장음표시 사용
221쪽
se rum hie esse videtur sensus et si quaeramus si opera bona infidelium, quae propter ma- , tum finem facta non sint, ac per hoc sim- si pliciter bona sint, vix invenire poteriri mus ; tamen ejusnodi aliqua esse, inde,, colligi potest, quod imago Dei in animata la umana per peccatum non omnino subla-- ta est. , , Attamen virtutes illat, ut patet, non erant ex fide, atque adeo non ex cha
Non igitur omnis sensuum usus cupiditas est , aut peccatum , qui ex charitate non duxerit originem. Cum in controversiis fidei contra haereticos, potissimum Lutherum, Calvinum, & talibus parentibus dignam progeniem, non exigui ponderis apud omnes Catholicos sit authoritas eruditissimi huius Cardinalis, juverit audire rationes ejusdem caeteras
si Si sinquit opera facta sino fide , &
H auxilio speciali atque adeo sine charita-M te semper essent peccata, id accideret, ,, vel quia illis deest circumstantia finis,M cum propter Deum non fiant, ut dieit M Gregorius Ariminensis; vel quia fiunt ab
M homine peccatore vel quia bona M opera moralia non habent proportionem M cum naturae nostrae viribus ; vel denique
H quia nimis difficilia sunt ob carnis rebel- , , lionem, Darmonisque tyrannidem ; at ni-,, hil horum dici potest; nam quod attinet, , ad circumstantiam finis , possunt ethnici , , etiam sine fide, & charitate cognoscere,, Deum csse, & curam nostri gerere, ut su-M pra probatum est. Proinde poterunt ope-,, rari bona moralia, ut Deo Authori na-,, turae obediant: quomodo Marcus Tullius,, in somnio Scipionis monet, administran- dam esse Rempublicam diligenter, quia , , Summo Deo nihil est gratius, qua in ut,, Concilia, coetusque hominum bene gu- bernentur. Deinde non est necesse, omis nia referre in Deum explicite a sed satis,, est, si opus referatur in bonum finem pro-,, ximum i tunc enim per se dirigetur ino,, Deum, ut in ultimum finem. Sicut enim , , omne agens particulare agit in virtut ri primi Motoris, id est, Dei, sic etiam omisH nis bonus finis movet in virtute ultimiis finisi alioquin non solum infideles, sed si etiam fideles, dc iustissimi quique semper, , peccarent, clam inter operandum de Deo M non cogitant ; sed operantur , quia ratiose dictat esse bonum, dc faciendum. Itaque, , , nisi apponatur circumstantia finis mali, , , omne opus bonum morale per se refertur, , in Deum ; etiamsi author operis id non ,, cogitet, vel intendat. H
Denique cap. v. sic Eminenti Isinus con cludit. , , Secunda ratio ducitur ab ablata ,, dis ; nam si nullum opus bonum fieri postri set ab infidelibus ( utpote fide, dc charia, , tale carentibus sequeretur , melius illis,, esse, remoto praecepto, bona opera ex obis, , jecto non facere , quam facere; nam his,, ciendo peccarent, non faciendo non pec-- carent. Itaque monendi essent infideles, H ne facerent eleemosynas, ne pacificarent,, discordes, ne imperitos docerent, nisi , , quando ex praecepto aliquo tenerentur. si Haec autem ine dubio absurdi sum 1 sunt. HNec tamen quidquam eorum evitare unquam poterunt adversarii.
a Redeamus ad Augustinum. Ipso loco, qui objicitur, distinctionem istam bono
rum operum satis indicant, quae immediate praeeunt, de sequuntur, sed in Hexaptis reticentur subdolo ; quapropter textum integrum reddo. Amor autem Dei, quo per-,, venitur ad Deum, non est nisi a Deo Pa- , , tre per Jesum Christum cum Spiritu Saa. ,, eto; per hunc amorem Creatoris bene,, quisque utitur creaturis r sine hoc amore,, Creatoris nullus quisquam bene utitut,, Crea uris: hoc ergo amore opus est, ut ,, bonum beatificum sit, de pudicitia conje- , , galis, ut sit ejus intentio, quando utitur ,, conjugis carne , non in voluptate libidi-,, nis, sed in voluntate propaginis; si auten,, vicerit, de propter se ipsum, non propter ,, filios propagandos fieri aliquid extorse-,, rit, de voluptas veniale peccatum sit pro-M pter nuptias christianas dcc. Hinc patet, non duos tantummodo, sed tres ab Augustino amores, seu fines opera di statuit quorum primus potissimum bonus est, qui ex Christi gratia amor C reatoris est, de quo pervenitur ad Deum . Hoc amor opus es, ut bonum beati eam sit . Secundus amor innoxius est in pudicitia SHugali, ut sit
ejus intentis,quando utitur corimit carne, noss
in voluptate libidinis, sed in violisntate propam gi r . Tertius amor veniali culpa elicitus, quando quis utitur conjuge edi voluptate, Secundum autem amorem a libidine, Sc Deo praescindentem nusquam Augustinus arguit peccati.
Id Eminentissimus Laurara ab ipso alias laudatus Que ello confirmat opusculo tertio de gratiis actualibus cap.ro. de operibus infidelium .,, His ergo (inquit duobus mo-- dis dicit Augustinus, virtutes infidelium, , non esse veras virtutes, sed potius vitia, M quando non referuntur ad verum Deum,
,, sed ad falsum infidelium Numen et vel
,, quando propter vanam gloriam exercea
222쪽
M tur. Si autem haec duo absint, de ex ipsius
M virtutis , ac rectae rationis naturalis dicta- , , mine exerceantur, non video , quomodo,, Augustinus eas damnaret. Non enim cre-
do , quod damnaret sui procreationem, H dc educationem a Patre infideli, nequom conjugium eius cuin Matre sua, si non obri libidinem, sed propter prolem facturr ,, fuerit; neque damnaret, quod infidelis,, honoraret parentes , sicut ipse mei Mani- , , chaeus faciebat, neque si fur restitueret,, furata Domino , & caetera similia . ,, Ibi-,, demi , , Existimo non posse aliter expli-,, cari neque hic, neque alibi S. Augusti-,, num I alioquin ipse peccasset, clan usque
M ad annum aetatis 2 s. honoravit Parentes,
, , laudavit Deum quoquo modo in Mani, , , chaeismo apprehensus , si legem naturaeis servavit, secundum rectam rationem ope- ,s rans . ,, Qualiscunque nempe laus Dei in Manichaeismo fuit, quamdiu in haereseos Iuto Augustinus haesit, non fuit amor supernaturalis , quo bonum beati cum sit, qualis ab adversariis requiritur, de fidem nece Lario supponit. Hinc etiam sponte fluit intelligentia ejus, quod Augustinus lib. a. ad Simpliciantiri ia
num. Io. ait: Donis Dei. . . . non bene utitur
nia cbaritas ; quamvis ad bonum virtutis moralis , sed nihil ad beatitudinem conducentis , utantur homines sine charitate : sive actum cli1ritatis intellexeris , sive habitum, ut tot saperius Augustini sententiis demonstratum est, in quibus omnibus tam actus ille , quam habitus exeluditur; utpote in inis
Melibat, de impiis, quod etiam ista qualiacunque bona opera infideles, de impii sino
charitate faciant, quod dona Dei sint, testatur ipse Sanctus lib. . contra Iulianum cap. 3. Ex quo colligitur, etiam ipsa bona opera, quae faciunt in eles , non ipsorum esse, sed illitis, qui bene utitur malig. Quod hie a delicto in infidelibus absolvitur , non damnabunt adversarii in Christianis; unde falsitatis convincitur proscriptus articulus illimitate definiens , quod cupiditas , aut charitas usum sensuum honum, oel malum faciunt, quasi omnis usus sensuum malus sit, de cupiditas, vel cupiditatis soboles, si non ex charitate ortum duxerit. s Num forte adversarii bona opera, quae etiam in infidelibus, de charitatis omnis expertibus, agnoscit Augustinus, de praedicat Dei dona, cupiditatis arguent, ac peccati e Istud quidem non solum piae fidelium, sed de gentilium aures non sustinent, quod veluti manifestam horrent impietatem , ac blasphemiam. Sic Plato in Republica dia- constitatio Theol. propugn. Tom. IL
Iogo a. Bonorum quidem solus Deus eausa est dicendus I malorum autem quamlibet aliam causam quarere decet. Et postea e Malorum
alicui causam esse Deum , chm bonus sit, res lendum es omnino et nec permittendum hoc quemquam dicere in sua Civitate. Si boni, in-s,i legibus civitas debet, nec quemquam permittendum audire , esit ille junior , sive senior , e carminibus haec inserantur , e
soluta oratione narrentur , tanquam quae nec
dicta sancta sint, neque aliis utilia , Neque inter se consona. Trita egistus in Pimandro cap. ultimo : A Deo factore nihil turpe , nihil mali prodiit. Sed nihil opus Philosophorum , de infidelium authoritate , dum habemus Divina Scripturarum oracula eum omnibus Sanctis Patribus Latinis pariter,ac Graecis,Psalmo s. Non Deus volens iniquitatem tuet. Deuteronomii sa. Deus Helis , di absque ulla iniquitate, Habacuc I. Mundi sunt oculi tui, n/ videant malum , O redipicere ad iniquitatem non poteris: Ideoque nec malum usum sensuum impertiri. Ne tentationem quidem ad Malum Deo tribui patitur Iacobus
Apostolus et Deus enim intentator malorum aes; ipse autem neminem tentat.
Augustinus libro de natura , Ac gratia contra Pelagium cap. s . Peccata non Diviano veri .sed humarea voluntati, illiusque jusa oindicta tribuimus . Lib. de vera, de falsa poe nitentia cap. I S.
Peccatum nialum ordinavit, qui nullum relinquit impunitum; ordinavit autem pae amaamantibur culpam .
Libro imperfecto de Genesi ad literam
cap. s. Peccatorum nostrorum Deus author
non est. Ex eo igitur quod Augustinus Polemonis in gentilismo continentiam agnoverit esse donum Dei, Romanos veteres ju- sitia, Ss renuit actibus a Deo promeruisse imperium, atque in aliis impiis confessiis sit aliqua bona opera, etiam quae juclitia debitam laudem , defensionemque mereantur , perspicuum fit, de invictissimae veritatis argumentum , non solam esse charitatem , quae donis Dei, de humanis sensibus innocue utatur, ac bene; quamvis non cum ea perfecitione, quae hominem aeternae possit transeribere feliciis tali. Quid enim Num adversarii infidelibus in tenebris , de impietate permanentibus attribuent proprii nominis charitatem Nondum ullos haereticos eo dementiae prolapsos audivimus. De charitate, inquam, appellationis propriae disseritur,quae vel actus sit, vel habitus virtutis theologicae, de inter virtutes theologicas principis , ut intelligunt pariter adversarii.
Pars II. Proposi XLVI. Cap. III.
223쪽
o Sic qui a biennio novas Quesnello
suppetias tulit, Propositionum damnatarum eum quibusdam Scripturae , ae Patrum tesimoniis collationem, hanc addit observationem.
In hac Propositione q6. , aliisque, quibus
M occurrit vox charitas, per charitatem in-,, telligit author idem quod Augustinus, scilicet motum animi ad fruendum Deo pro-,, pter iesum, cis, ac proximo propter Deum: quod semeI monuisse sufficiat. Porro frui,, est amore alicui rei inhaerere propter se H ipsum , ut idem Augustinus ait lib. I. de si Doctrina Christiana cap. q. M Nos vero Quemellum cum suis charitatis nomen usurispare strictius , quam in talibus circumstantiis acceperit Augustinus, mox videbimus. Idem Collator postquam ex lib. s. do Doctrina Christiana cap. Io. retulit pag. 8. Non praecipit Scriptura nisi charitatem, nee eulpat nisi cupiditatem, eandem repetit charitatis definitionem: tum in Augustino prosequens, cupiditatem ex eodem definit mo-ttim animi adfruendum se , ct quolibet eo ore non propter Deum. In hoc porro sita est turria hujus novatoris, tum Quesnelli, & omnium ipsis adhaerentium hallucinatio , quod non ,
intelligant, vel intelligere se diis mutent, quod est in Augustino exploratissimum , --pe eum charitatis uti vocabulo in signifieatione amplissima, quae omnem complectitur volitionem bonam , in quacunque specio
Sie lib. 8. de Trinitate cap. ro. Euid est
autem dilectio , vel charitas, quam tantopere
Scriptura Disina latidat, O praedicat, ni iamor bovi e Lib. I. de gratia Christi cap. ar. ,, Clim ergo dicat Scriptura,Charitas ex Deo est; M vel quod est amplius, Deus charitas est; s, cum apertissimc clamet Ioannes Aposto-,, lus , Ecce qualem charitatem dedit nobis,, Pater, ut filii Dei vocemur, & simus i iste si (Pelagius audiens, Deus charitas est,s, quare adhuc usque contendit, quod ex,, illis tribus tantummodo possibilitater
se habeamus ex Deo, bonam vero voluntata tem , honamque actionem habeamus ex,, nobis aquasi vero aliud sit bona voluntas, , , quam charitas, quam Scriptura nobis esse H clamat ex Deo , & a Patre datam, ut filii, , ejus essemus. H Ubi videre possiant adversarii in textu unico, tres vocis charitatusurpationes non parum ab invicem discrepantes et primam pro charitate , quae ex Dco est et alteram pro charitate, quae est Deus ipse et dein iterum reditur ad charitatemo
creatam , quam dedit nobis Pater, qua filii Dei vocemur, & simus, qui habitus nobis
injustificatione infusus est: tertiam pro actu, seu volitione qualibet bona, quae ex gratia est,&ad justificationem disponit.
No vero contendere adversarii pertinacius pergant, nullam voluntatem, seu volitionem bonam ab Augustino vocari, nisi charitatem, quae virtus theologica est, ve Iab ea clicitus, seu imperatus actus; audiant Sanctum Doctorem eodem lib.cap. et q. ubi exemplum voluntatis bonae, quae ex Deo est, nec tamen charitas theologica,
profert luculentissimum. Esthere scilicet ici
Regis prodeunte conspectum, non vocata, ille, ut ait Scriptura , ardentibus oculiis
rorem pectoris indicabat; sed cum Estherem prae timore spiritus deficeret, Augustinus ex Scriptura de Astitero ait, Converait Deus, O transJulit indiruationem ejus in lenitatem. Et mox subditi Legant ergo , ct intelligant, Pelagius, & Coelestius ) intueantur, atque
fateantur , non lege, atque doctrina insimante
forinsecus , sed interna , ct occulta , mirabili, ae in ahili pote Hate operari Deum, non D-ltim veras revelationes , sed bonas etiam voluntates. Legant hic ergo etiam Quesnelliani, & intelligant, intueantur, & fateantur, Deum intern i, O occulta , mirabili, O iuessabili potesate operari voluntates bonat, distinis ctas non solum a charitate proprie dicta, sed etiam fide , & spe theologica vacuas; utpote in Rege infideli. Idem patet in exemplo toties adducto de Polemone gentili, in quo continentia donam Dei fuit, Se ab ipso praedicatur Augustino .s Evidens igitur est,Sanctissimum Doctorem charitatis nomine non semper tradere dilectionem Dei, sed subinde quemlibet
virtutis, etiam moralis , actum, Deo inspirante elicitum s quae liquida significatio est illius, qua vero aliudsit bona voluntat,quam Garitat. Neque doctrinae officit catholicae, quod dicatur Charitas a Patre data , ut sitii ejus essemusti Non enim propterea omnis
charitas phrasi Augustiniana est per se justificans, sed datur ut filii simus, quo indicatur finis omnis gratiae , & operis a Deo inspirati, ut ad justitiam perducamur, atque beatitudinem, nisi malitia nostra Divinam inflegerit bonitatem. Voluntates enim bonas , de charitatem, quae unum idemque ab Augustino locis pluribus praedicantur, reperiri in infidelibus fide, & charitate theologica carentibus, saepius ostensum est.
Solum profecto hic Assueri exemplum , et fi caetera deestent, quae saepe attuli invictissima, Adversarios in Augustini volumi
224쪽
& Augustino interprete, charitas I Deo legitur inspirata Regi impio de manenti infideli , minus mirum videbitur, aeterni supplicii formidinem ab eodem sancto charitatis nomine appellari. Sic lib. de virginitate cap. 38. Est enim( inquit timor ignis aeterni, propter quem devitandum Deo servire,nom
dum es utique perfectae rearitatis et sed imperfectae solummodo , quae tamen voluntas bona est, etsi ad perfectionis apiceim non pertingat. Magis mirabilis apparebit quae ab Augustino statim subjungitur ratio; , , aliud est enim desiderium praemii, , , aliud formido supplicii: aliae voces sunt, ,, Quo ibo a spiritu tuo ,& quo a facie tua ,, fugiam e & aliae voces sunt, Unam petiiri a Domino, hanc requiram; ut inhabitem ,, in domo tua et M ubi praemii desiderium , perfectae charitatis encomio celebratur. Non igitur ubicunque Augustinus charitatis utitur vocabulo, virtutem inter Theologicas principem indicat; sed aliquando cujuslibet actu in virtutis divinitus inspi
6 Aliud eliaritatis non Theologicae; sed humanae, licitae tamen, & laudabilis
exemplum Eminentissimus Lauraea opuscuis Io 3. de gratiis actualibus eap. 2 o. tribuit Augustino sermone 32. de tempore ;,, Ch ,, ritas alia est divina, alia humana ; hu- mana alia est licita, alia illicita .....hu-M mana charitas non solum ita licita est D ut concedatur ; sed ita licita' est, ut, si H defuerit, reprehendatur.Liceat vobis hu-M mana charitate diligere conjuges, filios, si amicos,sed videtis, istam charitatem pos- si esse & impiorum , idest, paganorum , ijudasirum, haereticorum.
Istud certissimum est , quod Augustinus libro de perfectione iustitiae responsion
penultima Coelestio concedat opus , & vo- Iitionem innocuam, sine gratia, atque ita sine proprie dicta charitate. objecerat Coelestius illud r. Corinth. cap. .: Euod vult faciat, non peccat,si nubati respondet Augustinus: Videte obseero , quale sit , volenti eurrenti mi Picordiam Dei non necessariam dicere, quia de quodam ait Apsolui, quod Uult faciat, non peceat, ynubat; qua pro m gno habendum sit velle nubere, tibi de adjut Pio Dioina miserieordiae operosius dissutatur . Quem locum considerans Bellarminus lib. s. de gratia & lib. arb. cap. s. sic concluditi Itaque comedit Augustinus , in hujusmodi operibus humanis , quae ad salutem non pertinent, auxilium gratiae non semper requiri cadeoque nec charitatem Theologicam ct tamen hae opera bona sunt, cum peccata non sint, Apo
si teste et non peccat si nubat. Instant nihilominus adversarii ex libro . . Augustini de Trinitate cap. . ,,Ne-,, m volens aliquid facit, quod non ,, in corde suo prius dixerit; quod verbum,, amore concipitur si ve creaturae,sive crea-,, toris , id est, aut naturae mutabilis, aut
,, incommutabilis veritatis; Ergo aut e ,, piditate , aut charitate. Non quod non si sit amanda creatura i sed si ad creatorem M refertur ille amor, non jam cupiditas , is sed charitas erit; tunc enim est cupidi-
M tas; cum propter se amatur creatura;,, tunc non utentem adjuvat; sed corrum-,, pit fruentem. Cum ergo aut par nobis si aut inferior creatura sit, inferiore utcn-,, dum est ad Deum ; pari autem fruendum, si sed in Deo . Sicut enim te ipso non in ,, te ipso frui debes, sed in eo, qui fecit te , si sie etiam illo, quem diligis tamquam te,, ipsum . Et nobis ergo , & fratribus ino,, Domino fruamur,& inde nos nec ad nos,, met ipsos remittere , & quasi relaxarra
,, deorsum versus audeamus. s,
Ut omne Augustino , & caeteris passim SS. Patribus studium fuit, homines ad Dei cultum, salutemque perducere , de iis unice passim sermo erat actionibus , quae ad finem cum diriguntur, vel ab eo avertunt; de virtutibus proinde salutiferis, ac peccatis. Istud satis indieat Augustinus lib. . contra Iulianum cap. g. supra citato G Scito,nos il-H Iud bonum hominum dicere,illam volun-ri tatem bonam, illud opus bonum, per ,, quod solum homo potest ad aeternumri Dei donum, regnumque perduci. MDeinde prae oculis hic semper habenda est diversissima apud Augustinum vocis charitas acceptio, ad superius argumentum
indicata , praecipuo ea, quam S. Doctor adhibet lib. .de Trinitate cap. ro uid est dialectio, , charitas .... nisi amor honi e & lib.
de gratia Christi cap. a r. Rua vero aliud tbona voluntas, quam charitas e Hanc auterio bonam voluntatem,atque adeo charitatem ibi
mox probat ex scriptura in exemplo Assueri, quem ab omni virtute Theologica remoti simum iuisse,nullus inficiabitur, utpote gentilem , de cujus ad fideir conversione nullum in sacris profanisqui doriis vestigium est. Adde, quod obiecta hic ex Augustino
sententia duo solummodo adstruat liuitionis genera, quorum alterum necesse sit ilia Deo sistere , alterum in creatura e prior charitas est, posterior cupiditas. Uerum non omnis amor est fruitio . Dantur , & amores ordinis inferioris, qui vel implicito,vel explieite ad finem ultimum referuntur, ut exin
225쪽
posui superius ex Doctore potissimum Angelico , & altero divini amoris flagranti simo praecone Francisco Salesio. Praetereo caeteros pios & cruditos seriptores , quales imprimis sunt Eminentissimi Cardinales Bellarminus, Aguirre , & ante utrumque Caietanus, qui tu commentario ad I. a. quaest. io o. art. Io. Ruilibet , inquit , habens charitatem , ex hoc ipso, qu)d est in charitate, diligit procul dubio Deum ex toto
corde, habens ipsum pro ultimo sine, ac per hoc fui ipsius , ct consequenter suorum omnium Anem ; alioquin in charitate non esset. Idcirco non oportet, pias mente crupulo agitari, quomodo praeceptum impleant, ut omnia in gloriam
Dei faciant. Doctores Seraphicum, & Subtilem, cum his Eminentissimum Lauraeain, nequidem implicitam illam , uti nee habitualem relationem requirere,ex iis,quae conistra prop. q. cap. . dedi, indubitatum est :& de hoc totius scholae Seraphicae sententia theologis omnibus satis explorata. Nihilominus pergunt adversarii jactare illud Augustini: ,, Nemo ... volens aliquid , , facit, quod non in corde prius dixerit,
H quod verbum amore concipitur sive crea-M turae , sive Creatoris .... ergo aut cupi-
ditate, aut charitate , . Ego vero inculcatam saepius repeto responsionem , quam nulla adversariorum cavillatio umquam subruet, & omnis ratione utens agnoscere
debet legitimam ; quod scilicet Augustinus inter Christianos loquens, & ad eos dictia sua dirigens, intelligi voluerit accommode de actionibus Christianis, vel a Christo hominem avertentibus; de iis , quae ad beatitudinem vel justitiam conducunt, vel ab ea impediunt . De alterutrius generis actionibus omnis Patrum cura fuit, & Augustini, praecipue contra Pelagianos dissertatio. Cum enim hi vellent,ristiones omnes o ficio bonas, quacumque fierent intentione, simpliciter bonas esse & meritorias, contra hos S. Doctor semper invicte sustinet,attendendum non soliun in actibus ossietum, sive objectum directum , sed maxime intentum in eo finem, qui communissime vel pravus est vanae gloriae, avaritiae, sensualitatis, aut similis vitii , quae omnia cupiditatis nomine comprehenduntur; vel intenditur Dei
gloria , sive explicta, sive implicito ob relationem, qua iustus aliquando se , suaqura
omnia Deo consecravit, satisfaciens praecepto de amando Deo ex tota mente, Ex tota anima, & omnibus viribus . Hoc apud
Augustinum eth in eorde suo prius dixisse, seu
finem sibi praestituisse: sic verbum amore comebitur creatoris; alias communiter concipi-
tur amore creaturae, adeo ut res Alioqui bona appetatur fine noxio, unde actus macu.
Iam contrahat cupiditatis; istiad itaquo semper debere in Augustino sie accommode accipi, fatebitur omnis in ejus voluminibus
saltem mediocriter versatus , & qui Doctoris maximi aut horitatem noluerit perpetui sententiarum inter se pugna, & veluti collisione destruere, ne dicain opponere Ecclesiae atque catholicae veritati.8 Quoties enim citavimus Augustini librum de spiritu & litera cap. 2 6., lib. I. de gratia Christi cap. 2 . lib. s. de civitate cap. ia. Epistola s. ad Marcellinum , epist.lso.&c. de actionibus impiorum & infidelium , quarum aliquae agnoscuntur ab eodem sancto non solum innocuae . sed etiam bonae, a Deo datae , & apud eum dignae praemio temporali et etsi ab omni procul fuerint charitate Theologica seiunctae 3 Haec enim, etiam initialis Se imperfecta, fidem semper nece
sario supponit,qua eos constat caruit se. Evidens igitur est , non omnem actum, qui proprie dicta charitas non est, penes Hipponensem Antistitem cupiditatis infamia laborare. Intelligi itaque hic voluit de charitate, quae amor Dei explicitus est, vel implicitus, seu amor boni, honestique, na.
tura sua ad Conditoris gloriam ordinati, ut locis a me saepius allegatis ipse Augustinus indicat, & cum scholasticis communissime, inominatim S. Thomae discipulis Doctiisimi Cardinales Bellarmin*s, Lauraea, de Aguirrius interpretantur,. Sic Augustinus seeum ipse componitur , di quod maioris ponderis est, cum incolicussi Ecclesiae doctrina, cum Tridentino Concilio, cum definitionibus
Pii U. , Gregorii XIII. Urbani vIII., Alexandri UlIl. Clementii XI., & veritate C tholica facito conciliatur, in qLiae omni Quesnelli rigor inevitabili impirigit nece
De ejus sectatoribus sic Eminentissimus Aguirre modeste, sed graviter queritur
disp. iso. sect.is. in fine . Nonnutiis, qui eam( sententiam praepostere rigidam hodie sequvntur inortassis timori esse pote st, is sit,ctioribus justo opinionibus , O nulla condese dentia erga fragiles,atque in mosfacta,ra rigalaamseveritatem, ac ingenium indurant . Chrso Domino reprehensum , vel subeant Ro- tam illam d Tertulliano inustam quibuslia novatoribus E, FIRMOS GRAUANT, INFIRMOS CAPIUNT, MEDIOS CUM SCRUPULO DIMITTUNT. In Augustini sententi
hic nobis ab advertatis opposita exponendum superest i tune enim es cupiditat, chim
226쪽
Pars II. Propol. XLVI. Cap. III.
adjuvat, sed corrumpit fruentem. Novam lucem sententiae isti, & genuino Augustini sensui addit Uraritatis, & cupiditatis apud eum definitio lib. s. de doctrina Christiana
cap. io. H Glaaritatem voco motum animita ad fruendum Deo, & proximo propter
,, Deum ; cupiditatem autem motum animi
H ad fruendum se & proximo, & quolibets, corpore non propter Deum. ,, Consentimus omnes Doctori Sanctissimo tunc esse cupiditatem, clim propter se amatur creatura motu animi ad fruendum ea non propter Deum; quid autem fruitionis nomine intelligatur,consulamus interpretes securissimos Angelicum, & Seraphicu in . Prior in A. distinet. 3 i. q. a. art. 3. postquam asseruerat, utentem matrimonio propter voluptatem peccare venialiter, illico
subjungit A Dicendum, quod quamvis de-,, lectationem non referat ac tu in Deum; M tamen non ponit in ea ultimum finem ...,, &ideo non oportet quod creatura frua-- tur; sed utitur creatura propter se; se auri tem habitualiter propter oeum,, . Ubi patet, quod frui creatura sit ponere in ea ultimum finem. Suffragatur S. Bonaventura in a. dist. r. art. . q. s. Sexto (inquit ad illud, quod obj citur,qu)d amor oenialis peccati es amorfruitionis , dicendum, quὰd falsum es, secundum quod frui accipitur proprie, videlicet quiescere in aliquo tamquam in e ultimo ; si ergo qua-ras , utrum si usus , vel fruitio, dicensim quod nec es usus, nec fruitio et sed abusis . Quod inter locutionem Angelici, & Sera. phici de usus appellatione dissidiu in est, sola quaestione nominis terminatur, ncquet
praesenti de fruitione officit veritati. Hanc quoad substantiam tradidit Augustinus Epis . Ilo. Dum anima in se ipso de-,, letiatur, nondum re incommutabili de-,, Iectatur ;& ideo adhuc superba est, quia se pro summo habet, cum superior sit ,, Deus,, . Ibi est significata ab Augustino fruitio creaturae non propter Deum ; quae proinde cupiditas est Deo iniuria.. Sic rursus Augustinus traei. r. in Epist. Ioan. Non te prohibet Deus amare i a , sed non diligere ad beatitudinem (seu fruitionem; quemadmodum sisponsus fecerit sponsae sua a nulum , ct illa acceptum annulum plus diligeret , quam sponsum , qui illi fecit annulum i siliceret , sicit mihi annulus iste i jam illiu
faciem nolo videre; quis non adulterinum an mram convinceret e
Convincuntur quoque adversarii haec Iarissima similitudine, non omnem creaturarum dilectionem , etiam quam diligentis animus in Deum non dirigit, esse cupiditatem, quae corrumpat fruentem. Non est mera relationis explicitae omissio, quae ab Augustino reprehenditur; sed constitutio finis ultimi, leu beatitudinis in creatura, seposito, & veluti contempto creatore . Non enim sponsus offenditur amore qualicunque sponsae erga annulum , etiam dum
hic propter se diligitur, & propter materiae vel artis pulchritudinem , praescindendo tantisper a sponso,qui annulum largitus est; sed justa sponsi foret indignatio, & querimonia de ingrato animo, suique despectu in sponsa vi si ita haec annulum diligeret, sicut in exemplo describitur. Simili modo scelerata omnis creaturae, etiam honestatis
moralis , seu virtutis dileetio est, quando in ea beatitudinem sibi homo, & finem ultimum praefigit. Talem reprehendit in Stoicis Augustinus sermone i a. de Verbis Apostoli: Dicebat Stoicus m. beatus,cujus est iu , fructu virtus animi estis. Contra hunc dicebat Apssolui , Beatus, cujus est niamen Domini Des ejus. v Num etiam Adverseriis amor spei, qui proprie charitas non es , videbitur cupiditas, quae corrumpit fruentem Adeo amor ille secundae virtutis Theologicae ab Augustino non reprehenditur, ut eum charit itis nomine, & definitione commendasse videatur , cum ait lib. s. de doctrina Christianae
cap. Io. Charitatem voco motum animi adsuendum Deo , ct proximo propter Deliram .
Sic ubi sponsa frui desiderat sponso propter sponsum, non facile dixeris, an non hic amor proprius, & concupiscentiae sit potiusquam benevolentiae. Sed & amor spei erga
Deum dignus laude, non vituperio est, utpote concupiscentia sancta , - bene ordinata, per quam non trahimur Deum ad nos; sed ei
nos jungimus, ut uti no afelicitati, inquit
S. Salesius lib. I t. de amore Dei cap. I S. Ne vero existi ines, hunc S. Antisti tetria agere de charitate , sic prosequitur et M Curri igitur, Theotime, amamus Deum hoc , , amore concupiscentiae e Quia est bonum nostrum . Sed cur amamus summe Quia si ille est summum bonum nostrum . Porro , quando dico a nobis summo amari, non b, dico a nobis amari amore perfectissimo ;,, nam supremus amor non est nisi in charia,, late H Plura ex hoc sancto retuli contra Propositionem q. cap.8r videant itaqura adversarii procul se a mente Augustini, de
sanctorum ejus interpretum aberrare, quando nullum volunt admittere amorem medium inter charitatem proprie dictam, &cupiditatem .. Sola eos errorem dedocere
227쪽
i Constitutio UNio ENIT Us propugnata Is
debuit, quam pro qy. propositione Ianh-nianus COLLATOR nobis ex Augustino su
perius recitat Voco . . . . cupiditatem mollirata
animi ad fruendum se, di proximo, ct quolibet
Postili igitur tandem aliquando pertinacia , consideret cum suis Quesnellus, an sit velle frui aliquo corpore, sive beatitudinem ponere in creatura , si quis nondum praeditus charitate, ad eam se timore aeterni supplicii, &coelestis beatitudinis desiderio diseponat; num descripta cupiditas, & prava eorporis fruitio locum habeat in operibus misericordiae, castitatis, temperantiae , justitiae,fortitudinis,grati animi pro beneficiis
acceptis, quoties in virtutum illarum moralium exercitiis de Deo nulla occurrit cogitatio , atque adeo a relatione in Deum praescinditur. Hodie,quae est secunda feria post Dominicam primam Adventus legimus in divino officio ex cap. r. I sitae et Quiescite adiere perverse et discite benefacere; quaeritejudicium:
abomite oppreso: judicate pupillo: defendite
viduam. Haeccine per se cupiditas sunt, &malesana corporis fruitio , si propter convenientiam cum indito nobis naturae lumine, & ratione fiant sine explicita ad Deum relatione ; sed& nullo superaddito fine, aut circumstantia perversa e Oportet sensum amisisse communem eum,qui in his omnibus usum sensuum, absente amore Numinis, rejecerit inter vitia . Nos dimissis novatoribus cum suo exotico, & toties damnato, etiam a superioribus Pontificibus rigore , qui nullis innititur probabilibus argumentis et sed sola studiosius quaesita verborum caligine, & centies a catholicis scriptoribus depulsa, sentiamus eum Ecclesia catholica, atque adeo cum Augustino ubi seipsum , modo caeteris passim authoribus congruo, explicat, ut in psalm. 3q. Concione a. M Suggero remedium , unde tota die lau-
, , dcs Deum, si vis: quidquid egeris, ta bene age, & laudasti Deum: quando is cantas hymnum, laudas Deum, & quo-,, ties tu cessasti ab hymno cantando, di H cedis ut reficiaris, noli inebriari , &H laudasti Deum: negotia agis e noli frausi dem facere ,& laudasti Deum. H Quem locum citat D. Thomas lectione T. in I. ad
Corinth. Io.ro Praesentem finiens disceptationem accipio epistolam inter alias typis gallicheditas pro Constitutione Parisiis anno
I is., ubi referens Propositionem q6. Cupiditas, aut charitas usumsensuum bonum vel malum sciunt. Contra eam indignatione commotus author, sic exclamat:,, Quid ri Num Christianus, qui percitus timoreta judiciorum Dei, avertit oculos ab eo, M cujus aspectus periculum animae crearo,, posset , qui carnem macerat cilicio, M qui vilibus, nec nisi necessariis cibis M vescitur: num, inquam, Christianus it. H le, non bene sensibus utitur e Minimeri miror, tantam passim mollitiem repetitiis in sectatoribus Jansenti ; securi se ilicetis non sunt, se agere ex charitate; hinc me si tuunt ne forte framando , & amigendo,, sensus , non bene eis utantur, & damno,, suo agant poenitentiam. Commendanda omnibus frequens, liquantum humana fragilitas patitur, perennis operum in Deum relatio, & charitas
etiam perfectissima;quae si obtineri nequeat, substituenda ei saltem inferioris ordinis; sancta tamen, & salubris operandi, & se sibus utendi ratio, quam docuit Augustinus in psalmum I 6. , , Si ergo bene agis, &M quod manducas, & bibis, & ad refecti,
, , nem corporis sumis, reparationemques, membrorum , gratias agens illi, qui tibita praebuit ista solatia, & cibus tuus, &po-,, tus tuus laudat Deum. Si vero naturrta debitum immoderatione voracitatis ex.M cedas , & vinolentia te ingurgites, quas,, libet laudes Dei lingua tua sonet, vitae si blasphemat. Post cibum , & potum re-,, quiescas ut dormias, nec aliquid turpi.
M ter agas . . . . Sit castus cum conjuge tori rus, & si est cura propagandi liberos, si non sit in hamata luxuries libidinum &e.,, Quid si somnus advenerit, & cum dorsi mis 3 innocentia somni tui laudat Deum: ,, laudas, cum agis negotium e laudas cum H cibum , & potum capis et laudas, cum in se lecto requiescisi laudas, cum dormis . nIisdem haec verbis , ex Augustino referunt & more suo sequuntur S. Anselmus, Beda, Magister sententiarum i similia tradunt Chrysostomus,oeeumenius,Theophylaciui& recentiores passim, refragantibus Luthero , calvino , & affinibus utrique 3 ji
228쪽
Patribus Hexapta objiciunt, est ista Augustini Enchiridii cap. Iar. exprimens Chariatatem, quam dissundit Spiritus Sanctus in cor dibus nostris . De hae charitate dum intelliis gitur damnata Propositio, trahit secum ii
Iam Bajanam 38. Omnis amor creatura ratio-
Obedicinii a legis profluere ditis aut vitissa es cupiditas , qua mundus dia
n a DTV o , . P ligitur, qua a Ioanne prohibetur; aut Iauda
est charitas. Quando Dei corde in ODeui amatur . Si absque tali
. . . charitate nihil in humanis actibus nisi hyp
amor est illius principium eri sis , aut falsa justitia est , seq uitur & Baj interius ti Dei se loria eius na Propositio et T. Liberum arbitrium sive grais
IIucoiaci, in Cia1 A1 radias ita Dei adjutorio non nisi ad peccandum valet;
sinis, tunc purum est quod Nam falsa justitia in Quesnelli articulo non apparet exterius, alioquin iustitiae, sed pro assertione vitii oppositi,
non est: nisi hypocrisis, aut est hypocrisis.falsa justitia. Obser. Asor.
Propositio damnata oppugnattar.
. Uomodo venire in mentem Quecnello potuit, ut propositionem tam claro in Baiana I S. damna- tam spretis trium Pontificum censuris tam aperte instauraret Quid enim est discriminis inter istum B i articulum: istes vera legis obedientia,quae si ne charitate; di hunc Quem elli, Obedientia legis profluere debet &c., ut in titulo; nisi quod hic temeritate priorem superet; non solum quia post damnationem a tribus latam Pontificibus, di ipsius Baji publicam retractationem impudentius instauratus est , sed etiam quia te minis expressus long E durioribus, censuras stringere audet in obedientiam tanto judicio serpius approbatam. Hypocri sim nempe, aut falsam justitiam appellare non veretur, quam veram legis obedientiam, definientihus Christi vicariis, assentiente ipso erroris
authore, universa credit EccIesia; credit quoque eadem certitudine , & authoritate , non omnia insidetium opera esse peccata, nec omnes virtutes Philosophorum vitia , quod asseruerat Bajus art. 5s., quo damnato , sequitur, non omnem in eis legis naturae obedientiam fuisse hypocrisim, etsi non ex ch ritate traxerit originem.
a Nd ullus possit esse dubio locus,quincti iritatis nomine Quesnellus in sensu proprio utatur, prima sententia, quam nobis ex consitutio Theol. propugn. Tom.II. Hunc esse articuli sensum testantur Hexapta in ipsa animadversionis fronte . Propositio rum . inquit declarat obedientiam legirnorum esse nise bpocrisim, DFam justitiam,
nise profluxerit ex amore . Itaque, ut ipsa ex
ponunt Hexapla , hypocrisii , aut fassa j uia idem significat, quod hyocrisii, cisto ju-
sitia . Quod autem non agat Propositio de amore Dei naturali, liquet ex eo, quod ibidem exprimat charitatem, quae, ut Hexaplacum Augustino , & Apostolo ad Roman. s. ajunt , dissurumditur in cordibus nosris per hiaritum Sanctum. Denique exploratiis mus ubique Quesnelli sensus est, nullum opus a peccato liberum esse sine gratia; nam Propos. o. Sin8 gratia (inquit nihil amare poss, timus, nisi ad n ram condemnationem. Idem pluribus illic Propositionibus confirmatur, quas initio hujus tomi usque ad Propositi nem s. impugnavimus.s Concilium Tridentinum sess6.cap. I.
quod est de iustificatione impii, & quae sint ejus causae , ,, Quamquam (inquit) nemota possit esse justus , nisi cui merita Passionis,, Domini nostri IESU Christi communi-,, cantur; id tamen in hae impii justi fieatio, , ne fit, dum ejusdem sanctissimae Passionis,, merito per Spiritum Sanctum charitasis Dei diffunditur in cordibus eorum qui,, justi fieantur, atque ipsis inhaeret . ,, Augustinus quoque libro de moribus Ecclesia apud a Lapide in hunc locum de charitato ait: Virtus, quae ipsius animi no ri rectissima assectio est i si in alio es , facit, ut conjungamur Deo isi in nobis es, lasa conjungit. Undes hoc sensu, qui proprius est, & obvius ae-eipiatur in Quesnelli Propositione charitas sive pro actu, sive pro habitu , hominem j stificat, vel eum justificante forma necessa
229쪽
i 8 Constitutio UNic ENirus propugnata IO
Si autem obedientia legis pro ere debeat cap. q. Omnis qui diligit, ex Deo natus est.
ex fonte, O hi oui sit charitas justificans; S. Augustinus Tractatu p. in Epist. S. Ioan- si sine illa non si via bpocrisis, aut sal j- nis: Anima nostra faeda est per iniquitatem:
stitia ; sive, ut Hexapta interpretantur, bpo- amando Deum pulchra e citur: quantum in aeri , Ofissa jussilia , testituitur Propositio te crescit amor, tantum erescit pulehritudo; inter Bajanas 3 s. Omne, quod agit peccator, quia ipsa charitas es animae pulchritudo. ve ervus peccati, peccatum est. Ibidem o. Praeterea ignorantem, atque insaniensi omnibus suis actibus, peccator servit domi- tem, aut certe impium, & insustum Deum
nanti cupiditati. Unde ea Quesnelli doctri- Quesnellus liactenus coluerit; ignorantemna non facile subducitur anathemati Tri- quidem, si eum falsam justitiam , & hypodentino stas. o. can. p. quo feritur quisquis crisiin a justitia innocente, & laudabili non dixerit, Omnia opera, quae ante justi scatio- potuisse discernere arbitratur 1 aut impium,nem flant, quacunqae ratione fallas Dit, verὰ & injustum, si hypocrisim, & falsam justitiam
esse peccata. Hunc autem esse eiselliani cognoscens approbaverit palam, atque re- articuli sensum, indicant circumstantiae, dum muneratus sit, uti approbavit, & remune- articulo et S. asseritur et Prima gratia, quam ratus est plura infidelium opera , teste Au- Deus concedit peccatori, es peccatorum remis gustino Epist. s. ad Marcellinum , quorum
A; & 38. Peccator non est liber,ni ad malum, justitiam non profluxisse ex charitate, sed ex sine gratia liberatoris. Igitur qualiscunquo motibus inferioribus satis perspicuum est. obedientia legis sit, vel appareat in pecca- Hypocrisim Iudaeis in Testamento veteritore, antequam justificetur , non est ex gra- dedisset Deus, quando illi acceperunt otia liberatoris , & proinde in eodem syste- ipso Spiritum fero utis in timore. Rom. 8.mate peccatum est . v. I s. Ad hypocrisim Daniel infidelem Prin- I ursus Tridentinum sessi i can. I. cipem adhortatus fuerit juxta Quem ellum, si Si quis dixerit, in Ecclesia Catholica poe- suadendo , ut peccata eleemosynis redime-,, nitentiam non esse vere ,& proprie Sa- ret, antequam charitate imbueretur .
,, cramentum pro fidelibus, quoties post s Tridentinum quoque hypocrisinia ,, Baptismum in peccata labuntur, ipsi Deo approbarit pro dispositione ad gratiam in
si reconciliandis, a Christo Domino nostro Sacramento poenitcntiae recipiendam, quan-H institutum, anathema sit. do eam attritionem adversus Lutheri bla-
Et can. 3. Si quis dixerit, verba illa , sphemias defendit, quam testatur Spiritusta Domini Salvatoris , Accipite Spiritum Sancti nondum inhabitantis impulsum esse,
si Samstum et quorum remiseritis peccata, sed ad poenitentiam moventis 1 neque ta- remittuntur eis , & quorum retinueritis, men ex charitate necessario tanquam exta retenta sunt, non esse intelligenda depo- fonte profluit; sed ad eam peccatoris ani-H testate remittendi, & retinendi peccat mum praeparat, neque hypocrisim esse , ne- in Sacramento poenitentiae , sicut Eccle- que ad hypocrisim inducere dcclarat, ut si sia Catholica ab initio semper intelle- se C. I . cap. q. H xit,. . . . anathema sit. Quomodo se Quesnellus adversus hoc Can.y.,,Si quis dixerit, absolutionem sa- Tridentini anathema tuebitur sessi .can. Setri cramentalem Sacerdotis non esse actum ju- M Si quis dixerit, eam contritionem, quae,, dicialem ; sed nudum ministerium pronun- M paratur per discussionem, collectionem, ,, tiandi ,& declarandi, remissa esse peccata is & detestationem peccatorum, qua quis,, confitenti. . . . aut remissa dixerit, etsi Sa- ,, recogitat annos suos in amaritudine ani-,,cerdos non serio, sed joco absolvati aut di- ,, mae suae, ponderando peccatorum suo-,, xerit, non requiri confessionem poenitentis, , , rum gravitatem .... amissionem aeternaris ut Sacerdos eum absolvere possit,anathema ,, beatitudinis , & aeternae damnationis ia- sit. ,, Si ergo omnis obedientia profluere M cursum .... non esse verum, & utilem
debet ex fonte, qui charitas est justificans, ,, dolorem, nec praeparare ad gratiam , sed non apparet, quando nam Sacerdos unquam. M peccatores pejores facere, anathema sit absolutione sua Deo reconciliet peccato- Non prostuit ea contritio ex charitater sirem ; cum semper is reconcilietur per prae- autem ideo non sit nisi hypocrisis , patet , viam absolutioni poenitentiam, quae obe- non esse dolorem utilem, nec ad gratiam dientia legis est, ac proinde, juxta Quesne l- praeparare; sed peccatores pejorcs facere, tum, profluere debet ex charitate, cui re- quod hypocrisi proprium est . conciliatio annexa est. Proverb. cap. 8. Ego Congruit quoque damnata Propositio diligentei me diligo. I. Petri cap. q. Charitas variis ab Alexandro VIII. inter 3 i. proscri- operit multitudinem peccatorum . i. Ioannis piis: Nempe huic Io. Intentio , qua quis dele turossitigeo Dy O le
230쪽
ro Pars II. Propos. XLVI. Cap. I.
restatur malam, O prosequitur bonum,mere tit caelissem obtineat gloriam , non esse recta, nec Deo placens; Cuiri enim intentio ista ex charitate non profluat, non potest juxta Que
nellum esse ni pocrisis , aut fassa juclitia.
Convenit quoque cum hac I s. ibi. . Atia tritio , quae gehenna , , poenarum metu cove pitur, sine dilectione benevolentia Dei propte se, non es bonus motus, ac Iupernaturalis; non enim oritur ex charitate , sino qua iterum non es nisi hpocrisis apud Quesnellum,
Continet Quesnelli articulus etiar hunc p. ab eodem Pontifice damnatum: Revera peccat, qui odio habet peccatum mere ab ejus turpitudinem , ct disconvenientiam ctim natura sine ullo ad Deum olfensum respectu.Peccaret sane, si hoc peccati odium, quod est legis obedientia, foret hypocrisis hoe ipso , quod ex charitatis fonte non dima
Securior, & sanctior charitatis praeco prae Quem ello, & ejus sequacibus fuit Mel- lifluus Bernaedus, qui Trach. de praecepto, ct dispensatione ait e Bonus obedientia gradus es, si propter metum gehenna quisquam
obe ierit ; melior tamen, cum ex amore obediatur . Prior obedientiae gradus non pro stultex fonte charitatis, ut patet ex oppositione; non tamen propterea Sanctissimi Doctorisi judicio hypocrisis est, aut falsa justitia, sedi honus, & laudabilis obdidientiae gradus i et sit alius melior cum ex amore obeditur.
i s Mellifluo iungamus alterum , etiam charitatis discipulum , Sanctum Franciscum Salesium lib. I i. de amore Dei cap. 16. Quantum (inquit ad timores servorum,
M & mercenariorum attinet, non proce-M dunt equidem ab amore t sed ordinarth,, praecedunt ipsum , ut sint ei instar pro M dromorum , & designatorum hospitiii &- isti saepe sunt perutiles ejus servitio ....
M Divina bonitas volens in anima humanari magnam collocare virtutum diversit M tem, & tandem eam exornare sacro suom amore, utitur acu timoris servilis, &M mercenarii, qua ordinario omnium primo M corda nostra punguntur. H Non igitur Salesio timor servilis, etsi charitatis expers,
falsam justitiam parit, aut hypocrisim et sed
animum disponit ad amorem. Ibid. cap. I S. si Et si Christus Salvator ve-H nerit, ut adferret nobis legem amoris, non M desiit tamen propterea inculcare etiam le-,, gem timoris:Timete,inquit, illum qui po-M test corpus, & animam perdere in gehen-M nam ... in summa timor iste comprehendiri tur in donis Spiritus Sancti, ut plures ex Constitutio Theol. propuget. Tom. U. si Sanctis Patribus notarunt.,, Evidens itaque est, profluentem ex illo timore obedientiam, nihil hypocrisis habere, aut falsae iustitiae. Maximo vero inde augetur Propositionis damnatae malitia, quod dogmatice, & indefinite de quolibet timore , de qualibet spe, & quacunque virtute , si a charitatis actu sejungitur, pronuntiet, nihil ex ea verae obedientiae unquam profluere; sed solam hypocrisim, aut falsam justitiam. Duobus hisce Sanctis addo tertium, vel ipsi Quesnello irrefragabilem Doctoreno Maximum Augustinum . De verbis Apostoli
sermone 13. M Timor servus est, charitas si libera est ,&, ut sic dicamus, timor est ,, servus charitatis. Ne possideat Diabolus, , cor tuum, praecedat servus in corde tuo, si & servet Dominae venturae locum e facta vel timore poenae , si nondum potes amo-,, rejustitiae r ,, Quesnello interprete, hypocrisim suaderet Augustinus ei, qui nondum possidet charitatem. Estne hypocrisis conveniens Dominae charitati servus e Isne idoneus est, qui Diabolum a corde arceat Imo quid magis natum introducere Diabolum, quam sacrilega sanctitatis simulatio Hac locus charitati non servatur; sed occluditur . Alienissimus igitur Augustinus fuit a Quesnelli errore, omnem legis obedientiam appellante hypocrisim , si ex charitatis fonte non profluxerit. y Finem iniic capiti, & errori imponat alter Sanctissimus Ecclesiae Doctor Cregorius Hom. 3 .iti Euangelium: Prava mens, si non prius per timorem evertitur , ab assuetis vitiis non emtindatur. Et lib. 28. mor. cap. 8. Ctim futurorum timor infunditur , ut bonae vita furgat aedificium , jam tundamentaeo ruuntur. Quemellus omnibus Ecclesiae Doctoribus, Pontificibus, Tridentino Co cilio magis rigidus, ac veluti sapientior , &sanctior, nullum bonae vitae fundamentum patitur, nisi charitatem: pravam vero mentem asserit timore sine charitate non everti;
sed superaddita hypocrisi crescere, at quo stabiliri. Dicamus, ipsam potius novam sectam , Supremo Christi Vicario rebellem assectata eae rigidis novitatibus sanctimoniae fama , eae colis proficere fraudibus , &vera hypocrisi. Catholica vero Eine , teste S. Gregorio lib. Io. Moralium cap. I I.; sic scit superiora bona fuscipere , ut noverit
etiam inferiora venerari , quatenus nec fumma aequet in is , nec rursum ima despiciat, dum summa veneratur