장음표시 사용
301쪽
stia Constitutio UNIGEN retus propugnata Sog
ratur a sed ipsa non operatur, ni per charitatem . Semper itaque, & non tantum aliquaudo, contritio est charitate perfecta ; omnis autem eliminatur attritio , quae tantum di ponere peccatorem valeat ad justificationis gratiam, & remissionein criminum in Sacramento poenitentiae accipiendam. Praeterea,cum omuis vera contritio ex gratia sit, di prima gratia , quam Deus concedit peccatori , sit peccatorum remissio, Art. a S., quanis donam poterit esse contritio supernaturalis imperfecta , sive attritio non justificans e Sequitur nunc ejusdem l . sessionis caput 6. de absolutioner ,, Non debet poeta nitcns adeo sibi de sua ipsius fide blandia
,, ri, ut, etiamsi nulla ei adsit contritio, aut M Saccrdoti animus serio agendi, & uere,, absolvendi desit; putet tamen , se prosi pter suam solam fidem vere, & coram H Dco csse absolutum . nec enim fides sine,, poenitentia remissionem ullam peccatos, rum praestaret: nec is esset, nisi salutis D suae negligentissimus, qui Sacerdotem si joco se absolventem cognosceret, & non, alium strio agentem sedulo requireret. , , In adversariorum autem supposito minime
apparet, cur est statis suae negligentissimur,
qui Sacerdotem ioco se absolventem cognosceret , O non alium serio agentem requireret; vel enim aliqua concepta ex fide operante
contritio ei adest, & ex illa justifieationis
gratiam tenet, quam Sacerdotis iocus, & ludicra absolutio non evertite vel omni prorsus supernaturali poenitentia caret, & cuncquidem justitia donatus non est, Sacerdote absque absolvendi animo verba ridicule proferente ; sed & serio agentis absolutio irrita fuisset propter defectum dispositionis debitae in peccatore , sine ullo operantis fidei, & pietatis motu sua crimina confitente. et Denique cadcm Quesnelli novitas Tridentinis de poenitentia canonibus minime consentit. Primus sessi i . est: Si quis,, dixerit, in Catholica Ecclesia poeniten-M tiam non esse vere, & proprie Sacramenta tum pro fidelibus, quoties post Bapti ,, mum in peccata labuntur , ipsi Deo re-,, conciliandis a Christo Domino nostro
se institutum, anathema sit. ,,
Can. 3. , , Si quis dixerit,uerba illa Dori mini Salvatoris : Accipite Spiritum San-,, ctum; quorum remiseritis peccata, remit-,, tuntur eis, & quorum retinueritis, re-M tenta sunt, non esse intelligenda depo-H testate remittendi, & retinendi peccata M in Sacramento poenitentiae, sicut Ecclesia, , ab initio semper intellexit . . . . anathe-- ma sit. MCan. s. ,, Si quis dixerit, absolutionem ,, sacramentalem Sacerdotis non esse actum
,, judicialem ; sed nudum ministeri utriari pronunciandi, & declarandi remissa esse
M peccata confitenti, modo tantum credat,
si se esse absolutume aut ( si Sacerdos non ,, serio, sed joco absolvat anathemata sit . , , Praetereo quod canone a. doceatur, Sacramentum paenitentiae rect3 appellari securedam post naufragium tabulam. Quis enim hic intelligat secundam post naufragium tabulam salvandis ab interitu, & reconciliandis Deo peccatoribus, quoties post Baptismum lapsi fuerint, a Christo Domino institutum; si es, quae praevia ad Sacramentum , & necessaria dispositio est, juia et quaeri, idest
Didicimus scilicet ex se C. f. cap. 6. do iustificatione , & prius ex Apostolo epist. ad
Hebraeos cap. II. Accedentem ad Deum vomtet credere, quia es , , quδd inquirentibus feremunerator sit. Haec fides, quae ad peccatoris adulti justificationem requiritur cum Dei auxilio, suadet intellectui, amplectendum esse bonum, quod praemio Deus remunerabitur ; fugiendum vitium , quod gravissimo puniet supplicio; suadet proinde, ut
Deus criminibus offensus, poenitentia placetur . Quae quidem fidei monitio utilis , &necessaria ad poenitentiam de peccatis praeteritis concipiendam dispositio est; nondum
tamen ipsa est, ut patet, poenitentia. Habetur itaque es operant ante poenitentiam, maxime vero antequam Sacramentum a peccatoribus suscipiatur, quae si juxta Quesnelli articulum semper justificet, valde improprie Sacramentum poenitentiae secunda appellatur post naufragium tabula, utpote quae numquam in naufragio fluctuantibus, sed solum ab interitu liberatis, & in littore tuto considentibus serviat et numquam scilicet Sacramentum reconciliabit Numini peccatores, sed sanctificatos, concessamque u niam iterata confirmabit sententia. Sive
igitur Sacerdos joco absolverit, sive serio; sive absolvendi voluntas , & forsitan potestas legitima ei defuerit, sola es operam,
in nova Ecclesia contulit sanctitatem . Superest, ut qui adeo inauditam, & mirabilem fidem, tamque exoticam invehunt justificationem, novam etiam comminiscantur in sua alias mori irandia beatitudinem. CA-
302쪽
Luesnelii Propositio convcnit cum pluribus pridem a Sede Apostolica
proscripsit hunc ri. Attritio, qua I m gehennae, O poenarum metia conciapitur sin8 dilectione benevolentiae Dei propter se , non in bonus motus, ae supernaturatis. Huic articulo subscribere cogitur Quesneli Ius; si enim attritio illa bonus motus sit, aesupernaturalis, indubio nascitur ex fide, atque ita corruit novum dogma, quo statuitur Adem non operari, via per charitatem . Hic nempe fidei conspicitur operatio , & tamen abest charitas. Unde apertissimum est, fidem hic ex charitate, sive per charitatem minime operari; est enim attritio sita dilictione benevolentia Dei propter P. Articulus ibidem damnatus fuit I . Tiamor gehennae non era supernaturalis . oppositum itaque Ecclesia credit. Si vero timor ille supernaturalis est, ex fide nascitur; nemo autem Theologus dixerit, timorem gehennae necessario procedere ex charitate; cum illa potitis ad charitatem stimulet peccatores, utpote sine qua, neque obtineri justitiam viderint, neque inserorum supplicia evitari. Art. Io. ab eodem Pontifice damnatus est et Intentio , qua quis detestatur malum , O prosequitur honum , mer8 ut caelestem obtineat gloriam , non es recta, neo Deo piarens . Si intentio ilIa, ut ex articuli condemnatione inferendum est, sit recta, ae placens Deo; perspicuum redditur, quod sit ex fidei hujus itaque operatio est: Unde falsitatis convincitur Propositio afferens , sidem non operari, ni per charitatem . Detestari enim malum , &prosequi bonum , mere ut coelestis obtineatur gloria, ,effectus fidei, ut patet, di spei; non charitatis est.
tus sic habet et Euando in magnis peccatoribus deflcit omnis amor, descit etiam sides et erietiamsi videantur eredere, non es es Dioiana , sed humana . Inflictum errori anathema exigit, ut asseramus, in magnis peccatoribus , etsi amor Dei defecerit, non propterea exulem fieri, aut extingui fidem; sed hanc possie etiam in actus prorumpere sibi proprios. Potest itaque fides operari, &operatur reipsa in istiusmodi peccatoribus absque charitate. Dum autem sine hae, salis comitutio Theol.propum Tom. ILtem extra Sacramentum, non obtingit sanctificatio, liquet, non justificari hominem, quotiescumque aliqua fidei operatio est. Verum Antonius Arnaldus, Quesnelli Do
ctor contubernalis octogenarius, ut rebel
lem Sedi Apostolicae, ae suo Principi vitam schismatico fine claudere videretur, typis edidit nonam partem di cultatum propo arum Ste artio, seu potius oppositarum Pomtifici i ubi post multa supremae Cathedrae proscissa contumeliis decreta, quidquid e foeto corpori supererat bilis , effudit in illam Alexandri VIII. sententiam , qua triginta & unus articuli configuntur. Quando ad duodecimum pervenit pag. aos. Ose,
inquit, in hoc Decreto obscuritater impenetrabiles, vel ex hoc compertum exemplo essetaeuando in magnis peccatoribus deficit omnis
amor, desicit etiam ei ; ct , etiamsi videam
tur credere , non est sides Divina ,sed humana. Pagina autem sto 6. ait: Damnare non potrahanc Propositionem duodecimam , nisi condemnando te ipsum, Sanctum Thomam, O ceteros
passim Theologor. Damnationi tamen Lovaniensis ille Doctor, & Sylvarducensis Dice cesis vicatius Apostolicus ultro subscripsit, neque Thom ista ullus maculari hic doctrinam Angelici suspicatus est et nec denique
ullus contra hujus articuli censuram auditus extra malignantium Ianlanistarum Ecclesiam conqueri. Pro Magistro autem mortuo respondere,& exponere nobis poterit Quesnellus, qua ratione Arnaldus cundem articulum , quem pagina ros. deprehenderat obscuritatibus laborare impenetrabilibus, pag. ao6. perneget
ulla posse percuti censura, nisi Sancti Tliomae, & omnium passim TheoIogorum sententia feriatur. Intolerabilis temeritas est, tribuere Angelico, & caeteris passim Theologis doctrinam plusquam cymmeriis obsitam tenebris, &, ubi voces diversissimae sunt, confidenter adstruere significationis consensu in , dum simul sensus ignorantiam fateris , propter obscuritates impenetrabiles . Uertim , quidquid Arnaldus, & Quesnellus ad obediendum intelligere nolunt, faciae capiunt ad calumniandum. Contumeliis Que nelli contra totum illud Pontificis Decretum plenus est ejus liber, quem vocat Dia tam Abbatis ad quemdam Romana Curia
euli de absolutione, & praemittenda ei Iongi temporis poenitentia, quos tradiderat Arisnaldus in libro de frequenti communione; sed Alexander VIII. Seholis Catholicis, &Ecclesiae interdixit. 16. inter fr. est b, or
303쪽
H dinem praemittendi satisfactionem abs , , lutioni induxit non politia, aut instituta tio Ecclesiae ; sed ipsa Christi lex, & prae-,, scriptio , natura rei id ipsu in quodamsi modo dictante . MArt. 1 T. H Per illam praxim mox abis sol*endi ordo poenitentiae est inversus. HArt. I S. si Consuetudo moderna, quo-H ad administratione in Sacramenti poeni-M tentiae, etiamsi eam plurimorum homi-M num sustentet authoritas , & multi tem-M poris diuturnitas confirmet, nihilominus
M ab Ecclesia non habetur pro usu; sed
Triplex haec novitas profluere videtur ex errore , quem CLEMENTIS XI. extirpat Constitutio, siser, quando operatur, justi sicat; sed non operatur , nisi per charitatem . Constat scilicet, nullam ad obtinendum absolutionis beneficium posse esse dispositionen utilem, nisi quae fidei sit operatio . Si igitur nulla talis operatio foret, nisi per charitatem se ipse justificantem, quae non soleta peccatoribus passim , nisi labore multo, oratione , ac variis poenitentiae exercitiis comparari, videretur diutius differenda absolutio, quam usus ferat hodiernus Ecclesiae. Verum benignissimus Servator , misertus infirmitatis humanae, remedium instituit Sacramentum poenitentiae, in quo Sacerdotis absolutio suppleret, quod attritis confitentibus deesset suifieientis ad justitiam di positionis . Sed exotici novae sectae Apostoli
hane Christi misericordiam non agnoscentes , in eundem ordinem hic redigere volunt Ecclesiam cum Synagoga , ut, quemadmodum ista caruit reconciliationis Sacramento , eo quoque dcstituatiir Ecclesiae qui Error novatoribus causa est, cur impositas olim poenas canonicas tam graves, & diuturnas necessitati tribuant consequendae
justificationis ante absolutionem , non aliis rationibus, quae a Scholasticis deducuntur. Quae , inquiunt Novatores , praesumptio Peccatorum est , reconciliari velle offenso Numini, antequam satisfecerintl Istud naturae lumini adversatur . Unde satis apparet, illa mox absolvendi consuetudine ordinem poenitentiae inverti; cum ordo postulet satisfactionem praeviam reconciliationi. Hoc supposito , quis neget ,, Con-- suetudinem modernam, quoad admini-,, strationemSacramenti poenitentiae,etiam-,, si eam plurimorum hominum sustentet
M authoritas, & multi temporis diuturni, , ras confirmat, nihilominus ab Ecclesia ,, non haberi pro usu , sed abusu . ,, Uerum ut Rigidiorum hypothesis falsissima est,
quale censeri poterit totum , quod istiusmo di fundamento superstruitur aedificium e Adjustitiae rigorem, non ad clementiae benignitatem reducere illi volunt reconciliandi hominis rationem, etiam in Christiano foedere, in quod Servatorem novimus misericordiae suae munera, & quasi viscera cum suo sanguine effudisse et ubi instituto clementissimae reconciliationis Sacramento, Sacerdotibus contulit potestatem, ut peccata confitentibus condonarent, reciperentque Dei nomine in gratiam attritos, quos alias aeternis suppliciis justitia decernered condemnandos.
Rigidis itaque Novatoribus ad Synagogam remissis, nos Christi Ecclesiam sequamur ,& verba sacratissima de remittendis, di retinendis peccatis intelligere pergamus sensu proprio , & obvio , ut Patrum ad nos Traditio derivavit, dc tcnet praesens EccIesa, columna immobilis, & magistra securis.sima veritatis.
3 Quaerere etiam istud nobis ex adve sariis liceat, quem fructum , quem usum penes illos habeant omnia , quae justificationi praemitti cupiunt poenitentiae opera e Vel enim illa ex fide proveniunt,& tunc primum opus, vel minimum, restituit sanctitatem , in
nova hypothesi, Dei justi cat, quando operataγ : vel, si aliunde nata opera tuerint, nequeunt esse ex gratia, quia per Propos. a T. Fides es prima gratia, O sons omnium aliaram e & melius ex Tridentino se C. S. cap. S. discimus , Fidem eme humanae salutis initium, fundamentum , ct radicem omnis justi cationis. Quaecumque igitur fidem, & gratiam
praecedunt exercitia, quomodocumque corpus amigant, ac spiritum , nequeunt esse ad reconciliationem praeparatio. Sed & prima gratia, quam Deus coucedit peccatori, est peceatorum remissio ; si Quesnello credimus, Propos. a 8. unde merus ludus , & simulatae pietatis ostentatio est , quando Prop. 8 . diiscitur ,, Modus plenus sapientia , lumine,,, & charitate est, dare animabus tempus
si portandi cum humilitate, & sentiendi , , statum peccati petendi spiritum poeni-,, tentiae, & contritionis, & incipiendi ad ,, minus satis sacere justitiae Dei, antequam
se reconcilientur. ,, Quomodo praemittenda sunt tot opera a peccatoribus, antequam
reconcilientur, si primum, quod ex fide est, imo si prima gratia reconciliatio sit e Ut nihil boni operis praeparat ad primam gratiam, ita nihil, juxta Que ellum, ad reconciliationem , quae prima gratia est , disponere poterit.
Sunt itaque istiusmodi pseudo-Theologi
304쪽
s 68 Pars II. Propos LI. Cap. V. stis
veri hypocritae, & illusores, dum poenitentiae spiritum fingentes, omne poenitentiae, omne pietatis studium abolitum eunt, ut ipsi a vera pcenitentia, & charitate sunt alienissimi, qui tantis Ecclesiam turbinibus exagitant , haereticorum fovent pertinaciam, simplicium Catholicorum fidem dejiciunt, sibique credulos a communi abstractos Ec-eIesiae ovili, ipsi latentes sub ovina pelle, quin & pastorum nomine veri lupi rapiunt,
CAPUT V. Frustra confugiunt Adterfarii ad
SS. ScripturaF, et a Postolus in Epist. ad Galat. cap. s. I A Nos autem, inquit ,spiritu ex se,
L A. spem juclitia expectamus ; nam In a Chri io Iesu neque circumcisio aliquid Oalet, neque praeputium ; Adsides , qua per charitatem operatur. Iustitia indubie expectanda, di speranda est ex fide non informi; sed ea, quae per dilectionem operatur , ut recte observat Angelicus in hunc locum ; non enim fides sola, & dilectionis expers homineri, sanctificat; sed per virtutum Principem charitatem. Quis tamen sapiens inde colligat,fidem informem nihil operari posse , quo ad
charitatem sive cominus, sive eminus praeparemure Adversus collectionem tam sto- Iidam reclamant ipsae Scripturae toto amo
capite primo allegatae: reclamant Traditio Patrum, Tridentina Synodus , & Definitiones Pontificum exhibitae cap. a. s. & q. Prorsus ridiculi novatores sunt, qui homines per fidem ad charitatem, nullis mediis actibus, quales sunt timoris, ac spei,
provehi necessario volunt, contra communem fidelium experientiam, & omnium se tam , contra descriptum nobis usitatissimum Divinae providentiae in convertendis peccatoribus ordinem Trid. Sessif. cap.6. & se C. rss. cap. . Similes nempe adversarii sunt insanienti Domino, qui famulum juberet in
supremum montis apicem, non transito medio, evolare; aut vellet lassicere servo gradum scalarum ultimum ascendisse, vetito per gradus medios ascensu. Ita fides ter minum, qui charitas & iustitia est . ostendit; sed non exigua superest via , ut ad eam peccator deveniat. Prudens Dominus sanitatem cupiens famuli, non prohibebit medicamina . Timor medicamentum est, charitas
sanitas , inquit Augustinus Tract. o. in Epist. Ioannis,unde rectissime S.Doctor concludite Opus es ergo, ut intret timor primo, per quem
Aliud igitur est; fidem per dilectionem
operari; aliud,operari per eam solummodo,& absque ullo medio . Primum dicit Apostolus ; posterius est figmentum detestabile Novatoris , ut, excusso omni timore, subi ta omni spe, charitatis, & justitiae infundendae cura soli relinquatur Numini: Prima gratia, quam concedit Deus peccatori, est peccatorum rem Prop. 28. Fides est primata, gratia Prop. et T. Fides just at quando operatur sed ipsa non operatur,ni per charitatem Prop. 3 r.Quis ex tribus his Quesnelli enumciationibus non concludat,primam gratiam, quam Deus concedit peccatori, esse fidem, charitatem , justificationem , sive remissionem criminum p Itaque, cum nullum possit esse studium , nullus utilis labor , aut con tus ad primam gratiam, ita neque ad fidem, charitatem , aut veniam peccatorum . Quid vero tali hypothesi cogitari potest ad omnem salutis, aut reconciliationis curam abjiciendam accommodatius e v Succurens Hexaptis Collator addidit
illud Epistolae ad Romanos cap.3. v. g. Ambitramur, juia cari hominem persidem. Apostolus ait et arbitramur .... justisicari hominem per Nem siue operibur legis et ultimum rescindendum callido censuit Collator, ne sensus Apostoli innotesceret excludentis non opera ex fide profluentia, qualia sunt timor Dei, & aeternae damnationis , Spes Divini auxilii, veniae, coelestis praemii, &beatitudinis per Christum Mediatorem, &Salvatorem omnium hominum obtinendae.
Voluit hic Paulus excludere inanem gloriam Iudaeorum se praeferentium conversis gentibus, quasi legis suae Mosaicae operibus justitiam sibi comparassent: contra quos
sic Apostolus: Ubi es gloriatio tua,o Iudaee eexclussa est. Per quam legem e Factorum e Nom sed per legem Fidei; arbitramur enim e Gut supra. Audiatur Angelici commentarius . GH Postquam Apostolus ostendit, quod Ju-
daei non praecedunt gentiles, neque quan-,, tum ad statum justitiae , hie concludit ,, conclusionem intentam , excludendo sci-,, licet eorum gloriam,qua gentibus se prae- , , ferebant. Quia autem Judaeorum gloria-,, tio erat in lege , ideo oportere videba-,, tur, quod per aliquid ejusdem generis, id H est, per aliquam legem eorum gloriatiose excluderetur: & ideo interrogando quae-M rens suddit, per quam, scilicet legem, est M eorum gloriatio exclusa e Factorum &M respondet, quod non ; sed per legem Fidei.
305쪽
Legem factorum dicit Iegem exterius,, propositam, & descriptam, per quam ex-M teriora facta hominum ordinantur, dum is praecipitur, quid fieri debeat. Lcgem au -- tem fidei vocat Iegem interius descrita piam, per quam non solum exteriora , H facta, sed etiam ipsi motus cordium di M ponuntur, inter quos primus est motus M fidei;,, Sed non unicus, ut illi soli justificatio tribuatur, exclusis actibus fidem inter ,& charitatem mediis, quos ex Tridentino retuli cap.3. Actus illos a justificationis causa videtur excludere Quem ellus , non solum cum ait in praesenti articulo Fides justi at,quando operatur, sed etiam art. 1 . Fides e prima
gratia, de art. 28. Prima gratia, quam Deo concedit peccatori, peccatorum remisso . Duplex addita conditio , quod fides debeat operari,& non operetur, nisi per charitatem, videtur conditionis requisitae & ordinem ,& naturam non excedere, juxta quem nolo
conditioni proprid; sed alteri totus tribuatur effectus;soli nempe fidei tota justificatio, ut tota superitis tribuitur primae gratiae; ita ut ipsa per se peccatorum sit remi usio, quae prima gratia statuitur fides . Sic Lutherani praeter fidem requirunt
etiam opera, non tamen ut justificandi vi tutem continentia, sed ut signa. Imo de Poenitentia velut necessaria prorsus ad justificationem loquuntur praecipui Lutheranae Seeta proceres Martinus Κemnitius, &Philippus Melanchion . Ita Prior in Examine Concilii Tridentini Parte a. pag. so I. . EF ct hoc extra controversiam apud nos, nominem posse Deo reconciliari, ct remissionem peccatorum consequi , nisi agat paenitentiam. Et paulo inserius et Sic territis, O contritis Deus gratiam , ct remissionem peccatorum per miniserium Evangelii Oert, ct proponit. pag.ys T. Necessaria es contritio, non autem
Similia habet MeIanchion in Locis titulo
de contritione;ctiamsi Lutherus art. suo II. docuerit,, si Sacerdotis absolutionem ob ,, tinueris, ctede fortiter te absolutuin, &M absolutus eris, quidquid sit de contri-
Hic obiter noto, eundem Apostoli textum ex Epistola ad Rom. ab adversario objectum , etiam a Luthero catholicis oppositum fuisse . non truncando, ut mutilat hic
adversarius; sed liberius addendo solam ;ubi Apostolus dicit arbitramur j sicari hominem persidem, Lutherus per solam m.
Impudentior vero jungitur additionis ratio Tom. . operum edit. Germ. Lutheri anno,
quo prodiit, i 3 3 I.fol. s. ubi suos monet, quid respondere debeant additionem reprehendentibus: ,, Doctor Martinus Lutheis D rus vult sic habere, & dicit Papis am, de,, asinum rem esse unam . Sic volo , sic ju-,, beo, stat pro ratione voluntas. Nolumus,, enim Papis arum Scholares esse,sed judi-,, ces. Lutherus ita vult, & ait se Docto-,, rem super omnes Doctores totius Papa M tus. M Quae verba an hominis sobrii sint judicet lector , etiam acatholicus. Ad emellum autem, & similes ad versarios quod attinet, fidem Divinam , &supernaturalem a charitate, ut alias monui, statuunt inseparabilem , adeo ut n3 dis inctio quidem admittatur. Hoc nititur principio quod aiunt, Fidem non operari, niis per charitatem , & sdem sust are quando , seu
quoties operatur. Item quod Prima gratia quam Deus concedit peccatori sit peccatorum
remissio, atque ea gratia sit fides. Dicitur es operans,ne justificatio tribuatur habitui otioso , qui in adultis non videtur agnoscia novis Theologis . Inter Articulos a De
functo Mech liniensi Archiepiscopo Sedi
Apostolicae denuntiatos, anno I 6y2. est hic pari.8. art. p., in Namurcensi Seminario a Que elli Sectatore Discipulis dictatus ,, Negamus, in adultis dari habitus,, otiosos sive bonos , sive malos; sive su-,, pernaturales, sive naturales: &quod ge- neratim dictum est de habitibus, speei ,, Iius obtinet in illis habitibus, quorum is actus est amor.
CAPUT UI. In Augustino fetistra astum quaerunt
x Bjicitur Augustinus Sermone S 3. in Matth. cap. io. sic enuntians e uia ergo es mundat cor , qua per dilectionem operatur . Sed quid istud ad
eximendum errore articulum, quo asseritur,&fidem iustificare quoties operatur, & opem rari numquam,nisi per dilectionem e Argumenti vitium quod apud adversarios frequentissimum detexi tomo I. in propositionibus de gratia, hic recurrit; ex asserto scilicet particulari illata generalis conclusio , quod dialectici inter absurdissima ratiocinationis propudia rejiciunt, a termino non distributo procedere addictributum. Qui ilenim ineptius, quam ex eo, quod aliqua tades , nempe illa, quae per dilectionem operatur , sive quod tunc, quaudo per dilectio
306쪽
nem operatur, justificet, inferre & quod omnis fides, quoties operatur, justificet, de quod nulla operetur umquam nisi per dilectionem, sive ut damnatus ait articulus, per charitatem e In tota virtutum , etiam moralium multitudine , nulla est, quae non justificet, sive juxta Augustini sententiam non mundet cor, quando per dilectionem operatur et ut diccre aeque ac de fide liceat: Illa miserico dia , illa castitas, illa sobrietas, illa fortitudo , illa prudentia mundat cor, quae per dialectionem operatur; ideo ne sanae mentis theologus inferat, omnes, de singulos actus in raliter bonos mundare cor , sive ad peccatoris justificationein sufficere e Stolida istiusmodi sophismata fallendar imperitissimae plebi existiinentur idonea; sed ab illis adhiberi, qui supra Apostolicam
Sedem , dc omnes ei adhaerentes catholicos sapere volunt, nemo satis mirabitur. Attalibus semper contra veritatem catholicam armis opus est haereti, cui contra Christi Ecclesiam suppetias ferre vera numquam ratio poterit. Ut autem adversarius, qui in exiguae brevitate Iaciniae latebras errori speraverat, totius Augustiniam sententiae luce convincatur , audiat ipsius S. Antistitis contextum integrum .,, Fide (inquit) mun-M dans corda eorum . Sed qua fide e Qualiis fide, nisi quam definit Apostolus, ubi ait: ,, Fides, quae per dilectionem operatur Ista se fides est, quae discernit a fide Daemonum , ,, discernit ab hominum flagitiosis, ac per-H ditis moribus. Fides (inquitio quae fides , , Quae per dilectionem operatur, sperat quod Deus pollicetur. Comes est ergo si Fidei Spes; necessuria quippe Spes est, se quamdiu videmus quod credimus, no,, forte non videndo , & desperando defi-M ciamus . . Adest ergo Spes, & est comes si Fidei. Deinde,& Charitas, qua deside-
ramus , qua pertingere conamur , qua si inardescimus, qua esurimus, de sitimus.,, Adhibeatur ergo & haec, & erit Fides, si Spes, & Charitas.. Hactenus Augustinus , qui ut errori viam praecluderet, no , cum dicuntur e mundari corda hominum, quis intelligeret de fide qualibet, solicito monet accipiendum de fide speciali. Fide (inquit mundans corda hominum et sed qua Me quasi ten si quam desinit Apostolus Paulus,ubi ait desqua per dilectionem operatur. Quod iterata mox interrogatio. & responsio amplius inculcat. Sic Augustinus docet, sic explicat Apostolum, ut, quod ad perfectiorem fidem ab utroque restringitur , non possit sine ma-
nifesta perfidia ad fidem quamlibet, etiam
bonam a Novatoribus extendi. Dixi ad quamlibet sidem bonam: nam fidem Daemonum sin E dilectione esse adversarii quoque nobis insultando agno
et Ut autem fides Christianorum, etiam informis, & charitatis expers a calumnia vindicetur, qua a novatoribus solet quasi eadem cum fide Daemonum appellari: Iussiciunt discrimina a Doctore Angeli eo tradita 2.2. Quaest. s.art. 2. M Ad primum dicen-,, dum, quod Daemonum fides est quodain-,, modo coacta ex signorum evidentiae &,, ideo non pertinet ad laudem voluntatis M Ipsorum, quod credunt. Ad secundum ,, dicendum,quod fides, quae est donuim,, eratiae, inclinat hominem ad credendum ,, secundum aliquem affectum boni; etiam fi, , sit informis et unde fides, quae est in Dae-- monibus, non est donum gratiae: sed si magis coguntur ad credendum ex per- , , spicacitate naturalis intellectus. Ad ter-,, tium dicendum, quod hoc ipsum Daemori nibus displicet , quod signa fidei sine,, tam evidentia , ut per ea credere comissi pellantur, & ideo in nullo malitia eo- rum minuitur per hoc, quod credunt. HIn hominibus autem, qui charitatis , non fidei naufragium passi sunt, fides libera est,& ex affectu ad bonum fidei proprium imperata a voluntate ex dono gratiae: unde supernaturalis est . Quaest.6. art. I. utrum Fides informis sit
donum Dei, concludit Angelicus affirmando:& in argumento sed contra refert glossam ad I. Cor. II. dicentem, quod Fides, qua es 3 charitate, es donum Dei. Nota autem quae in margine est, ait, glossim esse ex Augustianosumptam insermone de miraculo quinque panum ; sed implicit/ tantum, non expresse.
Clan autem ipse Jan senius summam Angelici agnoscat esse fidele Augustini compendium, sive Augusinum contractum, noIII
possunt adversarii nostri inter Jansentanos praecipui debitam fidei, etiam charitate de
stitutae bonitatem omnem, operationemque detrahere.
Denique quod in Augustini sententia
citatur exae .ls. ubi Petrus de Spiritu Sancto dicit side purificans corda eorum, explicat
it redditur (creatura ex hoc,quδd temporalibui se subjicit per amorem , a qua quidem
impuritate purisscatur per contraritim motum;
dum scilicet tendit in id, quod est pras ,scra
licet in Deum et in qua quidem motu primum principium est sides i accedentem enim ad
307쪽
Deum oportet credere, ut dicitur Hebr. Ir. Sideo primum principium purisicationis cordis est et , qua puriscatur impuritas erroris equasi persiciatur per charitatem formatam sperfectam purificationem causat.Loco charitatemformatam nota marginis suggerit legendum melius Idem charitat omatam.Proseis quitur S.Tliomas, . Ad secundum dicendum H quod fides,etiam informis excludit quamista dam impuritatem sibi oppositam, scilicet M impuritatem erroris , quae contingit ex si hoc, quod intellectus humanus inordina-M te inhaeret rebus se inferioribus, dum M scilicet vult secundum rationes rerum
M sensibilium metiri divina; sed quando,, per charitatem formatur,tunc nullam im-M puritatem secum compatitur.
Fides itaque etiam informis, & sindDei dilectione benevola, potissimum super omnia, & justificante, quam adversarii veI-
ut ad operandum necessariam requirunt, operat ut in peccatoribus bonum aliquod , di purificationem imperfectam , oppositam
impuritati erroris . Parte 3. quaest.8s .art. s. utrum principium paenitentia sit ex timore S. Doctor recensens ordinem motuum , de operationum ad poenitentiam concurrentium , ait: fiuorum actuum primum principium es Dei operatio convertentis cor , sura auxilium gratiar ad conversionem excitans,& per sequentes actus efficiens . is Secun-
dus actus est motus fidei, tertius est mo-M tus timoris servilis, quo quis timorori suppliciorum a peccatis retrahitur. Quar-M tus actus est motus spei, quo quis sub M spe veniae consequendae assumit proposi-M tum emendandi. Quintus actus est mota M tus charitatis,quo alicui peccatum displi- cet secundum se ipsum , & non jam pro-M pter supplicia. ,, Ubi plures prodeunt operationes fidei ante charitatem; nam timor servilis, & spes ex fide sunt; nono enim alias forent idoneae ad charitatem, &justificantem poenitentiam dispositiones. Ibidem in nota marginis ab Eruditissimo Patre Nicolai Dominicano additur r,, Huc pertinere potest quod Augustinus M tractatu p. in Epistolam I. Ioannis ait: ,, coepit aliquis credere diem judiciti si coe-,, pit credere, coepit & timere. Timendo,, corrigit se et vigilat adversus hostes suos, ,, id est, peccata sua et incipit reviviscere in-M terius &c. M Hic fides judicii operatur ejus timorem, propositum melioris vitae, ac dein sufficientem restituendae vitae poenitentiam. Prima itaque fidei operatio neque per charitatem est, neque justificat, tum penes Augustinum, tum penes Ange-
licum ejus discipulum, & fidelissimum
interpretem .s Instant Hexapta illo Augustini in
ri rum meritis per fidem justificatui impius M ut deinde ipsa fides per dilectio-,, nem incipiat operari. Ea quippe sola is bona dicenda sunt, quae fiunt per dile-- ctionem. M Sententiam Augustini juverit reddere aliquanto pleniorem . M Haec M autem necesse est , ut antecedat fides , ut se inde ista, non ab istis incipiat illas quo-M niam nullus operatur per dilectionem si Dei, nisi prius credat in Deum .,, Hinc primum convincitur Que melli articulus M. H Non sunt nisi duo amores , unde volitio-M nes, & actiones omnes nostrae nascuntur e,, Amor Dei,qui omnia agit propter Deum, M quemque Deus remuneratur: & amor , is quo nos ipsos,ac mundum diligimus, qui,, quod ad Deum referendum est non re-,, fert ,& propter hoc ipsum fit malus. ,, Si enim, ut ait Augustinus, & ratio dictat, prius sit credere in Deum, quam ipsum diligere sicut oportet, ut bona per dilecti nem opera oriantur ; non igitur volitio fidem imperans , neque ipsa fides, quae actio quaedam est, ex amore Dei nascitur: neque tamen sine blasphemia de malitia accusabitur; cum sit a Spiritu Sancto per coelestis gratiae auxilium. Quod Sine bonorum operum meritis persidem justi eiur impius, nemo catholicus est, qui non fateatur contra Pelagium; quia justificatio impii fit per gratiam, quam naialum meritum praecedere potest, neque impius quidpiam ad veram justitiam, & vitatam aeternam pertinens promereri. Quod infusa sanctificationis gratia, fides incipiat per dilectionem operari, verissimum patiter est.
In primis de dilectionis habitu influente in bona justificatorum opera, quae opogratiar exercentur, loquitur S. Franciscus Salesius Suffragatorem Angelicum cita is lib. I a. de charitate cap. r. ad illud Pauli, Omnia in gloriam Dei facite . aeuae verba Ap .
stoli, ut dicit Doctor Avelicus, sunt in IVS
cienti usu , ct praxi, quando possidemus bab tum sanctissima charitatis, per quam licet non habeamur expressam, O activam intentionem faciendi quidquid facimus propte Deum . habemus tamen implicit/ contentam in unione , ct communione , quam eum Deo habemus , per quam omne bonum,quod facere possumus , una
nobiscum dedicatum es Diviva bonitati. Quod declarat exemplo familiarissimo filii familias, qui omnia aequirit Patri, ctiam de
308쪽
Patre non cogitans et Sic O satis es, prosequitur Sanctus, nos essessios Dei per Mectionem ( ut nempe jam explicuit per habitum sancti ima charitatir ut quidquid agimus , integre destinatum sit ejus gloriae . Praecipuam vim ponit adversarius in eo, quod majoribus exprimit characteribus et ea quippe sola bona dicendasunt, qua sunt per dilectionem. Quam vero illic dilectionem nominat Augustinus Quae nempe iustificatione impii infunditur, estque ipse jam ex Salesio relatus habitus charitatis, qui, ut ait Hipponensium Antistes, ideo conceditur, ut per eum Mes incipiat operari. Non posse dilectionem illic accipi pro actu , perspicuum cst, ne alias incongruus, & Augustino minime dignus sensus ejus vocibus tribuatur. Qualis enim sensus fuisset: sine bonorum , operum meritis per fidem , quae per dilectionem operatur, justificatur impius , ut deinde ipsa fides per d lectionem operari incipiat: sive prius debet diligere,ut postea diligere incipiat Qua hallucinatione quid cogitari potest a Doctoris maximi sapientia magis alienum Non enim absque fide,& orta indo dilectione, juxta doctrinam Ecclesiae, fit justificatio i atque ita fides per dileetionis actum iustitiam operatur . Vide nunc sensum minime cohaerentem, si in Augustini sententia dilectio ponatur pro actu: tunc nempe per fidei, & dilectionis actum peccator justificabitur , ut justificatus, actu diligere incipiat , qui prius,ut patet, actu dilexerat. Per dilectionem auter intelligendo habitum,Augustinianae sente tiae dignitas salvatur, & catholica veritas. Tunc scilicet nullis suis meritis justificari impius dicitur per dilectionis acium,qui ad justificationis formam proxima dispositio est, ut per ejusdem postea virtutis habitum v rari incipiat, quae sola propriissimo bona sunt aeternae beatitudinis digna praemio, iuxta illud Augustini: Ea quippe sola bona opera , verae justitiae, & vitae aeternae meritoria dicenda sunt,quae Funi per Divinae habitum dilectionis.
Eadem significatio dilectionis, &honorum operum est in eo , quod opponitur ex sermone Is 6. de verbis Apostoli num. s. Fides bene operari non potest , ni per dilectionem . Ipsa or enim Melium es , ne sit Daemonum es ; quia O Daemones eredunt, , eontremiscunt. Ela es ergo laudabilis sides , ipsa es vera gratiae es, quae per dilectionem operatur. Ubi dilectionis nomine habitum potius infusum, quam aestum elicitum intelligi confirmant quae sequuntur, sed callidereticent adversarii. ,, Ut autem habeamus Constitutio Theol. propugn. Tom.LL
is dilectionem , & eae ea possimus liabere
,, bonam operationem , numquid eam no-,, bis dare non possumus: cum scriptum siti si charitas Dei diffusa est in cordibus no-,, stris &c. H Quod hic Scriptum Augustinus memorat, legitur in Pauli Epistola ad Romanos cap. s. & Tridentinum Concilium Sem. .cap. I. de habitu interpretatur dicens: Per Spirittim Sanctum charitas Dei di undiatur in cordibus eorum , qui jura cantur , a que ipsis inhaeret , quod habitui permanenti convenit, non actui transeunti. Ultra tamen ea justitiae opera, sunt & alia inferioris ordinis, nihil prorsus habentia charitatis; bonitatis tamen elogio ab ipso decorat Augustino, ut contra superiores de charit te articulos exemplis clarissimis, & nulli ilia lusionum caligini obnoxiis a me saepius ostensum est . Invita siquidem infidelium,& impiorum aliqua bona opera agnoscit Doctor Sanctissimus . Lib. de spiritu , & lit.
cap. 26. neque tantum ossicio, sive ex objecto, &specie bona; sed etiann quae, si dis tiatur, quo e flant, iustitia debitam laudem,
Epist. iso. in Paganis, & infidelibus
praedicat quaedam opera veluti Dei dona . Epistola s.ad Marcellinum voluntates bonas, lib. I. de gratia Christi cap. a . -8 vera religione virtutes, lib. s.de civitate Dei cap. Io. Iustitiam , ct actus Irenuos Romanorum , qabus d Deo promeruerunt imperium. Epist.ys. ut excepto Dei cultu, in quo erraverunt non solium civibus , verum, O ho ibuae imitandi merito proponantur; cum tamen istae neque charitatis, neque fidei operationes fuerint, neque ad veram iustitiam, &beatitudinem ullatenus attinentes, Ex eodem Doctore maximo proferenda quaedam exempla sunt, in quibus & fidei operatio est, & tamen non per dilectionem,neque se ipsa justificans. Homi l. a
ex So. cap. 8. Si peccatum non times, time quo perducit peccattim
Trael. I in Joant, post medium: Nolit mere poenam sed ama joclitiam et nondum potes amare j itiam, time velpoenam, ut perveniar ad amandam iustitiam. Qui timor etsi dilectionis expers, est tamen necessiario ex fide; alioqui no disponeret ad amaudam justitiam Epistola so. Sicut meliores sunt,quos diriagit amor , ita plures furet, quos corrigit timori corrigit itaque aliquos timor , quos non dirigit amor. Non corrigeret autem timor
peccatores, si ex fide non esset, supposito juxta Tridentinum Concilium Sess. 6. cap. 8.quod ei sit humana fatuti, initium , fundamentum , O radix omnis j Fcationis. o o Trae . s.
309쪽
s 8 Constitutio UN ic E NI TU s propugnata
Trae . s. in Epist. r. Joan. ante medium et Timor quasi locum praeparat charitati; sicut videmus per stam introduci linum, quando
aliquid situr et sera prius intrat; sed nisi
exeat, non succedit linum: sic timor , ct eharitas. Eadem similitudine utitur S. Bernardus Sermone q. de timore Dei, ut capite
proximo reseretur. Aug. Ibidem: opus es ergo, ut intret timor prim), per quem veniat charitas: timor mediis camentum g charitas sanitas.
De Verbis Apostoli Sermone II. Timor fervui es, charitas libera est, ct, ut sic dieam, timor est servus charitatis. M possideat dia
bolus cor tuum, praecedat fervus in corde tuo s
e servet Domina ventura locum i fac vel tia more poenae, si nondum potes amore justitiae . De Conjugiis adulterinis lib. a. cap. I S. eirca finem . Timoresaltem fraenetur concupiscentia ; si amore non es itur contine
Lib. de catechi Eandis rudibus cap. s. sub initium i De ipsa severitate Dei, qua corada mortalium saluberrimo terrore quatiuntur,
charitas aedi canda es. Conspicimus ubique fidei opera laude digna per timorem exercita ante dilectionem. Procul igitur abest Hipponensium Antistes a sustinendis geminis erroribus , Quemnelli articulo propinatis, quod Mei justi
cet, quando operatur . & quod non operetur,
ni i per charitatem et utrique errori infesti sina sunt quae de timore charitatem praecedente, atque ad eum disponente produximus . Timor hic ex fide nascitur, & per timorem fides operatur, non per charitatem , ut patet, cum ad eam solummodo futuram, animum praeparet peccatoris . Quod autem ea praeparatio nondum justificet, omnibus indubitatum est.
s Unde facilis nascitur explicatio ejus, quod a Collatore objicitur in Psalmum 3 o. Si et pud dilectione sit, sita opere erii ; sino opere sit licet, non qualicumque, sed justificationis . Nam timorem ex fide progenitum, & praevium charitati, ideo neque ex charitate operantem, neque justificantem seipso, vel media charitate, utpote nondum
exorta, frequenter in Augustino legimus: Si tamen des e dilectionesit ne opere erit, videlicet justitiae, sine opere justificante, sine opere capace meriti; si dilectionis tum actus excluditur, tum habitus . Qualia autem pro Doctrina Ecclesiae ex Augustino protuli, plurima in ipso alibi, & caeteris Patribus, atque sanistissimis Scholae Principibus obvia sunt. Gemina adhuc addamus ex Augustino
testimonia.Epist. I s. novae editionis num. s. Lex itaque docendo, O jubendo quo find V ita impleri non potes, homini demo ea uam in mitatem, ut quaerat demonstrata in mi-tag Salvatorem ; a quo fanata voluntas posist, quod insima non possit. Lex igitur adduiscit ad fem, sides impetrat spiritum largiorem, ( Beda legit Iargitorem dissundit via
ritus charitatem . Epist. 3 o 6. Hanc em vi Iumus habeant, qua charitatem impetrent. Utrobique iterum fides operatur ante charitatem , quam demum agendo , & orando impetrat.
Solis itaque digna haereticis temeritas apparet, & impudentia, Doctorem Sanctitate, Scientia, Sapientia praestantissimum, in erroris adeo exotici, & apud catholicos passim hactenus inauditi, vocare patroci nium . Sed & ubi pro constantissimo, atque definito Ecclesiae dogmate exempla In Scripturis, Patribus e Concilio cecumenico conspicua adeo sunt, & convincentia, ut nullus tergiversationibus Iocus sit, flustra neus novaturientium labor est in conquirendis quibusdam Iocis obscurioribus, Equibus nulla formari obiectio umquain poterit utcumque probabilis contra veritatem in luce positam meridiana, firmatamque principiis, quae a nullo sanae mentis theologo in dubium valeant revocari. Sic non terruere Ecclesiam collecta ab Ario testimonia, quibus videretur minor patre filius enuntiari: &, ut mittamus vetera, nihil profuit Luthero, aut Calvino reperta subinde mystica Eucharistiae veluti panis, & vini appellatio, sicut & attributa fidei justificatio . Ita neque hujus temporis novatoribus Semi- Calvinianis, Iansenistis inquam, suppetias serre censendus est Augustinus, sicubi in virtutis excellentissimae commendationem figurae forsitan Rhetorices indulsisse paululum visus fuerit. Si vero istiusmodi locutiones in rigore semper accipiantur strictissimo , neque ad notam alibi ejusdem authoris sententiam reducantur, neque Patres , neque ipsos Sacros codices a dogmatum inter se pugna, de salsitate facile vindicabis . 6 In turpe ratiocinii vitium rursus incidit Collator, vibrans in nos illud Augustini Exposi Epistolae ad Galatas initio , Non aufert peccata , nisi gratia ei, que per dilectionem operatur. Ostendendum incubuit adversario, quod gratia fidei semper
auferat peccata, quando operatur, & quod non operetur nisi per charitatem, quae sunt novitates ambae in Ecclesia hactenus inauditae, &ab Augustini, ut ample demonstratum
310쪽
tum dedimus, sententia alienissimae. Iano autem rudibus imponens Collator Augustiis num exhibet afferentem, non obtinger peccatori justificationem, nisi per dilectionem , sive non nisi e per dilectionem operante . Sed in istiusmodi effato, quid, amabo, est, unde inferatur Quesnelli conelusio e Ex eo, quod fides non sanctificet,nisi per di- Iectionem operetur, non sequitur, quod nulla fides sit, nisi quae per dilectionenia operatur; neque ulla fides operetur umquam, nisi per dilectionem, eamque justifi
Non miniis frivolum est,quod Hexapta intorquent ex Epistola Illo. num. S. Piasides rape, o charitate esse non vult . Sie igitur homo Melis debet credere, quod nondum videt, ut visionem disperet, O amet. Sino dubio pia fides sine spe , & charitate esse non vult, quia ipsa dictat homini sperandam Dei visionem , & amandam , ad quam sine charitate non perveniet. Fidei quoque finis est charitas . Uerum, sicut Dei gratia non vult eme sine effectu , ad quem excitat, quique gratiar finis est, & tamen, obsistente hominis seu infirmitate, seu malitia, non semper consequitur effectum, neque finem; ita neque pia fides, cui, hominet ad
charitatis exercitium non concurrente, su
ficere subinde debet, salutatem elicui formidinem, ut animadvertentem locis pluribus ipsum jam vidimus Augustinum .
Hexaptorum in citando S. Bernardo per- Mia, Uri temerarius ad Tridentinum
Concilium recursus .r c Anctus Bunardus Serm. a . in Cai tica Vides , inquit, quod non faciat
hominem rectum sides etiam recta , qtia non operatur ex dilectione . . . . Sed nee vera, quamvis recta, rectum eor e ceresus
ciunt , 8 e; quis enim rectum dicat hominem non placentem Deo e Sin/ Me autem imsossibila est placere Deo . fitii non placet Deo, nou potes illi placere Deus ; nam eui placet Deus, Deo dissicere non potes. Porro cui non placet Deus, nec sponsa ejus. Huomodo ergo rectus , qui nec Deum diligit, nec Ecclesiam Dei , cui dicitur, Rem diligunt te e Si ergo nee
fides 3 operibus , nec opera sin/sides ciunt
ad animi rectitudinem, nos rectasfacerestideamus vias nostras. Ita Doctor Mellifluus, cujus sententiam mutilam, & corruptam Hexapta sic referunt, Non facit homi- Consitutis Theo propugn. Tom. IL
nem rectum sideri debet haec operari per eba ritatem, quia nequeunt recti esse coram Deo ,
Cur non redduntur verba Melliflui, ut supra dedimus, integra e vident callidi homines, se illius sententia, quem in uno sibi suffragari mentiuntur articulo, in nimis multic, & nimis conspicue condemnari. Ubi Bernardus ait: rides, quod nou faciat hominem rectum es, etiam recta quae nou op ratur ex dilectione. Rescindendum ad ver
satius duxit illud etiam recta; quia videt, quod fes recta non operans per dilectionem, directissime opponatur articulo qq. . affirmanti, quod omnis actio, quae non nascitur ex amore Dei omnia agrute propter Deum , quemqueDeur remuneratur,profluat ex amore malo. Art. s. Amore Dei in corde peccatorum non amplius regnante, necesse est, tit in eo rognet carnalis cupiditas,omnemque actiones ejus corrumpat. Art. T. Obedientia Ieris profuere
debet ex fonte, O hic fons escharitas: quando Dei amor, es illius principium interius, ct Dei gloria ejus ii, tunc purum est quod apparest . exterius; alioquin non es nisi bpocrisis , aut falsa justitia . Arr. v. Ut ncillum peccatumes sine amore nostri, ita nullum est opus bonum
Si juxta Mellifluum dicitur fides rect etiaqua non operatur ex dilectione, poterit eis actio non mala, quae non nascitur ex amore Dei omnia agente propter Deum, quamque Deas remuneratur,quod est contra arti c. q. neque necesse erit, ut amore Dei non amplius regnante in cordi peccatorum, in eo actiones omnes corrumpat cupiditas, quod
est contra Art. s. Obedientia legis, dum fides elicitur, ejusque praecepta confestio ex charitate non profluens poterit e Ce recta , seu pura, neque necesse erit, ut sit hypocrisis, quod adversatur Articulo q*. Denique erit aliquod bonum, seu rectam sine amor Dei, quae veritas non componitur cunia Art. o. Praetereo, quod omissio illius opera recta /side Hexaptis fuerit necessiaria ; ne illis vocibus dejectus caderet Artie. 2. docens, quod sine sacrificio ei nibisivisi impuritas sit; nibi vis indignitas .
a Cartera in Melliflui textu a me descripta reticere Hexaplorum author potuit ; quia ad praesentes controversam utcumque pertinentia quidem ; sed non necessaria : praevideri quoque poterant occasionem praebitura animadversioni catholicae; at parum honorificae adversariis . Quis
enim Ecclesiam diligens, & non ignarus turbarum , rebellionis, schismatis, quibus eam ipsi hodie concutiunt; si non & subrueis