장음표시 사용
261쪽
8a Constitutio UNich Nirus propugnata Sy
res de charitate articulos animadverti
CAPUT IRPropositioni damnatae nullus favet
x v v Ermas ab Hexaptis adducitur, fidem statuens primam intera a bona opera ; quod etsi verum
sit de operibus salutiferis, non tamen excludit Infidelium moraliter bona , & saltem immunia a peccato , juxta trium Pontificum contra Baii articulum et s. definitionem, qua proscribitur haec allertio : Omnia opera In delium fudit peccata , ct Philosophorum virtutes sunt vitia . Praeterea si nullus possit esse actus innoxius ante fidem, liberum ambitrium sine gratia Dei adjutorio, nonni ad peccandum valet: quod iisdem trium Pontificum diu ante CLEMENTEM XI. Constitutionibus damnatum est. Sed & quando inter opera ad justitiam conducentia primus generationis ordine decernitur locus fidei,ca complete accipienda est cum suis ad eandem dispositionibus, atque adeo cum iis virtutum moralium actibus, qui per accidens ad fidem, juxta Sanctum Thomam, sunt ad superanda fidei impedimenta necessam , ut fortitudo ad vincendam formidinem, quam alias mundana solet prudentia dictare, ne animus obscuro fidei articulo nimium credulus sit , nec absque errandi discrimine assensum praebeat e Non minus ad fidem praevia est humilitas , & obedientia , intellectum captivans in fidei obsequium a Mirum aliquibus videbitur , quod Ian senii Sectatores voluerint opponere nombis origenem, non soluin ob gravissimos Errores, quos in eo detexere Epiphanius , Theophilus , Hieronymus , Theodoretus , Nicephorus, & alii; sed maxime, quia is a Iansenio, velut Pelagii Prodromus describitur tomo I. col. 36 I. ubi origeni tribuitur totius Pelagiana Fructura basis praecipua i& col. 3 8. ait, Scriptores inter Origenis, o Are ini aetatem interjector, plerosque Semia pelagiana labe infectos Disse, quam in Oriente ab ipso Origene ( quem in Scripturarum explicatione sectabantur traxerint, pracipu/Graeci .
Uerum & ea in Iansenio ars pridem
observata est tam dextera velificandi, quam a Batavicis suis didicerit, ut eodem vento noverit modo in orientem , modo in Occiudentem navigare, & eundem Authorem, mox inter Haeresiarchas rejicere , mox lusuum consciscere patrocinium, etiam nolentem . Ita Jansenius origenem pro conciliando cum necessitate libero arbitrio tria suas invitum cogere partes nititur tomo Iocol. 638. Quamvis autem Origenes in aliquibus innoxie citetur ; nobis tamen hic in tanta probabilium Patrum , & Interpretum copia de mente ejus studiosius disputare, non est operae pretium. 3 Audiatur qui in Collatione mox his quitur Augustinus traei. ro. in Epist.Ioannignum. I. M opera tua praeterita antequam M crederes, vel nulla erant, vel si bona vi-,, debantur, inania erant. Si enim nulla
M erant, sic eras quasi homines sine pedi.,, bus, aut vexatis pedibus , ambulare non ,, valens. Si autem bona videbantur, ante-M quam crederes , currebas quidem ; sed ,, praeter viam currendo, errabas potius, , , quam perveniebas . Est ergo nobis , &M currendum, & in via currendum. Quis, praeter viam currit, inaniter currit; Imo,, ad laborem currite tanto plus errat, D quanto praeter viam currit M . In psalm. 3 i. n. q. M Ea ipsa opera, quaeri dicuntur ante fidem ; quamvis videan-,, tur hominibus laudabilia, inania sunt. A Ita mihi videntur esse ut magnae vires, ' is & cursus celerrimus praeter viam. Neri mo ergo computet bona opera sua ante si fidem ; ubi fides non erat, bonum opul,, non erat; bonum enim opus intentio fari cit lintentionem fides dirigit. Sic est: inania sunt infidelium opera squantumvis bona videantur , & sint in genere morum ; quia nihil ad veram iustitiam conferunt atque beatitudine in , hoc sensu nec fides ipsa, teste Apostolo, sine charitate prodest . Merito quoque dicit Augustinus a vera felicitatis semita aberrare actiones omnes, quas per fidem intentio non di
Uita itaque infidelium aberratio continua appellatur a via verae iustitiae, de silutis; sed non propterea omnia Insidelium opera sunt peccata , O virtutes philosephorum vitia sunt, quod ut Scripturis, & traditioni maxime contrarium, justissimo anathematea pluribus pridem Pontificibus damnatum est.
At, inquiunt adversarii, Augustinus
lib. 3. contra duas Epistolas Pelagi 1norum ad Bonifacium cap. s. num. t . dicit sine ipsa( fide etiam qua videntur bona opera in peccata vertuntur I Omne enim, quod non es ex Ide, peccatum est. Lib. . contra Iulianum cap. s. num. I .
262쪽
Si gentilis, inquis, nudum operuerit, numquid quia non es ex e eecatum es e Prorsus in quantum non est ex e peccatum es ; non quia per se ipsum factum , quod es nudum operire , peccatum eΠ ,sed de tali opere non in domino gloriari ,stus impius negat esse peccatum .
Ibidem n .s r. Euod stem isto ( misericordia per se iram naturali compassione opus est bonum , etiam clo bono mali utitur , qui in eis liter utitur et O hoe bonum mali facit, qui imsideliter sacit: qui autem mala facit aliquid , profecto peccat. Ibidem num. 33. ad illud Euangelii Si
oculus tuus nequam es, Ita monet Sanctus: hunc oculum agnosce intentionem , qua facit
quissique quo facit, , per hoc disee eum, qui
noniacit opera bona intentione ei bona , hoe es Oui, qua per dilectionem operatur, totum quasi corpus, quod illis velut membris , operia hut constat, tenebrosum esse, hoc es plenum nigredine peccatorum.
Si de Augustini sensu eum adversariis s ius contendero , finem difficulter inveniet disputatio , neque, quantumvis convicta seorum pertinacia se submittet, dum quibu cumque clarissimis ex Augustino textibus tenebras illi affundere semper conabuntur ex locis quibusdam ejusdem Sancti minus perspicuis i nisi arbitrum nanciscamur , c jus interpretatione & judicio pars utraque stare vel cadere non refugiat. Quis autem inter Scholasticos magis idoneus Augustinianae sententiae interpres designabitur Doctore Angelico, ad quem ab adversariis identidem provocamur 3 Neque nos ejus detrectamus judicium: ita Angeli
cus 2.2. q. s. art.T. ad X.,, Dicendum, quod
M actus alicujus charitate carentis potest H esse duplex: unus quidem secundum hoc M quod charitate caret, utpote cum facit M aliquid in ordine ad id,per quod charit M te caret; & talis actus semper est malus; ,, Sicut Augustinus dicit in . contra Iulia-,, num , quod actus infidelis,in quantum est ,, infidelis, semper est peccatum s etiamsis, nudum operiat, vel quidquid aliud hu-,, jusmodi faciat ordinans ad finem suae in-,, fidelitatis. Alius autem potest esse actus D charitate carentis, non secundum quod M charitate caret; sed secundum quod ha-,, bet aliquod aliud donum Dei, vel fidem,
,, vel spem, vel etiam naturale bonunia, ,, quod non totum per peccatum tollitur, si ut supra dictum est quaestione Io. art. . M ut & T. 2. quaest. 8 i. art. 2. & secundum
,, dem esse aliquis actus bonus ex suo ge-,, nere 1 non tamen perfecto bonus i quia consitutio Theol. propugn. Tom.II.
,, deest debita ordinatio ad finem ulti-n mum H . Hujus itaque solum persee ionis defectu, non est oculus nequam, neque totum corpus , tota anima repletur nigredine peccatorum ; sed per relationemafiniisti contrariam . per relationem videliacet ad vanam gloriam, vel honorem falsorum Numinum , vel similem.s Rursus Angelicus in Epis . ad Rom. cap. I . lect. p. explicans illud Apostoli:,, Omne,quod non est ex fide, peccatum est.,, (ait) ex quo videtur,quod sicut dicitur in glossa, omnis vita infidelium peccatum ,, sit, se ut omnis vita fidelium est meritos, ria, in quantum ad Dei gloriam ordina-M tur, secundum illud i. Cor. Io. sive manis,, ducatis,sive bibitis, sive aliquid aliud fa-,, citis , omnia in gloriam Dei facite . Sed ,, dicendum est,quod aliter se habet fidelis,, ad bonum, & infidelis ad malum; nam in M homine, qui habet fidem formatam, nihil M est damnationis, ut supra g. dictum est; si sed in homine infideli cum infidelitate is est bonum naturae; & ideo eum aliquis,, infidelis ex dictamine rationis aliquod
,, bonum facit, non referendo ad malu nisi finem, non peccat; non tamen opus ejus D est meritorium . . . Cum vero homo in
, , delis aliquid agit ex eo quod infidelis,, est, manifestum est, quod peccat, undo,, in glossa cum diciturr opus omne, quod ,, non est ex fide,peccatum est, sic est intelia ligendum , omne quod est contra fidem , M vel contra conscientiam , peccatum est; ,, etsi ex genere suo bonum esse videatur i,, puta si paganus ad honorem suorum H Deorum virginitatem servet, vel elee-,, mosynam det, hoc ipso peccat,, Usus scilicet sacris literis familiaris pridem ab interpretibus observatus est, ut enuntiatio expressa negativo, contrario intelligatur. Sic quod non es ex de idem est quasi die tur quod es contra em. Lib. I. Regum c. a T. Virum , mulierem non vita cabat David: intellige, virum, de mulierem occidebat. Ieremiae cap. . ut intenderent silios suos, di
lias suas igni, quod non precepi, id est, quod
prohibui. a. paralip. cap. rs. Nolite pugnare contra Dominum , quia non vobis expedit; id est, nocebit plurimum.
Sic & in Augustini sententia cum dicitur Non quia per se ipsum factum, quod est operire
nudum, peccatum es ; sed de tali operari, non in domino gloriaristas impius negat esse pe eatum , sensus est, contra dominum gloriari, seu gloriari contra praeceptum Domini. 6 Hine Eminentissimus Aguirre iris Theologia S. Anselmi disp. II o. seel. 2. re-
263쪽
86 Constitutio UNic ENirus propugnata q8Z
ferens alicuius novatoris Belgae sententiam, qua Augustini textum corrupto pro se adduxerat , negationem sic perperam trano ponendo in Domino non gloriari, ita monet:, , Si dixisset gloriari non in Domino , verum M diceret, consentiretque Augustino aliata cubi ita loquenti. Dicens vero in Domi-H no non gloriari, praefert alium sensum ne-M gationis, non infinitantis; sed negantis D ut Summulistae loquuntur, nimirum de-M notat executionem , sive observantiatria
D praecepti esse vitiosam , nisi positi vh , &H expresso referatur in Dei gloriam ; cum ,, vero omnes Scholastici post D. Thomam ,, & Bonaventuram id negent; imo & Pius M U. ae Gregorius XIII. candem in hac par-,, te Scholasticorum doctrinam tradidisse M videantur, ut postea constabit, ii omnesta impii habendi erunt: parum est, si impii H dieantur, haeretici quoque censendita erunt iuxta Thestin (alterius illic nova-- toris 3 Sect. g. post multa contra novita-M tem ait,, Vide praeterea Sotum in praeis fatione ad libros de natura & gratia, , , quae sane lectu digni istima est in rem liane;
M ac praeterea lib. i. cap.ra . ubi opinionem H ( nobis ) contrariam , Lutheranis tribuit; ,, nostram vero sententiam appellat catho ,, sicis omnibus receptismams, . Michael Bajus lib. 2. de virtutibus imis piorum cap. . satis videns suam Augustinianae sententiae explicationem esse contrariam S.Thomae, In primis ( inquit mirandum occurrit, quod D. Thomas hanc proximi sinit ad unioersale bonum referibilitatem ad rationem Oirtutis sti cere exesimet. Contra quod dirigit Bajus caput s. hoc titulo e Virtutes impiorum, quae in Deum non referuntur ,
non ideo ab Augustino negantur esse verae, quia non salvant; sed quia vitia sunt, O damnant, ac denique concludit: quidquid non sit ex e per dilectionem operante, ipso non recto Ane peccatum est . Bajum in hoc secutus est Ian senius lib. I.
de natura lapsa cap ty praecessere Lutherus resolutione 2. contra conclusiones Echianas et & in epistolam ad Galatas cap q. Melane liton in epist. ad Rom. cap. Iq. Κemniistius in Examine Tridentini cap. I. 8c T. Petrus dictus martyr. in epistolam ad Rom. cap. a. Calvinus lib. s. Instit. cap. I . Qui omnes adversariorum nostrorum heroes , &duces errantium , memoratis Augustini, de Apostoli textibus perperam intellectis ad veritatis catholicae subversionem abutuntur. Augustinum adversariis oppositum
exhibui saepius, & eviei locis Sanctissimi Doctoris apertissimis, nulla sophismatum
arte eludendis , ubi violoniates bonas infidelibus in infidelitate manentibus a Deo insuratas, ostendi, quas Deus in cordibus eorum interna,O occulta; mirabili, ae inessabili potesate operatur, ut loquitur lib. I. de gratia Christi cap. ag Lib. de Spiritu de lit. cap. a T. praedicat
in illis quadam facta, etia secundum justitiae
regulam non solium vituperare non possumus; verum etiam merito, recteque laudamus et
Quae etiam sidiscutiatur quo esiant, quamvis pauca, tamen aliqua inveniuntur qua justitiae debitam laudem, defensionemque me
Lib. . contra Iulianum cap. 3. concedit Augustinus infidelibus Virtutes; sed Disino muneri tribuendas e bona opera ; sed simul dona Dei.
Epist. t so. agnoscit in infidelibus iustiatiam, O actus frenuos, quibus temporale a Deo promereantur praemium , quae omnia
apud illos, quibus aliqua Augustini reverentia , neque tantus ardor novitatis est , ut velint eam cum tanti Praesulis infamia ,
contra gravissimas Ecclesiae definitiones deis fendere , abunde sufficiunt, ut damnatum articulum velut doctrinae sanae , atque ipsius Augustini placitis contrarium ave
Si vero omnia opera absque charitatis, de fidei actu exercita rejicere inter peccata obstinatius quis perrexerit, necesse est, illum vel systematis Augustiniani ignorantissimum esse, vel Augustini hostem, qui Sanctissimo Doctori tribuere non vereatur impietatem adeo execrabilem qua statuatur Deus interna, ct occulta; mirabili, ac inessabili pote Bate operari in eordibus hominit,tamquam sua dona , de coelestia munera approbare, ac remunerari praemio ea, quae juxta eundem Hipponensem Antistitem solus impius neget esse peccatum . Hic iterum Lector animadverte adversariorum impudentiam,ac temeritatem , qua Propositionis duritiem adeo non emollire studeant, ut eam objectionibus suis in sensu aut horis,eique patrocinantium efficiant deteriorem . Pet illud enim Sime Christo , ut in sensu obvio significat li-nh Christi gratia, tantum rea videbatur Propositio censurae 1 Pontificibus inflictae huic dogmati Bajano: Liberum arbitrium f/gratiae Dei adjutorio non nis ad peccandum Ualetr Et alterius prius latae de repetitae a Sorbona anno II 6 o. qua Quesnelli in Bajopropositio declaratur reaeretica.8 Uerum quando tot modo a Quesnello, seu praecipuis ejus defensoribus congemruntur sententiae ad probandum, quod omnia
264쪽
88 Pars II. Propos XLVIII. Cap. IV. Sy
nia ante fidem opera, vel etiam sine charitate sint peccata , in plura impingitur anathemata,quibus articuli plures Baiani a memoratis Pontificibus, & alii inter II. ab Alexandro condemnatos feriuntur. Nempe adversariis idem est sine gratiae auxilio, &sine fide: rursus sine fide, & sine charitator istud ubique nobis inculcatum volunt, &stabiliri Propositionem a T. Fidei es prima gratia, O fons omnium aliarum . 26. Nulla dantur gratia nisi per sidem. s . Amore Dei in
corde peccatorum non ampliur regnante, necesse est, ut in eo carnalis regnet eupiditas, omnesese actiones ejus corrumpat; etiam fidem, quae proinde tunc esse ex gratia non potest. Propositio gy. Ut nullum peccatum es sin8 amore nostri , ita nullam es opus bonum sin/amore Dei.Propos. 3 8. Nec Deus est,nec religio, ubi non es charitas. Atque ita ubi non est charitas, non est fides et ubi non est fides, nulla est gratia ; ubi etiam fides non est, non nisi peccatum esse potest.
Igitur Propositio hae e 8. fiuid aliud esse possumus ni tenebrae , nisi aberratio, ct ni peccatum Oidei lumine, AZ Chri , O 8
charitate, in sensu aut horis & ejus sodalium, ad perpetuam peccandi necessitatem non plus requirit, quam fidei vel gratiae Christi, vel charitatis absentiam; quidcumque enim e tribus defuerit, caetera duo pariter juxta Quesnellum deficere, & abest necesse est .s Ad objectos ex Prospero textus non respondebo quod nobis adversantium magister Ian senius lib.3. de gratia Christi.
cap. a I. Prosero doctior, O antiquior es A g nus. Nos Prospero plus reverentiae deferamus . Citatur ex illo sententia Io 6. Omnis insidelium vita peccatum es, nihilque bonum Oummo bono ; ubi enim deest agnitio
aterne,ct incommutabilis veritatis assa virtus es, etiam in optimis moribus.
Sententiae illae collectae sunt a Prospero ex operibus S. Augustini, ut proinde in illis praeter colligendi studium nullam partem habuerit Prosper. Augustini autem mentem communi Theologorum sensui , & Pontificum definitionibus consentaneam jam dedi. Et de illa sententia dici potest quod Bellarminus ad plures similes Augustini respondet libro f. de gratia, &lib. arb. cap. I I. ,, Damnat reistissim h Augu- stinus illa opera infidelium , quae ad ma-,, tum ab eis referebantur et & quoniam th,, Ita erant fere omnia, quae ab illis fiebant,
se ut ipse idem dicit in libro de Spiritu, &M lit. cap. ap. ideo simpliciter omnia opera H infidelium peccata fuisse docet, tribuens se omnibus quod maximae parti convenie-,, bat :& merito reprehendit Iulianum, qui,, posse infideles viribus naturae praeceptata omnia moralia servare, & fine peccatos, vivere, temere asserebat,, . Modum illum loquendi, quo vox omnes de omnia accommode , non necessario semper striete universaliter accipitur, alias notavi, non in
vulgari solum sermone, sed in Scripturis quoque usitatum esse, ut clim in Genesi di
citur:Omnis caro corruperat viamsuam.Ioanis
nis i a. Mundus totus post eum abiit. Psalm. 3 . Benedicam Dominum in omni tempore , Lucae I 8. Oportetsemper orare, O numquam descere. Idem respondeo ad similem ex Prosperi versibus sententiam. Libertas etiam
poetica plus indulget figuris, & expressionibus exaggeratis, seu hyperbolicis . Dilucida vero est Prosperi pro nobis
sententia libro contra Collatorem cap. 2 6. M Naturae humanae, cujus creator est Deus,,, etiam post praevaricationem manet sub-,, stantia, manet forma, manet vita, & sen-M sus,& ratio, caeteraque corporis atque,, animi bona, quae etiam malis, vitiosisque M non desunt. Sed non in illis veri boni,, perceptio est, quae mortalem vitam ho D ne stare possunt, aeternam conferre non , , possunt,, . Quod Bellar minus lib. s. do gratia, & lib. arb. cap. s. reserens ait et nota iuud MonisTARE ; non enim peccata ; Adflavirtutes vitam no ram honesare possunt. to Non est praetermittendum quod idem Cardinalis citato superius cap. i I. Ex
Augustino sibi objicit, & solvit; unde facilior fiat etiam caeterorum Patrum intelligentia: Sextum (inquit argumentum ex M lib. s. contra duas Epistolas Pelagiano-,, rum cap.8. liberum arbitrium captivatum ,, non nisi ad peccandum valet; ad justitiam is vero nisi divinitus liberatum,adjutumque , , non valete Respondeo: recte dicitur libe- rum arbitrium nonnisi ad peccandum va- lere, tum quia magnas vires ad peccan-,, dum habet, tum quia ut plurimum re ipsa H peccat, nisi divinitus adjuvetur. Nam M pauca quaedam bona moralia, quae potestis facere, pro nihil reputantur; cum & ntiata hil prosint ad vitam aeternam, & obruan-M tur multitudine peccatorum. Similesta sententiae frequentissimo occurrunt inori Scripturis Divinis, ubi dicitur ab omni-,, bus fieri, quod a plurimis fit,,. Cujus exempla illic Eminentissimus adducit.
Deinde ad 8. argumentum et Omne, quod
non est ex e peccatum est, respondet Cardinalis conformia iis, quae ad argumenta superiora dicta sunt, videlicet: n vocari
265쪽
so Constitutio U N I c t N i r u s propugnata sis s
,, peccata omnia opera infidelium;quia fere si omnia fiunt ob malum finem, ut in cultum ,, falsorum Deorum, vel ad inanem glo- , , ria me & hoc modo loquitur ipse S. Au-,, gustinus lib. q. in Iulianum cap. 3. uic, , quid boni sit ab homine, O non propter hoc ,, A, propter quo eri vera Sapientia pre,, cipit, et se iacio videatur bonum, isso non re-- cto sine peccatum est .
De in aliquibus interpositis ,, Nonum M argumentum sumitur ex iis Augustini te-,, stimoniis, quae docent, virtutes morales,, esse etiam dona Dei, sive infidelibus, sive,, in infidelibus inveniantur. Id enim do-M cet Augustinus de Virtute continentiae M in EpistoJa 8 p. quaest.2., de in Epist. io S.,,, & rso. in quo loco postremo continen-,, tiami infidelis hominis dixit esse donum H Dei. Idem docet de patientia a cap. I S.,, usque ad finem. Denique lib. . in Iulias, num cap. 3. idem assirmat de omnibus,, virtutibus infidelium M .rr Hactenus est objectio, ad quama Cardinalis ,, Respondeoc inquit) virtutes,, morales dicuntur merito dona Dei, quia ,, non acquiruntur, nisi per actus frequen- , , tes ; non possunt autem frequentari eiu
,, modi actus, nisi resistendo passionibus,,, easque se amando, & coercendo, quod su-,, pradiximus sino adjutorio, Ac protectione,, Dei fieri non possie. Sed non sequitur, si,, virtutes sint dona Dei, non poste homi-,, nem suis viribus aliquod bonum opus fa-M cere, quando nulla tentatione pulsatur,
H quod sit bonum moraliter, hoc est non sit ,, peccatum proprie dictum. Atque ex his, ,, quae dicta sunt, explicari possunt testi-,, monia omnium aliorum Patrum ; si quae,, inveniantur in speciem contraria Doctri-,, nae jam traditae . vel enim intelligi de-,, bent de bonis operibus, quae ad salutem
,, pertinent... Vel debent exponi de ope-,, re, quod re ipsa ad malum finem re er-,, tur . . . Vel denique accipi debent deo,, operibus non ratione difficultatis, quae,, sit in ipso actu; sed ratione tentationum, ,, quae vel adsunt, veI adessent, nisi Dei,, protectio , & singularis providentia vigiis laret. Hoc enim modo dictum esse intel- , , ligimus a Zosimo, ut refert Coelestinus in ,, Epistola ad Gallos in omni actu , & motu ,, adjutorem , & protectorem invocandum ,, esse Deum: & a Concilio Arausicanos, can. v. Divini muneris est, cum pedes no rosta ab injustitia detimemus; Et Can. ret. nihil ,, nos habere a nobis nisi mendacium, &,, peccatum . Quamvis hoc possit etiam
se intelligi de auxilio generali, quod a Pen lagio pariter negabatur ; ut sensus sit, I,, nobis habemus mendacium & peccatum r,, veritatem & bona opera non habemus,,, nisi concurrente Deo per auxilium Sene-M rale, vel speciale, prout operum ipsorum ,, qualitas, & varietas postulat. Hactenus Bellarminus. Si autem iuxta eruditissimum Cardinalem possumus opera innoxia exercere absque supernaturalis gratiae auxilio, evidens est, nos etiam illa posse sine amore Dei, praesertim qualis a Quesnello intelligitur ordinis supernaturalis i a Quod adversarii volunt, ut agnoscamus cum S. Prospero, nihil juvat damnatum articulum. Sic nempe Sanctus Epistola ad Rufinum cap.T. Agnoscatse humana debilitas , ct in primo homine universarum g
nerationum damnata successor eum mortui vis cantur, eum caeci illuminantur; eum impii justi autur , consiteantur vitam, O IM-men, ct justitiam suam Iesum Christum . Quae
cum pateat esse intelligenda de vera & Christiana iustitia ad beatitudinem conducente , nihil inde emungere possumus ad accusanis dum de peccato opus quodlibet solis patratum naturae viribus, cum divino naturalis ordinis auxilio .
Nihil amplius de necessitate gratiae, Ac fidei, quam quod saepe solutum est , continent allegata ex Bernardo, & Hieronymo, quos etiam mox exhibebimus Propositioni
intellectae juxta sensum 1 Quesnello, & ejus
defensoribus intentum prorsus contrarios .is Superest tertius objectionum ordo de charitate. Notavimus ea p. a. nihil pro damnato articulo facere illud Apostoli ad Ephes. cap. I. Elegit nos in ipso ante mundi constitutionem , ut essemussancti, O immaculati in conspectu titit in charitate. Quod enim per charitatem sancti simus, non ostendit omnia, & singula opera sine charitato
Videamus, an illud probet sententio Augustini lib. i. operis imperfecti cap. 1 T. Ab hac nece late feroilutis ille liberat, qui
non solum dat praecepta per legem a verum aetiam domat per Spirittim charitatem , cujus delectatione vincatur delectatio peccati ; alioquin perseverat invicta . Quod delectatio peccati maneat invicta sine charitate , indicat quidem charitatis necessitatem ad referendam de cupiditate victoriam; sed hine
nondum apparet peccatum in omnibus actibus, quoties charitas abfuerit; non enim
semper,& in omnibus actibus difficili stimulo premimur concupiscentiae . Deinde intelligendum est de peccato habituali, quod sine charitate non tollitur s sed manet invictum L
266쪽
ctum . Alias procul dubio peccatum actuale in multis occasionibus impediri posse timore supplicii a Deo inferendi, & per se evidens est, & Patrum traditione testatissimum dabimus, ubi expeditis de charitate quaestionibus, de timore occurret disputatio Deinde charitatis nomine non soliim ab Augustino intelligi tertiam virtutem theo- Iogleam , sed subinde amorem boni, amorem iustitiae, & quemcumque virtutis nulla vitiatum circumstantia, exemplis clarifinis superius demonstratu in est.. is Libro de Spiritu, & lit. cap. I . Non fructus es bonus, qui de charitatis radice nonsurgit. Iterum charitatem intellige lato dictam pro amore quolibet boni, & honesti; non enim externa actio est digna nomino virtutis, si ex vana gloria aut intentione alia quacumque proficiscatur perversa :quamquam ct fructus bonus bonitate aete nae salutis meritoria negari potest, qui non de radice charitatis theologicae processerit. Sie quoque intelligi potest illud lib. de
gratia, & lib. arb. cap. i8. Quidquidse puta-vierit homo benefacere , Oat sine charitate, nutio modost bene. Sicut Apostolus dicit, nihil sibi prodesse fidem, misericordiam , &quamlibet virtutem aliam sine charitate, eo sensu, quod nullo modo bene fiant, ut ad justitiam oportet & salutem . Nam alias opera aliqua bene fieri sinδ charitate stricth dicta , seu theologica , fieri, inquam, bene, seu innoxio ; imo honesto, bonitate laudabili , quae non apud homines solum, sed etiam apud Deum approbationem, laudem di praemium aliquod temporale mereatur, exemplis superius luculentis contra Propositionem . & plures sequentes tcstimoniis ex ipso Hipponensi Antistite sepius ostendi, di demonstratio resumetur in fine forsitan
sequentis tomi, ubi necessitas occurret re
spondendi ad Eminentissimi Parisiensis Antistitis appellationem. is Interim hic paululum attentionem tuam, Catholice Lector, postulo . Ultimo Ioco Collato objicit illud ex Augustini libro de Peccatorum meritis, & remissione et fiuis bitet, voluntatem nullo modo justitiam dilia geratem , Uan modo esse malam dii sed etiam pessimam voluntatem vicissim Collatorem interis rogo, num justitiam illic accipiat pro increata , quae Deus ipse est ; an pro creata, dc justitia qualibet morali, seu honestate e Posterior,ut patet,minime juvaret damnatum artiis cultam, in qua de charitate proprie dicta, seu virtute theologica sermo est . Prior autem acceptio de justitia increata, seu Deo ipso majorem detegit collararit, atque ita
Que elli, & omnium ipsi adhaerentium nequitiam, quam prae se ferat obvia damnati articuli significatio. Nam, etsi revera pessima sit voluntas, quae nullo modo iustitiam increatam diligit, id est, nunquam diligit, vel etiam quoties primum , & gravissimum praeceptum urget; a veritate tamen catholica alienum est, pessimam esse voluntatem, quoties ab actu aliquo charitas abfuerit, sivo omni tempore, quo voluntas charitatis acti
Hic autem necessarius Collatoris sensus est, nisi disputator haberi velit ineptissimus, ut damnatum articulum suscipiat vindica um argumento ad quaestionem nullatenus pertinentes Ipse enim in observatione statim nos monet: iuxta Propositionem si Verissi-- mum est , quod non aliud simus quam te is, , nebrae, quam aberratio, & peccatum, ne charitate; si charitatem cum Augustino,, late sumas pro quolibet motu animi adri fruendum Deo propter ipsum ; nam necta fides, si modo vera sit, & distincta a fidon Daemonum , tali motu caret; quippe piosi affectu in Divinam fertur veritatem , quiis fidem habet Christianam, etiam infor-,, memet atqui sin3 fide, saltem inchoata, nilis esse possumus nisi tenebrae, aberratio , &M peccatum I ut ad hanc ipsam Propositio si nem vidimus sat fuso ex Patribus . M Patet , hie de actu fidei, & charitatis Propositionem intelligi, ita quidem, ut voluntas sit pessima, quandocunque abest charit iis actus; ut etiam fides sno illo sit diabolia ea i sic quaelibet actio, a Dei amore separata,
peccatum est lethi ferum ; veniale enim voluntatem reddere pessimam non potest. Unde iterum renascitur damnata Propositio inter Baianas a o. Nullum es peccatum erum natur Da veniale ; sed omne peccatum meretur pa
Si autem verissimum sit, quod observatio
statuit, nor aliud non esse , quam tembraI, aberrationem , ct pec atum , 8 charitate , qua est motus animi ad fruendum Deo propter
ipsum et si & is Propoctionis sensus sit, evidens fit, tria illa sine dei lumine, e Chri ,
di sine charitate, non modo conjunctim; sed etiam divisim ab adversariis intelligi: atque ita ad peccatum lassicere unius e tribus ab sentiam , ut patet in charitate, quae sola fidefuerit, satis est juxta observationem Collatorii , ut nihil simus nisi tenebrae, aberratio,& peccatum . Neque id mirum; quia tanta est inter illa tria apud novos Theologos
connexio, ut nullum eorum sine utroque
altero subsistat; quod enim charitas sine fide , & gratia esse nequeat, uti neque sinhgratia
Pars II. Proposi XL VIII. Cap. IV.
267쪽
Constitutio Unior Nietus propugnata gys
gratia fidet, etiam nos asserimus ; quod autem, neque gratia sine fide, neque fides esse valeat sino charitate, dogma est novae Ecclesiae proprium, art. a T. HAI es prima gratia , O fons omnium aliarum . art. 2 6. Nutata dantur gratia, nisi persidem . 16 Quod autem fides nequeat esse sinhcharitate , non Collatoris tantummodo statuit observatio ; sed etiam Propositio Que nelli multiplex. Nam per g . Omnis votitio, O actio, atque ita fides , vel ex amore Dei, seu charitate nascitur; vel ex amore mundi noxio, qui cupiditas est, & cujus effectus nequit esse alius quam peccatum. Per Prop.
s. Amore Dei in corde peccatorum non amplius regnante , necesse es, ut in eo carnalis regnet cupiditas, omnesque actionet ejus corrumpat.
Si actiones omnes, igitur de fidem e atque ita fides, quae primae virtutis theologicae actus supernaturalis est , existere nequit sino charitate, &, ut plures alios articulos omittam , iuxta s 8. nec Deus est , nec religio , ubi non es charitas. momodo igitur sine charitate fides confisteret Unde facillime Lector perspicit, cur Collatoris observatio damnatum articulum sic explicet, sic defendat, ut sit veri mum, quod non aliud simus, quam tenebra, quam aberratio, di peccatum sine charitate; si charitatem sumas pro motu animi ad fruendum Deo propter se . Quis autem e Sanctis Patribus Propositioni sie intellectae conciliari umquam poterit 8 Non Bernardus, & Hieronymus a Collatore superius in patrocinium vocati; Ber- nardi enim notillima , & a me saepius producta sententia est ex tractatu de praecepto, &dispensatione: Bonus obedientia gradui es , si propter metum gehenna qumquam obedieritn
melior tamen , cum ex amore obeditur . Atqui
prior obedientiae gradus, elim bonus sit, non est aberratio, & peccatum ; quamvis absque amore, seu charitate. Similia habet Mellifluus Dominica prima post octavam Epiphaniae serm. r. , dc rursus serm. a. , dein sermone I f. in Cantica,serm. de diversis a sectionibus animae &c. S. Hieronymus in cap. I. Malachiae: Vult itaque Deus primo,ut stili ejus simus, bonum voluntate (seu amore faciamus: si hoc consequi nolumus , u altem servos suos habeat, Od mali, per suppliciorum formidinem recedamus. Si absque amoris actu possumus a malit per suppliciorum formidinem recedere, igiatur absque charitate actuali, de qua juxta adversarios in damnato articulo agitur,po sumus e sic aliud , quim tenebrae, aberratio,& peccatum: neque necesse est, formidinem
illam , per quam a malis recedimus, esse vitium. Idem Sanctus in Psalmum rar. Qui
gehennam timet, , propterea non fornicatur, non habet tantam mercedem, quantam ille,
qui propter dilectionem Dei facit. Si prior aliquam , ut supponit Hieronymus, mercedem habeat, eiusmodi fuga fornicationis ob timorem gehennae absque dilectione Dei, non est aberratio, & peccatum. xy Idem in cap. s. epistolae ad Galatasse Quomodo juxta Iacobum fides absque is operibus mortua est, sic absque fide,
,, quamvis bona opera sint, mortua compuri tantur. H Dum absque fide reperiuntur opera bona; et si mortua sint, peccata esse nequeunt, sicut fides, etiam mortua , non
est mala , neque laborant peccati vitio ; sed persectionis defectu . In caput I. ejusdem Epistolae: si Multi,, absque fide & Euangelio Christi vel sa-,, pienter faciunt aliqua, vel sancto, ut pa-- rentibus obsequantur, ut inopi manum M porrigant; non opprimant vicinos , non ,, aliena diripiant. ,, Quae verba considerans Bellarminus lib. s. de gratia & libero arbitrio cap. v. sic monet et M Hoc loco San-,, eius Hieronymus, non solum concedit,
,, sine fide aliqua opera sancta fieri, sed si etiam sanete . Nullo autem modo sancth,, fieri dici potest, quod cum peccato fit. Et ad priorem Hieronymi sententiam advertit Idem Cardinalis: Fides 8 operibus non effassa ;sed vera , tametsi mortua Heatur , quia non operatur salutem aeternam e stiatur ci opera bona 8side non sutit mala ; Ieae
ver8 bona ; mortua tamen , quia nihil prosunt ad veram vitam , quae es in caelis. Si autem sino fide existant bona opera , evidens est, etiam bona esse sino charitate, utpote quae fidem necessario praesupponit. Deniquet Hieronymus in cap. q. EZechielis, Ex eo, inquit, quod Nabuchodon or mercedem acciapit boni operis, intelligimus, etiam Ethnicos, si quid boni fecerint, non a que mercede Dei j dicio praeteriri. In eundem EEechielis locum , citans Bellarminus eundem S. Hieronymi commentarium capite y superitis memorato ait:
,, Exercitus iste sino dubio infidelis erat ;,, & tamen quia fideliter Regi suo servivit ,, in bello iusto contra Tyrum , quam ur-,, bem ob sua peccata Deus everti volebat, ,, ideo mercedem illi reddidit, donans ei,, mirabili providentia spolia AEgypti, quae M propter sielera quoque sua spoliari me-,, ruerat. Itaque S. Hieronymus &c. Omitto Gregorium Magnum ho m. a T.i Euangelia, Gregorium Nagiangenum Oratione go. in S. Baptisma cap. I s. & orationes
268쪽
s6 Pars II. Propos XLIX. Cap. uni c.
me s. contra Iulianum. Praetereo quoquo Sanctum Joannem Damascenum lib. s. de fide cap. r . S. Fulgentium lib. de incarnatione , & gratia Christi cap. 26. Authorem Hypognostici lib. s. non procul ab initio;
authorem operis imperfecti in Mattit. bo- mil. 26. Superius dedimus S. Tlioma in , Bonaventuram , Salesium: quos authores gravissimos , & tutissimos, praesertim post tot anathemata a multis pridem Pontificibus in adversarios vibrata,quis probus Catholicus non sequatur e
amore nostri, ita nullum est opus bonum sine amo
Propositio damnata convellitur. a fi Liquanto mitior, seu minus dura
apparet praesens enuntiatio,quam A. x superiores, quod istae omnia opera charitate vacua damnarent velut vitia:
PVesens sollim neget pollere bonitate,quod quidem in sensu ab authore, & ejus sociis intento idem est cum priore ; quia carere honitate, & laborare peccati vitio connexa sunt vinculo insolubili penes adversarios, quibus nullum opus est indifferens, nullum medium charitatem inter & damnabilem cupiditatem . Modo enuntiationem propius inspiciamus. Prior ejus pars nihil prae s ferre videtur, a quo communis mortalium sensus, & ratio abhorreat; familiaris scilicet usus apud asceticos obtinuit, ut amor proprius, amor sui in partem deteriorem, &pro cupiditate noxia accipiatur, juxta illud Apostoli a. Tim. 3. Erunt enim homines se ipsos amanter, avari, elati, superbi; & San- eius Tliomas I. r. quaest. T T. art. q. quaerens Utrum amor sui sit principium omnis peccati: argumento sed contra concludit: ergo amor fui es eatio omnis peccati . In resolutione sedistinctilis explicans ait, Inordinatus amor fuies causa omnis peccati: de in responsione ad I. Amor sui ordinatur es debitus,ci naturalis. Uitutio Theol. propugn. Tom. II. Quapropter, praeterita priore damnati dogmatis parte, secunda anathemati subduci non potest, sive eam secundum se seta sensu obvio acceperis , sive cum aliarum Proposition una circumstantia, quae sensain eius magis escit abominabilem et quid enim magis absonum, quam omnia opera misericordiae, temperantiae, iustitiae, & caeterarum virtutum moralium , imo fidem ipsam Diei-nam , si eliciantur propter fines virtutibus illis proprios , & a charitate distinctos, omni spoliare penitus bonitate e Eadem videtur spei Divinae inferri calumnia, si Propositio, ut sonat, & exploratissimus Questelli, omniumque ei adhaerentium sensus est, de charitate , sive amore benevolentiae intelligi
a Credidit hactenus Ecclesia, bonam esse, ae laudabilem agendi spe mercedis rationem , a Psalle Regio edocta psalm. II S. Inclinavi cor meum ad faciendas j Featio
nes tuas in aeternum propter retributionem. .
Neque Apostolus arbitratus est, se omnis expers bonitatis motivum fidelibus proponere , quando Colo C. cap. g. v. et . monet: Nuodcunque facitis, ex animo operamini ,Aut Domino , ct non hominibus, scientes quod a
Domino accipietis retributionem haereditatis. I. Cor. y. v. as. Omnis, qui in agone conten
dit, ab omnibus se abstinet et O illi quidem , ut
eorruptibilem corouam accipiant, noF autem incorruptam. Ad Hebraeos II. v. et s. Majores
dioitias aestinans thesauro AEgyptiorum improperium Chrisi ; aspiciebat enim in remunera
Eodem incentivo accendebat Petrus fidelium animos epist. r. cap. s. v. q. Cum apparuerit Princeps Pastorum , pere pietis immarcescibilem gloriae coronam . Ipse Deus ii dem nos illecebris allicit ad constantiam in bono Apocal. r. v. I . Eaeo elis usque ad mortem, O dabo tibi raronam gloriae . Cap. 12. v. a. Deverae justo , ct invenies retritationem metuam , O si nou ab ipso, eretp a Domino. In quibus Scripturarum oraculis non excluditur quidem charitas et sed ab ea praescinditur, quod satis est, ut tradita actionum ratio , seu motivum secundum se, & praescindendo ab omni alio, bonum, &Iaudabit
censeatur. Praeterea Apostolus I. Cor. rs. tres vi tutes theologicas commendat dicens: Nunc autem mavent sides , spes , charitas, tria haec; major autem horum est charitas . Hanc veluti virtutem non caeteris majorem ; sed unicam
praedicari Quesnellus vellet. Non magis illi placere potest moralium virtutum laus eximia sine charitatis mcn-
269쪽
Constitutio UNIGENirus propugnata gyy
tione Sapient. cap. g. v. T. Sit itiam quis diligit, labores ejus magnas habent virtuteI: sobrietatem enim , ct prudentiam docet S i
sitiam, O virtutem ( seu fortitudinem, quibus nihil utilius es inoua hominis.s Non solum vitae humanae utiles , sed
etiam Deo gratas esse morales virtutes, praescindendo a Dei amore, docet Apostolus r. Tim. s. Si qua viduassios , aut nepotes habet , discat primum domum suam regere, Smutuam vicem reddere parentibus; hoc enim acceptum es coram Deo. Omitto Scripturas
alias clarissimas, de damnato articulo implacabiles , quales sunt Estheris cap. II. ubi Deus convertitspiritum Regis Ethnici iri mansuetudinem. Num mansuetudo illa I Deo inspirata, non fuit bona in tali Principe destituto veri Numinis dileetione supernaturali, quae originem duceret ex fide Non , existimo, Quesnellum tam liberalem in Ethnicos fore , ut in damnati erroris gratiam donaturus Assuerum sit amore Dei saluti
An bonum non fuit in Ninivitis initium conversionis coeptum a formidine , & tania solemnis in sacco, cinere, inedia, lacrymis poenitentia , quam timor interitus expresserat, antequam succederet charitas eQuae non portenta erroris invehit novitatis studium t Quam vero detestabilis est pertinacia, pro talium contra Apostolicam Sedem defensione orbem clamoribus, & pr testationibus commovere lHabuerunt ne etiam Romani Ethnici amorem Dei in suis actibus strenuis , & vi tutibus moralibus laudatis ab Augustino epistola s. ad Marcellinum, lib. s. de civitate cap. II., Ac, ipso teste, a Deo Praemium conseeutis e Aut boni actus non fuerint, quos Augustinus encomto , mercede Deus dignos censuit, teste etiam Augustino e Audiatur S. Salesius eundem pariter testem advocans lib. II.de amore Dei cap. o., M Cum (inquit ratio naturalis sit arbor, , bona, quam Deus in nobis plantavit, cer- , , ti fructus ex ea provenientes non possunt ,, non esse boni. Fructus equidem boni sunt,
se sed comparati iis , qui procedunt ex gra-M tia, sunt exigui pretii, & valoris ; sed M non ideo tamen nullius; si quidem Deus,, illos laudavit, de bonis temporalibus, is quin de secundum S. Augustinum morales
M Romanorum virtutes, magnitudine, de,, magnifica imperii fama , existimatio-M ne , commendatione apud gentes extes, ras remuneratus est . ,, Ad has autem
laudabiles gentilium actiones, sive De unia speciali auxilio naturalis ordinis , vel etiam supernaturalis concurrisse statuas , non refragabor I modo pariter agnoscas, non fui sese in illis fidem, quae per charitatem opem
Repugnat quoque Quesnelli Propositio definitioni Tridentinae sest . I . cap. q. qua se Attritio ex turpitudinis peccati com,, sideratione, vel ex gehennae, de poenarums, metu concepta , si voluntatem peccandiri excludat cum spe veniae (declaratur ,, donum Dei esse, de Spiritus Sancti im-,, pulsus; non adhuc quidem inhabitantis; ,, sed tantum moventis, quo poenitens,, adjutus viam sibi ad justitiam parat; de, ,, quamvis sine Sacramento poenitentiae per ,, se ad justificationem perducere peccatum ,, nequeat; tamen eum ad Dei gratiam in ,, Sacramento poenitentiae impetrandam , , disponit. s, Nulla hie requisitio amoris Dei, ut attritio bona sit, ut sit donum Dei, de Spiritus Sancti impulsus, & ad justitiam, sive fanctificantem Dei gratiam in Sacramento poemnitentiae conferendam disponat. Sessione quoque 5. cap. 6. sacra Synodus nobis exishibet fidem, timorem, spem in peccatoribus , veluti dispositiones, ut Deum diligere incipiant. Boni igitur fidei, timoris, spei actus sunt, etiam ante dilectionem . Verba Synodi oecum enicae sunt r ,, Disponuntur M autem ad ipsam justitiam , dum excitati,, divina gratia, de adjuti fidem exaudita, , concipientes, liber3 moventur in Deum, ,, credentes vera esse, quae divinitus reve-- lata, dc promissa sunt i atque illud impri-,, mis , a Deo justificari impium per gratiam ,, ejus, per redemptionem, quae est in Chri-,, sto JESU: Et,dum peccatores se esse inteli,, ligentes , a Divinae justitiae timore, quo,, utiliter concutiuntur , ad considerandam ,, Dei misericordiam se convertendo , in
,, spem eriguntur, fidentes, Deum sibi pro- , , pter Christum propitium fore , illumque,, tamquam omnis justitiae fontem diligere
se incipiunt, ac propterea moventur adve , , sus peccata per odium aliquod B c. , , Timorem bonum etiam ante amorem
Dei, dc ad eum homines piaeparantem agia scit ipse Augustinus tract. v. in illud epistolae a. Ioann. Perfecta charitas forat mittit tiamorem . Sic nos S. Doctor instituiti , , Suneri homines, qui propterea timent Deum, DAM mittantur in gehennam, de ne ardeanc,, cum Diabolo; sed sic veniat (timor ut ,, exeat; si enim adhuc propter poenas tim,, mes Deum,nondum amas, quem sic times: ,, non bona desideras; sed mala eaves ; sed D ex eo, quod mala caves, corrigis te, de in-D cipis
270쪽
soo Pars II. Proposi XLIX. Cap. unicum. so I
H cipis bona desiderare . si Audiant haec Augustini discipuli, nondum amas, quem sic timeaei sub initium nondum bona desideras;
sed mala cavete , ex eo, quod mala caves,
corrigis te, e, incipis bona desiderare . Quis praeter Bajanos, iansen istas, & deterioris forsitan notae sectarios non dign1bitur bonitatis encomio timorem , quo mala caves,
quo te corrigis, dc paulatim incipis desiderare bonae Ad istam Augustini sententiam
se refert Doctor Angelicus a. E. quaest. II. art. ultimo , quem mox videbimus.s Sed dispiciendum prius , quam multipliei pridem Que elli Propositio involuta, prostrataque fuerit anathemate. Convenit cum hac r6. Baiana: Non est vera legis obedientia, quam e charitate . Congruit etiam huic Io. inter g t. ab Alexandro VIII. confixae r , , Intentio , qua quis detestatueri malum , & prosequitur bonum mere, ut M coelestem obtineat gloriam , non est recta, H nec Deo placens. I S. Attritio , quae ge-o, hennae , & poenarum metu concipitur sinδ dilectione benevolentiae Dei propter se , Π non est bonus motus, ac supernaturalis. , Ia. Quando in magnis peccatoribus defi-M cit omnis amor, deficit etiam fides ; &,M etiamsi videantur cre dcre , non est fides M Divina; sed humana . A Si enim nullum esset opus bonum sino amore Dei, evidens est , quod, deficiente omni amore, deficeret inter caetera bona opera, etiam omnis actus fidei Divinae, & supernaturalis. Quandocunque igitur magni peccatores sine amor Dei viderentur credere , non posset esse fides Divina a sed humana; imo, juxta Cestatori, Quesnelliani relatam superiore capit observationem, fides diabolica. Si vero, ut ab illo Pontifice definitur, pollit esse fides divina , etiam ubi omnis Dei dilectio defecerit, patet, non omne opus honum a Dei dilectione pendere necessario Ruistis, si attritia quae gehenna , ct poenarum metu concipitur Ap dilectione beneviolentiae Dei propter se ,sit bonus motus , ae supernaturalis, ut idem Alexander Pontifex stabilivit, Iiquido patet, dari opus bonum sino amor Dei benevolo , qui a Que ello certissime, di a Theologis passim nomine amoris Dei simpliciter intelligitur; spes autem amor quidam est ; sed communiter cum addito Dei, vel concupiscentia appellatur. 6 Quid vero de hoc amore S. Thomas
opusculo de dilectione cap. a. Voluntate a( inquit ) Detim diligis dilectione concupis enii , cum ipsum vis; haec est bona voluntas: imo optima, quae vitat summum bonum . Si ea dilectio concupiscentiae, ea voluntas in se bona constitutio Theo propugn. Tom. II. sit, imo optima, ut Angelicus censet, bonitas ejus non pendet a societate amoris benevoli ; sed eo etiam absente laudabilis, Ditista , & supernaturalis est . Id ipsum diserte iterum confirmat Sanctissimus amoris magister Franciscus Salesius lib. a. de amore Dei cap. II., cui titulus, uod amor Dei sit valde bonus . , , Amor ,, (inquit quem in spe exercemus, Theos, time, tendit quidem in Deum ; sed ad ,, nos revertitur: spectat Divinam bonita-,, tem; sed cum respectu ad nostram utilita-,, tem et tendit ad supremam perfectionem; ,, sed respicit nostram satisfactionem, id est, ,, non transfert nos in Deum , qua Deus in ,, semetipso summe bonus est; sed quia ,, summe bonus est nobis. Amor igitur ille, ,, quem vocamus spem , est amor concupita scentiae; sed concupiscentiae sanctae, &,, bene ordinatae . s, Hae Sancti Patres animabant Martyres, de Confessores ad constantiam. S. Cyprianus lib. de exhortatione Martyrii cap. ult.,, Haec oportet mente , & cogitatione com-,, plecti: Haec die, ac nocte meditari: si ta-,, lem persecutio invenerit Dei militem, ,, vinci non potest virtus ad praemium M prompta. MS. Augustinus in psalmum Io .,, Vide-,, tur mihi admoneri semen Abrahae, qui,, sunt omnes filii promissionis , pertinentesta ad aeternam haereditatem testamenti arte
M ni, ut tanquam ipsam haereditatem sibi,, eligant Deum, & ut eum gratis colant, , , id est propter ipsum, non propter aliudo emolumentum extra ipsum . ,,
In psalm. TI. ,, Rectum cor cum Deo M est, quando propter Deum quaerit Deum: M unam quippe concupivit a Domino, hane se requiret, ut inhabitet in domo Domini,, semper, & contempletur ejus delecta-,, tionem. ,, Quae omnia secundae potiusquam tertiae virtuti theologicae conveniunt: certe de secunda commode explicantur. Controversiam cum Augustino finiat
Angelicus r. a. quaest. II. art. ultimo in
argumento sed contra, ait: Spes est prior charitate , & in Corpore , seu Resolutione quae stionis . ,, In via generationis (inquit ,, spes est prior charitate: sicut enim aliquis,, introducitur ad amandum Deum per hoc, ,, quod timens ab ipso puniri, cessat a pec-,, cato, sicut Augustinus dicit super imam, , Canonicam Ioannis, ita citiam spes intro-,, ducit charitatem in quantum aliquis spe-,, rans remunerari a Deo , accenditur ad ,, amandum Deum, & servandum praece-M Pta ejus. ,, Quis autem in Ecclesia C Ii a tholica