장음표시 사용
291쪽
mandatum . Nemo sic dicit Dominus Jesus, nisi in Spiritu Sanino i Nemo sie dicit, nisi qui diligit. Perfectum istud orationis genus
est, quo non excluditur aliud ordinis i e-rioris , de quo Augustinus lib. r. ad Simplicianum quaest. a. ,, Nonne aliquando ipsa , , oratio nostra sic tepida est, vel potius fri- gida , & plane nulla; imo interdum ita ita nulla , ut neque hoc in nobis cum dolore,, advertamus 3 Quia si vel hoc dolemus, , , iam oramus. ,, Iste tepor, istud frigus subinde evenit etiam justis, de sanctis, permittente Deo, vel in poenam defectuum anteriorum , vel ad humilitatis, S patientia exercitium , ad magis accendendum amoris ignem , & studium orationis. Frequentior tamen, & magis proprius accidit tepor ille peccatoribus ; tum ob di positionem animi eriminibus depravati, tum ob tenuiora gratiae praesidia, & quodammodo desertionem, quam eorum meretur iniquitas. Qualecumque tamen istud orationis frigus , etiam in peccatoribus fuerit , si vel hoc dolent, jam orant, ipso judice Augustino , in quo quidem dolere aliqua dilectio orationis est, dilectio majoris gratiae, atque adeo melioris vitae, & poenitentiae; verum non ea requisita ab adversariis Charitas. Ut autem oratio non si penitus
frustranea, haud necesse est, dilectionem e se istiusmodi, ut justificet, & perfectam contineat poenitentiam et sufficit conversionem
sincero, etsi adhuc inelficaci, gemitisside fiderari,atque ideo peti potentiorem ab Excelsi dextera suceiirsum. Quod desiderium , ut patet, licet pium g nondum tamen in sensu obvio , & a damnati atticuli aut hore, ac defensoribus intento, est charitas.
Cur enim peccator prava , ut alias notavi , consuetudine , & voluptatum illecebris nimium irretitus , & simul aliqua perculsus aeternae damnationis formidine , non potest invocare Dominum Jesum pro obtinendo
victricis bratiar praesidio , quo contra tentationes fortior, inolitam consuetudinem deinceps superet, vera donetur poenitentia, ac tandem beatitudinem consequatur. Nihil absoni in hae oratione est; nec tamen in ea clamat spiritus charitatis; sed timoris solum , & concupiscentiae sanistae . 'Attamen si in isto conversionis desiderio , quantumvis hactenus inefficaci, aliquem dilectionis ; sed tenuissimae asseetum contineri sentias , qualis esse potest in peccatore gravissimis obstricto criminibus, dum
exiguam rogatus pro amore Dei eleemosynam facit 3 largitur, non est cur magnopere repugnem. Vertan immerito, & contra
communissimum Eeelesiae usum, dilectionis istiusmodi scintiliam vocaverisspiritum ch
ritatis , in corde hominis clamamem et neque isthaec obvia enuntiationis damnata significatio est, neque sensus aut horis amorem enim
exigit in cordibus regnantem art. s. omnia agentem propter Deum,quemque DeuT remianeis
ratur, art. . nh alias omnis actio, , violitio mala sit, dae Prop. V. cupiditate corrumpatum
Ineptissima itaque deducitur consecuti quando ex eo, quod nemo in Spiritu Sancto dicat Dominus Iesus animo, verbo, facto, corde, ore, opere , nisi qui diligis, infers, neminem posse invocare Deum , nisi inspiritu charitatis, quae & in sensu obvio , & maxime aut horis, est justificans . Non omnis stilicet dicens Dominus Iesut in Spiritu Sancto, sive excitante Spiritus Samsti auxilio, illud dicit etiamfacto, & operet, nam Spiritus Sanctus saepe velleitates soIummodo , &inefficacia a voluntate hominis obtinet
6 Non igitur ex eo , quod aliquis non possit dicere Dominus Iesus animo, verbo, facto , corde , ore , vere , absque Divini spiritus subsidio, & aliqua dileetione , statim sequitur, frustraneam esse orationem peccatoris nondum charitate praediti , nondum , animo, corde , facto , ct opere exequentis professionem, quam ore declarat, quas Danimo quoque pie , sed adhuc inefficacitet
desiderat, ubi maior gratia accesserit, factis,& operibus impleturus. Contra illos agit Augustinus, ut objectam laciniam immediato praecedit, qui voce dicunt, eorde autem, di factis negaret: sicut de talibuae ait (Scriptura; consitentur enim se nosse Deum, factis autem negant. Si neeatur factis , procul dubio etiam verbis dicitur Ois . Tales non sunt, qui, etsi charitatis spiritu adhue privati; eum tamen precibus P tunt ; quae virtualis quaedam dilectio est, contenta in proposito servandi mandata, quale ad poenitentiam etiam attritionis in , omnium sententia requiritur. Sed quali cumque ea dilectio sit, non est charietatis suritus in cordibus regnans, omnia ageni propter Deum, quemque Devi remuneratur , ut pomstulant adversarii, ne omnis sit frustranea
Tales peccatores pro conversionis gratia orantes magis computandoi in numero poe- Nitentium , quam peccatorum, censuit S.Th mas. in expositione aurea cap .s. Ioannis lect. 3. Denique Augustinus orationem commendavit, etiam ex motivo concupiscentiae
sanctae, quae in secunda virtute Theologica est Sermone as. ut manifestum est
Constitutio UNic EN retus propugnata
292쪽
ex a s .alias Ist de diversis:cum Christus apparuerit Vita viarao tunc O vos cum ipsa apparebitis ingloria et ecce dies boni, ipsos deside
remus et propter hoc vivamus , proptra hoc oremus, propter hoc eleemo nas demus .
et Ultimum in Convitutionem arietem intorquent Hexapta illud Sancti Bernardi
Serm. a. in Salve Regina : Clamor es alius orit , alius cordis et clamor oris alta vociferatior clamor cordis valida, Osupplex ad Deum intentio ae directio; Deus intus, homo foris: ad eos, qui foris surae,clamor oris , ud Deum , O qui cum ea intus sunt, clamor cordis.
Quidquid hie a Mellifluo dicitur, a nemine revocatur in dubium . Verum quam evidens est,uociferationem oris esse frustraneam, si vocibus animus non ae ponderit,
tamest perspicuum, Sancti Patris sententiam damnato non suffagari articulo. Quid ni cnim supplex,& valida intentionis ad Deum directio fiat per rumdem, suppliciorum formiudiciem, & spem reconciliationis, atque beatitudinis De charitatis ad orationem ne-eessitate nullus Mellifluo sermo est. Quapropter non dubito, quin in Bernardi vociabus lector quaerat, sed minime reperiat, quid an in praebere potuerit objectioni; ne reperit quidem Quesnelli subsidiarius Coclator ; ideo de Bernardo altum fluit , & siluissent Hexapla , si Sancti Patris sententiam, eo, quo scripta, & edita est, Latinoidiomate reserti oportuisset. Verum nihil in Patribus adeo a novit
tibiis remotum est, quod in earum patrocinium pertrahere nequeat Jansentana inversio albus gallicis perfidiae. Quod a Berna
clo dicitur Clamor eordia valida , O supplex Ad Deum intentioniae directis, Hexapta veristunt te cri si eaeur est un attache sincere a Dieu , Quasi a Mellifluo seriptum foret: clamor cordis est sincera cum Deo unio, siv adhaesio, ad quam charitas necessaria est, non ad validam, & supplicem intentionis Hirci stionem; utpote ad quam excitata tibna ore ,& spe oratio sufficiat Non suo tantum , & justorum omnium; sed maximet peccatorum immine sic ibi paulo post Bernardus Divam Virginem alloquitur: Et nos adhue silii Eme tra gresseret, ii inobedientiae,silii matris auliquet ad te clamamus, Regina Misericordia, ut potenti tuo apud Deum patrocinio nobis impetres peccatorum veniam, spiritum charitatis, tibi defuerit; in quibus viget, conservatio-NCm perpetuam, & incrementum. Quae oratio,&justis convenit, & injustis: prioribus utilis ad meritum; posterioribus ad impetrationem eius, quae adhuc deest, ct re- . Consiturio Theol. propriet. Tom. u.
quiritur, charitatis. Hie sensus Melliflui est, SS. Thomae,&Augustini, Summorum Pontificum , Rhemensis Synodi, & Tridentinae,
Scripturarum , atque Ecclesiae Universae, nihil habens cum novo dogmate commune is s
Fides justificat, quando operatur; .sed ipsa non operatur, nisi per Charitatem. Obs. Moral. Actor. ch. I S.CAPUT I.
Propositio est' contraria Scripturis
sarris.i Rrores geminos, & minim3 levethes enuntiatio damnata complectitur: I ptimum,quod fides justificet,quam do , sive quandocumque operatur. Illimitata nempe enuntiatio dogmatica semper aequivalet universali. Alterum, quod nulla fidei operatio sit, nisi per charitatem, eamque sanctificantem. Sensus hic, & enunciationis obvius est, & intentus ab authore; Scripturis autem Saeris minime consenta. neus . Ex illis omnes theologi, Tridentino praesertim Concilio posteriores colligunt, inter septem Ecclesiae Sacramenta esse duo
mortuorum, revocandis ad vitam animae peccatoribus instituta. Non enim ut caete
ra, sanistificantem gratiam praesupponunt sed essiciunt: sunt illa baptismus, & Poenitentia. De primo habetur Actorum I. p nitentiam agite, O baptietetur unusquis e viarum . . in remissonem peccatoriam . Cap. 2 a. Baptietare ; O ablue peccata tua.
Ioan. 3. Nisi quis renatus fuerit ex aqua , e Spiritu Sancto, non potes introire in regnum Dei
De poenitentia est illud Christi dictum
Petro apud Matth. cap. 26. Suodcumque ligaveris super terram , erit Iigatum ci in coelii ; er quodcumque solveris super terram, erit statum ' in caelis. Cap. I 8. Omnibus Apostolis , & eorum
successoribus, Servator denuntiate Amen dico vobis,quaecumque alligaveritissGer ter-M m Tam
293쪽
ram, erunt ligata ct in caelo i ct quaecumque solveritis super terram, erunt soluta cita caelo. Joamao. Accipite Spiritum Sanctum et quo- . rum remiseritis peccata , remittuntur eis; diquorum retinueritis, retenta sunt. Quae omnia Ecclesia Dei, columna & firmamentum veritatis sic intelligit, ut peccara, quae per
privatam poenitentiam remista non fuerint, Sacramentum baptismatis, & in relapsis sacerdotis absolutio remittat; quae vero hic retinenda censuerit, nec apud superosco
, At, si Quem elli audiatur articulus,
nunquam vitam animae restituit adultis pete-eatoribus baptismus , numquam absolutio Sacerdotis. Hic neque ligare poenitentium peccata, vel retinere umquam poterit, neque umquam nisi ipsorum prius poenitentium actibus condonata remittere, quae magis proprio remissionis antea obtentae confirmatio est, quam peccatorum cum Deo reconciliatio: cum delicta,antequam a Presbyteris remittuntur, neque physice amplius existant, neque moraliter.
Dixi,Sacerdotem in Quesnelli sententia numquam posse noxas poenitentium ligare, vel retinere ; quia numquam penes hunc theologum potest esse superuaturalis dolor de peccatis, seu poenitentia adeo debilis, quin universa crimina abstergat, ac deleat. Est enim, ut supponitur, ex fide, ex qua justificationem omnem in adultis ducereo originem, satis compertum est. Ex fido autem juxta damnatum articulum profluere nihil potest , nisi comite charitate, de justitia, quae peccatorum omnium remissio est. Fides just at, quando operatur ; sed ipsa non operatur, nisi per charitatem . Quo posito, Christus Ecclesiam decepisse videretur, quae verba sacratissima in sensu longe ampliore ,& magis proprio communissime hactenus intellexit. Hunc nobis Scripturarum sensum testantur non praesentis solum temporis theologi ; sed antiquissimi Patrum , etiam Pontificum, quos dabo cap. sequenti, Tridentinum postea Concilium , & recentiores Sedis Apostolicae definitiones . Audiatur interim Bellarminus de Sacramento baptismi lib. i. cap. is. fiuod bapt*mus veia tollat peccatum. Probatur ex Seripturis baptismo re ipsa tolli omnia peccata. Et quiaScripturarum testimonia plurima sunt, reducam ea ad aliquot evitae primum es eorum, qua habent vocabula mundandi, Iavandi
tollendi, delendi, auferendi O similia , qua
in primis pugnant cum modo loquendi adversariorum, ac praesertim Lutheri de peccatis so-
lummodo non imputandis. Ita scilicet non nisi improprie, & incongerum E a Scriptura haec
vocabula adhiberentur ad significandam sive Baptismatis, sive Sacramenti poenitentiae potestatem, si neutrum Sacramentum ullam umquam posset culpam remittere, nisi praevie condonatam,
3 S. Thomas in cap. s. Ephesi lect. 8.citans illud Isaiae s s. Tradidit in mortem animam suam interrogati Sed ad quid e ut illum ( Ecclesiam sanct aret. Hebra uitiamo: tesus, ut sanct caret per suum Sanguinem populum Om Ioan. IT. Saar tisica eos in inritate . Ue eLI essectus morti, Christi vi effectus autemsanct carionis es munctio ejux si maculiae peccatorum. Ideo subdit dicens ,
Mundans eum lavacro aqua . Suod uidem
lavacrum habet virtutem d Pasione Christi . Rom. o. riuicumque baptietati fumat in Chrso Iesu, in morte ipsius baptietati sumus. Cons pulti enim sumus eum illa per baptismum in
mortem. Exechiel. 36. Emundam super vos aquam cte. Zach. te. Erit font patent Domui David Se , O hoc in verbo vita, quod asi niens aquae, dat ei virtutem abluendi. Quae
verba Angelici, & tot ab eo relati ex sacris paginis textus de virtute abluendi, sanctiis candi, & similes, toties in Scripturis adhibiti, viderentur subdole compositi ad EI-lendum; si baptismi virtus, ad cujus commonstrandum efficaciam proferuntur, non se extenderet, nisi ad concedendam veniam criminum antea extinctorum. Baptismus autem, ut hominem adultum constituat in
statu gratiae, exigit fidem praeviam, eamque operantem ; qua scilicet homo credere incipiens, in spem salutis erigitur, & propterea adducitur ad desiderium baptismi, &procurandas sibi dispositiones, suscipiendo utiliter mysterio necessarias . Inter eas est poenitentia de peccatis, etsi nondum ex charitate per se ad justitiam sufficiente , qui fructus demum praestabitur ablutione. Idem est de Sacramento poenitentiae, in quo Sacerdos quidem potestate clavibus annexa absolutionem impertit peccatoribus, sed praemissa ab eis fide; non otiosa ; sed plura opera essiciente et nondum tamen necessario per charitatem justificantem, quae reconciliatio hominis cum Deo absolutione donabitur.
Prolixus hic, & simul dilucidus occurrit commentarius S. Thomae in illud Matth. i 6.riuodcumque solveris super terram oec. Sed, inquit, videamus, qua sunt claveI . Domus, quando esserata, impedit introitum ;
clavis vero removet impedimentum . Regnram
Calorum habebat impedimentum ; sed non erum
294쪽
parte sua et sed impedimentum erat ex parte nostra, scilicet peccatum. Igitur, antequam Petrus, seu ejus in Sacerdotali munero successor potestate clavium absolvendo utitur, clausum peccatori est coeli ostium, ingressum prohibentibus ejus peccatis. Non itaque supponitur praecessisse remissio absolutionem, cum illa ex absolutione prostvxerit . Unde patet, neque e semper, et laim, quando operatur, conferri justitiam, neque ad operationem fidei necessariam esse cha ritatem ; quia &sides actu operans necessaria ad poenitentiam dispositio est, & hanc saepissime ita imperfectam esse contingit, ut nisi absolutio accesserit, exposita in conse sone crimina non aboleantur. Atque hic est, Angelico interprete, sensus Scripturae, quod ,sicut obseratam domum ingredi non possumus, nisi usu clavium, ita neque in justitiam , & coelestem Beatitudinem, criminibus clausam , detur introitus , saltom communiter, nisi usu clavium re ipsa adhibito i numquam absque ejus, quantum in potestate hominis est, desiderio efficaci .
Prosequamur Aquinatis commentarium.
fitiare dicit ( Christus 3 claves e quia abs
oere est removere obstaculum .... Ipsum Coelum apertum es,sed ligatus qui debet introire; oportet, quo olvatur .... Dico, quod e es tu Sacramento clo confessionis ut in Sacramento Baptismi , quod babet virtutem spiritua- Iem inprumentatem,secundi m quam mundata eulpa Tum sibi.Sanctissimus interpres objicitime facit di cultatem, quod ... in Sacramenio Baptismi veniens adultus, si praeparatse , reeipit remissionem culpae . Sic in Sacramento paenitentiae, ad quod soli adulti accedunt, nones contritur, nisi habeat in propositoine subjicere es cretimi, O iudicio Sacerdotis. Si nones contritur, non consequitur effectum, sicut nec in Baptismo. Quam difficultatem ita Angelicus solvit: Sed potia accidere, quod
aliquis accedit non totaliter contritus , quioirtute gratia coliata in Sacramento perfect/e citur contritus. Ideo intelligendum es; quoceumque solveris, id est, si ministerium absim
tionis adhibes. Quomodo attritus adveniens ad Sacra mentum , virtute gratiar in illo collatae fiat perfecto contritus , Scholarum explicati
ni , di disputationibus relinquo i hic mihi ad eonvictionem damnati articuli sufficit, quod attritio ad iustitiam in Sacramento, sive Baptismatis, sive Poenitentiae, accipiendam disponens , fuerit ex gratiae auxilio, &side illam operante et unde tamen peccatorum Constitutio Theolog. propugn. Tom.II. remissio non sequatur, nisi aceedente ministerio Baptismatis, vel absolutionis . A veritate itaque alienum est, quod fides, quandocumque operatur j Fcet; neque operetur umquam,ni per charitatem. Nusquam magis commendat Apostolus hanc virtutem, quam in prima Epistola ad Corinth. cap.r3. ubi versu a. dicitur et Si h
buero omnem em, ita ut montes transferam charitatem autem non habuero , nihil sum .
Fides hie operans cernitur, separabilis a Charitate, & Iustitia. In quem locum ita
S. Thomas: Melius est, ut exponatur Omnem s
est, perfectam fidem propter illud quod subdi
tur , it aut montes tranferam. Dicitur enim
Matth. eap. I . Si habueritis em,sicut granum sinapis, dicetis monti huic, transi bine, , transibit, Matth. a I. Si habueritis fidem, , non haesitaveritis, non solum de Aulnea facietis ista etiam monti huic dicetis, tolle, ct jacta te in mare, flet. Imperium , quo montidicitur, jacta te in mare, profluit ex side, atque ita sidet operatio es; non tamen per charitatem; proinde non justificat. Prosequitur interpres Angelicus: Si,-- quam, habuero omnia praedicta ad perfectionem
intellectάspertinentia , charitatem autem non
habuero, nihil sum cilicet secundum esse gratia . . . . De prophetia, ct e manifestum est, qu)d p charitate haberi possunt; sed notandum est bie, qu)dsides Ama etiam 8 elaritate miracula facit. Unde Matth. i. dicentibus: Nonne in nomine tuo prophetavimus,ct multas virtutes fecimus,dicitur, numquam novi vos .
Unde etiam recte Cornelius I Lapide ad illud, quod eodem epistolae Apostolicae capite sequitur u 3. Si tradidero corpus meum ita, ut ardeam; charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest, ita verissimo observati
Si quis se igni tradat obsidem Christi; simuι
tamen servando odium proximi, aut voluntatem peccandi mortaliter , quod martyrium e materiale, non formale ; tum enim ess Ap charitate, , nihil prodes. Ita D. Thomat, Anselmus, Theodoretus, nemine dissentiente. Est hic sides operans contemptum vitae; sine charitate tamen, & justitia.
295쪽
Damnata Propositio repugnat traditioni
Patrum, etiam antiqMorum Pontificum.1 Ettullianus lib.de poenitentia: Haec, inquit, venena providens DeuF, a clausa ignoscentiae janua, ct intinctionisArs obstructa, aliquid adhuc permisit
patere et collocavit in vestibulo paenitentiam fecundam, que pulgantibus patefaciat. Similia habet scribens contra Marcionem . Duas scilicet peccatoribus statuit remissionis j nuas, Sacramenta Baptismi, & Poenitentiae. In Quesnelli sententia neque Baptismus adultis, neque Sacerdotis absolutio est j1nua, quae pulsantibus aperiatur, ut ingredi in justitiam liceat, & amicitiam cum Deo ;sed ante intincIiovem , ante Sacerdotis judicium semper necessario per fidem , ut illa primum coepit operari, reconciliationis janua patuit, in cainque peccator intrat sanctificatus. Sanctus Cyprianus, vel quisquis author est sermonis det ablutione pedum , qui certe Bellarmini testimonio antiquus est, per Baptismum, inquit, quisui reverentia non patitur iterari, aliud lavacrum proin euracli cie. Iuxta Quesnellum antequam in adultis crimina abluantur per Baptismum , vel absolutionem, necesse est, deleri semper prima fidei operatione ; sides, quando operam tur, ju risicat. Hanc autem, & quidem operantem praemitti necessario adultorii Baptismo, & absolutioni, omnibus indubitatum est. S. Ambrosius lib. I. de Poenitentia , quaerit ex liae reticis: Cur baptietatis, si
per hominem peccata remitti non licet ; I et Baptismo enim utique remissio peccatorum omnium es: neque interia, utrum per paenitentiam, an per lavacrum hoe jus sibi datum Sacerdotes sibi vindicent et idem in utroque m serio est. Novae autem Ecclesiae mysterium est, numquam per hominem peccata remitti adultis in Baptismo, neque in Sacramento poenitentiae, nisi operatione fidei remista prius fuerint, Iulius Papa cap. i Presbter 26. quaest. 6. Si Presbter pernitentiam morientibus denegaverit, reus erit animarum . Minime , inquit Quesnellus, quia morientes illi vel
fidem habuere operantem, vel ea caruerunt; si habuerint, tunc illa justitiar contulit, & salutem ; si autem ea defuerit, Sacerdotis absolutio in omnium sensu fui
set frustranea. Denegante igitur presbytero poenitentiam morientibus, nulla inde , si Quesnello credimus, oritur animis perni
Coelestinus cap. illic sequenter Agnovi
mut paenitentiam morientibus denegari : quid hoc, rogo, aliud est, quam morienti mortem a
dere e Quesnellus morituros sino absolutione facile consolatur ratione jam tradita . Absolutionis, inquiet, denegatio obesse nequit em habentibus, operantem; illa carentibus prodesse absolutio non poterit a Innocentius Papa Epist. ad Exuperium Episcopum Tolosanum : Tribuitur ergo cum
paenitentia extrema communio, ut homines hujusmodi, vel in supremis suis, permittente Saravatore nostro, a perpetuo exitio vindicentur .
Inculcat vero iterum Que ellus, omnes cum Me operante ex hoc Zeculo decedentes salvari necessario, quia eadem fide, uti iustitiam consequuntur, ita a perpetuo vindia cantur exitio. Quid autem sine hae fido praestare eis absolutio potuisset, nisi damnationis augmentum pro completo sacrilegio confessionis. S. Augustinus Epistola I 8 o. ad Honoratum et Si autem ministri desint, quantum exitium sequitur eos, qui de isto secula vel non regenerati exeunt, oel ligati e Quantus es etiam luctu, Melium suorum, qui eor secum invita aternae requie non habebunte Fidelium istorum, atque ipsius Augustini ignorantiam depellere praesumit novus Doctor, securos omnes esse iubens, quod, etsi omnes defuerint ministri, sive baptismi, sive poenitentiae, nullum propterea exitium secuturum lit,s 1llom adultos, qui vel sino baptismate, vel sino absolutione ex hac vita decesserint. Quibuscumque enim fons sacer non obtugerit, vel absolutio , si non defuerit sidet operans, non defuerit etiam regeneratio, &omnium dissolutio vinculorum. Si autem se operante caruerint, frustranea ipsis ad salutem omnis absolutio , & ablutio fuisset. Non enim utraque contritos facit, nisi quos saltem repererit attritos , quae dispositio, nisi ex e operante non proficiscitur . Porro iuxta Quesnellum sides operans semper jum cara; quia non nisi per charitatem peccata omnia delentem , potest ulla ess fidei operatio . Gregorius Magnus lib. I. Dialog.cap.r a. narrat de S. Severo Pastore, quod, cum aliqua sua severitate nimia, vel forte negligentia ad absolvendum moribundum serius
adveniens, deprehendisset mortuum , contremuerit, magni que vocibus clamare caepem Hry
296쪽
rii, se eius interfectorem. Neque destitit,
donec suis precibus eum revocaverit ad vitam, atque expiaverit poenitentia, alias damnandum. Minister Quesnellianus, si noctu, vel alio importuno tempore ad moribundi pauperis absolutionem evocetur, poterit dormire securus, & differre iter in tempus commodius, neque, si interea argere vita excesserit, multum turbabitur et non contremiscet, non magnis vocibus se ejus interfectorem, ut Sanctus ille,clamabit. Ex mortui amicis miseram ejus sortem deflentibus, eiulantibus, ipse voce pacata sciscita-hitur, an defunctus revera eonfiteri desideraverit, an Christi E cruce pendentis non semel fuerit imaginem osculatus , vel non cum aliquo pietatis sensu pronuntiaverit nomen Iesu Affirmantibus edicet, ad iustificationem a moribundo praestitum satis, etsi mille criminibus obsitus antea fuisset; quaecumque enim de ipso jam exposita sunt, signa fidei essent minime obscura, & quidem Mei operantis; cum ab ipsa indubie suggesta, & effecta profluxerint. Minimum
autem opus ei ad peccatorum veniam sv ficit juxta axioma novis theologis securissimum, & plenum consolatione; et, quando operatur, justi cat. Dixi ad moribundi pauperis i potentium enim, quorum favor, & protectio progressibus novae sectae necessaria sunt, preces spernere, vel nimium differre vota , prudentia non permitteret. Alius pastoribus istis modus facilis expediendi se labore simul, &invidia est in urbibus, vel in oppidis, ubi Religiosi ordines sunt ad charitatis ossicia
semser prompti: ad illos solent remittere Pauperes, dum noctibus praecipud ingruit aegrotantibus periculum. Pergamus in dog
s S. Hieronymus lib. I. contra Pelagianos: Redimatur ( inquit Sanguine Salom toris , aut in domo Baptismatis, aut in Poeniarentiae, qua imitatur Baptismatis gratiam. Idem lib. r. Ruodscriptum est: Et Sanis guis Iesu emundat not ab omni peccato, tam in confessione baptismatis, quam in clementia paenitudinis accipiendum es. Si his non moveantur advertarii, qui ad sanistificationis gratiam sive in Baptismi, sive in Poenitentiae Sacramento accipiendam requirunt istiu modi dispositionem, quae ante ratione praediti baptismum, & absolutionem se ipsa justificat, saltem videbunt non obcaecati novitatibus fideles, traditionem Patrum hodiernis Ecclesiae dogmatibus , & CLEMENTIs
XI. contra Quesaellum definitionibus suo fragari.
S. Chrysostomus lib. I. de Sacerdotio rcorporalem, inquit, lepram purgare ; severitis dicam, non purgare quidem, Adpurgator probare, Iudaeorum Sacerdotibus solis licebat;
at vero no ris Sacerdotibus, non corporis lepram ; verum animasordes non dico purgatas
probare, sed purgare prorsus concessum est. Nova Ecclesia non concedit suis Sacerdotibus sordes animae, quando sunt, detergere ; sed, postquam esse desierint, iterata dimittere sententia et neque spiritus Iepram curare cupiunt, nisi postquam abcesserit, &extincta sit. Idem lib. I. Neque enim, inquit, solum,
cum nos regenerant; sed etiam poclea condo nandorum nobis peccatorum potestatem obtinent , quae a novatoribus nulla agnoscitur, nisi postquam ipsa reorum credentium side operante fuerint condonatae tunc conis donationem confirmare Presbyteri suo judicio poterunt; non autem primam remi sionis gratiam impertiri. Iterum S. Augustinus Epist. igo ad Honoratum et An non cogitamus, cum ad iclorum periculorum perveniatur extrema , nec es potestas ulla fugiendi , quantus in Ecclesia eri soleat ab utroque fe-xu, atque ab omni aetate concursus , alligbaptismum gitantibus,aliis reconciliationem, aliis etiam paenitentia ipsius actionem, omnibur consolationem , ct Sarramentorum confectionem, , erogationem e Et paulo posti Si mianiari adsint, alii baptietantur, alii reconcilia tur, nulli Dominici corporis communione priavantur . Si praeceptum secluseris, non apparet tanta ad Sacramenta illa concurrentium necessitas, quand5 prius omnes sua e v rante justi cantur. Minus etiam, quod supra notavimus, potuisset Augustinus imhanc prorumpere exclamationem , juxta Quesnellum ratione vacuam, & veritate et Si autem minimi desint, quantum exitium sequitur eos, qui de isto seculo, vel non reten rati exeunt, vel ligati l Exitium satis averteret juxta novos theologos Pes operans,
aqua j scatio numquam seiungitur, &sine qua neque unda baptismatis, ne quo Sacerdotis absolutio iustificationem efficeret , aut quidquam conduceret ad salu
Uictor Uticensis lib. a. de persecutione mandalica inducit populum incestis sermonibus sic prosequentem Presbyteros , cum hi in exilium pellerentur. ,, Quibus,, nos miseros relinquitis, dum pergitis ad ,, coronas 3 Qui hos baptiEaturi sunt par-,, vulos fontibus aquae perennis Qui nobis M munus pinitentie collaturi sunt,& reconis ciliationis indulgetia, obstrictos peccaro
297쪽
ra rum vinculis soluturi Quia vobis dictum D est , quaecumque solveritis super tera, ram &c. M Populum facith consolaretur
Quesnellus persuadendo, Fem jucli are ,
quando operatur et sind illa reconciliationem adultorum seu Baptismate, seu poenitentiae Sacramento est e impossibilem et parvulis baptirandis in necessitate lassicere cujuscumque aetatis, & sexus laicum. Verum tunc nondum Quesnelli novitas desidejustia sicante emerserat , neque hanc tolerasset fidelium a Sanctis Episcopis , & Doctoribus melius instituta pietas. Recentiorum Pa trum, & Scholasticorum contra novitatem referendis textibus non immoror; quia istos praeter Bernardum nobis facilius largientur
adversatili de Mellifluo vide in objectioni
Non est praetermittendum, quod Socrates Iib. q. Histor. cap. 23. refert de Novatiano, sive, ut vocat, Novato, ad omnes eum scripsisse Ecclesias, ut, qui simulacris gentilium immolassent, ad sacra non admitterentur mysteria; sed stimularentur ad poenitentiam; remissionem autem permitterent Deo , cui certa condonandorum criminum est authoritas. Idem de haeretico illo colligitur ex Cypriano lib. a. epist. q. & ex Ain brosio lib. t. de Poenitentia cap. 2. S. Hieronymus de Montanistis in epistola ad Marcellum: Ilii, inquit, ad omne pene delictum Ecclesiae obserant fores et nos quotidie legimus , malo poe
nitentiam peccatoris , quam mortem .
Novatianis similes sunt Quesnelliani in eo , quod nullam agnoscant in Ecclesia potestatem remittendi delicta, nisi prius a Deo
fuerint condonata, posterioribus Novatianis in eo magis rigidi, quod illi a maiorum crudelitate aliquid remittentes , teste Ambrosio , peccata saltem non enormia remittenda susciperent; Quesnelliani nulla . Ita S. Doctor lib. I. de Poenitentia cap. a. Aiunt P, exceptis gravioribus criminibus , relaxare meniam levioribus et non hoc quidem author vestri erroris Novati anus ait, qui nemini paenitentiam dandam putavit. Et Paulo post: In eo igitur Patrem venrum propria damnatis sententia , qtii disinctionem peccatorum faciatis , quae soloen ἀ vobis putetis, O quaesita
remedio esse arbitremini. Novatianis aliquid de rigore remittentibus durior est Quesnellianorum secta,quod poenas solum noverit imponere ; nullunia vero seu grave, seu levius delictum poenitentibus condonare , nisi quod suis ipsi etiaritatis actibus ante extinxerint. Fides enim veram ante absolutioncm in omnium sententia requiritur ; sed juxta damnatum artiis
culum nunquam ei conceditur operatio, nisi concurrerit charitas , quam necessario sanctitas comitatur. Quid igitur penes novos Theologos agit absolutio , nisi reconciliationem privatis poenitentis actibus obten
tam , & jam pacifice possessam , Ministri Ecclesiastici judicio confirmare e
Propositioni Ainnatae opposita est doctrina Concilii Tridentini.
r Ynodus Oecumenica contra Lutheri potissimum, & Calvini haereses Trio denti celebrata, sess. 6. cap. 6. ita statuit de praeparationis modo in peccatoribus ad justificationem per Baptismum et
Disponuntur autem ( inquit ad ipsam si justitiam, dum excitati Divina gratia, &H adsuti, fidem ex auditu concipientes , li-- bere moventur in Deum , credentes vera
H esse, quae divinitus revelata, & promissari sunt, atque illud inprimis, a Deo justifi-- cari impium per gratiam ejus, per redem-M ptionem, quae est in Christo Iesu; &, dum M peccatores se esse intelligentes, a Divinarri justitiae timore , quo utiliter concutium M tur, ad considerandam Dei misericorta diam se convertendo, in spem eriguntur, A fidentes Deum sibi propter Christum M propitium fore , illum oue tamquam Om- nis justitiae fontem diligere incipiunt et aet
ri propterea moventur adversus peccata
M per odium aliquod & detestationem, hoc ,, est, per eam poenitentiam, quam ante Bais M ptismum agere oportet. Denique propori nunt suscipere baptismum , inchoare no- vam vitam, & servare Divina mandata. HTune, citatis aliquot Scripturarum textibus,
quibus doctrina posita stabilitur, statim subjungitur initio capitis proximi r hanc disso tionem ,seu praeparationem jucli alio ipsa eos
Quam prolixa actuum series hie defeti-bitur, ac tandem Baptismi susceptio, ut peccatores ad Dei primum amicitiam admittantur. Recentissimi autem novae Ecclesiae Ap stoli tot rescissis ambagibus, solius retinenc necessitatem fidei operantis; sed ita, ut ea operatio non sit sine charitate. Unde necessario subvertitur iustificationis ordo a Concilio descriptus ; imo manifeste redditur impossibilis; praemittit enim Synodus tot actiones, quae peccatoris animum praeparent, ut M Deum tamquam omnis justitiae fontemta diligere incipiat, ac propterea movea-
Constitutio Unica Ni et Us propugnata
298쪽
sso Pars II. Propos LI. Cap. III
si tur adversus peccata per odium aliquod, , , & detestationem , hoc est, per eam poeniri tentiam, quam ante Baptismum ager M oportet. Denique proponit suscipere Ba, si ptismum , inchoare novam vitam , re sui vare Divina mandata: atque hanc, tan-- dem dispositionem , seu praeparationem si justificatio ipsa consequituria MDiei iuxta Quesnellum oportuit, quod omnes dii actus praeter dilectionem Dei, o tentam iustitiam sequantur; saltem minime praeveniant. Quod enim in justificationis ordine fides sit prima, ab omnibus intelligitur, juxta illud se C S. cap. g. Fides est humanae statis initium fundamentum, O radix omnis j meationis . Caeterae itaque dispositiones , seu actus profluere debent ex fide. Nihil autem prorsus operis juxta damnatum articulum ex fide provenit, nisi per charita tem Timor igitur , spes ,& actus reliqui exfidc per charitatem juxta articulum progeniti, debent utraque esse posteriores, atque ita posteriores iustificatione, ad quam juxta Concilium tantummodo dispositio sunt,
modo contra tam claram Synodi Oecumenicae doctrinam, & totius sensum Ecclesiae, Quem us peccatores quoslibet a fide per charitatem, nullo actu medio timoris, spei, alteriusve virtutis, ad justitiam promo
Sed mirabitur magis, ac detestabitur Novatoris perfidiam, si consideraverit, quomodo sub specie commendandae peccatoribus charitatis, omne penitus tum fidei, tum charitatis in eis studium extinguat; eis scilicet novitate sua author est , ut omnem penitus salutis , &cujuscumque boni operis curam abiiciant. Quod ut pateat, non dissicili opus est ratiocinio; sed ipsius solum relatione simplici doctrinae a CLEMENTE XI.
condemnatae .Juxta art. a T. Fides es prima gratia , Ofons omnium aliarum rari. 28. Priama gratia , quam Deus concedit peccatori, es peccatorum remissio .
Ad primam gratiam nemo se disponere potest, ut contra Semipelagi ainos Catholi cis omnibus , etiam Quesnello certissimum est et quomodo igitur se peccator quispiam
praesumat oratione , aut cujuscumque boni operis exercitio ad impetrandam peccatorum remissionem, quae prima gratia est, di ponere Eadem ratio necesse est in ipso impediat omne liberum fidei studium, seu praeparationem,conatumque ad credendum. Uel enim conatus ille ordinis naturalis est et vel naturae viribus superior . Naturalis esse nequit ad gratiam, aut fidem dispositio; supera
naturalis aut eae , qui ex gratia est, cogitari nequit praeparatio ad fidem ,.quando ipsa sidei es prima gratia . Cum itaque fides, &peccatorum remissio sit prima penEs Que Duellum gratia , quae peccatori conceditur; nec tamen nisi per charitatem fiat justificatio , necesse est, charitatem & esse primam gratiam, & simul unam cum fide constitue
s Hinc quilibet intelligit, cur dicaturari. s. Ut nullum peccatum est sine amore nostri , ita nullam es opus bonum sine amore Dei. Hi ne fides Divina, & supernaturalis , quae necessarib actus bonus est , non potest sic, isne amore Dei, quia, cum prima gratia sit fides , & simul peccatorum remissio, quae sino charitate non est, liquet, fidem illam esse acharitate nullatenus separabilem, .atque in
unam cum ea confluere actionem . Art. Io. Frustra clamamias ad Deum , Pater mi, Npiritur charitatis non est lue , qui clamat. Si spiritus charitatis non clamet, non clamat etiam spiritus fidei , spiritus gratiar, quorum uno deficiente , deficiunt necessario caeteri, ab invicem non separabiles , neque distincti, si Quesnello credimus, unde & art. 3 2. Omnia alia salutis media continentur in e , tamquam in suo germine , O semicle ; sed haesides non es absque amore, Oftitia. Mirum non est, fidem illam non pota se sine amore consistere, si eadem cum illo sit, & uterque prima gratia. Clan dicitur fides ista sine fiducia esse non posse, necesse est , etiam hanc esse primam gratiam ; cur enim alias fides, quae prima gratia est , nequeat esse sine secundae Erraverit igitur juxta Que ellum Apostolus dicens et Fides,
spes, charitas , tria haec I major autem horum est charitas; si non tres virtutes theologicae
ab inviae em distinctae sint; sed una sola pluribus aequivalens. Non ita S. Thomas 2. t. quaest. 22. artia r. argia Sed contra ait: ,, Tria com- mendat Apostolus dicens: manent autem ,, fides, spes, charitas, tria haec; major H autem horum est charitas: etsi in charitari te concluduntur duo illa praecepta ; ma-- jor tamen dicta est esse , non sola; de fideri enim nobis quam multa mandata sunt, ,, quam multa de spe. 2. 2. quaest. 23. art. q. ,; Nullum genem rate connumeratur speciali; sed charitasM connumeratur singularibus virtutibus ;,, scilicet spei, & fidei et prima ad Corinth. M cap. IJ Ergo charitas est specialis
299쪽
is ordine generationis fides praecedat spem,
Quaest. 6s .art. q. M Fides, de spes sino M charitate possunt quidem aliqualiter esse;
M perfectae autem virtutis rationem sine,, charitate non habent. HDenique hinc facito conspicimus , cur in damnato articulo S . Quesnellus dicat e Totum de se peccatori, quando ei dees spes ; Onon est spes in Deo , ubi non rar amor Dei. Ubi scilicet amor defuerit, non potest esse fides, neque gratia, ctim prima gratia fides sit,
charitas ,& peccatorum remissio . Nec Deo est , nec religio, ubi non est charitas art. 38. Quia, si eliaritas a fide non distinguitur, uti nequc gratia , satis apparet, cur sine charitate fides nulla sit, ac proinde neque Deus, neque religio . Sic error articuli 3 I. ingentem trahit iseriem aliorum. Pergamus modo Tridentinae Synodi do-etrinam , de anathemata novo dogmati opponere. Sess. o. can. v. dicitur: si Si quis
si dixerit sola fide impium justificari, ita ut si intelligat, nihil aliud requiri, quod ad juri stificationis gratiam consequendam coo,, peretur, & nulla ex parte necesse e , D eum suae voluntatis motu praeparari, at-M que disponi, anathema sit. , , Sola fide, si a charitate fuerit distincta , iustificari impius videtur in Quesnelli sententia , in qua
juxta art. et T. Fides est prima gratia r dcr8. prima gratia , quam Deut concedit peceatori,
es peccatorum remissio. Cujus utriusque articuli non potest cogitari signifieatio planior , quam primam gratiam , & fidem e veniam peccatorum. At quandoquidem generationis ordine non posterior, sed prior fides charitate esse debeat, fides prima peccatum erit juxta articulos complures, ilia quibus omnis actio ex charitate non pro-ssuens peccatum est; inter illos est . M deon sunt nisi duo amores, unde voli-M tiones , & actiones omnes nostrae nascun-,, tur et amor Dei, qui omnia agit propter H Deum, quemque Deus remuneratur; de
M amor, quo nos ipsos , ac mundum diligi-,, mus, qui quod ad Deum referendum est, ,, non refert, & propter hoc ipsum fit mari lus et se Mala proinde omnis actio etiam fides, a perverso principio imperata; sed tunc non poterit fides Eme prima gratia, neque conferre justitiam, quoties operatur. Quare, no manifestus nimium in Novatorum Principe appareat verborum, ac dogmatum conflictus, dicendum nece Cario est, fidem Divinam, & dilectionem constituere actum unicum et sic facile capietur , cur dicat art. si. Fides jussi at, quando operatur ; sed
ypsa non operatur, ni per charitatem et & cur simul afferat art. et T. Fides e LI prima gratia: deart. 2 g. Prima gratia , quam Deus concedit peccatori, si peccatorum remissio , quia nempe , ut fides est prima gratia, ita etiam fides est charitas i ut autem constat, charitatem remittere peccata, non mirum est fidei, deprimae gratiae eamdem tribui potestatem. Atque ita quidem se expedire videbitur emellus anathemate lato contra eos, qui
dixerint sola se impios j mari; cum fides Divina in novo systemate numquam sola sit; sed eadem cum charitate. Non sic tamen elabitur; nam praeterquam quod fidei, & charitatis in unum actum cum prima gratia conjunistio aliis Tridentinae Synodi canonibus, de veritati Catholicae non consentiat, ut tamen falsi stimum hie ejus suppositum dissimulem, in eo adhuc nulla ex parte necesse erit ad iusi eationis gratiam consequendam , hominem sua voluntatis motu praeparari, atque di oni; quod ad effugiendum anathema requiritur. Quemadmodum scilicet nemo se ad primam gratiam disponit , ac praeparat, ita nequet ad fidem, charitatem, & justificationem, dum in Quesnelli sententia cum prima gratia confunduntur .
Inspiciantur modo caeteri ejusdem Synodi canones i seis. 6. se offert tertius . Si quis dixerit sine praeveniente Spiritui Sancti in i
ratione , atque ejus adiutorio hominem erede
re , sperare , diligere, aut paenitere possesicut oportet , ut ei justi sicationis gratia conferatur, anathema sit. Si essit prima gratia, art. et T.& vulta dentur gratia, nisi persidem, art. 26. requiri ad fidem nequit praeveniens Spiritur Sancti inspiratio; & quidem ad credendum sicut oportet, ut justificationis gratia infundatur . Quia fides , quae prima gratia est tria hoc systemate , est ipsa peccatoris sanctificatio: Prima gratia, quam Deus concedit peceatori, es peccatorum remissio, art. 2 8. Succedit ejusdem se Gionis can. q. Si quis dixerit, liberum hominis arbitrium d Deo motum, O excitatum nihil cooperari assentiendo Deo ex . citanti , atque vocanti , quo ad obtinendam
jus cationis gratiam se dissiponat, ac praeparet, neque posse dissentirest velit; sed velut inania
me quoddam nihil omnino agere , mercque pas
8 se habere , anathemant . Quemadmodum non dependet a libero hominis arbitrio, primam habere gratiam, vel non habere, ita neque fidem accipere, Sejusdificationem , si fides sit prima gratia , &prima gratia, quam Deus concedit peccatori,
sit pereatorum rem S. Gratiae ad adem excitanti, & vocanti in Quemelli sententia
300쪽
non potest liberum arbitrium dissentire si velit; quomodo enim dissentiet, seu impediet ne fides eliciatur , si excitatio, & voc tio , quae indubie gratia est, sit ipsa fides; cum ei sit prima gratiae Utque ad infusi
nem primae gratiae non se disponit, aut praeparat liberum arbitrium , ita neque ad fidem , si haec prima gratia est. Cooperat urnhetiam liberum arbitrium , sive voluntas Iliabete infusioni primae gratiae 3 omnes Theologi asserunt, eam infundi nobis sine nobis liberc cooperantibus. Non alio sensu , ni saltar , Calvinus a seruit, nos in assensu fidei, & omnibus actibus ad se dictitatem, vel sanctificationem pertinentibus habere nos, velut inanime quoddam, mere passive , nihil agendo, videlicet libero. Non solum in Quesnelli principiis non potest arbitrium hominis productionem fidei suspendere; sed neque impedire, no fides in ipsa suae origine operetur;
cum, per art. Io. Omnis gratia, atque adeo
fides, quae juxta Quaesnellum prima gratia
est, sit operatio manus omnipotentis Dei,quam nihil impedire potes , aut retardare 6 Eadem articuli st. damnata opinio subluit ejusdem Concilii doctrinam, de canones plures de poenitentiae Sacramento. Sess. r . cap. . dicitur si Contritio, quae M primum locum inter dictos poenitentis,, actus habet, animi doIor, ac detestatiosi est de peccato commisi , eum proposito
H non peccandi de caetero. Fuie autem H quovis tempore ad impetrandam veniam M peccatorum hic contritionis motus ne,, cessarius ; & in homine post Baptismum H lapso ita demum praeparat ad remissi H nem peccatorum, si eum fiducia Divinae,, misericordiae, de voto praestandi reliqua se conjunctus sit, quae ad rite suseipiendum
si hoc Sacramentum requiruntur . MSi fides iustificat, quando operatur, non potuit contritionis motus omni tempore ad impetrandam peccatorum veniam esse n
cessarius . Vel enim fides pro habitu accipiatur , vel pro actu et si pro habitu, hoc ipso inmemorata hypothesi conferet justitiam, dum reducetur ad actum fidei, atque ita, ut iustificet, non erit, cur expectetur contritio.
Si appellatione ei actum intelligis, remi sio conceditur peccatorum primo actui sive timoris , sive spei, qui ex fide in Tridentini
sententia processerit ante contritionem, seu Poenitentiam et multo magis antequam Sacramentum , sive Baptismi, sive poenitentiae suseipiatur H Declarat igitur sancta Synodus, hanc contritionem non solum cessutione aia Constitutio Theo . propugn. Tom. V. M a peccato , de vitae novae propositum, , , & inchoationem ; sed veteris etiari, ,, odium continere , juxta illud: Proji-M cite a vobis omnes iniquitates vestras, si in quibus praevaricati estis , Be facite v ri bis cor novum , de spiritum novum . Et si certe, qui illos clamores Sanctorum conis
si sideraverit, Tibi soli peccavi, & malum
H coram te feci r Laboravi in gemitu meo: H Iavabo per singulas noctes lectum meum: M Recogitabo tibi omnes annos meos , in ,, amaritudine animae meae , de alios hujus M generis, facile intelliget, eos ex vehe-M menti anteactae vitae odio, & ingenti pec-,, catorum detestatione manasse. D Haec omnia , ut suppono, Quesnellus admittere poterit tamquam utilia ad expiationem criminum ampliorem; non tamen velut necessaria ad justificationem peccatoris. Si quidem primus fidei actus, seu operatio, etiam ante contritionem , de Baptismi, vel poenitentiae Sacramentum , ad ablutionem quorumcumque scelerum sufficiat; quia fiat, quando operatur. j i eat; cum sit prima apud Quesnellum gratia ; haec autem cum peccatori conceditur, est ipsa peccatorum remissio, atque adeo charitas. Pergunt Tridentini Patres. M Docet M praeterea ( Concilium ) etsi contritionem is hanc aliquando charitate perfectam esse,, contingat, hominemque Deo reconci-,, Ilare , priusquam hoc Sacramentum actu,, suseipiatur vi ipsam nihilominus reconci-,, liationem ipsi contritioni, sine Sacramen-,, ti voto , quod in illa includitur, non esse H adscribendam. Illam vero contritionem si imperfectam, quae attritio dicitur, quo-H niam vel ex turpitudinis peccati conside-- ratione , vel ex gehennae, & poenarum M metu communiter concipitur, si voluntata tem peccandi excludat cum spe veniae,
si declarat donum Dei esse , & Spiritus San-,, cti impulsum, non adhuc quidem inhabi-- tantis, sed tantum moventis , quo poeniis tens adjutus viam sibi ad justitiam parat; H de , quamvis sine Sacramento poenitentiae se per se ad justificationem perducere pec-,, calorem nequeat; tamen eum ad Dei grata tiam in Sacramento poenitentiae imperi trandum disponit . , , Iuxta Quesnellum fallitur Tridentinum, dum contritionem ex fide progenitam tantum aliquando esse charitate perfectam autumat, hominemque Deo reconciliare; ubi- eumque enim fides operans reperitur, quod in omni supernaturali contritione Iocurria
habet, conspicitur penes Quesnellum peccatorum remissio, Fides justificat, quando ope-