장음표시 사용
171쪽
s Dein Eminentissimus CardinaIis ex
Augustini sermone set. de tempore cap. 2. refert sequentia et Charitas alia es Divina , M alia humana: humana alia es licita, aliari illicita humana charitas non solum si ita licita es, ut concedatur a sed ita licita, M ut, si defuerit, reprehendatur. Liceat vobista humana charitate diligere conjuges, silios, M amicos Oc. Sed videtis illam ebaritatem
si esse posse O impiorum, ides Paganorum,
si diudaeorum, Hareticorum:ris a quibus procul abest amor Dei omnia agens propter
Deum si lib. I. de gratia Christi cap. 2 . M (Augustinus considerans factum Assuerita erga Esther , dicente Scriptura et Deus,, transtulit indignationem ejus in lenitatem , ,, aite intueantur, atque fateantur ( Pelagia-M ni non lege , atque docIrina in ante fo- rinsecus; sed interna, ct occulta; mirabili, is ac laetabili potesate operari Deum in cor-
dibus hominum , non solum veras revelatio-H nes; sed etiam bonas voluntates. Notumri enim est Esther Is., quod Assuerus adri petitionem Esther mutavit voluntaten suam laedendi Populum Hebraicum , ,, qui erat trucidandus , in voluntatem ei H faciendi , ut fecit se Voluntatem hanc Assueri, judicio Augustini, bonam operatus
est Deus ; non tamen per amorem Dei omnia agentem propter Deum . Denique, ut multa alia pro communi sententia omittam Eminentissimi Cardinalis argumenta, ita tractationem concludite,, - Patet ergo a quod qualitates virtutis, is quae ad felicitatem aeternam conducunt
si (Augustinus) in virtutibus moralibus In-- fidelium negat; at non dicit, esse peccata, is nisi ex fine malo exerceantur, humanae H gloriae, verbi gratia, vel ,ut falsis Diis pla-,, ceant. Prudentia enim , justitia, fortitu- do, ac temperantia cum suis speciebus, M seu partibus potestativis vel conside-M rantur ut habitus tantum, vel ut actus M tantum, vel ut actus procedentes ab ha- , , bilibus; quocunque modo consideran-H tur, secundum se sunt rectae rationi conis D formes a recta autem ratio specificat bo
is nitatem in actibus,quos dirigit. Si autem si infidelis habituatus in his virtutibus, vel
se in earum aliqua veniret ad fidem, in eis, M vel in aliqua, quam haberet , operare-- tur tunc eadem facilitate , ac promptituisse dine , sicut prius operabatur . At post ,, receptam fidem sunt eaedem qualitates, quae erant ante fidem: tunc post fidem , M inalae non sunt; ergo neque ante. In h ocis differunt, quia si post fidem exercentur
si in gratia, sunt meritoriae; non autem
,, ante. At dato, quod post fidem novi,M exercentur in gratia , vel neque explici-H id propter Deum, vel propter finem vi M tutis , numquid malae sunt Absit, ergos, neque ante. Quae de hoc puncto dixisti si lassiciat, MHactenus Cardinalis non solum Catholicis vi sed etiam Quesnello venerabilis. Meminerint autem , ut sub initium monui, qui& Augustini se discipulos praedicant, & doctissimum hunc Cardinalem magni facere se simulant, velut sibi alias patrocinantem ,
opusculum hoc in commodum tironum San-eii Augustini d. ctrinae studiosorum elucubratum fuisse.
Damnatus error lumini rationis contrarius,=omnem subruens religionem.
i Uid magis horridum , & ratio- B tionis dictamini oppositum ,
quam peccati reum arguere , si quis rigescens frigore se calefaciat; si, ne inedia conficiatur, corpus cibo modico reficiat ; si arentes siti fauces aquae potu refocillet; si aeger convenientem adhibeat medicinam , saucius vulnera obliget . & alia istiusmodi sustinendo corpori
necessaria agat, non voluptate, non alio fine illicito ductus, sed mera conservandae vitae, ac sanitatis necessitate, saltem, si & honestatis ratio accesserit; quia vires corporis
ad functiones animi conservare laudabile est , ad defendendam Rempublicam, administrandam justitiam , & reliqua virtutum
moralium exercenda opera. Crescit pravitas erroris, dum ipsa virtutum quaIlumcunque exercitia, quae charitatem praecesserint, vel ab ea non traxerint originem , im cloacam vitiorum , velut sordida abji
Statuamus itaque Patrem familias, qui egestate pressus, labore manuum, & sudore vultus, sibi, uxori, Iiberis victum comparet sint, fraude, atque omni specie iniustitiae qui
omne necessariae sustentationi reliquum ita pauperes eroget: qui quocunque potest modo proximis opituletur, etiam de se maleis meritis , & inimicis et qui dissidentium animos pace componat, qui liberos morum in tegritate, timore Dei, pietate , atque omni virtutum genere instituat. Vir ille probe Christianus, & inter bonos non infimus, amorem Dei nullo die praeteriens, caeteris
172쪽
so . Pars II. Propos XLIV. Cap. X. sos
tamen actibus, quos memoravi, si eos amor nascitur ex amore Dei, omnia agente pro- Dei non progenuerit , iudice immiti Que pter Deum, esse malam, ut perperam asseritnello, peccat, tot cumulans delicta , quot Quesnelli articulus. exequitur necessitatis, virtutumque olficia . 3 Hunc vero dum sustinere quotidie Ipsa fides non sollim virtutis theologicae di- Author pergit, occludit januam ipsi charignitate excidit, sed inter vitia relegatur, tali, quam, destructis caeteris ab ea non im- uti&spes, nisi ei charitas ortum praestite- peratis virtutibus, stabilire unice videbatur. rit. Nos potius impiis haereticorum erro- Nam,etsi charitatis habitus infantibus,nulloribus adscribamus eum, qui fidem & spem, praecedente eorum actu,in Baptismate infun- sine charitate accenseat peccatis . Iuxta ditur ; adultis tamen neque habitum Deus Apostolum scilicet fides, spes, charitas tria impertit, neque actum nobilissimae virtutis sunt haec ; major autem eorum , non solo absque eorum conatu praevio, in piis intel- viricis, est charitas: non vident hic novi lectus, & voluntatis operationibus confi-TheoIogi magis damnabiles si viderint se stente. Aut ergo charitatem ipsam adver- fidem , & spem a charitate sejunctam vitiis sarius eliminat, aut necesse est, abdicet 1
anniamerando , omnem pariter dilectionem se articulum , quo omnis actio, & volitio Dei ex hominum animis eliminare . non nata ex amore Dei omnia agente prodi Non enim sola fide docemur, quod pter Deum inter vitia ablegatur. Si dixero,
accedentem ad Deum oporteat credere , hoc uno Quesnelli dogmate universam sub- quodque radix justificationis omnis, & pro- rui religionem , omnem virtutis actum red-
inde charitatis , sit fides ; sed ipso quoques di impossibilem , forsitan aliquibus videbor
rationis lumine discimus , voluntatem nomi minus aequus damnati voluminis interpres; ferri in incognitum, prius esse cognoscer , certissima tamen consecutio est , neque ex quam amare: unde fit evidens, cognitionem fallacibus, vel obscuris Sophismatum anu Iam ex amore non profluere ; sed esse ne- seactibus accersita ; sed plani obvia, quam cessariam ad amorem dispositionem . Non omnium, etiam tironum captui perfacilem minus clarum est, dispositionem ad rem exhibeo
optimam, qualis est charitas, non posse pec- Iuxta Quesnellum: Nonsunt, nisi duo
eati macula inquinari. Quomodo autem ab amores, unde volitiones, edi actiones omnes no-
hae infamia liberabitur cognitio charitati stra nascunturi amor Dei, qui omnia agit praevia; si omnis volitio, & omnis aio non propter Deum,quemque Deus remuneratur id procedens ex amore Dei peccatum sit; ut amor, quo nos lassos, ac mundum diligimus, qui praesens Quesnelli enuntiat Propositio e quod ad Deum referendum est, non refert, edi Sed, & sana theologia docet, qualem- propter hoc ipsum sit malus . Igitur omnis eunque cognitionem bonam ad charitatem actio, & volitio ex alterutro amore nata non suificere . sed ad eam prae requiri Divi- vel est bona , quam Deus remuneratur; vel nam fidem, eamque stricte dictam, damnan- mala, dc digna supplicio. Atqui amor Dei, te Innocentio XI. Propositionem hanc a 3. qui omnia agit propter Deum , quemque inter 6 s. i Fides lat/ dicta ex testimonio crea- Deus remuneratur, in hoc ordine rerum, &turarum , similive motiso ad iust rationem . decretorum non infunditur immediate IA u. Constat porro fidem stricte dictam, Deo , sinh praevia dispositione tum in inteI-
qua ad charitatem disponimur, esse actum lectu, tum in voluntate , quam evidens est hominis liberum, & arduum, supernaturali non ferri in incognitum. Et quidem dispo-eIicitum auxilio, &a voluntate, non nisi sitio exigitur naturae viribus superior; cum cooperante Divino Spiritu, imperari: At amor in articulo descriptus, maximo suxta voluntatis istud imperium pium ne est, anis adversarios, sit supernaturalis; juxta quos Perversum e Malum esse nequit,ne pecca- art. o. r Sine gratia nihil amare possumus, nisitum dicatur esse praeparatio ad justitiam et de ad nostram condemnationem. tamen, si Quesnello creditur, nonnisi malum Sed neque gratia amorem omnia agentem esse potest , utpote actio, & volitio noria propter Deum operatur sino actu praevio ipsius oriunda, ut pater, ab amore Dei, quo prior hominis libero , atque ex gratia elicito rest. Si igitur amorem illum, qui omnia agit praerequiritur scilicet cognitio supernatu-Propter Deum,quemqueDeus remuneratur, ratis ; natura enim sola ad actus salutiferos, necessario praecedat fides , atque hanc voli- sivd ad pietatem , & iustitiam disponere nexio credendi, sive captivandi intellectum in quit, ut Catholicis omnibus indubitatum fidei obsequium , necesse est, volitionem est. Et quidem ad amorem Dei salutiferum istam non esse perversam , ac proinde novi, praerequiritur fides ; nam ut recte Tridenti- omnem actionem, & volitionem, quae notia num sessi. 6. cap. 8.et Fides est humana salutis. Consumto Theot. propugn. m.IL. v initium,
173쪽
sit cationis. Sed , & fides ipsa dispositiones exigit rqui enim cit. credis , levis es eorde, teste Scriptura et & , cum objectum fidei, ut credendum proponitur , obscurum sit, dissicultate non caret, quam voluntatis divinitus adjutar imperio superare necesse est. Ideo cum sidet dicitur humana falatis initium, fundamentum , O radix omnis j scationis, accipienda est non ut praecisa a dispositionibus , sed ut eas continens , vel praesupponens. Hinc sponte sua fluit argumentum elarissimum: iuxta Propositionem omnis actio , & volitio, quae non nascitur ex amore Dei omnia agente propter Deum, quemque Deus remuneratur , est mala ; atqui primus aestus fidei, & volitio illam imperans non nascitur ex illo amore: ergo primus actus fidei est malus , & mala volitio illam , imperans. Priina antecedentis pars, quae major dicitur, est adversarii. Secunda; seu minor , est evidens , & a nemine rationis compote neganda et quibus suppositis con- elusio est inevitabilis. Porro fides mala nequit esse virtus theologica , ut patet; a primo tamen fidci actu pendent reliqui; primo enim reddito impossibili, liquet excludi necessario caeteros . Quisnam igitur actus bonus , honestus, meriti capax relinquetur libero hominis arbitrio cum gratia exercendus e Spes enim pendet a fide; atque ipsetiamor, qui omnia agit propter Deum , quemque Deus remuneratur, fidem praesupponit: nonnisi ex ea nascitur radice : sine eo fundamento non aedificatur, neque aedificat. Non minus aditus praecluditur virtutibus caeteris, quae, nisi ex amore illo prodeant, definiente Quesnello laborant vitio , &simpliciter malae sunt, virtutis nomine indignae os Habemus itaque 1 novis Augustini discipulis, fallacissimis continuae charitatis
praeconibus, eliminatos omnes virtutum actus, etiam theologicarum , & inter theologicas Principis charitatis . Quae proinde fallorum , & haereticorum dogmatum monstra non protrudit liber pestilens, quem ad fidei, & Ecclesiae Catholicae ruinam , consilio quasi diabolico destinatum diceres t subrutis enim virtutibus , & bonis actibus universis, quid supererit religioni e Praecept rum omnium , & singulorum observatio in , actibus consistens redditur impossibilis: tollitur omne meritum , & praemium : eripiuntur Sacramenta omnibus ratione utentibu se
iisdem omnibus Coelum occluditur: Christi invitationes inanes sunt: in omnibus Seriu
pturis Deus nos fefellerit, atque adeo ipse pSapientia exuitur, & Sanctitate. Ita quod a Calvinismo ad Atheismum provecto dictum alias retuli, Calvis iam fleri oportere, qui atheus esse voluerit, facile Jansenismo applicabitur a non minus latam ad Atheismum semitam paranti, quam aperiri conspicimus a Calvino. Et adhuc Que nellus infami satyra insultat Summo Christi vicario, censuramque anni IT 8. contumeliis dilacerat velut iniquissimam , quo liaber suus feriebatur, ut continens Notas, erobservationes, habentes quidem speciem piet tis , sed ad virtutem ejus abnegandam subdoti deducentes. Qui Petro istud per Clementem denuntianti credere noluerit, credat saltem nunc oculis suis, credat convincenti lumini rationis. Dissentire profecto non poterit,nisi quem voluntatis perversitas obcaecarit.
Origo Propositionis damnatae panditur a Cardinale Agubre.
i Minentissimus hie SS. Augustini, de Anselmi discipulus in theologia
I . S. Anselmi disp. t 3 o. hct. 3. post quam adversarior uin sententiam invictissimo rationum, & authoritatis Scripturarum, Patrumque pondere oppressit, ac profligavit, pergit nihilominus eam protereret Sanctorum succedentium Patribus praesidio M Thomae, & Bonaventurae, quibus supe-,, rilis addidit Salesium cum Scoto , D , ,, rando , ac caeteris Scholasticis tum vete-,, ribus, tum recentioribus , nullo peneri usque ad hane diem contradicente, nisi,, paucis quibusdam haereticis saeculi prae-- cedentis statim allegandis, quorum d D ctrinam in ea parte videtur probasse postis ea Michael Bajus, ac deinde Ian senius; ,, & ex ipsis desumpsisse recentiores, quos,, supra allegavimus pro opinione contras, ria ; quod maxime hoc loci observaris, oporter. Etenim juxta testimonium Chri . , , sti Matth. .Onuris arbor bonafructus bonurs, faci rimala autem arbor malasfructu acit. M Porro bonam arborem esse scho Iam , , Theologorum innumerabilium pietat ,
H & doctrina insignium tot jam saeculis
M cum Sanctis Thoma, & Bonaventura vi-M detur certum; ac proinde fructum , sive,, sententiam communem ab ea traditam, ,, esse aliquid bonum; malam vero arbo-,, rem esse, ac fuisse colluviem haeretic
Constitutio Unica Nir Us propugnata
174쪽
so 8 Pars II. Proposi. XLIV. Cap. XI. goy
o rum praecedentis saeculi,Catholica Eccle- , , ra sua diriguntur actiones Gentilium, velo state statur. Si ergo constiterit, opinio- H quorumlibet aliorum, ex ossicio honestae.- nem quamlibet, & nominatim relatam M Unde enim constat, quibusdam illorum is sectione praecedenti, ac contrariam scho- ,, saltem viris sobriis , & modestis notia is lae Theologorum , esse fructum prolatum M fuisse ob oculos honestatem moralem, in se dumtaxat ab iis haereticis,constabit quo- M quam proximo collimant actiones ex speri que illam esse malam. , , cie sua, & ossicio bonae e Quare intelligitta Videamus ergo quid illi ea in parto M abs dubio, sicut & haeretici proxime alleis docuerint, & qualiter criminati fuerint is gati, finem ultimum simpliciter, quem se Theologos Seholasticos oppositum sen- M Gentiles non cognoverunt per fidem ; ut si tientes: Deinde vero deveniamus ad Mi- H exinde colIigat, omnes actiones illorum H chaelem Bajum, & Iansemuin ; hinc enim ,, fuisse pravas , quoniam defectu fidei nonis constare poterit, an recentiores Lova- ,, fuerunt ordinatae in finem ultimum suis nienses ex iis hauserint opinionem ean- M pernaturalem . Hanc itaque do strinam,
,, dem, aliasque ipsi assines et similiterque ,, contra omnes Theologos Scholasticosis maledicentiam , & odium in Theologos ,, tradiderunt haeresiarchae saeculi praeceis Scholasticos, quod dissimulare nequeunt; ,, dentis. is ut vidimus circa finem praecedentis se- 3 ,, Paucis post annis Michael Bajus, is et ionis. Vide praeterea Sotum in praefa- ,, Lovaniensis Doctor, de nonnulli alii Scri-,, tione ad libros de natura, & gratia, quae ,, ptores , inter plures alias Propositiones, se sane lectu dignissima est in rem hane , ac ,, quas anathemate inussit B. Pius V., &M praeterea libro primo capite et t., ubi opi- ,, deinde Gregorius XIII. hane numero et s. H nionem contrariam Lutheranis tribuit et ,, ediderunt: omnia opera Insidelium sunt M nostram vero sententiam appellat Cath M peccata : Deinde hanc immediate i Virtu-M licis omnibus receptissimam. ,, tes Philosophorum sunt vitia. Praeterea 3 s.
a ,, In primis Calvinus lib. g. instit. ,, non quidem Baji ; sed alterius cujuspiam, , cap. I S. s. docet, omuer Fabritios, Sci- M haec est: omne, quod agit peccator, ve er-M piones , Catones, in illissuis praeclarisD- ,, et ui peccati, peccatum est . Insuper go. Imata cinoribur boe peccasse, quδd, eum et Iuce M omnibus suis actibus peccator servit domia M carerem, non ad eum sinem ipsa retulerunt, D nanti cupiditati . Praecesserat vero Propo- M ad quem referre debuerunt. Praeterea in ,, sitio illa I 6. Non es vera legis obedientia
H Antidoto Tridentini se C. f. ean. p. in- ,, sine charitate . Has quatuor Propositio-M quit ; Sine de qua videntur bona opera, ,, nes inter alias damnant ii duo Ponti ,, in peccata vertuntur 3 quoniam nimirum M ces in rigore , edi proprio verborum sensu M putavit bonis opus esse fide, qua refe- ,, ab assertoribus intento, ut habetur in fine,, rantur in Deum finem ultimum i quod D ejus Bullae. ipsum probare nititur iisdem locis Scri- Porro sensum a Baio intentum non , M ptum, ac S. Augustini , quibus pollea ,, esse alium , quam aut horum prioris opi-M Jansenius, & Bajus suam munierunt opi- H nionis, utraque praecedenti sectione pro- nionem. Lutherus quoque id ipsum via D positae, patet ex variis locis ipsiur. Im,, detur tradidisse in Epis . ad Galat cap. . ,, primis non negat, opera infidelium, &M dicens: Opera extra sidem facta , ut ma- M peccatorum in materia virtutum esse ex,, xime inspeciem sancta videantur ,sub pes M ossicio bona, imo de ossiciis noluit ha-- cato, di maledicto funt. Subscribit Me- - bere sermonem a ut patet ex libro ipsius,, lanchion in epis . ad Rom. cap. I . v. I secundo de virtutibus impiorum, ubi,, Κemnitius in examine Tridentini cap. I. si hanc capiti secundo epigraphen adhibet:,, & .ubi am Insidelium opera non inter verὰ se aeuod alia vi diserere de virtutibus,quams, bona opera, sed inter peccata censendasunt. M de virtutum o sis :& in ipso capite , in-,, Claritis Petrus Martyr in epis . ad se quit: Non itaque de ossiciis mihi quaesis es,s, Rom. cap. 2. v. et . inquit, Insidelium, H qua aliqua ex parte poset Iapsum in naturas, practara opera , Ii est quoad lasos peccata H humana remanserunt integra ; sed de viris,s essent di, tameu ex sua natura , vel genere . ,, tutibus , qua etiam sinibui disinguuntur as, damnari non poterant humano judicia r c M vitiis., , ram Deo tamen prava fuisse, ideo non est ,, Cur autem ea opera sint non virtutis;
,, dubium, quod in congruum em minim8 M sed vitii, & vera peccata, exponit cap. .s, referrentur. Ubi manifestum est, haereti- is cui titulus et riuod bonefatis ossicia , cum, , cum ipsum nomine congrui finis non in- in Deum non referuntur, non sint virtuteI,
, , telligere proximun illum , in quem natu- sed vitia. Et deinde ait: Uirtutes, qua non Conclitutio Theol.propugn. Tom. I. v a ,, ob
175쪽
ta ob aliud, quam propter semet far expe-M tuntur, non recte a peccato vindicari, vim
M tutesque non esse , sed virtutum simulati , , nes, O vitia virtutes imitantia . Qui itari & nominatim refellit Angelicum Do-H ctorem, quod praetendat esse virtates, , , quia ad bontim aliquod particulare ordi-M nantur, quod ad bonum universa sit res , , ribile ; etiamsi in iis reperiantur , qui unum
M verum Deum aut cacitate nesciunt, aut
ta elatione contemnunt. Refellit vero S. Do- si florem hisce verbis et In primis miram H dum occurrit, quud D. Thomas hanc prodi i ta mi is ad universati bonum referibilitatem M ad rationem Oirtutis su cere ex imet. A Deinde vero assumit probandum , non ta esse vere virtutem illam, qua Deo non
si semitur et qua non propter Deum operatur.
,, Praeterea sic inscribit cap. s. ejusdem,
is libri: UOD UIRTUTES IMPIORUM, A RUAE IN DEUM NON REFDRUNTUR, si NON IDEO AB AUGUSTINO NEGA M TUR ESSE VERAE, RUIA NON SAL
A VANT; SED aUIA UITIA SUNT, ET
H DAMNANT. Ac denique concludit:
H DILECTIONEM OPERANTE, IPSO NON H RECTO FINE PECCATUM EST.
, , Itaque apertissimum videtur ex me nista te Baii, iis locis expressa, ideo opera ,, impiorum , & infidelium esse peccata , &si virtutes Philosophorum vera vitia, quia, ,, licet ex officio sint bona , seu versantiari in materia virtutum, adhuc tamen in ,
,, Deum non referuntur, & ipso defectu,, ejusmodi relationis prava existunt; quia ,, iis non colitur Deus; quia non fiunt ex se charitate , sive ex fide per dilectionem is operante I unde sensus illius Propositiose nicas, 1 Pontificibus damnatae, praeteris si tim conjunctae reliquis ex ipso nuper ine,, moratis , est, opera infidelium, quae inla,, Deum non referuntur, itemque impio,, rum, quae ad ipsum non ordinantur, ex,, fide per dilectionem, seu charitatem ope-,, rante, ipso relationis defectu esse pecca- ta;& virtutes Philosophorum ex eodem se capite esse virtutes in speciem tantum; H reipta autem vitia. Hic itaque est germ
,, nus Baji sensus, juxta quem illa Proposi-- tio, ac reliquae sequentes (de quibus pleri nitis in progressu damnatae sunt. H Baio per omnia,aut pleraque subista scripsit hoc ipso seculo Iansenius Episco-,, pus Iprensis, qui (praeter alia perversa
,, dogmata damnata ab Innocentio X., &is haeresum classi adscripta ) hanc ipsam dori chrinam nuper relatam instauravit tota
,, mo t. I. 3. de natura lapsa cap. t . ubi docete Nullum omnino fleri posse opus hos, num, hoc est epeccato, ni in Deum proptern se dilectum referatar . Cum vero in Deums, propter se dilectum referri nequeat, sino fide per dilectionem operante, consedi, quenter docet, omnia opera quorum Ii-H bet infidelium, seu fide carentium ess
di, peccatae ideoque eodem tomo secundo M l. q. cap. s. ait e Sola absentia ei inciris, ut opera in elium vera sint peccata . Et,, cap. a T. ejusde in libri inquit, Omnia ope-M ra insidelium sunt peccata . Porro Jan-M nium fuisse haereticorum seculi praece-,, dentis plagiarium, veluti qui non modo,, illorum opiniones, sed & fundamenta,
b, ac pene verba usurpaverit, venditave-M ritque veluti a se ex Magno Augustinos, eruta, contendit late De Champs de haeri resi Iansentana omnino videndus i quiari quod hanc ipsam opinionem de necessit ,, te praedictae relationis operum ad Deum,, ex fide per dilectionem operante. ut Cul-M pa vacent,hauserit, & tradiderit forth exta eadem lacuna.s Hactenus Cardinatis,cuius non prae tereunda hic sapientissima observatio. Eadem disputatione sectione Io. post explicatam sententiam communem ita prosequitur; ri Hoc autem modo cohaerent sibi invicem M testimonia Scripturae, ac Patrum , & persi suasio omnium fere Theologorum a tem-- pore Magistri sententiarum , quinque sc-s, culorum decursu , ac subinde Fidelium M omnium, quibus ignota fuit tamdiu illa ,, strictior obligatio . Nec videtur ullo mori do probabile, tam innumeros viros do-H eios, & pios, ac de Ecclesia benemeritos, M caeterosque Fideles, ipsorum doctrina
,, ductos, tot seculis ignorantiam, aut ,, etiam caecitatem passos circa praeceptum H adeo universale, & summi momenti, nonis solum ad perfectionem spiritualem di, sed
si etiam ad calutem obtinendam . Incrediri bile etiam , & absurdum est dictu , Spi-M ritum Sanctum, desertis Doctoribus scho-,, Iarum, & ipsius Ecclesiae ab eo tempore, is ac subinde toto Fidelium coetu, vim ejus se tam universalis praecepti primum tradi-,, disse haeresiarchis seculi praecedentis, H Calvino , Luthero , Κemnitio , MeIan-- chtoni; & Petro Martyri allegatis supra D sectione 3. num. et r. , & postea Michaeliis Baio, & Ian senio I prensi, quorum praemis cipua dogmata a Summis Pontificibus,, Ecclesiae fulgurita sunt . Hachenus Cardinalis .
Duo hic addenda sunt in gratiam Lova-
176쪽
niensium et quod minimst existimem, ut neque existi inat Cardinalis, ipsos e Luthero,& Calvino praesentein hausisse novitatem; sed tantum e Bajo, &Jansenio, de quibus suspicio est plurium & vehementior, eos a tam detestandis authoribus aliquando minus abhorruisse. Alterum est , quod hodierna Lovaniensium facultas theologica Constitutioni UNICENITUS se submittendo amoliri a se satis visa fuerit suspicionem minus honorificam , qua ob aliquorum suorum forte imis
prudentiam ante laboraverat; speramus autem obedientiam illic omnino meliorem , fore illa, quam author Notarum brevium, in modestarum praestiterit Decreto contra
Propositiones 3i., & quidam alii definitionibus contra Bajum, de Iansenium, quas eludere potius, quam servare conati sint .
Eliduntur Argumenta pro confirmando errore accersita e SS. Literis .
i R g Atth. . Dicit Christus: Numquid
I colliguist de spinis uvat , aut de
1 v a. tribuli Ause Sic omnis arbor bona bonos fructas facit; mala autem arbor malos fructusfacit . Non potes autem arbor mala hono ructus facere et neque arbor bona malos fructuiseere. Omnis arbor, quae nonfacitfructum bonum excidetur , CP in ignem mutetur.
Lucae 6. Non est enim arbor bona , quae facit fructur malore neque arbor mala faciem fructum honum; unaquaeque enim de fructa suo cognoscitur; neque enim desinis colligunt
Cus , neque de rubo vindemiant uvam .
Utrumque textum objiciunt Hexapta more suo crudo, nulla addita interpretatione , nullo indicio, unde colligas, qua ratione, aut quomodo connecti eum velint cum damnato dogmate, ad cujus adducitur defensionem . Et quidem sic, quasi ad censurae Pontificiae subversionem sufficiat, tota absolvitur ostentata ex sacris litteris apologia . Quoniam itaque nobis divinandum relinquitur , in quo potissimum argumenti robur adversarius constituat, aio nihil apparere consensus verisimilis inter utramque Euangelii sententiam , & proscriptum articulum, nisi quod, sicuti arbor mala non potest bonos fructus facere, neque arbor bona fructus malos . sic amor, quo perverso nos ipsos,ac mundum diligimus, parere non possit nisi volitiones, de actiones malas amor autem Dei non nisi bonas.
Uerum Constitutionis hostibus superest
ostendendum , quod omnis amor sit vel Dei benevolus , & super omnia , vel inordinatus nostri, & mundi. Nos inter amores illos non unum medium dedimus ex Scria pluris sacris, ex Patribus, ex Concilio Tridentino , definitionibus Pontificum , conis sensu Scholasticorum communissimo , quae non est opus hic propter objectionem adeo frivolam repetere. S. Thomas in caput T. Matthaei observat, quod ex hoe textu Manichaei assumpserint duas naturas; scilicet honam, O malam. Idem de haereticis illis testatur S. Hieronymus , qui scribens contra Iovinianum, addit,ipsum ex eadem Christi sententia collegisse, hominem ex Deo natum non posse
Pelagiani, teste Augustino lib. r. do
Nuptiis, & concupiscentia cap. 2 6. contendebant ex bono conjugio, ceu arbore bona non nasci hominem malum, sive peccato originis maculatum. Donatistae apud Augustinum lib. I. contra literas Petiliani cap. . negabant, Sacerdotes malos bene bapti Eare et non posse
videlicet arbores malas Christo spiritualiter gignere filios bonos . Caluinistae ex eadem Scriptura haurire se existimant, liberum arbitrium in primo homine vitiatum non posse producere nisi opera malae qui in hoc, uti in aliis pluribus, Sectatores nacti sunt Bajum, & Ian senium eum suis novis Augustini discipulis. Inferunt Calviniani praeterea,quod,sicut
ex fructibus quidem arbor cognoscitur,non tamen ipsis fructibus arbor reddatur bona; sic opera bona hominem iustum indicent, atque declarent, sed non efficiant. Inepta procul dubio haereticorum omnium ratio est, ut contra eos catholici Scriptores argumentis solidissimis evicere. Sed Lectori Theologo relinquo diiudicandum , utra magis temeraria , inanis , &ab omni legitimae rationis specie magis aliena ex Scripturis sit collectio, eorumne, quos protuli haereticorum, an adversarii hic nostri, nomen catholicum non meliore, quam caeteri illi, titulo ambientis , contra quem pluribus a me superius capitibus probata , in brevissimum compendium hic contrahere lassiciat. Fides , spes , timor Dei vindicis, dolor, &detestatio peccatorum ex metu gehennae cum proposito non peccandi imposterum , misericordia , justitia , castitas , & reliquae virtutes morales, etiam1 charitate praescind entes, non sunt arbores malae , neque fructus ex iis progeniti Iaborant
Pars II. Proposi XLIV. Cap. XII.
177쪽
horant vitio. Asterii hujus probationes luculentas, & incluctabiles dedere superiora capita , quae repetere hic contra tam sutilem obiectionem supervacaneum foret. Adalia progrediamur, quae quidam Baiano, aut Jansentano pulvere respers , pro eodem errore ante Constitutionem UNIGENI TUS , incaute forsitan magis , quam malevole, in Belgio opposuere.
a Apostolus i. Corinth. cap. Io. v.gr.
alte Sive ergo manducatis, s e bibitis, sin aliud qtiid scitis, omnia in gloriam De iacite. Ergo,inquiunt,tenemur omnia agere ad Dei gloriam, sive ex ejus amore. Igitur omnia opera sunt peccata , quae in Deum ex ejus
Respondeo, sensum Apostoli esse r. ut nihil contra gloriam Dei fiat, nihil und proximus offendi, vel scandalum pati postit.
a. ut omnia ordinato fiant, &sint talia unde Deus laudari valeat, & eius gloria promoveri . Ut enim reiste observat Cornelius a Lapide et Opponit Pantus gloriam Dei gli iis Daemonum , euiserviunt, qtii idolothita comedunt in honorem idoli , Cel etim sandalo proximortim ; cum e contrario gloriae Dei emotant , qtii idolit Iis abetinent, eaqtie manducant , in agunt, quae Dei honorem , O cti tum, salutemque proximortim iuviant, O promovent. Quem Apostoli sensum non solum
modo indicant quae verbis pii, & eruditi simi interpretis retuli ; sed etiam quae in , ipso textu sacro his expressa vocibus immediate sequuntur: Sine osse one estote Iudaeis,
O gentibus , ct VH a Dei; sicut O ego per
omnia omnibus placeo , non quaerens quod militi; si efI ,sed quod multis, tit salmistant. Quale S. Chrysostomus homilia a. in I.
Cor. io. illa verba r Sive ergo manducatis,
e cte. Omnia ingloriam De iacite . Sic ex plicat et in Detis per omnia glori estir , μὴ ossensione estote Iudaeis , ct gentibas , O Ee-elmae Dei: loe es, non detis auctit tingam; fater enim ocenditur , O Graecus similiter te tanquam helsionem bridebit , o bporan
Eundem sensum tradit Theophylactus,
ita concludens e Manducat ergo qui quam, oel bibit ad oriam Dei , quando neminem ostendit, quando non ut gulosis, ant voluptati, sectator epulatisr ; sed velut is, qui conseraviores oelii ad virtutis operationem . Omniano autem quamcunque rem in glirsim Dei quisiam agit , qtiando neque alium fandalienopiam laedit, neque se sessum i neque hominiabus psicerestidens, neque ex assectu allatio
Consentit S. Augustinus in Psalm. I s.
dicensi Si ergo bene agis , ct quod manducas, O bilia , ct ad resectionem corporis sumis, reparationemque membrorum , gratiar agens ei,
potus tuus Iatidas Deum. Si oero naturae dehi tum immoderatione voracitatis excedas, o
vinolentia te ivtivites , quaaelibet laudes Dei lingua tua sonet, vita Milphemat. Pos entim, O potum requiescus tit dormias, nee aliquid
turpiter agas . Sit eastu, etim conive thorus:
Os es cara propagandi liberos , non sit effranata lixtiries tibidinum &e. Ruid Nomas
auoeneris, O etim dormis h Innocentia somnittii Iaudat Deum: Ludas , cum agis negotiumr Iaudas,etim cibum,ci potum capis: Iaudas, ctim in lecto requiescis: Iatidas eum dormis . Idem S. Do istor in Psalm g q. conc. t. Sugero remediam unde tota die laudes Deum
s vii . Laidquid egeris, bene age , O lati si Deum i quando eantas h)mnum, laudarDetim &e. Stioties ta e acli ab Omno eantando , discedis tit reficiaris et noli inebriari, ct Iotidocti Detim. Negotia agis Noli audem sacere , in laudiasi Deum . Si explicationi Augustini, & aliorum,
quos recensui, Patrum non contentus , sublimius aliquid desideras, aecipe S. Basi lium in Homil. ad Iulitiam Martyrem , ex objecta Apostoli sententia, ita singulos hor
tantem r Acetimiens mensae ora et estans panem Iargitori gratiam rependito: bibis vinum; meis
mento ejus, qui illid illi dedit ad laetitiam, ct in miratum solamen i tunicam in aeris gratias agito benigno datoriis picis in caelum , in I de vim pulchrittidinem vi procide Deo, o cole eum, etii cuncta haee insapientia condidit. Pa i modo o lente Soli, O occidente, in somno, O vi uiti Deo gratias age, qui haec omnia ad
tuum commodum erravit, ct ordinatat, ut creatorem agnosas, ames , O Iatides. Ubi
hortatio quidem est ad gratiarum actionem, S amorem Dei; sed praeceptum actiones si gulas ex amore benevolentiae ad Deum referendi nusquam in Baslii verbis, neque ullius antiqui interpretis reperies. S. Thomas in I. Corinth. cap. Io. lect. expendens illud e Sive ergo manducatis , ebibitis , mei alitid qui vestis, omnia in gloriam Dei facite, approbat quod ex Augustini in Psalm. 3 . concione a. retuli, & addite mes rem sani, laude, Deisunt. Dein post multa, ex illo omnia in gloriam Dei scite,sbi objiciti contra i ergo utilitiae actvis es indisserens . Respondeo, inquit: relatio hac gloriam Dei intelligisti oeI in arati, Vel in aptitudine referendi, otiae non eἷ sotam in honiae ; sed etiam in indisse entibus . Ubi neque actualem ad Deum relationem singuloruin operum
Constitutio UNIGENI rus propugnata
178쪽
si is Pars II. Propos XLIV. Cap. XII.
operum requirit, neque sensu adversariorum virtualem , quae actualem necessario
praesupponit, & a qua actus caeteri profluunt , seu imperantur ; sed Angelico su ficit, actionem esse istiusmodi, ut ad Deum
Ibidem citat Angelicus illud Apostoli Coloss. s. quod ab adversariis pariter intorquetur: Omne quodcunque facitis in verbo, aut in opere, omnia in nomine Domini no ri
IESU O si ( facite . gratias agentes Deo, O Patri per ipsum. Atqui hoc, inquiunt, est
praeceptum et ergo debemus in omni opero Iaudare , & amare Deum. Respondeo, verba Apostoli, quatenus praeceptum denuntiant,agere primδde praecepto negativo , ut interpretantur S. Thomas, Theodoretus , Theophylactus , Co nelius a Lapide, in eo situm, quod nihil fiat contra Christum ; nihil propter humanam , & vanam gloriam; nihil propter creaturam ullam tanquam ultimum finem nostrum. Secundo et Praeceptum etiam affirmativum intelligi potest, & videtur sensus magis ab Apostolo intentus , ut omnia opera nostra sint talia, quae cedere possint in gloriam Christi, & Christus sit vitae nostrae , &actionum finis ultimus , licet in singulis actionibus non exprimatur, quod nullus Patrum exigit, aut ex verbis Apostoli intellexit; sensum vero nostrum nullus infi- elatus est: & quos ad prioris textus explicationem adduximus, hic quoque nobis su
Denique audiendus est hic iterum Sanctus Thomas Iect. 3. in fine: Dicendum est, quod non es necessarium, quod omnia in Deum referantur actur, sed habitu; qui enim facit contra gloriam Dei, O pracepta Cur, faciteontra hoc praeceptum. Venialiter autem peccant nonsacit contra hoc praeceptum simplicia ter a quia , licet non actualiter, tamen habitualiter refert omnia in Deum. Hac ratione,
juxta interpretem Angelicum , non violat praeceptum referendi omnia in Deum , qui in statu gratiae, adeoque praeditus charitatis habitu et actum elicit non pro ibitum , sed qui idoneus sit, ut ad Deum ipso charitatis habitu referatur . Non eo contenti sunt ad versarii; qui juxta Prop. * . aiunt, peccari omnibus, & singulis actibus non solum inis differentibus ; sed etiam ad vitae sustenta tionem necessariis, etiam honestis, & ad
quamcunque virtutem moralem , theologicam quoque spectantibus , si ab amore
Instant nihilominus adversarii ex illo Christi apud Matth. ar. vers.s .i Diliges
Dominum Deum tuum ex toto eorde tuo, di in tota anima tua,Sin tota mente tuat ergo debemus Deum diligere in omnibus actibus. Consecutio inanis est ; illud enim ex
toto corde tuo, in tota anima, ct in tota mente
tua, aliud non significat, quam , Deum ita debere diligi primo, ut non diligatur simul alius Deus, qui cor, animam, mentem hominis quasi divisam possideat cum vero Deo , sicut Iudaei saepe cum veri Dei cultu jungebant cultum Idolorum et secundo , ut nullam creaturam; sed solum Deum amemus amore fruitionis, quo finis ultimus, sive beatitudo diligitur: tertio, ut Deum, &ejus amicitiam rebus omnibus praeferamus , qui
amor vocatur appretiative maximus ine
de Regibus, qui unius, & solius Dei vericultum permiserunt, promoveruntque, ilia Scripturis loco non uno legimus hoc enc mi um a Cor esus perfectum erat cum Deo: incessit in omnibus mandatis Domini: secutus est Dominum in toto corde suo &e.
Quarto, ut nos totos, cogitationes, volitiones , actiones omnes consecremus Deo,
quamvis dedicatio ista non repetatur in singulis actibus, neque formaliter, ut in Sch lis loquimur, neque virtualiter, sive neque actu intenso, qui est cum reflexione, neque remisso, qui ab intenso provenit, reflexione destitutus , ut explicat Bajani Author Dr elisit Quesnello consentiens tract. .pag. Eo L. Dissert autem, inquit, illa virtualiae dilectio a formali tantum extrinsera ; eadem enim , quae modo e icitur , O formalis cognominatur , modico post tempore virtualis dicitur, cum hoc
discrimine , quod supra formalem flat expressa mentii reflexio, qua expresse cognoscit se elicere talem dilectionis actum , di quasi tuitis
recordatur. Unde sic concluditi En igitur dilectio virtualis verus animi motur , si voactus. Praeceptum hoc scilicet, quatenus a firmativum est, non obligat pro semper, ut passim Doctores cum Angelico sentiunt. Denique, ut omnes nostri actus tales sint, ut nullus sit contra Deum . Hi sensus sunt SS.Patrum , & omnium probatorum interpretum et sic glossa interlinearis apud S. Thomam in Catenar EX TOTO CORDE, id est intellectis a ANIMA, id est voluntate i MENTE , id es memoria ; ut nihil
ei contrarium velit,sentias, aut recorderis.
Sanctus Augustinus libro r. de doctrina
Christiana cap. 22. Deum ex toto corde ditia gere praeciperis, ut omnex cogitationes tuas ex tota anima , ct omnem vitam tuam ex tota mente tua , ut omnem intellectum tuum in intum conferas , a quo habes ea , qua conferi: nullam ergo vita nostra partem reliquit, gus
179쪽
meare debeat , ct quaslocum dare, ut aliare oelit fui ; id est, in ea ultimum finem ponere , ut S. Thomas, S. Bonaventura, de alii passim, praeter Novaturientes interpretanis tui. Sanctus Chrysostomus in eadem Christi apud Matthaeum verba r Diligere, inquit,
Deum ex toto corde, es, ut cor tuum non sit imclinatum ad alicujus rei dilectionem magis, quam Dei.
Quae omnia innumeris Iocis exposuit dilucido Angelicus Magister, ut ex allegatis constat, quibus nunc alium addimus, qui solus prosternendis adversariis sufficeret.
Quaerit Angelicus I. a. quaest. Io o. art. io. Utrum modus charitatis cadat sub praecepto
Dioinae legit; ubi secundo loco objicit sibi
hoc argumentum et Ad modum charitatis proprie pertinet; ut omnia flant propter Deum .
Sed istud radit sub praecepto i dicit enim so
solus I. Cor. Io. Omnia in gloriam Dei faciter ergo modus charitatis cadit sub praecepto . Cui argumento sic respondet. Ad secundum diacendum , quod sub praecepto charitatis continetur , ut diligatur Deus ex toto corde, ad quod
pertinet, ut omnia referantur in Deum . Sie ergo, qui ho orat parentes , tenetur ex chartistate honorare, non ex vi hujus praecepti, quod
HONORA PARENTES:sed ex vi hritiae praecepti et DILIGES DOMINUM DEUMmUM EX TOTO CORDE TUO; Et, ctimi a sint duo praecepta a maliva non obligantia adsemper ; possunt pro diversis temporibus obligare: h ita potest contingere, quod aliquis
implenspraeceptum de honoratioue parentum non tunc transgrediatur praeceptum de modo charitatis,
Fatemur itaque,dari praeceptum non sollim negati vh ; sed etiam aifirmative intellectum, de dilectione Dei super omnia, &de omnibus nostris operibus in Deum super omnia dilectum referendis; negamus tamen, quod affrmative acceptum obliget ad sempere unde opera, quae pro iis temporibus homo agit, pro quibus praeceptum hoc assirmativum non obligat, nullo pacto vitiantur defectu relationis ipsorum ilia Deum super omnia dilectum.
Repelluntur, quae adversarii opponunt
ex Augustino. r x Ibtor . de Civitate Dei cap. 28 ait Sanctissimus Doctor: Heerunt
itaque civitates duas amores duorterrenam sculcet amor sui urique ad contem-
ptum Dei; caelesem vero amor Dei usiue ad contemptum sui. Duarum civitatum nomine intelliguntur duo status animorum et quorum alter justitiae est, alter peccati; nolo enim civitatis appellatio convenit rei fluxae,
dc transeunti, qualis actio quaelibet singularis est, & volitio ; sed rei stabili, & pera
manenti ; quamvis , ut omnia in hoc mundo vicissitudini exposita sunt, subinde mutari eam contingat, & destrui. Non polse aetiones singulas civitatis nomine significari, patet quoque ex divisione ab Augustino proposita, quae alias defice
ret , utpotet non omnes humanae vitae con
tinens , seu partiens actiones . Constat scilice i, non omnes hominis actiones esse vel amorem Dei usque ad contemptum sui, vel amorem sui usque ad contemptum Dei;Nioquin nulla darentur peccata venialia; re omnis actus immunis a ilethali crimine, e set charitas justificans, qualis est amor Dei que ad contemptum sui. Vera itaque Augustiniani effati interis pretatio est, duos esse animorum status , alterum justitiae, de charitatis, qua Deus ab homine diligitur usque ad contemptum sui, ut sua omnia etiam vitam perdere malit, quam Dei excidere amicitia: Alterum peccati, quo Deus contemnitur, dum eius amicitia rei postponitur abjectissimae. Itae divisio adaequata est i omnes enim homines imalterutro statu, & juxta Augustini similitudinem, in alterutra civitate sunt. Uerum hine numquam deduxeris omnem hominis volitionem , de actionetria esse alterutrum amorem, vel ab eo prostuere, seu imperari, ut cap. 3σ. Argumentis non paucis ex ipso Hipponensi Antistite e iacit Eminentissimus Lauraea , de nos pluribus demonstravimus cap. 6. Sit itaque fixum ex Augustino,esse duas civitates, seu duos status hominis, unuri peccati, in quo mundus diligitur usque ad contemptum Dei; aIterum charitatis , in quo Deus rebus omnibus antefertur; sed non propterea alteruter amor in singulis reperitur humanis actibus, etiam judice Augustino , quem utroque citato capite vidimus in ipsis impiis , & idololatris agnovisse actus bonos, Dei munere concessos, a Deci laudatos , de temporali donatos praemio squi proindo neque fuere amor noxiux mundi, voluptatis, vel commodi humani , usque ad contemptum Dei, neque ex illo progeniti sunt; non enim arbor mala, iuxta Christi testimonium,bonos fructus facite nE-que etiam suore aetus illi honi ex amoro ,
quo impii, de Idololatrae dilexerint Deum usquet
180쪽
gro Pars II. Proposi XLIV. Cap.XIII.
usque ad contemptum sui. Necesse est igitur,etiam in Augustini sententia agnoscere volitiones, & actiones aliquas ad neutram
pertinentes civitatem , a neutro amore duiscentes originem . De his nulla cura erat
Augustino , & caeteris passim Patribus, in id potissimum intentis, ut homines a peccatis averterent, perducerentque ad veram
justitiam, ac salutem. Hine de duabus istis civitatibus omnis eorum sermo erat, & cum Pelagianis disceptatio. De Augustino praesertim minime vere-hor dicere ; nihil esse evidentius, quam admitti ab eo actiones, & volitiones non solum innocuas, sed etiam bonas , honestas , laudabiles, etiam apud Deum, quae nequoad primam, neque ad secundam pertinent civitatem. Addo, Quesnellum,& quoscunque ejus asserias, Augustino oppositum tribuentes , turpissiniam ejus gloriae inferre maculam, eumque nobis, aut insanientem exhibere, aut impium, & blasphemum, qui impiorum , & infidelium actiones, volitionesque aliquas, a Deo exornatas laudibus, donatas praemiis affirmarit, quas noverat non solum ad civitatem coelestem , & amorem Dei divinum caetera contemnentem minime pertinere; sed etiam , si adversariis credimus, spectare ad civitatem terrenam ,& amorem mundi usque ad contemptum Dei . Amorem enim inter duos illos medium, Augustinianae sententiae obtenta , adversarii rejiciunt . Edoceant nos igitur, qua ratione Augustinum ab insania simul, & impietato , atque blasphemia liberent a Si Deum statuerit authorem, laudatorem, remuneratorem operum, quae ad civitatem referenda sint terrenam , amoremque sui, & mundi turpem usque ad contemptum Dei e omnia stilicet infidelium in infidelitate manentium opera ad civitatem coelestem nihil conferunt , neque profluunt ex amore Dei usque ad contemptum sui . vel igitur necesse est, amorem admittere inter duos illos meis dium , quod mordicus recusant adversarii; vel asserere Augustinum caecitate, ac dementia correptum, si non viderit, se Deo horribilem impingere iniquitatem , quando eum facit authorem , approbatoremque operum , quae juxta novos ejus interpretes vel sunt amor mundi usque ad contemptum
Dei, vel ab amore illo sacrilego imperantur. Ita Augustino blasphemiam adversarii imputant, Deo impietatem i tanti illis est
a Fugere Adversarios non possunt definitiones S. Pii U. , Gregorii XIII., Urb constitutio Theot. propuget. Tom.II.
ni VIII. contra Baji articulos, uti, & AIexandri VIII. sanctio contra alios 31.,in quorum multis continetur Propositio Quem elisti ., ut toto capite q. omnium oculis exposui. Verum , spretis tot Pontificum, &toties iteratis decisionibus, pergit Quesnebius eum suis propria haereticis impudentia ,& temeritate Augustinum in damnatissimi erroris torquere defensionem. Existimaverat Bajus , humanas omnes actiones in alterutram transcribendas est civitatem, alterutri addicendas amori ; sed errorem a duobus Pontificibus proscriptum tandem melius edoctus abdicavit. Iansenius Bajo imprudentior, ubi ad opera infidelium ventum est, a quibus procul aberat amor Dei usque ad contemptum sui, opposita duorum Pontificum sententia, qua jubemur agnoscere in infidelibus opera quaedam, saltem immunia a peccato , hareo,(inquit fateor ,sed quid ad Augustinum, a qua dubitatione, licet non facile excusabili, abfuit pertinacia dum saepius se, suaque omnia Romani Pontificis submisit judicio Sed ne diutius, quam par est, objectioni uni frivolae resiliendae inhaeream, meminerit lector responsionis Catholicorum contra haereticos familiaris , quod aliud siti omnem hominem, vel justificante gratia esse sanctum, vel delicto mortifero peccatorem ; aliud vero, omnem hominis actum esse sanctum, vel peccati toxico inquinatum; non enim omnia justorum facta sunt sancta, neque omnia impiorum prava ; nam, ut ait Augustinus lib. de Spiritu , & litera
cap. a 6. Sicut non impediunt a vita aeterna
justum quadam peccata veniatia , sin/ quibus
hae vita non ducitur; sic adfatalem aeternam
nihil prosunt impio aliqua opera bona , sine quibus di illi, otia emaslibet pe mi homianis inoenitur. Ideo, etsi civitates duas constituant duo amores, coelestis coelestem, sanctam , beatissimam i terrenus impiam , &aeternis addicendam incendiis; non tamen actiones singulae hominis viatoris sanctae, &meritoriae sunt coelestis Ierusalem , aut inquinatae vitio, & obnoxiae punitioni.s Non minus exploratae fallaciae arguis mentum est, quod objicitur ex lib. a. de peccatorum meritis, & remissione cap. I S., ubi Augustinus volens ostendere , quod omnis bona voluntas a Deo sit, ita disserit: Nam si nobis libera quaedam voluntas ex Deo est, quae adhuc potest esse vel bona , vel mala ; bona vero voluntas ex nobis eia, melius
est id, quod a nobis, quam quod ab illo es. Ruail flabsurdi 3 dicitur, oportet fateam-x tur