel amor praedominans: quis neminpe etiam justus, & sanctus non praetermittat subinde actionem aliquam referre iam Deum; ideone statim coelesti Hierusalem excluditur , Babyloniam relegandus e aut cujuscuinque actus in Deum relatio , dc amoris initium statim civem facit Ierusalem, etsi infamibus alias coopertum criminibus,B bylonicae addictum hactenus confusioni
Procul ab utraque novitate abest S. Proiasper, qui libro contra Collatorem cap. 26. ait: Naturae humanae , cuius creator est Deus, etiam post praevaricatioetem manet subsantia, manet forma , manet vita , essensui, O ratio , caeteraque corporis , atque animae bona ,
quae etiam malis vitio Fque non desunt; sed non in illi, veri hodii perceptio est, quae mortalem vitam honestare posunt; eternam eonferre
non possunt. Quae verba expendens Cardinalis Bellarminus lib. s. de gratia, & libero
arb. c. s. monet: Nota illud HONESTARE:nois enim peccata , se ola virtutes vitam no Iram
honestare possunt. Porro virtutes illae, quae malis, vitiosisque non desunt, & mortalem quidem vitam honestare possunt, aeternam minime conferre; neque sunt amor Dei, ut patet, neque amor seculi; alias nequeo bona essent, neque virtutes; sed mala, & vitia. Dantur itaque in sententia Prosperi actiones deliberatae mediae inter amorem seculi pravum,pertinentem ad Babyloniam,& amorem Numinis spectantem ad Ierusalem . Ad hanc referri nequeunt ulla infidelium opera , vel virtutes, ut omnibus indubitatum est; ad Babyloniam tamen seu peccatorum farraginem eas reiicere nefas est , propter trium Pontificum contra Baium definitiones, & veritatem Scripturis Sacris, ac Patrum testimoniis firmatissi
Cui adscribetur civitati obstetricum Egyptiarum erga Iudaeorum pueros misericordia e Non Babyloni; alias non probata a Deo, & affecta praemio fuisset, sed suppliciis mon transcribenda est coelesti Ierusalem ; alioqui aeterna mulieribus istis taber nacula, non perituras domos Divina justitia, & beneficentia destinasset.
Babylonici Regis Iudaeis praestitum contra Tyrios subsidium , non dignum vituperio et sed praemio temporali Deus ipse declaravit; nec tamen in supernam Ierusalem transferri potuit; quia ab infideli tum Plincipe , tum exercitu praestitum, procul a statu gratiae, & charitatis exulavit. Nini vitarum poenitentiam, quae tantopere in Scripturis, SS. Patrum voluminibus , & Tridentino Concilio celebratur, nemo ausus fuerit Babylonicae damnare impietatis . neque tamen videtur usque ad electorum pervenisse Ierusalem. Cardinalis Lauraea opusculo I. de gratiis actualibus cap. et O. Ninivita, inquit,
gentiles erant; Mola colebant: Imperator erat Sardanapalas ex Salianor in luxu , O ambiatione vivebant, ait Lyranus , ct paenitentiam hanc egerunt; neque legitur quod desierint esse gentilii. Igitur non semper, nec Omnia
in elium opera sunt mala. Atque ita nec omnia a fine charitatis praescindentia Babylonicae condemnanda sunt pravitatis. Quidquid autem sit de aliquorum, & forte plurium conversione etiam ad charitatem i eviis dens tamen est, illam non statim a charitate
duxisse initium; sed a timore supplicii
Gregorius Magnus stumne o, ejus Sociis minime fatet.
i Estem contra nos citant adversiarii Gregorium Magnum qui li- a bro 18. Moralium cap. s. (apud me est cap. 8. in illud Job aut poterit in
omnipotente delectari: sic animadvertit., , Qui enim terrenorum amore vincitur, in
,, Deo nullatenus delectatur. Este quidem ,, sine delectatione anima numquam potest: nam aut infimis delectatur, aut summis: , , & quanto altiori studio exercetur ad ,, summa, tanto majore fastidio torpescit, , ad infima r quantoque acriore cura ina si descit ad in ma , tanto tepore damnabili,, frigescit a summis,, Hic sistunt ad verissarii e nos Gregorii sententiam prosequamur .,, Unde Ioannes Apostolus sciens,in-,, ter spinas amorum saecularium, supernaeri charitatis messem germinare non posso, ,, priusquam aeterni amoris semina prosen rant, de audientium cordibus Sanctori Verbi manus, amorum secularium ca-,, ras eradicat, dicens:Nolite diligere munis, , dum, neque ea,quae in mundo sunt; mox.,, que subjungit. Quia si quis diligit mun-M dum , non est charitas Patris in eo ; ac si
192쪽
M aperte dicat; utrique se amores in unori corde non capiunt, nec in eo leges suisis pernae charitatis pullulant, in quo illum A spinae infimae delectationis necant: at-- que illas ex hae infima delectatione nata scentes enumerat punctiones , dicens; H quia omne, quod in mundo est, concupi-,, scentia carnis est, & concupiscentia ocu- , , lorum, & superbia vitae .... Delectariis ergo in Deo hypocrita non valet ; quiactis in ejus mente desideria superna non promse deunt, quam profecto spinae terreni amo-M ris premunt si Hactenus Gregorius. Non divertamura proposita quaestione et Damnatus articulus enuntiabat: Non sunt nisi duo amores, unde
volitiones, O actiones omnes no rae nas uratur: amor Dei, qui omnia agit propter Deum squem ue Deus remuneratur; ct amor, quo mollipsi, ac mundum diligimus, qui quod ad Deum referendum es non refert, O propter hoc ipsum sit malus. Nomine amoris Dei hic intelligi amorem benevolentiae certum est ;quia haec propria, & magis obvia amoris simpliciter dicti significatio est, & omnes in eundem senium circumstantiae conveniunt; nain Quesnellus, & eius socii nomine amoris , & charitatis promiscue utuntur, quod ex ipsis quae sequuntur Propositionibus exploratum est. Sic Propos. 6. Cupiditas, aut eharitas usumsensuum bonum,uel malum fa-eiunt T. Obedientia legis profluere debet ex fonte , ct bicfons est charitas. Ide in est ilia pluribus propositionibus, quae sequuntur. Denique hunc esse damnati artieuli sensum proprium , obvium, & ab ipso authore intentum , nullus etiam adversarius negabit. a Nunc itaque ipsum conveniamus pro actibus primum spei, qui a charitatis astu separabiles sunt aeque, ac spei habitus a charitatis habitu aliquando sejungitur. Actus illi secundae virtutis theologicae dum ad charitatem quidem hominem disponunt, ac proinde ab ea non profluunt; non tamen sunt inter illos,qui a S. Gregorio reprehenduntur 1 quasi per eosdem animus delectetur in is, tepore damnabili torpescat a summis, Imo cum Deum sibi optat tamquam summum bonum suum , summam suam beatitudinem , maxime Deo delectatur, non vinciatur amore rerum terrenarum; sed quanto
acriori studio talibus spei actibus exercetur, tanto majore fastidio torpescit ad in a. Alienissimus itaque est S. Pontifex a damnato Quesnelli articulo,omnes amores,praeterquam charitatis, seu benevolentiae, inter vitia reputante.
Non minus remotus Sancti stimus Do-
ctor est ab accusando amore , quo veritate a Deo revelata primum delectatur, imperans intellectui assensum firmissimum, qualis ad Divinam fidem requiritur; amor tamen iste neque est charitas , neque ab ea nascitur; sed ad eam animum ducit solummodo , ac
A virtutibus theologicis descendamus ad morales ; non tamen ad in a , quibus delectari prohibet Gregorius; sed ad opera misericordiae, justitiae, temperantiae,castitatis; haec etiam,supposita praecisione a motivo charitatis, non sunt amores rerum saecularium,& infimae delectationis spinae, quae charitatis messem a germinando,juxta Gregorium, impediunt; sed ad germinanduim potius disponunt animum, dum gratiae auxilio eliciuntur. Non illi amores sunt, quos vetat Ioannes Apostolus dicens: Nolite dilia
gere mundum , neque ea, qua in mundo sunt rcujus dilectionis, & delectationis infimae nascentes punctiones post Ioannem Apostolum Gregorius enumerat, dicens: quia omne,quod in mundo est , concupiscentia carniseia , ct concupiscentia oculorum, edi superbia vitae. Nihil horum convenit virtutum moralium actibus secundum se, etiam praescindentibus ab amore Dei omnia agente propter Deum. Dantur itaque amores, & delectationes mediae inter delectationes noxias infimorum , seu saecularium, quae sunt concupiscentia carnis , concupiscentia oculorum, O verbia vitae r inter illas,inquam,delectationes ,& eharitatis Divinae dantur delectationes mediae, & innocuae; virtutum videlicet moralium; quae, etsi ad excellentiam charita tis theologicae non pertingant; ei tamen minime adversantur; sed cum ea consister optime possunt in eodem subjecto .s Itaque ex virtutum moralium motivo operantes non ferit haec Gregorii exprobratio 2Delectari in Deo bpocrita non valet ; quia in ejus mente desideria superna non prodeunt, quam profectὴ spinae terreni amoris premunt. Sed potius S. Pontifex , si viveret, adversarios tamquam veros perstringeret hypocritas, qui affectantes rigorem
exoticum, omnia damnant praeter charitatem ; ipsi charitatis, uti & catholicae fidei osores notissimi. Non pateretur Doctor Sanctissimus, se in tot errorum I tot suis
in Petri Cathedra successoribus justissim Edamnatorum patrocinium vocari. Errores
illos a S. Pio V., Gregorio XIII., Urbano VIII. Alexandro VIII., ( ut nihil dicam de Clemente XI. damnatos recensui capite se quibus omnibus involvere S. Gre-
Pars II. Proposi XLV. Cap. XVI.
193쪽
s 6 Constitutio UNic ENirus propugnata et r
soritim frustra hie adversarius tentata multiplicis quidem se calumniae, & quodam modo blasphemiae reum constituens; sed
irrito pro reduc Cndis erroribus conatu . Adeo autem remotus est S. Cregorius a condemnandis virtutum omnium non na-stentibus a charitate actibus, ut homilia .r .in Evangelia ad illud Christi: me es praeceptora metim se enuntiet: Sant non si, qui diligunt proximos ; sed per Ofectum cognationis , ct carnis ; qtiibiis tamen in hae dilectio
ne 'acra eloqtita non contradictinet; sed a itides,quodsponte impenditur naturae; aliud, quod praeceptis Dominicis ex claritate debetiar et
dientiae. Ad quae verba se observat Bellar minus lib. s. de gratia, & libero arbitrio cap. s.ctutius nat tirali dilectioni sacra eliqvita
non contra Acunt a certe ea dilectio negit peceati continet, ac per loe bona em modia oedi isi quidem, aera eloquia peccatis omnibtiae eon tradicunt . Haec tamen dilectio , ut patet, non nascitur ex amore Dei, qui omnia agit propicr Deum , quemque Deus remuneratur, quod proscriptus exigit articulus, utaeius quilibet a vitio immunis sit. Denique de amore spei a charitate di stincto statuit Gregorius non solum licitum esse , sed honestum , & utilem in lib. i. Re sum cap. I a. lib. S . cap. a. cui ( Deo ) in veritate retimus,quando estis praecepta pro sola verna retributione perscimus: atqui imideli, quod Gregorius in obiecta ab adversariis sentcntia vocat delectari in Domino; non
autem terrenorum amore vinci , non in iis
ea,quae inmundo sunt; neque est concrum centia earnis , neque concupis entia oculorum , ne quesuperbia vitae. Rursus per hunc amore in animus non inardescit ad in a , non tepore damnabili
s laesit a Iammis; sed qu) aDiore stidio in
hoc exercettim tanto majore fissidio to praeit ad in a . Adeo spes non opponitur charitati, ut isti titrique se amores in tino corde optime capiant. Amor spei, ipsim est sinpernum desiderium nihil continens hinarum, aut ponesionam, quod impediat, ne seges ti-pe nae elaritati, pulsilet; cum potius , ut charitas pullulare possit, animum optimo disponat .
Ita Questellus S. Gregorium, quem
novitatis suae suffragatorem speraverat, vel mentiens finxerat, adversarium experitur, nulla sibi arte conciliandum. Sive enim illud, quod Cregorius ait, esse e deIectatio ne animus nunquam potes,atit in miae deIecta-rtir, aut summis , in rigore physico accipias; sive,quae magis vcrisimilis mens Sancti Ponti fieis est, intelligas moraliter eum quadam latitudine, pro iere numquam, seu quo dammodo numquam, delectatio non nece sario est vel vitiosae cupiditatis, vel amotis benevoli erga Deum vicum amor spei theo logicae inter utrumque medius sit, uti &quicumque pius affectus erga fidem charita te prior,& ad eamdem di ponens: idem sta tue de virtutum moralium actibus , praesertim dum ope gratiae procedentes , non quiadem a charitate imperantur; sed ad eat
animum praeparant. Hae itaque ratione ad Dei amorem re feruntur , atque earum delectatio non inter mundanas , sed coelestes, sive ad beatitudinem conducentes numeratur. Imo qui vir tutum moralium actus aliquos solis naturae
viribus,saltem speciali Numinis intra naturae ordinem concursu eliei posse existimant, ut communissima Thom istarum seri sente tia , assentientibus Cardinalibus Aguirre,&Bellarmino, ac caeteris passim Scholastieis contra paucissimos a agnoscunt in istiusmodi actibus relationem quamdam implicitam ad Deum, natura & sponte sua profluentem , si nulla contraria intentione,vel ni itaeircumstantia impediatur. s Sie Bellarminus l. s. de gratia, & libero arbitrio cap.o. Non es necese, omnia referre in Deum explicue ; sed satis es, is opus efferatur in bonum snem proximum t tune e im per se dirigetvr in Letim, ut in tillimtim
em . Sicut enim omne agens partiati are
agit in obttite primi motoris , ides Deis Aetium omnis bonus is moviet in Oirttite vitia
miranti . Alioetii nonsum in elea, sed etiam elis , O iugi mi qtiique emper peccarent ,
eum inter operandum de Deo non cogitant; sed sperantur, quia ratio dictat eis h=ntim, SD-ciendum sitaque, ni ponattir circumclaneta is mali, omne ostis honum morati per se refertur in Deum , etiam isti bor operis id non cogitet, UeI intendat. Eminentissimus Aguirre in theologia S. Anselmi disp. igo. sect. t I .fitiemadmodum etiam in hoc salti elevationis Detis exercet rationem principii , seu aut horis , tiam nat ratis , quo ad effecta naturae limitibtis eo re heca ; tam supernaturalis quoad se Iiantia ad ordinem gratiae; ita etiam exercet rati nem is ultimi naturalis , qtioad priora effracta s supernaturalis autem quaadposteriora , cluapropter, quemadmodum omnes iactiones ex gratia profecta ,seu ex creatura rationali, quatenus informata per dona , ct avxuia omdinis gratiae , ex sua ratione remertiniti expinei e atit implicite in Deum authorem, ci em
194쪽
actiones ordinis naturalis ex iacio bonae , o nullo iam sine, aut circumclantia vitiata, referuntur expliciti,aut implicit8 saltem im Deum ipsum, ut primum principium , ct em
ultimum naturalem . Porro expiri ita ordina
tio contingit, cum expresso actu intellectus,ctvoluntatissaltem virtualiter influente, referuntur ingloriam, , obsequium Dei; implicita vero , cum eliciuntur ab homine ex sine ho- ne alis moratis, , objectivae ipsarum; ea
quippe inse imbibit quasi transcendenter in-rimum ordinem ad Deum, veluti ultimum Anem naturalem totius hon alis moralis r in
quo dissera Deus ab aliis sinibus solium inter
mediis memoratis a Divo Thoma I. a. q. I. a.
r. O ultimis fecundum quid tantum , sive in
6 Quae relationis implicitae, eadem delectationis est ratio; ut non infimis , sed summis delectari implicite censeatur , qui delectatur virtutibus moralibus absque ullaeircumstantia malitiae, qualis fuerat Stoicorum , qui in virtutibus beatitudinem , ac finem ultimum statuere:& idololatrarum, qui ad falsorum cultum, honoremque Numinum sua dirigere solent virtutum officia . Remoto autem istiusmodi, & quocumque alio fine perverso, infideles virtutum mom
ralium opera exercentes , nequaquam cen
fendi sunt saecularibus , & infimis turpiter delectari ; alias omnia insidelium opera essent peccata , O philosophorum virtutes vitia , quod a s. articulo inter Bajanos a tribus olim Pontificibus damnatum est: & quidem confirmato recentius ab Alexandro VIII. anathemate , quando inter II. propositiones confixit hanc septimam e Nec ,- elem in omni opere peceare. Quae assertio nulli foret obnoxia censurae, si in omnibus necessario actionibus, quae Dei dilectio non sunt, neque ab illa natae, reperiretur in morum delectatio a sanctissimo Eeclesiae Doctore merito reprehensa ; sic & revera pe caret , qui odio haberet peccatum ob ejus turpitudinem , ct disconvenientiam cum natura se ullo ad Deum ossensum respectu ; quod Alexander VIII. articulo inter 31. nono justi Eme proscripsit. Sic quoque attritio,qua gehenna , ct poenarum metu concipitur dialectione benevolentia Dei propter se, non e thonus motus, acsupernaturalis , quae est prompositio ri. ab eodem Alexandro Pontifice
Hune , & plures alios errores tum ab eodem Christi Uieario, tum a tribus ejus olim praedecessoribus profligatos, adversarii impingunt Sancto Gregorio, cujus verba contra notissimam ejus sententiam, & veri-
tatem catholicam interpretantur.Agnoscendae sunt igitur actiones licitae, quae non sunt explicita Dei dilectio, neque ab ea proveniunt . Tales constat, & jam ostendi fuisso traditas a S. Gregorio; unde quod de necessaria in omnibus delectatione coelestium ex eo objicitur, non potest intelligi de necessitate perpetua amoris Dei , qualis in damnato Quesnelli articulo asseri
et Et quidem quod ait S. Pontifex
numquam pos esse animam sine delectatione , verum est in primis de habitu, etsi numquam accipiatur strictissime . Certum quippe est habitu vel peccati, vel justitiae semper animum occupari,atque hoc sensu semper amare coelestia, vel mundana fluxa, vel aeterna
sancta, & salubria, vel noxia & perversa. Si autem de actibus sermo fuerit, istud
numquam in sententia Gregorii accommode ,& moraliter accipiendum est. Modus se ilicet loquendi sacro, profanoque usu receptissimus est, ut voces quaedam universalitatem sonantes sensu accipiantur accommodo,& morali Sicut de muliere garrula dicitur, quod numquam taceat et de vagabun-do,quod numquam in eodem consistat loco: de libidinoso, quod numquam abstineat a sectandis voluptatibus et de avaro, quod numquam non cogitet de coacervandis divitiis .
S. Thomas in EpistoIam primam ad Thessalonicenses cap. s. illud Apostoli Sine intermi ne orate notat simile esse dicto Christi Laea i8. Oportet semper orare, dinumquam descere. Sed quomodo potes boeesse e Respondeo dicendum es , quod hoc potes em tripliciter: primo, quod ille semper orat, qui
salutas horas non praetermittite simile habetur a. Regum y. Tu comedes panem in mensa
mea semper. Cornelius a Lapide illud Lucae cap. I S. Oportet semper orare, ct non de cere sic interpretatur; semper , id es fraquenter , crebrὰ,satis Ecclesiae horis Oe. paulo superitis: Dico ergo, r. SEMPER hie idem quo edulo , perseveranter , dilige ter , assidia, quantum per alia negotia licet ,
congruis temporibus .... IN Ibite enim es , ut homo omni omnino tempore oret; nam aliquo tempore debet comedere, dormire, laborare Oc. . . . Sic vulgo dicimus de vatis studiosis
hie juveni, semper sudet, id est frequenter, ct diligenter studet. Ita Beda qui ct mclic8 addit SEMPER ORAT, RUI SEMPER SU
CUNDUM DEUM OPERATUR: O Glo D , SEMPER ORAT, RUI SEMPER BENE
AGIT. Alludere hic videtur Christus ad illud Ecclesiastici 18. v. ao. Non impediarit
Pars II. Propos XLIV. Cap. XVI.
195쪽
sso Constitutio UNIGENrrus propugnata
orare semper; quod secutus Apostolus in , Epistola ad Epilesios cap. 6. v. 18. ait: orantes omni tempore , & Thessal. i. v. II. sine intermi ne orate .
Hinc , & Cardinalis Bellarminus l. s. de gratia , & libero arbitrio cap. Io. ad illania
objectionem Genes. 6. Omne sigmentum coradis humani tantum es malum et ait, , , Re-
, , spondeo, scriptura hoc loco, & aliis plu-M rimis, tribuit omnibus, quod convenit M majori parti . Sententia igitur hujus lo-,, ci est, majorem partem cogitationum, si-,, ve praecipuum studium hominum illiusta seculi fuisse malum . Quo sensu in eodem
se loeo scribitur et Omnis caro corruperat vi-
, , am suam: & tamen ibidem additur e meri vir justui sim atque perfectus . Similes M locutiones sunt Psalmo t. In lege Domini,, meditabitur die ac nocte . Psalm.3. Beneatri eam Dominum in omni tempore. Lucae I 8.,, Oportet semper orare, O non descere . I.,, Theaei. Sine intermissione orate. Ioan. LE.
M Muncus totus pos eum abit. Quare S. Au-,, gustinus de unitate Ecclesiae cap. I a.Scri-,, bit, in sacris literis saepe reprehendi om-M nes homines, clan solos malos spiritus M Samstus reprehendere velit, & contra. 8 Ita pariter S. Gregorius,& alii Patres,
dum videntur reprehendere actiones omnes non profluentes ex amore, tantum intendunt redarguere actiones amori Dei contrarias, sive fine elicitas perverso . Alias sequeretur manifesta eversio Scripturarum , ,
doctrinae Augustini, & aliorum Patrum, atque ipsius S. Gregorii, Sanctorum Thomae , Bonaventurae , Salesii, praeterea Tridentini Concilii, definitionum plurium Pontificiarum ; videlicet S. Pii V. Gregorii XIII., Urbani VIII., Alexandri VIII., ut tota hac dissertatione, maxime octo primis capitibus
clarissime demonstratum est. Ex illa itaque adversariorum sentenistia, & Gregoriani textus interpretatione ab inferis revocantur damnata pridem , &saepius dogmata, sequunturque absurda
minime levia, inter quae est illud Bajanum: Omnia opera insidelium sunt peccata, di virtutes philosophorum sint vitia. De quo sic Bellarminus lib. s. de gratia, & libero arbitrio cap.y. Secunda, inquit, ratio ducitur
ab absurdis a Nam si nullum opus bonum sieri posset ab insidelibus ( nullum nisi malum sequeretur melius illis esse, remoto praecepto, bona opera ex objecto non facere, quam faceret, nam faciendo peccarent, nonfaciendo non pe
carent . Itaque monendi essent insidetes, nefacerent eleemo Inas, n/paci carent discordes , n/ imperitos docerent, nisi quando ex praeceis
pto aliquo tenerentur. IIae autem p dubio
Denique cap.ro. praesentis controversiae ostendi, quod damnatus error, atque adeo attributus ab adversariis Gregoriano textui sensus, sit lumini rationis contrarius, &omnem subruens religionem. Quae nouia haeresum monstra peperit indiscreta quorumdam sacrorum textuum, universaliter sonantium expositio lEx illo Christi apud Lucam cap. I S. v. r. Oportet semper orare, O non deficere , colligebant alii, orandum omni tempore, dc
Ex illo Psalmi r s. Non esi qui faciat bonum, non est urique ad unum, deduxere recentiores Haeretici, omnia opera, etiam justorum esse peccata.
Ex illo Christi apud Matth. cap. T. Non potes arbor mala honos fructasseere , juxta novos, & minimo recipiendos interpretes sequitur .Omne,quod agit peccator, vel ferMut peccati, peccatum ere; ct in omnibus suis actiabus peccator servit dominanti CUPIDITATI, quae sunt propositiones a s. olim Pontificibus damnatae Constitutione: Ex omnibus af
Stet itaque regula a nullo sano interprete rejicienda, sensum non universalem ;sed accommodum locutionibus sacris tribuendum esse, quoties absurda, & ipsius sacri scriptoris sententiae aliunde notissimhcontraria sequerentur, ut secutura in casu objectionis argumentis plurimis, & ineluctabilibus toto decursu praesentis controversiae ostensum est . Praetereo, quod nor
omnis actus liber proprie delectatio sit, ut timor suppliciorum , odium peccati, dolor de commita , & similes affectiones animi, quibus mala fugimus , & aversamur . Uerissima autem, & prorsus sana Gregoriani textus , & similium interpretatio est , semper esse delectationem habitualem terrenorum , aut coelestium, ut nullus detur hominis status medius peccatum inter, & justis
Deinde semper est in homine rationis
compote amor prae dominans coelestium, vel mundanorum; sed ita, ut semper sensu accommodo accipiatur, non rigido de omnibus momentis temporis , vel de actionibus prorsus omnibus , ut de orationis non pera
196쪽
ssa Pars II. Propos XLIV. Cap. XVII.
Non consentit adversariis S. Leo,
I xultant adversarii lacinia ex S. Mes Leonis Homilias. de jejunio men- L. a sis septimi, ubi caput secundum sic concludituri se Falsae professionis ima-M gine utimur , si cujus nomine gloriamur, ,, ejus instituta non sequImur ; quae utiques, nobis onerosa non essent, & ab omnibus,, nos periculis liberarent , Isi nihil aliud,s, quam quod amandum jubetur, amare-M mus . ( Tum statim capite 3. Duo nam-M que amores sunt, ex quibus omnes pro-M deunt voluntates, ita diverse qualitati-,, bus, sicut dividuntur authoribus . Ratio-M nalis enim animus, qui sino dilectio noM esse non potest, aut Dei amator est, aut ,, mundi. In dilectione Dei nulla nimia; H in dilectione autem mundi cuncta sunt ,, noxia. Et ideo aeternis bonis inseparata biliter inhaerendum ; temporalibus vero
M transeunter utendum est; ut peregrinan-
tibus nobis , & ad patriam redire properi rantibus, quidquid de prosperitatibus,, mundi hujus occurrerit, viaticum sitis itineris , non illecebra mansionis M . a Pro explicatione hujus, & similium Iocorum, qui a novatoribus magno studio conquiruntur , praesertim ex discursibus moralibus, & concionibus , seu Homitiis Patrum, audiri meretur Eminentissimus
Cardinalis Aguirre, ab ipsis adversariis laudatissimus, in Theologia S. Anselmi disp. X so. sect. o. ,, Praemitto cinquit Patres,, Ecclesiae saepissime in suis concionibus ad G populum, & scriptis in id potissimum ,
M incumbere, ut auditores, & lectores non
,, solum trahant in id, quod simpliciter ne-- cessarium est, ad vitandum omne peccam
M tum I verum etiam in illud quod majoris,, perfectionis est, & ad ampliorem charita-M tem Dei, ac proximorum animo impridis mendam conferti nec mirum, si id serios, conentur, quoniam vel ipsa lege naturae M insitum est, ut omne agens studeat agere,, sibi simile et cum vero Sanctissimi Ecclesiae
, Patres ardentissima in Deum charitate M essent praediti, nec quidquam deliberaths, agerent, nisi ex dilectione Dei actuali, vel virtuali, palam spectantes in majorem
D ejus gloriam, studuerunt consequenter M eam perfectionem adeo sublimem caeteris,, omnibus communicare , & quodammo- Constitutio Trio propugn. Tom.IAH do imprimere . . . . Verum non omnia
,, quae ab Augustino ( Leone di aliisque P
M tribus traduntur ; de commendantur cir-M ca quaerendam in omnibus gloriam Dei, , ejusmodi sunt, aut pariter sub praeceri pium cadunt; sed quaedam etiam habent ,, latitudinem , & varietatem consilio ad ,, mistam , intra ipsos limites praecepti. ,, Praemissis duobus modis perfectioribus,&, qui, juxta doctissimum Cardinalem, tantum sunt consilii, accedit ad tertium, quem ait esse praecepti. H Tertius (inquit gra-,, dus quaerendi in omni actione deliberatam gloriam Dei (atque adeo ipsum in omniis actione amandi isque omnium infimusta est , nihil omnino velle eligere, ager s,, aut operari, nisi secundum rectam ratio-,, nem, & ex fine alicujus honestatis mora
H Iis sine admixtione ulla finis pravi, aut se circumstantiae vitiosae. Eo namque ipso, ,, quod quispiam ita operetur,actiones ejus,, diriguntur in gloriam Dei, implicite sab,, tem propter relationem intimam, quam ,, habent ad Deum, finem ultimum totius,, honestatis moralis et supernaturalem qui-,, dein finem , si actiones sint supra naturae M ordineminaturalem vero, si illae intra na-
M turalis rationis metas coerceantur, ue,, supra n. I S. monuimus . ,,
Confirmat eam sententiam Bellaris minus lib. s. de gratia, & libero arbitrio cap. Eo.ad illud Apostoli: Sive manducatis,
ve bibitis, e quid aliud facitis, omnia in gloriam Dei facite: ,, Respondeo (inquit
,, sonant haec verba piam admonitionem, M non praeceptum propith dictum, nisi in-,, telligamus hoc tantum imperari, ut om-,, ni a fiant in gloriam Dei explicite, vel im-ri plicite; nam saltem implicite omnia re-,, fert in gloriam Dei, qui operatur pro is pler bonum aliquem finem. Semper enimis ex bonis operibus , etiamsi is, qui ea fa-,, cit,forth de Deo non cogitet, sequitur,ue qui ea vident, glorificent, aud certe glo-,, rificare possint Patrem nostrum qui in coe-,, lis est . ris Hanc suam , & communissimam sen tentiam didicit uterque Cardinalis ex Magistro Angelico in librum a. sententadist. I.
quaest. a. art. t. ad a. Ratio, inquit, naturatis,uet prudentia potes dirigere in aliquem' nem proximum ; O,quia illa ii proximus est ordinabilis in em ultimum, etiamsi actu non ordinetur, ideo in I delibus , quorum actus per rationis vim diriguntur, possunt aliqui actus esse boni; sed deficientes a perfecta boniatate . Ibid. ad. s . Insidetes non semper ex in
delitatis errore sinem sibi prastituunt ;sed alia
197쪽
:ss Constitutio Unica Nirus propugnata mass
quando ex vero, O recto iudicio rationis i Et ideo non oportet, quod in quolibet actu precent; sed tunc solom, quando ex errore em Alpra
Probatio ulterior est in argumento SED CONTRA ubi ait: Non es consilium, nisi de bono ; sed i delibus consulitur, ut aliqua de ge
nere bonorum facianti ergo eorum actur non
omnes sunt mali. Praeterea nihil laudabile est, vel laudatur nisi bonum 3 sed sancti, ut mero mut , , Augustinus , ape laudant aliquos gentiles de aliquibus operibus ; ergo aliqua opera ipsorumserunt bona. Circa quod ilia margine haec glossa additur ab Eruditissimo P. Nicolai Ordinis Praedicatorum . ,, Sic enim Hieronymus libro I. contra Jovi-M nianum cap. et T. gentilium quarumdamta feminarum pudicitiam laudati de in Elle- chiel. o. Eo quod Nabuchodonosors, mercedem accepit honi operis,infert, Ethnias, cos quoque, si quid boni fecerint, non a queri mercede judicio Dei praeteriri . Et Augu-- stinus libro de spiritu , & litera cap. I.
, , Impiorum, nec Deum verum veraciter,
,, justeque calentium, quaedamsacta legimus,
H vel novimus, vel audivimus , quae secun-,, dum juctitiae regulam non solum vituperas, re non possumus . verum etiam merit. j e-,, yue laudamus. Denique S. Thomas eodem ait. . ad q.
Non oportet (inquit ut actus insidelium , qui in sinem illum non e si ordinatuissemper sit peccatum ;Adsolum pro tempore illo, in quo tenentur actum suum in sinem ultimum referre .
Leonis sententia nomine voluntatis intelligere volitionem, ut intelligunt adversarii; magis propria significatio est, si voluntas a suis actibus discernatur , ut Bellarminus ad quemdam Augustini textum respondet lib. s
de gratia , & libero arbitrio cap. I I. Per vo- untatem non accipit actum voluntatis, is ac
versarii putant ; sed potentiam, qua, si praedita es charitate, es bona: seupiditate, es mala. Sic modo Sancti Leonis sententiam cum doctrina catholica conciliare perfacile est i Duo scilicet sunt amores, qui voluntates omnes seu bonas , seu malas effetant, quae adeo ab invicem discrepant quaelitatibus , qu1m dividuntur authoribus, amore scilicet Dei', & mundi et charitate, & cupiditate. Rationalis enim animus , qui sinE dilectione esse non potest , aut Dei amator est aut mundi: non quali omnis dilectio, quae
non est Dei explicita, sit necessario mundii suffcit, quod sit Dei implicita, prout ab Eminentissimis Cardinalibus Bellarmino,& Aguirre cum doctore Angelieo expli
amorem Dei requisiveris explicit una, a quo actio quaelibet debeat imperari, Leonis texistum infinitis implicas novitatum monstris, iquibus necesse est, omnem catholicum abhorrere . Sic nempe omnia opera insidelium sunt peccata , ct philosopharum virtutes sunt vitia : Non enim profluunt ex amore Dei, praesertim qualis ab adversariis definitur, qui omnia agit propter Deum, quemque Deus remuneratur 3 qui proinde amor est ex gratiar atque ita liberum arbitrium sine gratia Dei adjutorio non nis ad peccandum valete qui errores gemini pridem fuere in Bajo atribus Pontificibus condemnati . Set queretur & tertius in ejus aut horis sensu ab iisdein Christi vicariis proscriptus et Omnis
amor creaturae rationalis , aut vitiosa es eu
piditas , qua mundus diligitur, qua i Ioanne prohibetur; aut laudabilis illa charitas pua per SpiritumSanctum in corde dissa Deus amatur. Cui errori etiam similis est septimus inter 3I. damnatos ab Alexandro VIII.Omnis humana actio deliberata est Dei dilectio, mei
mundi; si Dei, charitas est Patris ;s mundi,
conctipiscentia carnis , hoc est, mala es . Ibidem octavus et Necesse est, in elem in omni opere peccare , quamdiu nempe in infidelitate permanserit, in qua clarum est ab eo non elici amorem , qui omnia agit propter Deum quemque Deus remuneratur . Sequitur , &nonus: Revera peccat, qui odio habet peccatum mere ob ejus turpitudinem, O ae conomnientiam cum natura n/ ullo ad Deum osse sum respectu . Tale enim odium peccati juxta adversarios cum non sit amor Dei explicitus , nec ab eo profluat, est amor mundi, ut ineptissime Leonis sententiam interpre
Ineptissime, inquam; nam quis sanae mentis in odio peccati mere ob ejus turpitudinem , & disconvenientiam cum ratione, remperiat amorem mundi Omne, quod es in mundo, concupiscentia carnis es, conctipiscem tia oculorum , aut superbia vitae, ut doc mur a Spiritu Sancto et quaenam autem ex tribus his animorum pestibus applicabitur odio peccati elicito mere ob ejus turpitudinem, & disconvenientiam cum naturae Omnis quidem rationalis animus aut Dei amatores, aut mundi, tum habitu , quia inter statum peccati, & justitiae seu charitatis non datur medius , tum amore in animo cujuslibet praedominanter vertim alterutrius amoris dominatio non necesse est inveniatur in singulis actibus.
compotes, qui sine dilectione esse non pose
198쪽
Pars II. Propoc XLIV. Cap. XUII.
iunt, dicantur amatores mundi, quia amor mundi in iis praevalet; non tamen propte ea omnis in iis dilectio , omnis volitio , &aetio est mundana, seu concupiscentia carnis , concupiscentia oculorum , aut super-hia vitae: Infideles enim,etiam philosophos, esse peccatores, agnoscitur ab omnibus, atque adeo rationalem ipsorum animum, qui
sinE dilectione eme non potest, amatorem esse mundi; caverit tamen nune omnis probo catholicus asserere, omnem prorsus dilectionein esse mundi,seu peccatum, postquam Bajani articuli iterato toties anathe
mate profligati sunt. Ipse Augustinus ab adversariis ubique allegari soIitus lib.de spiritu ,& Iit cap. 26. agnoscit in impio aliqua opera bona ,sini quia hia, di illim/ ova cujuslibet pessimi hominis
invenitur. Animus tamen rationalis impiorum , & pessimorum, qui sine dilectione esse
non potest, amator est mundi, ut patet.
Longh igitur aliud est, animum rationalem hominis impii, qui sino dilectione esse non
potest, amatorem mundi afferi; aliud omnes, & singulas in homine impio volitiones, seu dilectiones eme mundi. Luxuriosus amator est luxuriae, avarus pecuniae et & licet utriusque rationalis animus sinδ amore eme nequeat ; non tamen ideo omnis dii elio , & volitio prioris in luxuriam fertur, posterioris in avaritiam . Discrimen evidens
inter utramque affertionem est; quarum altera apud omnes habetur innocua I altera
apud omnes execrata catholicos, postquam repetito toties vaticano fulmine ad inferos detrusa est.
I Voluntatem superitis accepi sensu proprio pro volendi potius facultate, quam ejias actur hoc sensu facilius intelligiturq omodo ab amore mundi, qui opponitur Divino, prodeat omnis voluntas mala infidelis , & impia . Nam etsi, ut ex Augustino vidimus, & omnes fatentur ea tholici, aliquae volitiones bonae reperiantur in infide- Iibus , nulla tamen potest in iis esse voluntas bona ; absit enim, ut voluntas tantis foe- da criminibus , qualis in infidelibus est, appelletur bona propter pauca opera immunia a peccato , vel etiam conformia rationi,&digna laude. Sic Augustinus lib. . contra Iulianum cap.3. Nullo modo hominei possunt
essesteriliter boni. Ibid. Voluntas quippe in
delis , atque impia non es bona, quamvis non omni bono destituatur affectu . Bonum scilicet qualecumque inter tot mala, quasi nihilum reputatur . Deinde bonum est ex integra causa ; unde, si voluntas centum exerceat honestatis opera, unum lassiciet letha- Constratio Theo propugn. Tom. U. Ie delictum, ut voluntatis bonae corruat apis pellatio , & omne meritum. Sed, etsi supposueris voluntatum no
mine a Leone intelligi volitiones, propiugquidem vocetenus accedere ad Quesnelli Ioeutionem S. Pontifex videbitur, licet utriusque sensus multiplici separetur diseriaminei Quesnellus enim, ut constat, amoris
nomine solum intelligit benevolum , seucharitatem; S. Leo comprehendit et iania spem , & quemcumque actum, quo sive coisminus,sive eminus ducamur ad Deum, eiu que beatissimam fruitionem . Sic enim Sametus Pontifex concludit: ct ideo aeternis honis inseparabiliter inhaerendum, temporalibuI
vero transeunter utendum es t ut peregrina
illus nobis , ct ad patriam properantibus, quidquid de prosperitatibus hujus mundi oecurrerit , viaticumsit itineris, non isseeebra
mansionis. At juxta Quesnellum propos. 6.
piditat aut charitas cum sensuum honum hoel malim facit. Quae autem sensuum, e dem caeterarum animae facultatum est ratio,
ut in Quesnelli sententia,quidquid non ex
charitate fit, originem debeat cupiditati: unis de amor spei, sive coelestium bonorum desiderium, nisi illud charitas imperavit, noxiis
Nihil prohibet, quin S. Leonem intellia
gas de amore Dei explicito vel implicito , ut similes variorum Patrum locutiones Igravissimis authoribus expositas dedi, neque verisimile est, a caeterorum Patrum vestigiis S. Leonem recedere voluisse. omnes vero circumstantiae textum Quesnelli a tam benigna interpretatione Iongissimo removent iuxta quem Propos. II. Sola charitarchriai christiareo modo facit (actiones ebri ianas per relationem ad Deum , O Iesum Chri um. Prop. i. Obedientia legis pro rare debet ex fonte, ct hic fons es charitate quando Dei amor es illius principium interius,e, Dei gloria ejus is , tune purum es quod apparet exterius: alioquin non es ni pocriasi; aut falsa j itia. Sic amor spei, & desiderium inseparabiliter inhaerendi bonis caelo sibus, est amor mundi & hypocrisis. Sic etiam amor Christianae fidei, sive voluntatis imperium , quo intellectus primum in fidei obsequium submittitur,cum, teste Angelico,& ipso dictante rationis lumine, prior charitate sit, ab ea imperari,aut procedere non potest,adeoque in amorum saecularium cloacam abjicitur .
8 Non melior sors eme poterit actuum misericordiae, temperantiar, justitiae , & cujuscumque alterius virtutis moralis, sive in infidelibus, a quibus eos ex charitate Z a nou
199쪽
non elici perspicuum est , sive in ipsis fidelibus, quoties de charitate non cogitaverint. Timor gehennae , & quaecumque attritio, nisi processerit ex charitate, sive ut Propo-stio M. enuntiat, si non nascitur ex amore Dei, qui omnia agit propter Deum , quemque Deus remuneratur , amor mundi est e quae omnia , ut absurdissima sunt, sensui S.Leonis absque temeritate, irreverentia, & quodammodo blasphemia tribui non possunt . Quis enim sanae mentis theologus ferat, S. Pontificem in tot foetam erroribus doctrinam, in tot anathimata pertrahi inviti
Et quidem,sepositis tot Pontificum,Tridentini, Scripturarum oraculis, & quacumque sacratissima authoritate, quibus S.Leo ab adversariis iniquissime opponitur , no verebor dicere , quod fieri nulla ration potuerit, ut S. Leo in errorem lapsus fuerit,adeb malesanum, ut indito naturae, & gratiae lumini clarissime refragetur; quis enim, nisi novatorum praestigiis circumventus, sentiat amorem esse mundanum, atque adeo peccari hoc ipso quod aliquis odio habet peccatum mere ob ejus turpitudinem, det con
venientiam cum ratione : esse amorem munda
num , &noxiam intentionem, qua quis detestatur malum , ct prosequitur bonum merὰ ut caelestem obtineat gloriam e Esse intentionem rectam, ac Deo placentem definiit Alexandet VIII. Quis rationis compos vocet amorem mundi, atque ita concupiscentiam caris nis , concupiscentiam oculorum, aut superbiam vitae, si quis ne proximus moriatur fame , ei frustum panis, vel eleemosynam necessariam mere ex compassione, seu misericordia largiatur ; si non alio fine retineat caecum in praeceps ruentem e Si ex amor pudicitiae ab incontinentia, amore temperantiae ab ebrietate se contineat e Si judex sententiam ferat solum amore veritatis, &
los, & centenos similes virtutum moralium actus, timorem quoque gehennae , cuin coelestis amore beatitudinis appellare amorem mundanum , divino contrarium , &plenum iniquitate, ut nulli mediocriter sapienti in animum venire poterit, ita S.Leoni Pontifici summo, & sapientissimo tribuere nemo sine gravissima injuria, & contumelia potest. v Hactenus in explicandis Patrum sententiis medium sectatus inter Bajanorum Errorem , & probabile Scotistarum placitum de operum aliquorum indifferentia , cui religiosissimae scholae nihil cupio derogari; responsa ejus praetermitto , non quod cen-
seam incongrua ; sed ut prolixitas evitetur, ac facilior fiat Bajanorum, & Quem ellistarum in Aquinatis systemate conversio . Planissima redditur Sancti Leonis eum doctrina Ecelesiae conciliatio si, ut Augustini cultor,& studiosus , eodem intelligatur sensu, quo in similibus locutionibus Augustinus . De hoc sancto ad praesentem controverissiam , ita notant cum Eininentissimo I ohano quadraginta GaIliae Episcopi in documento Pastorali,quod anno III . communi consilio in comitiis Parisiensibus ediderant,& altero plures dein ejusdem regni Antistites adoptavere. Duot quidem, inquiunt, amores Sanctus Doctor agnoscit ; verum amoris Dei nomine complectitur non tantram charitatem habitualem, aut dominantem ; sed etiam actualem; imo volontatem quamlibet rectam , ct amorem boni. Huic charitati adseribit omnes disspositiones, quibus praeparatur peccator ad j uiam: pio, assectus agnoscit in
iis ipsis, qui charitate sunt spoliati, de qui dominanti cupiditati pa ent. Si sic amorem Dei adversarius acciperet in significatione latissima pro qualibet violuntate recta, O amore boni, non sequerentur eae divisione il-Ia amorum tot horrcnda,& damnatissima pri. dem consectaria,qualia exPropositione ejus intellecta in sensu obvio, atque ab authore,& ejus passim defensoribus intento, disceptationis hujus toto capite primo deduxi
Io Nune ipse etiam S. Leo confundat adversariorum perfidiam , qui cum veluti damnationis socivin adsciscere praesumpserint, quein libi directissim d opponi haud poterant ignorare. Quomodo enim Que net Ium , qui opera Sancti Pontificis non solum novis typis vulgavit, sed etiam Notis,& Dissertationibus non illustrare, sed peia sumdare conatus est , Iathre potuit quid ille seripserit sermone T. de quadragesim cap. I. de operibus misericordiae ad corpus pertinentibus e riuid haec inquit Pontifex humanitate facilius e qua utique laiade sua fraudanda non esset, si propter ipsam natura
communionem juvando homini ab homine proberetur; sed quia quod non ex fidei procedit
fonte , a ramia eterna non pervenit , alia es conditio operum caelestum, alia terrenorum mundana benevolentia in iis, quos adjuvat,3
hes em 3 chrisiana pietas infummum transit authorem , dum in ipsum dieamur benigni, quem in nobis fatemur operari: dicente Domino , Sic luceat lux vesera coram hominibus, ut videant opera vectra bona, ct magni cent P trem v rum,qui in caelis es .
opera itaque illa misericordiae nullo m
200쪽
s6o Pars II. Propos XLV. Cap. I. a fi
ne pravo , neque aliis circumstantiis viti ea ; et si non fuerint ex fide, S. Leo praedi- ea ua non fraudanda laude; fraudant autem turpiter adversarii, dum ea inter amores noxio, , malos, de debitum Deo detrahentes obsequium, projiciunt. Laus solis bonis debita est i peccatum cujuscumque generis, praeterquam apud fatuos , vel impios , non laudem meretur; sed vituperium. Quis christianus stipem pauperi datam ad captandam apud homines vanam gloriam , vel adstruendas pudicitiae insidias censeat dignam neomio eQuapropter si omnis operis relationem perpetuam, de explicitam juxta adversariorum sententiam Deus praecepisset, profecto quaelibet actio mandatum illud transgrediens, ut mala foret, & peccatum , ita non laudem mereretur; sed accusationem,& supplicium . Ut autem a sancto Pontifice opus misericordiae laudem consequatur, sufficit illud propter ipsam natura communionem juvando hominem impendere; quia naturae, & rectae rationis dictamini conveniens est. Sic nempe definiente Leonis Succe
fore Alexandro VIII., ab omni labis suspi-n cione contra obtrectatores injustos vindicae tur peccati odium elicitum merd ob eius tum' pitudinem , ct disconvenientiam cum natura
r sint ullo ad Deum oFnsum respectu.s II Non in hoc tantum Leoni Pontifici Quirinelliana novitas adversatur; Sedi etiam in eo, quod opera quaelibet ex se di coelestis amore beatitudinis arguat peccati, si non profluxerint ex amore Dei, utique henevolo, seu charitate . A sancto autem Pontifice quaecumque misericordiae opera e se, maxime si spes accesserit, non solum laude digna,sed etiam coelesia appellantur. An, & in statu gratiae aeternum a Deo
Praemium mereantur , ut tradunt Bonaven
tura , Salesius , Cardinalis Aguirre curria aliis pluribus, non est praesentis controversiae. Nobis hic contra novatores susticit, non esse peccata e quod vel ex Leone Pontifice, a quo invitissimo, de penitus repugnante, Quesnellus subdole patrocinium, iussurari speraverat, iam demonstravimus. Sie edocti pariter fuimus ab Alexandro VIII. juxta doctrinam Scripturarum , de SS. Patrum , sapientissime proscribente inter
articulos 3I., hunc II. Omne,quod non es ex
fide chrisiana supernaturali, qua per dilectionem operatur, peccatum est. 12. Ruando in magias peceatoribus deficit omnis amor, de-
est etiam ei; edi, etiamsi videantur credore , non esses divina ; sed humana : quia voluntatis imperium, unde fides scaturit, cum non fuerit Dei dilectio, iuxta Quesnelialum necessario fuit amor mundi, de malus, non referens ad Deum , quod Deo jubente referri debuit. Denique usui hie venit observatio Augustini contra Iulianum cap.a. circa quo disdam Chrysostomi testimonium,quam applicemus nos Leoni, atque ipsi Augustino rCur putemus eum ita locutum , ni quia dissi tam, ( vel pro concione dicens in Helesia catholica non se aliter intectigendum arbitraabatur Z Tali quaestione nullas pussabatur ; v bis nondum litigantibus, securios loquebatur. Si vero exortis Lutheri, Calvini, Baji, Iansenti, Quesnelli novitatibus , Leoni Pontifici, vel Augustino exhibitus fuisset praesens Quesnelli articulus, intelIigendus sensu rigido, de in his personarum, ac temporum circumstantiis obvio, loquendum sibi forsitan cautius duxissent, nh quod ad aedificationem proponerent , a novatoribus
Amore Dei in corde peccatorum non amplius re
gnante, necesse est, ut in eo carnalis regnet cupiditaS , omnesque actiones ejus corrumpat. Obserυ.
in Luc. I S.D. IJ. CAPUT I. Confutatur Propositio.
i I IRaecedens error ad omnia se extendebat opera in Deum non relata , -- etiam justorum i hic ad se Ia peceatorum restringitur , quibus dum perpetuam peeeandi necessitatem, dc omnis boni operis impotentiam assingit apertius , patentiorem etiam parat desperationis abyssum , unde nescio, an praesens Propositio minus quam superior , de non magis quoque execranda sit. Si enim amore Dei in eoiae peccatoris non ampliut regetantes necesse est, ut in eo carnalia regnet cupiditat, omnesque actiones dur eo