장음표시 사용
311쪽
re moliuntur, ut eius ruinis novam superstruant, quis, inquam, in eos non retorsisset,
quod in Hexaptis objectum ex Bernardo
legeret: Cui non placet Deus, nec Sponsa ejus placeni quomodo ergo rectus, qui nec Deum diligit, nec Ecclesiam Dei, cui dicitur, Recti diligunt te e Qui Ecclesiam audire non vult, quomodo diligit, habendus propterea a fidelibus tamquam Ethnicus, & Publicanus e
Quae in Bernardo sequitur conclusio i si ergo nec Hes 8 operibus , nec opera psi
' ciunt ad animi rectitudinem, nor rectar facere studeamus vias no ras, convincit erroris articulum et 8. Prima graiia,quam Deas
concedit peceatori, est peccatorum remissio. Ad primam enim gratiam obtinendam nihil vaIent omnia hominis studia , omnes conatus, ut contra Pelagium, & Semipelagianas ejus reliquias credimus universi. Si autem Prima gratia, quae peccatoribus a Deo conceditur, sit peceatorum remissio, est ipsa pariter rectitudo animi, ad quam proinde sidet, . quae per art. T. est prima gratia, O fons omnium aliarum, se sola sine operibus suffceret, quod Mellifluus cum orthodoxis omnibus inficiat ut . Sic adversarii speratum ex Bernaido lucrum non referunt, at damnum patiuntur
minime leve. Cum autem Sancti hujus sententia stare, aut eadere se velle simulent, in
mentem eis revoco, quod contra alios attuli artieulos ex tractatu de praecepto, & di pensatione et Bonus obedientiae gradus es, se juxta Magistri nostri sententiam propter metum gehennae qui uam obedierit; melior tamen, cum Dei amore obeditur . Est hie fides operans, & eliciens timorem gehennae, &obedientiam; non tamen, ut patet, per charitatem, quandoquidem melior alia praedicetur , cum Dei amore osteditur ; Corruit
igitur Que elliana novitas Art. ii. Fides quando operatur, justi at; sed ipsa non operatur, ni per charitatem. Pars utraque authoritate Bernardi deiicitur, ac debellatur, quo iudiee, & fides aliquando operans non justificat, & operatur saepius non per charitatem; sed per timorem solummodo ge
3 Iterum Serm. q. de timore Dei r ,, Volo te scire quatuor esse timores; viri delicet humanum, servilem, initialem, &M Castum . Humanus timor est, ut ait Caia,, siodorus, quando timemus pati pericula M carnis, vel perdere bona mundi, propters, quod peccamus. Hic mundanus timorra malus est . Secundus timor est servilis i,, ut ait B. Augustinus, cum timore gehen-
,, nae homo recedit a peccato & omnia iri bona,quae facit, non propter dilectionem H Dei, sed propter timorem inferni facit. Ille quasi servus timet, qui bonum, quod
, , facit, non timore amittendi bonum ,
M quod non amat, sed timore patiendi mari tum, quod formidat, facit. Ille non ti-M met perdere amplexus pulcherrimi Spon-- si; sed timet, nE mittatur in poenas inferis M ni. De hoc servili timore dicit Paulus iri Non enim accepistis spiritum servitutis M iterum in timore ; sed accepistis spiri-,, tum adoptionis filiorum, idest, spiritum si filialem. Bonus est iste servilis timor, &ri utilis ; licet insufficiens, & imperfectus, M per quem crescit paulatim consuetudo,, justitiae. Cum incipit homo crederea ,, diem judicii, incipit timere timor
,, prius venit in corde, ut praeparetur locus M charitati.
Hactenus de timore servili, a quo deinde gradum Mellifluus facit ad initialem, inde ad castum, qui ultimus, de perfectus est. Quo exposito, ad servilem revertitur, qui quidem charitate vacet; sed praevia ad eam dispositio sit; quoniam autem soro rem alloquitur , familiari mulieribus utitur comparatione, quam didicerat ab Augustino, & nos allegavimus supra ex ejusdem tractatu nono in Epistolam I. Ioannis . Sic autem Bernardus: Audi soror dilecta conis gruentem similitudinem . Saepe videmus fersetam introduci linum, quando aliquid fuitur e
prius intrat Ata , O post fetam intrat sinum:
sic timor prius intrat in mentem hominis, post timorem charitas i ideo intrat timor , titintroducat charitatem. Necesse est igitur, formidinem, qua introducitur charitas, priorem esse, & prius agere, quam charitatem, atque ita non miniis a Bernardi, quam Ecclesiae catholicae . sensu recedero Quemelli dogma novaturiens et Fides quanis
do operatur, justi at; sed non operatur, nisi per charitatem. In omnibus scilicet Melli- sui textibus neque fides, quoties operatur, justificat, neque pendet omnis ejus a charitate operatio.
Magis tamen pudorem exuisse oportet adversarium, dum in Hexaptis objicere audet illud Tridentinae Synodi sess.6. cap.ZFides nise ad eam Deae auedat, O claritax ,
neque unit persem cum Chriclo, neque corporis ejug vivum membrum essest, qua ratione veri m/ dicitur dem sine operibur mortuam,
ct otiosam esse, O in Chri o Iesu neque circumcinonem aliquidvalere, neque praeputium . se dem, quae per charitatem operatur. HCκ-
aptorum Scriptore prudcntior hic Collator fuit di
312쪽
s S. Pars II. Propos LI. Cap. VII. s 8 s
fuit, qui nihil praetermittere solitus, quod
in Hexaptis deprehenderit momenti aliquid apparentis ad Quem ellianae causae subsidium afferre posse, de Tridentino Concilio altum silet. Praevidere enim facile potuit, non defuturum Constitutionis vindicem, qui pessimam hie adversantium fidem conis vinceret, & ex ipsa Synodi allegation
commodam sumeret veritatis catholicae fortius stabiliendae occasionem.
In primis itaque objectam Synodi sententiam expendamus. Fides, nisi ad eam spes accedat, O charitat, neque unit perfec peum Christo , neque corporis eius vivum meminhrum e cit ; qua ratione dicitur sidem AZ operibus mortuam, O otiosam esse. Quemadmodum catholicis indubitatum est, fidei habitum, nisi ad eum spes, & charitas accese ferit, non efficere nos viva Christi membra; ita pariter certum est, per habitus fidei, spei, & charitatis bapti Eatos infantes, & qui his
aequiparantur,perpetuo amentes, viva Christi membra esse sine ut Io fidei, spei, charitatis, aut cujuscumque virtutis opere, neque fidem in iis proprie mortuam esse ; et fi otiosam . Idem est de adultis quibuslibet justis, cum dormiunt, vel actione aliqua indifferenti innocue distrahuntur,& nullum, saltem graviter obligans occurrerit Christiani operis praeceptum. Contra haereticos autem definit Synodus, peccatorem rationis compotem non sola fide justificatis sed necesse
esse ad fidein spes etiam accedat, & charitas; quod .non Ubstat, quo minus fides sine charitate opus bonum elicere valeat, vel eliciat re ipsa, quo ad charitatem peccato. ris animus disponatur . Quorsum enim fidei habitus , etiam extincta per peccatum justitia , a Deo misericordissimo in anima conis servatur, nisi ut seminis instar sit, vel radicis, unde actus fidei, timoris, spei, etiam charitatis cum Divinae gratiae rore foecundissimo renasci valeant, & vita animae, ac paulatim sanitas restitui. Quae apertissima Tridentinorum Patrum sententia est, ut toto capite 3. demonstravi.
Et quidem, nd adversarium Iongius deis ducam, quando nobis objicit sessionis 6. caput septimum,quo traditur quidsit tum ratio impii, O qua ejus causa , non est verisimile,quod levi saltem oculo non inspexerit
caput immediate praecedens minime prolixum , quo modus praeparationis ad justifieationem sic ipta explicatur initio . ,, Dispoissi nuntur autem ad ipsam iustitiam, dum exari citati divina gratia, & adjuti, fidem ex M auditu concipientes, Iiberh moventur in , , Deum, credentes vera esse, quae diviniri tus revelata, di promissa sunt, atque illud
si inprimis, a Deo justificari impium pers, gratiam ejus, per redemptionem, quae est
,, in Christo Iesu, & dum peccatores se est eta intelligentes, I Divinae justitiae timore,,, quo utiliter concutiuntur, ad consideri randam Dei misericordiam se conver-,, tendo, in spem eriguntur, fidentes Deum
is sibi propter Christum propitium fore, ibH Iumque tamquam omnis justitiae fontem se diligere incipiunt, ac propterea mo-,, ventur adversus peccata per odium ali
, , quod &c. Hie modus praeparationis ad justitianio longh amplior a Sacra Synodo proponitur, quam ab adversariis; qui inaudito apud Sanctos Patres, & Ecclesiae Doctores comis pendio eum constituunt in primo fidei opere, quod juxta novos theologos semper imbuit ut charitate. Fides scilicet sine charitate juxta ipsos nequit actionis quidquam , vel levissimae, operari; dum Tridentinum actus timoris, considerationis variae, ac spei, a fide procedere, atque ad dilectionis initium peccatores disponere confitetur, ut Deum diligere incipiant. Quando itaque ex cap. s. EpistoIae ad Galatas Tridentinum pronuntiat sessi S.
cap. I. Neque circumcisionem aliquid valere , neque praeputium I sed dem, qua per charita istem operatur, minime asserit, omnem fidei
operationem esse iustitiam, neque ullum posse a fide effectum procedere, nisi per charitatem, quod utrudique, & damnato a firmatur articulo, & ab omni esse fana theologia, atque Ecclesiae sensu alienisti munia, primis praecipue quatuor capitibus demonstratum est. Ne vero propter obiectionem ineptissimam, meo & Lectoris taedio repetam quidquid contra praesentem Quesnelli
articulum cap. g. deduxi copiosius, liceat eo lectorem remittere. Quamvis enim Scripturarum oraculis, Sanctorum Patrum, & veterum Pontificum sententiis, ac recentiorum definitionibus error proscriptus, obtritu taque fuerit, minime dubito, quin, etsi omnia quantumvis validissima deficerent, sola Tridentinae Synodi pluribus expressa locis doctrina, cuilibet sanae mentis arbitro apparitura sit abunde sufficiens, ut Quesnelli articulus , antequam a CLEMENTE XI. feriretur, debuerit perpetuo ab Ecclesia exulare . CAM
313쪽
Constitutio UNI GE Nirus propugnata
Hexaphrum, em Collationis obsertationes si bdora expenduntur.
I ubi plorato ab adversariis temero Seri-l pturarum, Patrum, Tridentinae Syna odi pathoeinio, successere observationes perbreves , & , ut Iansentanarum artium ignaris videbitur, ob levitatem facile dissimulandae. Scatent tamen veneno pestifero , & quidem tanto nocentiore , quanto studiosius sallacia occultatur . Non sola,c inquit Hexaptorum author,) oratio de-,, bet originem ducere ex amore: est hie
s, universarum anima virtutum. Porro om
nibus exploratum est, neminem e Sanctis,, Doctoribus plus lucis huic attulisse veris, tali, quam Augustinum . oculis ille no-M stris exposuit latentes in Sacris paginis,, thesauros de praecepto dilectionis totam ,, legis plenitudinem complectente: ubi ,, que docet, Christianas virtutes caeteras,, non esse nisi modos amoris, ae formas va-,, rias , neque iidem , neque spem excis, piens , quemadmodum adductae ex eo,, sententiae testantur e geminas has virtutes,, sustinet amore atque ea connexio , & ca-,, tenae instar colligata virtutum series est , ,, quae Epistola Iro. indicatur.
Quid sibi vult, quod damnati dogmatis
vindex studiose abstineat a Charitatis vhcabulo, pro eo substituens aliud amori. Elatius scilicet se extendere solet amor , quam charitas e haec communiter pro solo amore super omnia, & justificante accipituri damnata Propositio paucis expressa vocibus nomen eharitatis tam in textu gallico, quam latina versione semel iterumque complectitur, & cum eo in scationem, quam obseruatio callide supprimit, non ut errorem corrigat: sed venenum ejus praecipuum occultet , Quid enim magis horrificum , quam orare neminem posse , nisi ex charitate itisti ante nascatur deprecatio 3 Ita facultas orandi peccatoribus denegatur: quia, si charitas iustificans praecedere orationem debeat, patet, crimina semper deleta esse, autequam illorum a Deo petatur remissior absque praevia vero charitate justitie ante , non inutilis solii m ; sed noxia fieret oratio juxta Art. q. Ubi omnis
molitio, ct actio, quae non nascitiar ex amore Dei omnia agente profer Deum , quemque Letis remuneratur, mala est . Sic peccatori,
qui se vinculis pravae eonsuetudinis irretitum sentit, numquam licitum erit, potentissimam verae poenitentiae, de conversionis
gratiam a Deo precibus, jejuniis, eleemosynis postulare . Fides scilicet justi eat,
quando operatur I seae non operatur nise pe charitatem ; sive, ut observatio explicat,nis ex amore, utique justificante profisca
et Talia errorum monstra neque Augustinus, neque alius ex SS. Patribus; sed parens mendacii ad impediendam peccatorum poenitentiam, ad extinguendum in iis omne bonorum operum studium , ad inducendam cum desperatione flagitiosissimam morum licentiam, in orbem primum invexit. Nunc suorum ministrorum pertinaciam cum rebellione contra Christi vicarium fovere perpetuo pergit. Charitas est caeterarum anima virtutum per analogiam,& aliquam cum hominis anima similitudinem, sed non omnimodam . Sinh charitate virtutes caeterae non possunt exercere opera vitae, sive justitiae, & meriti ; motum tamen elicere possunt, & ad charitatem , ac poenitentiam animum praeparare . Ita SS. litem, Patres, & antiqui Pontifices cum Scholarum Principibus , cum Concilio Tridentino , &recentioribus contra novas haereses definitionibus Apostolicis , nos instituerunt, &universa praesentis temporis confirmat Ecclesia. Solus refragatur quorumdam in Gallia , & Belgio Novaturientium manipulus, cui frequens in scriptis, & ore sonat charitatis vocabulum; nulla in actibus charitas,aut religio est. In Augustino autem nullum prorsus esse damnato articulo praesidium,toto capite 6.,& magna secundi parte, frequentibus ipsius Sancti testimoniis demonstravi. Quid dico nullum praesidium 8 Adversarium ubique novitati infestissimum se exhibet Augustinus. Hoc autem sensu plenitudo legis est dilectio, quod nullum adeo arduum sit
Praeceptum, quod amator Numinis non imis
pleat , juxta illud Spiritus Sancti: fitii HI git, legem impleoit. Unde stulte adversarii
deducunt, non esse veram legis obedientiam, qua sit 8 cbaritate, quod a tribus oIim Pontificibus in Baiano art. I S. vidimus condemnatum . Addidit & suum dein anathema Alexander VIII. contra Propositiones quarto capite memoratas. Sustinet fidem ,& spem charitas; quia, quamdiu haec firma steterit, neque desperare patietur hominem, neque a Christiana fide deficere . Uerum & charitate a peccatoribus exulant et , non propterea necesse est statim ruere fide mi
314쪽
s 88 Pars II. Propos LI. Cap. VIII. s Sy
dem, ut communissimus TheoIogorum sen- eatio est , si peccatoribus detur; vel aug-sus, declarissima est sententia Tridentini re- mentum iustitiae, si justis . Utque concessiolata a me cap. 3. primae gratiae non dependet ab hominis ar-Ad objectam Augustini Epistolam iro. bitrio, nec ab ullo humano opere, ita de- respondi cap. 6. In omnibus autem Augu- pendere nequit justificatio, quae advers stini textibus nihil minus est, quam praeten- riis ipsa prima gratia est. se illa novorum dogmatum catena . Huius Potest in sententia catholica homo fabricatio non sanistissimo charitatis Do- divinae gratiae resistere , vel obtemperaro , ctori; sed tam ipsius, quam Sedis Aposto- atque ita consensum, & operationem delicae , quam Ecelesiae Romanae, atque ipsius negare liberam . At juxta novum Quesnel- fidei, de charitatis hostibus tribuenda est. lianae eatenae annulum Art: Io. Gratia est Erroribus ad religionis interitum partiri operatio manus Omnipotentis Dei, quam nihi recenter excogitatis, partim acceptis a Cal- impedire potes, aut retardare et ilia aute tria vino, non est cur subdolae negetur conne- gratia, & operatio non est aliud, quam Deus uionis gloria, qualiscunque ea sit, Quem elli ipse, seu omnipotens ejus voluntas. Art. I i. non minus, quam Calvini digna ingenio. Gratia non es aliud, quam voluntas Omnipo- Catena partem ad singulos articulos suo tentis Dei, jubentis, ct faciantis quod jubete Ioco exhibibimus. atque ita hominis iustificatio, quam adver-s Discutienda modo Latini Cottaroxis sarii subinde simulant velut a nostris operi-ons xv Ario . Sensus, inquit, prioris partis est, bus in sui concessione pendentem, nihil
hominem juclisicari persidem; sed eam em aliud ipsis est, quam ipsa prima gratia, ipsa
non esse operibus destitutam . Posterioris au- operatio Dei, ac Deus ipse, iubens , dc fatem, ipsam (Fdem juia cantem qua talis es, eiens quod iubet. Quae si subsisterent, ana-
non operari nisi per charitatem . nam quate- thema non mereretur Lutheri articulus, quo nus i sicani es, non operatur per timorem , statuitur liberum arbitrium in statu naturae tit diserti is verbis a mat Areu inus Iasiae esse titulum sine re, seu veram, liberis lib. de Spiritu, ct litera eap.gr. num. 36. Hac talis nomine, necessitatem . Quam autem
es ei (inquit loquens defessiorum, seu frivola est Collatoris circa posteriorem artiade e jus ante quae per dilectionem ope- euli partem observiatist Quam faIlax, dctaratur , non per timorem et non formidando pae- mul ridicula per quatenus iusti avi , O nam i sed amando justitiam. Cuius observa- dem iusti antem l qua talis e , restrictio, elonis non alius scopus est, quam tenebris quasi alia juxta adversarios divina, de su- involvere mysterium iniquitatis . Sed Ian- pernaturalis Fides detur, quam justificans , seniano fascino deludi non tam facito nos imo, ut in Quesnello vidimus, ipsa prima
patiamur. De priore parte adversarium in- gratia . Potest no ex gratia, aut supernatuis terrogor daturne apud Quesnellum fides ul- rali fide procedere peccatum e Quae verola non justificans e Datur, inquiet, fides actio, praeterquam charitas, aut ex charitate humana, fidei Daemonum similis, qui cre- profluens 1 peccato penes adversarios a dunt, de contremiscunt. Insto e De fido solvitur e Per Art. q. Omnis votitio,ct actio, humana, & diabolica, aut huic simili non qua non nascitur ex amore Dei, qui omnia est nobis cura, nee disceptatio; sed de fide agit propter Deum, quemque Deut remunera- divina, de supernaturali, quae ex gratia est. tur, nascitur ex amore,quo nos ipsoI, ac mun- De hac legimus art. et T. Fides es prima gra- sim diligimus, qui quod ad Deum referendum tia, Ofons omniam aliarum , Art. 28. Prima es, non refert, O propter hoc ipsum sit malui . gratia, quam Deus concedit peccatori, es pec- .eatorum remi o. Cum igitur prima gratia
sit fides,de simul reconciliatio,hoc ipso, quo fides supernaturalis est, justificat. Itaque et dum in Propositione dicitur, Fide, jus at,quando operatur, non potest operatio intelligi velut ratio discernens fidem aper naturalem justificantem , a supernaturali alia, quae justificandi destituatur virtute i cuia hoc ipso quo fides est, hoe ipso quo cst gratia, iustificet. Si prima peccatorem Deo reconciliet, cur minor virtus sit
secundae gratiae e cur minor in justis, quam impiis atque ita quaelibet gratia vel justifi-
315쪽
sso Constitutio UNica Nirus propugnata sortium agesima secunda
Omnia alia salutis media comtinentur in fide tanqUam
in suo germine, & semine; scd haec fides non est abs que amore , & fiducia. Ob-
Pars Prima Propositionis contraria Scri
pturae , Patribus, Concilio Trid utino, em Desinitionibus Ponti sis.
1 I omnia alia salutis media continentur inside, tamquam in suo germiue , Ofemine, nullae gratiar, quae indubie Calutis media sunt , fidem poterunt praevenixe , quo nihil est Scripturis sacris , & Definitionibus Ecclesiae magis oppositum . Psalm. 38. dicitur , Non es qui se abscondat
2 calore ejus . Matth. II. Venite ad me omnes,
qui laboratis , O overati estis, ct ego reficiam vos. Ibid. cap. 2 a. auosumque inveneritis
vocate ad nuptias. Joann. I. versis. Lux vera , quae illuminat omnem hominem venientem
in hunc mundum. Apocal. 3. Eccesto ad tum,c, puls ; si quis audierit vocem meam , O eruerit mihi ianuam , intrabo ad illam. Dum non est qui se abscondat a calore ejus, adultis omnibus, etiam infidelibus aliquando conceditur aliquod Divinae gratiae auxilium, quo saltem eminus ad fidem, &justitiam se disponere valeant. Vocantra
Christo laborantes, ct oneratos omnes, nemi
ne Excepto, non omne infidelibus denegatur gratiae praesidium , sine quo venire non Possent, & a Christo refici. Idem statue devocatione omnium ad nuptias ; idem de luce
vera illuminante omnem hominem venientem
in hunc mundum. Circa quod S. Chrysostomus homil. p. in Ioannem . IIIuminat omnem hominem venientem in hesne mundum ; illamia
nat profera gnaviam in ipso es. Si qui autem
sontesa, mentis oculis conniventibus, ad hujus lucis radios aciem dirigere noluerunt, non ex luminis natura in tenebrispersiterunt, sed
ex malitia sua, quasoute tanto se dono (fidci, iustitiae, & salutis indignos reddiderunt. Interim emisit sol radios , seu gratiam illumi
nantem , de excitantem , quam infidelium malitia repulit; ubi manifesth traditur aliquod gratiae auxilium, datum etiam aliquibus , qui in tenebris infidelitatis permanserint. Unde conficitur, non omnia salutis meis dia in e contineri tamquam in suo germine, O semine, cum aliqua etiam, ubi fides noria successit, constet fuisse minime denegata et Sic de Cyrillus Alexandrinus lib. I. in Joann. cap. II. Non verbum Dei, O aetemnam hane tacemised imbecillitate uam (imo
nequitiam mundus accuses. IIIuminat enim Aius, repellit autem gratiam creatrara , vo
lens in pagani simi perfidia,& aliorum criminum sordibus permanere. Augustiuus lib. r. de Genesi contra Manichaeos cap. 3. , , Illud ,, autem lumen non irrationabilium animata lium oculos pascit; sed pura corda eorum, is qui Deo credunt, & ab amore visibilium D rerum , dc temporalium se ad ejus praece-M pta servanda convertunt, quod omnes,, possunt , si velint ; quia illud lumen om- nem hominem illuminat venientem tria ,, hunc mundum . , , Quod itaque lumen ad credendum conceditur, nec tamen finem obtinet, contineri nequit in fide, quandoquidem etiam hac absente tribuatur. S. Prosper , seu quisquis alius Pater non inferior Prospero, author est librorum Dravocatione gentium lib. 2.cap. 26. ait: M Quae,, opitulatio per innumeros modos sive oe-- cultos , sive manifestos omnibus adhibe-,, tur, & quod a multis refutatur, ipsorum si est nequitiae; quod autem a multis reci-- pitur , & gratiae est Divinae, & voluntatis,, humanae . (Cap. 3I. Elaboratum estri quantum Dominus juvit, ut non solum, , in novissimis diebus et sed etiam in cunctis,, retro seculis probaretur, gratiam Dei omisH nibus hominibus adfuisse ; quoniam sive si manifeste, sive occulte, ipse est, ut Apo- si stolus ait, Salvator omnium hominum, ,, maxime fidelium . ,, Si ex eo , quod Salvator sit omnium hominum, maxime fidelium , recte deducitur, gratiam Dei non solum in novissimis diebus, sed cunctis etiam retro saeculis acuisse omnibus hominibus, dum tamen I pluribus abfuerit fides, patet iterum, non omnia prorsus salutis media, quae fides non sunt, i ipsa velut in semine contineri; cum tam multa neque praeeunte fide , neque Comitante obveniant. Quot infidelium non soconvertentium ostia pulsat subinde Divina misericordia, Sc non auditur ita ut obedientia praestetur i
316쪽
ssa Pars II. Propol. LII. Cap. I. sys
s Non minus perspicua est Concilii
Tridentini locis pluribus sententia; sic enim se C.6.cap. 6. Sancta Synodus definit: ,, Di M ponuntur autem ad ipsam justitiam , dum M excitati Divina gratia,& adjuti, fidem ex
., auditu concipientes, libere moventur in D Deum, credentes vera esse, quae diviniri tus revelata, & promissa sunt. ( Cap. s.
M Declarat praeterea ipsius justi cationis D exordium in adultis i Dei ver Christum M Iesum praeveniente gratia sumendum e ,, si et hoc est ab ejus vocatio de , qua nullista eorum existentibus meritis vocantur is
primo ad actum fidei, & per eum ad tim rem . spem , ac dilectionis initium , ut mox
traditur cap. 6. Quomodo terrorem adversariis non incutit ejusdem sessionis canon 3.
si Si quis dixerit sine praeveniente Spiritus
M Samsti operatione , atque ejus adjutorio, hominem credere, sperare, diligere, aut M poenitere posse sicut oportet, ut ei sustiis ficationis gratia conferatur, anathema ,, sit e se Qui canon et si plures actus enuis meret ; cum tamen omnes sub disjunctione referantur , ad incurrendum anathema su ficit de uno asserere, quod praeveniens Spiritus Saneti auxilium non requirat: at quo
ita si quis dixerit sin/ praveniente Spiritus
Sancti operatione hominem credere .... posse
sicut oportet, ut ei propter fidem , mediis aliis actibus ex ea profluentibus, juclinationis gratia conmeratur , anathema sit. Propterea & Sam,orum Patrum sententia doprae requisito ad omne opus salutiferum, seu pium, auxilio gratiae excitantis, tam de tadei , quam aliarum virtutum actibus intelligenda est i qualis est illa S. Gregorii Hom.f. in E Eechielem: Nos pravenit, ut velimuri ,
volentes subsequitur, ne inaniter velimus: Beris
nard i lib. de gratia, & libero arbitrio et C naius nostri, ct ca sunt, si non adjuventur,
ct nulli , si non excitentur et Augustini lib. 2. de peccatorum meritis,&remissione cap. I S. Ruod ad Deum nos convertimus, esse ipso excitante , O adjuvante nonpossimus. Idem in Enchiridio cap. 32. Nolentem praevenit , ut velit: velentemsubsequitur, nδ' ra velit. Idem rursus libro de natura, &gratia cap. 32. Praevenit, uisanemur, Osubsequitur , ut sanati vegetemur et praevenit, ut
doceamur, , subsequitur, ut glori emum praevenit, ut pi8 vivamus, Osubsequitur , uti eum illi semper vivamur. Denique fieri nequit, ut omnia alia salutis media contineantur insidet, si verum sit, ut apud omnes Catholicos habetur verissi- mum, quod ait S. Thomas 3. parte quaest.8s. art. s . Suorum actuum ( supernaturalium Con itutio Theo propug .rim.II. primum principium es Dei operatio convertentis cor secundum illud Thren. vlt. Converte nos Domine ad te , ct convertemur e secundus
actus es motus ei, qui subsequens oper
tionem Dei, sive gratiam ejus praevenientem , de ex ea profluens non potest eam in se comprehendere , atque ita fides non omnia in se complectitur salutis media . Corruunt hinc pariter articuli Quesnelli complures.a 6. Nullae dantur gratia, nisi persidem. 2 T. Fiades es prima gratia, O fons omnium aliarum.
a g. Prima gratia, quam Deus concedit peccatori , es peccatorum remissio . Uerum & praesens Quesnelli assertio obnoxia est anathemati , quod Alexander VIII. inflixerat Propositioni f. inter II. Pagani, Iudai, haeretici, aliique hujus generis , nullum omnino accipiuut a Iesu Christo incluxum, adeoque hinc rect/inferes, in illis esse voluntatem nudam, O inermem sine omni gratias cienti. Clim scilicet fide careant, sine qua nullum salutis medium in Quesnelli sententia est, necesse est, omni simul eos gratia destitui. Ea sunt, quae primam damnatae Propositionis partem secundum se solummodo, ut verba sonant, in sensu obvio intellectam eonvincunt de malitia a Summo
Christi vicario in scholis Catholicis, & Iibris minimh toleranda . Si autem enunti tionem accepero cum sensu aut horis, atque aliorum ejus dogmatum circumstantiis, damnata novitas longe plus contrahet veneni, tantoque majorem merebitur bono rum omnium indignationem. Cum enim
juxta Quesnelli art. r. Sola gratia Ch i reddat hominem aptum ad scri clam Melesine hoc nihil, ni impuritas sit et nihil, ni indignitas, sequitur Prop. 8. inter II. ab Alexandro VIII. damnatas: Necesse est, in elemin omni opere peccare, utpote carentem Christi gratia, inter. caetera salutis media con
tenta in fide, sine qua tum fide, tum gratia , juxta Quesnellum nihil est in humanis actibus ni impuritas , nihil nise indignitaes.
Ita & restituitur proscripta a tribus olirrio Pontificibus Bajana Propositio as. Omnia opera in elium sunt peccata , o Philosophorum virtutes sunt vitia.
317쪽
sq. Constitutio UNic ENirus propugnata SOS
Pars altera Propositionis sa. pridem anathemate profligata a Tridentina S=nodo , in dein ab Alexandro VIII. Ponaisice or Ed hae es, inquit Quesnellus, non es absque amore, O Meia ; ubi hin F iti, designatio ei indicat supern
turalem , quae a fide Daemonum secernitur. De fide itaque bona , & laudabili novus Theologus enuntiat, quod non sit absquo amore, Osducia, quamquam ipsa in novo ejus Euangelio sit prima gratia Propos. a T. Fidei es prima gratia, O fons omnium aliarum. Quemadmodum autem non meremur
laudem per hoc , quod primam gratiam habeamus , quae a Deo immittitur nobis non deliberantibus, nihil ad ejus productionem conferentibus libero, quae proinde motio non ex libertate nostra; sed necessitate obvenit, non erit, unde propterea nobis Iaudis aliquid vindicetur, docente Angelico in Quaest. disp. q. de malo, cap.66. de electione et Si non sit liberum aliquid in nobis ; sed ex necessitate movemur ad aliquid volendum c vel credendum ) tollitur deliberatio, exhora tio , praeceptum, O punitio , laus, O vituperium . De fide igitur, tum quae prima gratia est , tum de alia quacumque ejusdem ordinis supernaturali, Quesnellus asserit, quod non sit 8 amore, Osducia. Sed qua ratione haec sententia secernitur a duodecima inter gr. ab Alexandro VIII. justissime condemnatas e fitiando in magni, peceatoribus descit omnis amor , deficit etiam sides ; O, etiam videantur credere, non est es Diviana , sed humana . o Vereor, ne hic bilem moveam octogintaquatuor annorum seniculo, dum articulos 3 t. ab Alexandro VIII. iustissime condemnatos voco , quorum ipse censulam tot
proscidit contumeliis in epistola typis edita nomine Abbatis ad quemdam Romanae Curia Praelatum, & mox Arnaldus Quesnelli institutor domesticus , majoris molis volumine insectatus est e qui parte v. Di cultatum propositarum Ste aertio Lovaniensi Doctori
pag. to 6. Condemnare, inquit, non potes Propositionem hane duodecimam, ni condemnam do teipsum, Sanctum Thomam, di ceteros pasesim Theologos. Quantum hoc institutor Que ellus profecerit, omnia eius contra doctrinam Ecclesiae, & Constitutiones Apostolicas scripta, atque obfirmatissima rebellio abunde testantur. a Quomodo autem desciente in magnis
peccatoribus amore , non deficeret etiam ,
fides , & dum videntur credere, non esset fides divina, sed humana, imo maculata originis vitio, juxta Quesnellum, penes quem proficiscitur ex amore pervertae Propos. . M Non sunt nisi duo amores, undes, volitiones, & actiones omnes nostrae (prori inde etiam fides nascuntur : amor Dei,s, qui omnia agit propter Deum, quemques, Deus remuneratur; & amor, quo nos,, ipsos , ac mundum diligimus , qui quodH ad Deum referendum est, non refert, le, , propter hoc ipsum fit malus . ( Prop. so,, Amore Dei in corde peccatorum nono,, amplius regnante, necesse est, ut in eo,, carnalis regnet cupiditas, omnesquos, actiones ejus corrumpat . ,, Unde & in fidem corruptio derivatur, dum nullam enuntiatio actionem excipit , fatalem in actiones omnes sententiam ferens . Sed quoniam illud contra II. articulos Apostolicum Decretum , ut caetera supremi
illius Tribunalis judicia vilipendit Quesnebius, ingerendum nunc ipsi est anathema Trudentinum e quae sacra Synodus, postquam sess. 6. cap. I s. asseruit ,, non modo infide- M litate, per quam ,& ipsa fides amittitur; sed etiam quocumque alio mortali pec-,, cato, quamvis non amittatur fides , ac- , ceptam iustificationis gratiam amitti se hunc statuit Canonem 28. ,, Si quis dixerit ,, amissa per peccatum gratia , simul & G,, dein semper amitti: aut fidem, quae reis is manet, non esse veram fidem, licet non ,, sit viva: aut eum , qui fidem sine chari-,, tale habet, non esse Christianum, ana-M thema sit. , , Necesse est a Quesnello etiam Synodum Oecumenicam cum isto suo
anathemate contemni, quando etiamnum
intrepide sustinet, fidem Divinam sine amore non subsistere et me es ( Divina, & Ω- pernaturalis non es a que amore , O meia, amoris nomine intelligendo eum , qui justificat; nam actionem omnem etiam fidem , quae non nascitur ex amore Dei omnia agente propter Deum , quemque Deus remuneratur, jam vidimus propos. *q. pr cedere ex amore malo, quo nos ipsos, aetmundum diligimus, Prop. s. omnes actiones necessario cupiditate corrumpi, simul atque amor Dei in peccatoris corde non amplius regnaverit, uti evidens est, eum
non regnare, ubi peccato lethi sero Diabolus cordis adierit possessionem. 3 In eundem Propositionis si . sensum conveniunt articuli plures, ut primus i siuiae ali Mae
318쪽
aliud remanet anima, qua Deum , atque ejur gratiam amisit, ni peccatum, O peccati consecutimet , superba paupertas, ct segnis india gentia , hoc es, generalis impotentia ad lab rem , ad orationem , ct ad omne opus bonum, quale maxime est fides e Propos. o. Ut nullum es peccatum sine amore no ri, ita ntillumes opus bonum sine amore Dei. s T. Nec Deus est, nec religio , ubi non es charitas Ubi autem nec Deus est, nec religio , procul exulat fides. Hi ne nihil te linquitur dubii , quin ire,
Prop. set . , & similibus , Amoris nomine non intelligatur tenuis adeo ,& iinperfectus, ut vel benevolus non sit, vel non super omnia,& propterea ad justificationem non suffciens; sed vera charitas, quae operit multi tudinem peccatorum, ut dicitur I. Ioann. cap. . nam & fides juncta amori, & fiduciat, non otiosa est, sed operans, ac proindo juxta art. 3 I. hominem Deo reconciliati Fides in sicat quando operaturi edipsa non operatur ni per charitatem . Denique ex omnibus Quesnelli Propositionibus exploratum est, eum charitatis,amoris, sectionis vocabula pro eodem ponere significato , & semper justificante . Quid autem magis a doctrina Ecclesiae, & veritate catholica alienum, quam nullam admittere fidem bonam, atque Divinam in peccatoribus Christianis, antequam delictorum veniam consequa tur e Sed & quomodo illos Christianorum numero comprehendo e Non patitur illud exotica adversariorum pietas, juxta quos Propos. 3 8. Nec Deus eli, nec religio, ubi non est charitaF. Quae si vera fuerit sententia, corrigere debebit Ecclesia preces complures , atque inprimis eas, quae recitari solent pro agoni eantibus, ubi dicitur et is Laetifica, Domi-M ne , animam ejus in conspectu tuo, & ne H memineris iniquitatum, & ebrietatum, , , quas suscitavit furor, sive fervor malita desiderii; licet enim peccaverit, tamenta Patrem ,&Filium, & Spiritum Sanctum H non negavit, sed credidit, & Eelum Dei si in se habuit, &Deum, qui fecit omnia, si fidelithr adoravit. si Si enim fides Divina, ut praesens fert articulus, non sit absque amore ; cum hic, suppositis iniquitatibus, defecerit, necesse est, etiam perii si fidem , atque adeo toto, quo in iniquitat hus versatus est tempore , in Patrem, O H- Iium, O Spiritum Sanctum numquam crediadit ; multo minus relum Dei inse habuit, ODeum , qui fecit omnia , Meliter adoraviit. Credere scilieet fide Divina, & amare, tam arcto inter se foedere, ac vinculo solvi ne- Constitatio Theol. propugu. Tom. II.
scio, apud novos Theologos coniunctae sunt, ut desinente amore , fidem Di binam abscedere, extingui, destrui necesse sit Quis talia errorum monstra Tridentino primum , ac dein Pontificio anathemate prostiagata , sanae mentis Theologus in scholas reis ducere audeat Quis Christi vicarius Eeel siae liminibus insidiari iterum conspicatus, exitiali silentio patiatur ingredi,& non protinus toto pectore, totis viribus repellat
Fiduciam , quae a Quesnello individua contes jungitur Mei, ita nobis describie
Angelicus parte s. quaest. lay. art. 6. ,, No-,, men fiduciae ex fide assumptum esse videos, tur pertinet autem fiducia ad spem
si secundum illud Iob I i. habebis fiduciam, ,, proposita tibi spe et & ideo nomen fiduo,, ciar hoc principaliter significare videtur, se quod aliquis spem concipiat ex hoc,
, , quod credit verbis alicujus auxilium ,, promittentis .... dictum est autem supra ,, (art. i. ad a.) quod magnanimitas pro-,, prio est circa spem alicujus arduit & ideo,, quia fiducia importat quoddam robur, , spei proveniens ex aliqua considerati ,, ne, quae facit vehementem opinionem de,, bono assequendo, inde est, quod fidueia,, ad magnanimitatem pertinet. Ibi l. ad a. si Fiducia quoddam robur spei importati &,, ideo opponitur timori, sicut&spes. Ad D,, dicendum, quod fiducia , ut dictum est, ,, importat quemdam modum spei; est enim ,, fiducia spe roborata ex aliqua firma opi-M nione . ,, Hactenus S. Thomas. Hinc etiam novitas in scholis eatholi- eis inaudita est, & nihil solidae rationis, sed falsitatis temerariae plurimum pi ae se ferens, quod fides esse nequeat sino fiducia. Cur enim misericors Deus peccatoris animum
Diuini judicii, & perennium suppliciorum
fide, ac formidine supernaturali concutere non possit, absque eo, quod reus criminum inveteratorum nimium at Iectus dulcedine, statim se induci sinat ad concipiendum ardens melioris vitae, & beatitudinis desiderium , quod descripta ab Angelieo fiduci complectitur, vel supponit e Longe sellie et facilius est credere aeterna supplicia peccatoribus destinata, & simul promissi justis praemia, quam firmam elicere de evitandis prioribus , de obtinendis autem posterioribus fiduciam. Ne vero fidem illam adversarius reputet diabolicam, talem statuo, quae ex Spiritu Sancto est, sive supernaturali ejus auxilio, & peccatoribus tanquam apta ad poenitentiam dispositio conceditur; sed obsistente libera eorum malitia non semper conversio succedit.
Pars II. Proposi LII. Cap. II.
319쪽
Frustra recurrunt adyersarii ad sacras literaI.
1 R Ctorum cap. Io. vers. 3. ,, Huic in si omnes Prophetae testimonium AE A. si perhibent remissionem pecca-
, , torum accipere per nomen ejus omnes,,, qui credunt in eum. ( Rom. Io. vers. v.
M Si confitearis in ore tuo DominumIesum, si si in corde tuo credideris, quod Deus si illum suscitavit a mortuis, Ialvus eris M (lbid. cap. r. vers. t T. Iustitia enim Dei H in eo revelatur ex fide in fidem, sicut seri-,, ptum est i justus autem ex fide vivit. Haec de plura istiusmodi reperire adversarii potuerunt collecta apud Lutherum, Calvinum, & utriusque asseclas, solius fidei, quam ubique destruunt, propugnatores.
Quandoquidem ipsi Quesnelli articulo conditio apponitur, sed haec sides non est a queampre , Osducia, non est cur operam perdam demonstrando non soli fidei, sed ei, quam comitatur charitas, tribuendam dis justitiam. In adductis autem Scripturarum testimoniis nihil est , unde conficias in actu fidei, etiam conjunctae eum spe, & charit te , omnia fatalis media, velut in germine, edi semine contineri. Neque enim fides, neque spes , neque charitas, sive divisae ab inviacem, sive unitae germen sunt, aut semeno gratiae, quae subinde haereticis, Iudaeis quoque , & aliis conceditur infidelibus: n que semen continent gratiarum, quibus Catholici ad actum fidei excitamur, atque di
1 Fidem asserit primam gratiam Que nellus, ct ipsam esse justitiam , ac peccatorum remissionem,ut patet ex art. II., & a S.,
quibus confirmandis opportuna visa est , &necessaria articuli s t. enuntiatio de omnibus salutis mediis inside, velut femine comprehensis, ut Tridentinae sessionis sextae canon tertius, & Alexandri VIII. contra Propositiones s i. definitio saluberrima subverteretur. Applicemus ni odti praesentem Quesnelli articulum singulis Scripturarum textibus, ut liquido constet, Divinar veritatis oracula ad erroris damnati subsidium iniquissime detorqueri. Ex actis Apostolicis discimus, Remisionem peccatorum accipere per nomen ejus( Christi omnes, qui credunt in eum ; sed nihil hic conspicitur, quo omnia Divinae gratiar auxilia non credentibus adimantur , &nulla sinatur fidem gratia praevenire, qu
ad credendum animus praeparetur . Cum autem , ne nimium patens appareat Questelli ad Calvinistas transitus , non vult justificationem soli tribui fidei vi sed prout haec fiduciae jungitur, & amori, oste dendum incumbit ipsi, & sectatoribus, nullam penitus Christi fidem esse absque amoris, & fiduciae soci etate. oppositum ex ipsis
ostenditur Scripturis. Joannis i . Multi ex principibus crediderunt in eum; sed non con tebantur; dilexerunt enim magir gloriam hominum , quam gloriam Dei. In quem Iocum
sie Bellarminus lib. r. de justification cap. II. ,, Hic Euangelista testatur, in illis,, Principibus fuisse fidem absque charitata ,, te. Respondent adversarii (Lutherani, ,, &Calvinistae, ut hoc tempore Que el- Ius non habuisse Principes illos veram ,, fidem; sed tantum notitiam quamdam , , Christi imperfectam. At, si licet ita interis,, pretari Scripturas, nihil umquam probati H ex iis poterit. Praeterea in eodem capite M saepe eadem phrasi utitur Scriptura , ubi , , tamen per id, quod est credere in Chri-,, stum, omnes intelligunt veram fidem . , , Cogitaverunt, inquit Euangelista , Prin-,, cipes Sacerdotum, ut&Lagarum inter-,, ficerent, quia multi propter illum abis ibant ex Iudaeis, & credebant in Iesum. ,, Et infra: cum tanta signa fecisset coramo,, eis, non credebant in eum, ut sermota Isaiae impleretur, Domine, quis credidit M auditui nostro e sis Augustinus quoque Trael. II. it
Ioannem, Videte, qtiemadmodum notaverit
Euangeli a , ct improbatierit quosdam , quoItamen in eum credidisse dixit, qui in hoc ingressu de proscerent, amorem guoque humana gloria prosiciendo, uperarent. In quem Augustini locum sic Bellar minus eodem cap. Is . , , Quod si fides ista proficere po-,, terat, & amorem humanae gloriae profi- , , ciendo superare, certe vera fides erat, ,, ( bona, Divina, supernaturalis, non Dae-s, monum , aut mere humana eadem enim si est fides incipiens , proficiens, & perfe-,, cha; sed non semper aeque magna. Alio-,, qui si fides, cum proficit, non est eadem, M quae antea erat; non illa profecit, sed si alia nascente , ipsa defecit. ,, Iterum Augustinus Trach. s. in eundem Euangelii locum alti,, Quidam crediderunt ,, praedestinati in vitam aeternam ; quidam
,, vero non crediderunt; eorum autem, qui crediderunt, alii usque adeo confitebaen-tur , ut palmarum ramis acceptis venienti occurerent in eadem laudis confessione
laetantes; alii vero ex Principibus confi-M teri
320쪽
6oo ' Pars II. Propos. LII. Cap. III. 6oi
di, teri non audebant, ut de Synagoga non ejicerentur. H Ubi S. Augustinus (obis servante iterum Bellarmino cap. citato eandem fidem tribuit illis is qui confite- bantur Jesum manifeste, & illis, qui con-,, fiteri non audebant . Neque dubitari po-,, test , quin fides confitentium . vera fides,, in Christum fuerit. Erat igitur vera &,, non confitentium . sed in prioribus perta dilectionem operabatur; in posterioribus,, sine dilectione otiabatur. H Reperitur itaque fides vera, seu Divina, & supern turalis, ubi tamen non est amor , & fiducia; nam, ut ait S. Gregorius homil. so. Amor
operatur magnais autem operari renuit, amor
non es. S. Augustinus praefatione in Psal. 3 r. Dilectio vacare non potes, nisi O mali nihil operetur , c, quidquid potes , boni operetur. Ipse Apostolus Rom. 13. Plenitudo legit es ilectio . Et paulo superius: aeui enim diligit
proximum, legem implevit. I. Cor. I 3. Chariatas patiens es , benigna est, omnia credit, omnia serat , omnias inet. Aliud pro fide vera, & Divina sin Edilectione , est testimonium Apostoli I. Corinth. Is . Si habuero omnem sidem , ita ut
montes transferam ; charitatem autem non
habuero , nibusum . Quem locum a Lutheranis, & Calvinianis elusionibus vindicans Beliar minus, Quemello pariter spem sustulit elabendi . ,, Argumentum Apostoli (in-M quit eodem cap. I s. non ducitur 1 con-
ditione impossibili; sed ab hyperbole in
,, sacris literis valde usitata. Sententia H enim eius loci est, eloquentiam, quamvis D maximam, scientiam omnium rerum, fi- dem summam, & certissimam , (S Tho-- mas in commentario addit etiam perfe-M EIam) eleemosynas profusissimas, & om- nia alia bona sine charitate ad vitam aeter-M nam consequendam m aime prodesse. Ex,, quo sequitur, ut, sicut eloquentia, scien-,, tia, eleemosynae sine charitate esse pos-,, sunt; sed non prodesse; ita & fides ( bo- na, Divina , supernaturalis sine charita-- te possit esse , non prodesse. H Deinde loquitur Apostolus de fide, M per quam miracula fiunt, ut patet ex illis,, verbis , si habuero omnem sidem , ita ut
D montes transferam, hanc autem fidem ,
si re ipsa separatam in quibusdam fuisse a, , charitate , testatur Dominus Matth. T. elan ait: Multi mihi dicent in illa die i non di, ne in nomine tuo prophetavimus , ct Dae- monia ejecimtis, O virtutes multa; feeims,3M quibus consitebor, quia numquam novi vos: discedite a me omnes, qui operamini iniquitam talem. Non igitur Apostolus ducit arguis mentum ab impossibili; sed ab eo, quod ,, aliquando factum. est, & fieri solet. si Et agi de fide Divina, & supernaturali colluitur ex eo, quod sola illa fides sit, quae montes transferat, sola illa Daemones ejiciat, pr phetet , & virtutes multas faciat naturae viri-hus superiores et atque liaec o innia sine amore . Unde in eos horrifica a Christo vibratur sententia, Numquam novi mor, discedite d me.
Haec in gratiam primi testimonii ab adversariis obiecti .s Noli plus praesidii habent in secumdo; nam etsi confitentibus Dominum Iesum,& credentibus , quod Deus illum suscitavita mortuis, promissa fuerit salus et indE tamen
non nisi inanissime omne abrogaveris auxilium praeveniens fidem , & ad eam excitans, quod necessarium docet Tridentinae sessionis sextae canon tertius. Nec minus inaniter inde elicere conaberis, quodJudaei, li aereti ei , infideles omni careant salutis semine, ac proinde omni coelestis gratiae subsidio, qui numquam fidei munere donantur: qui eraror inter g t. ah Alexandro VIII. anathemate perstrictus est. Neque ex eodem Scripturae testimonio sequitur, fidem in Christum numquam esse
sin, amore , & fiducia, qui alter error est in praesenti Quesnelli articulo justissimo proscriptus. Illius, si non inventor, saltem praecipuus propagator fuit Calvinus , tum tria libris Institutionum , tum in antidoto Con-eilii Tridentini ad sessionis f. canonem II.
Sola , inquit, ei es , qua tu sicat; Fidet
tamen, qua justi cat, non es sola vi sicut calor solus est , qui terram calefacit , ipse tamen calor non es solus in sole, sed cum splendore. Idem traditur a Κemnitio in examine Concilii, Brentio in catechismo, & a Philippo Melanchione in Locis, & Apologia Confessi
nis Augustanae . Horum omnium Magister Lutherus uti non infide, ita neque in erroribus semper constans, in Genes. cap. XI. de charitatis, & aliarum virtutum actibus,is. Scio (inquito has virtutes esse insignia
,, dona i scio, fidem sine his donis non exi- si stere ; sed nunc nobis quaestio est, quidis cujusque proprium sit. Tenex manu variata semina: non quaero ego, quae quibus conis juncta sint, sed quae cujusque propriuri virtus sit; hic aperte dico, quid faciatis sola fides; non cum quibus virtutibusta conjuncta sit, sola autem fides apprehen-,, dit remissionem, credit promittenti Deor,, Deo porrigenti aliquid admovet manum,
si & accipit; hoc proprium solius fidei est.,, (Et postea Scimus, quod fides num-- quam est sola; sed adfert secum charitata