장음표시 사용
321쪽
, , tem, & alia multiplicia dona ; sed nos , , .ideo confundenda res , & quod solius fi-,, dei est, aliis tribuendum. H Tamen in caput r. Epistolae ad Galatas Fides, inquit, siue , O ante charitatem justi cat. Denique in disputatione, utrum opera faciant ad justificationem , ait: Fides nisi sit sin/ ullis, etiam minimis operibus, non jussi at, im. non est ei. 6 Sed dimisso cum sua inconstantia
corruptissimo tum scriptis, tum moribus Luthero, malunt advertarii propius accedere ad Calvinum , & alios quosdam miniis exoticos Lutheri discipulos, qui charitatem a fidei actibus non divellunt. Quin etiam Quesnellus ex horum adeo documentis proficere visus est, ut charitatis , & fidei nos separationem solummodo, sed etiam distinctionem aboleverit, quia, ut art. a T. Fideses prima gratia , ita art. a g. Prima gratia, quam Deus concedit peccatori , es peccatorum
remissor qua propter necesse est, primam gratiam, quae fides est, simul esse charitatem , siquidem sine charitate , neque justificatio esse potest, neque ullus actus bonus, aut immunis a vitio per art. q. , , Non sunt, nisi duo amores, unde volitiones, &M actiones omnes nostrae nascuntur: amor ,, Det,qui omnia agit propter Deum, quem-- que Deus remuneratur; & amor, quo M nos ipsos , ac mundum diligimus, qui,, quod ad Deum referendum est, non re-,, fert, & propter hoc ipsum fit malus. Fides igitur, quae actio quaedam est, si
neque amor sit, neque ex eo profluxerit, peccatum erit; fides autem, quae primae gratia est, nequit ex amore procedere, ut patet: vel enim amor ille solis naturae viri-hus eliceretur, & tunc semipelagiana haeresis vinceret, initium salutis, & justificationis 1 Iibeto deducens arbitrio sine gratiar vel amor ille gratia esset, vel ex ea proveniens , & tunc fides , si ab amore distinguitur , prima esse gratia desinet. Sic adversi rii in quamcumque se partem verterint, suis intricati retibus , numquam elaben
et Non minus inaniter tertium obtruditur ex Scripturis testimonium; Nam etsi ex fide minus perfecta proficiamus ad perfectiorem, etiam ut Angelicus Iecst. 6. in Cap. I. ad Rom. explicat, Ex Ne veteris Te-
samenti procedendo iusdem novi Teclamentirlicet praeterea justificemur ex fide, & iustus ex fide vivat; non tamen ea sola iustificat, neque ex ea sola in justitia vivitur. Ut enim ipsi fatentur adversarii, opus esse etiam amore , Osiducia ; sic neque tollitur omnis
gratia fidem praeveniens, quae dispositio ad
justificationem adulti peccatoris necessaria est, neque minus necessaria ad salutem. Sed neque in fide , velut iusso germine contin
tur , ct semine, cum ipsa fidei semen sit, sine
quo numquam fides in animo nascitur. Denique ex eo , quod viva, & salutifera justi opera proveniant ex fide , atque hoc sensu justus ex fide vivat, non tamen indδsequitur tanta inter fidem , ac bona opera, etiam fiduciam, & amorem connexio, ut, sicut hase esse sine fide non possunt, ita neque sine ipsis fides subsistere.
Perpetua illorum societas maxime optanda est et sed in tanta fidelium infirmitate, a que inde oriri solita lapsuum frequentia,
contra Ecclesiae sensum, & veritatem catholicam fingi a Que ello minime debuit et Laepe carnis illecebrae ad libidinem provocantes justorum in charitate constat iam infringunt , non fidem ; quod apud omnes
novitatum vertigine non laborantes certius est, quam ut probatione egeat. Faterentur
idem adversarii, si fragilitatis suae conscii meminissent, se aliquando charitate , & justitia excidisse, dum fidem Christi integram
retinerent, quam tandem non luxuria , non gula, non avaritia; sed innovandi temeriatas, & erroris contra fidem pertinacia destruxit
8 Ut autem ad objecta Scripturae testia monia ex ipsis respondeam Scripturis , Ap
stolus in epist. ad Romanos cap. Io. ait: fiu cumque invocaverit nomen Domini , salvus erit. Sed quomodo inmeabunt, in quem non crediderunt e Aut quomodo credent ei, quem non audierunt e riuomodo autem audient si
praedicante 3 Ut igitur credamus, praer quiaritor in nobis auditus fidei, neque quali cumque , ut est semipelagianus , sive solius corporis auribus naturalis ; sed auditus per verbum Christi, per vocationis ejus, & excitationis gratiam , quae non in fide continetur, tanquam in semine , cum ipsa semea,& origo fidei sit, quemadmodum a Tride tina Synodo definitur sess 6. can. g. de justificatione i Si quis dixerit , e praeveniente
Spiritus Sauli inspiratione , atque esus adjutorio hominem eredere , sperare, diligere, aut
pinnitere posse,sicut oportet, ut ei juΠsicari
nis gratia conferatur , anathema sit.
Fulmen hoc effugere Quem ellus non potest, assierens, nos sin3 praeveniente gratia posse credere sicut oportet; quia si penes ipsum omnia fatalis media continentur in Me, velut in emine, clarum est , nullam ante fidem requiri Spiritus Sancti inspirationem, nullum praeveniens ejus adjutorium. Uerum
322쪽
6oo Pars II. Propos LII. Cap. III. 6os
novus Theologus confirmare voluit articulum suum et . Fides es prima gratia, O fons
omnium aliarum. Art. 26. Nulla dantur gratia , ni persidem .s Proverb. I. Psalm. IIo. dicitur Timor Domini initium sapientiae . Sicut autem
per hoc non excluditur fides , ex qua timor oritur, ita neque ex eo, quod justus dieitur ex side vitiere, rejicienda est gratia fidem ne- cellario praeveniens , & ad eam hominer excitans . Fidem quoque subsistere absque charitate, variis Scripturae textibus ostendi superitis cum Bellarinino , qui dum exempla plurima congIomerat contra Calvinum, disquisitionis labore me Iiberat lib. r. de jnstificatione cap. is., cui hanc praefigit EpigrapheiuFidem veram posse reipsa a dilee ione, alii que virtutibus separari. Circa medium capitis: M Quartum (inquit argumentum su-,, mitur ex illis testimoniis, quae docent, in ,, Ecclesia esse bonos,& malos, ut Matth. 3. ubi ponitur similitudo palearum , & tri-,, tici in eadem area: Matth. ig. ubi ponitur ,, similitudo piscium bonorum , & malorum ,, in eodem reti et Matth. aa. Ubi ponitur ,, similitudo venientium ad nuptias, sin3M veste nuptiali et Matth. as. Ubi ponitur M similitudo virginum prudentium , & M tuarum; & ovium, atque haedorum. Quo-,, niam enim qui sunt in Ecclesia , fideles si sunt; si iidem mali esse possint, certe se-M quitur, fidem, unde dicuntur fideles, cum M peccato, unde dicuntur mali , posse essem conjunctam: ,, atque ita separatam ab amore , & fiducia. Pergit Cardinalis ,, Deinde si omnes si mali, qui sunt in Ecclesia, fide vera care-,, rCnt ( ut certissime carent charitate ) obri id potissim lim reprehendi deberent,quods, praeter alia peccata exciderint a vera fi M de ; at non reprehenduntur de omissioneta fidei, sed de omissione operum . Nalmata Matth. a. reprehenditur, qui non habet M vestem nuptialem , non alia de causa, nisis, quia vestem illam non habet. Illa autem ,, vestis charitatem significabat, teste Hies, ronymo , Chrysosto ino , & aliis in eum ,, locum, & Gregorio homil. 38. , , Si eis defuerit dilectio , non fides; haec igitur ab amore juxta sacra eloquia separatur. io Iterum Bellarminus: ,, Matth. 2 s. M non reprehenduntur virgines fatuae , nisi H quod oleum, idest, opera misericordiaedi, non habuerint, ut in eum locum notatb, Chrysostomus: & in eodem cap. as. non
D damnantur ii, qui ex grege Dominico a , , sinistris erunt, nisi propter mala opera;,, non autem propter carentiam fidei, utri admonet S. Augustinus lib. de fide, &,, operibus cap. I s. Sanctus etiam Paulus,, I. Cor. s. incestuosum quemdam Corin-,, . thium severe puniri jubet, nec tamen .,, eum arguit infidelitatis; sed solius ince-- stus. Et S. Petrus Act. s. non reprehe , , dit Ananiam, & Saphiram, & cap. 8. Si-,, monem Magum propter infidelitatem; si sed propter alia peccata. Itaque ex his, ,, & similibus locis satis aperth colligitur, is fidem in peccatoribus este posse, at quo,, adeo absque charitate . ii ,, Quintum argumentum sumitur, , a ratione propria fidei, & charitatis; nam ,, si fides, &charitas inter se distingui non si possent, vel id ex eo fieret, quod una e
,, set de ratione alterius; vel certo, quod si una necessario nasceretur ab altera. Neu-,, trum autem dici potes . Non primum ,;,, nam fides, & charitas non sunt una vi H tus ; sed duae, ut Scripturae passim docent, ,, ut I. Cor. I S. Nunc manent Mes , spes,,, charitas, tria haec. Et r. Tim. I. Finis praeis,, cepti charitas de corde puro , conscientia ho,, na, ct e non a . Et praeterea habent se diversa subjecta , actus, & obiecta . Fidesse enim est in intellectu, charitas in volun-,, later & fides credit, charitas diligiti de-,, nique fides respicit veritatem primam
,, charitas summum bonum. ,, Non item secundum, quoniam ta-,, meis charitas oriatur ex fide; tamen non
,, oritur, ut propria passio, quae necessario,, fluit a subjecto ; sed ut virtus, ad quam ,, alia disponit, & inclinat; fides enim diis,, citur gignere charitatem , quia disponit, ,, & in inat eum, qui credit, ad diligenis,, dum eum , cui credit. Dispositio , & in-,, clinatio non cogit; sed liberum relinquit,, hominem, ut diligat, si velit, & non dita ligat, si non velit. M Quam autem adversariorum sententia relinquit homini libertatem , ut diligat, si velit, non diligat, si non velit; si prima gratia , quam Deus concedit peccatori , es peccatorum remissio , ut traditur art. 28. Ubi necesse est, primam gra-siam esse cbaritatem . Estnh autem liberum homini, habere, vel non habere primam gratiam Nullus id Catholicus asseret. Quomodo igitur liberum erit diligere, vel non diligete ; disponere se ad justificationem , vel non disponere ; remissionem peccato rurio accipere , vel impedire; si ipsa prima gratia, quae minimo libera est, sit charitas, & peccatorum remissio ra Denique multis interpositis ,, Ac
,, cedat septimo (inquit Cardinatis con-ri sensus
323쪽
ta sensus veterum Patrum, quibus numquam ,, in mentem venit haec absurditas, ut non ,, possit esse fides, ubi non est charitas,, . Absurditas ista novissimis temporibus, perversisque Haereticorum Calvini, Κemnitii, Quesnesti, & similium ingeniis reservaba
Non ita Doctorum Aquila Augustinus Iib. s. de Trinitate cap. et 8. Fides (inquit is n/ charitate potes quidem esse . sed non Oprodesse . Traei. Io. in Epist. Ioannis. Iam credit aliquis in Chri Io, sed odit Christum is rhabet confessionem sidet in timore poena a non in amore coronae . Adde huic fidei dilectionem, ut salsides, qualem dicit Aposolus Paulus rFides, qua per dilectionem operatur. Lib. de
Spiritu , & lit. cap. 32. Unde es dilectio (ides , charitas per quam fidei operatur , ni itinde illa Mes ipsa impetravit e Quid evidentius . quam fidem charitate priorem esse, si illam impetret e Necesse est quoquo, fidem interea sine charitate subsistere. Eandem tradidit sententiam Augustinus Tractatu Ss. in Ioannem dc Agone Christiano , & cap. I 3. Clemens etiam Alexandrinus lib. r. & q. Stromatum . Chrysostomus homil. y .in Joannem,& hom. 8. in Epist.2. ad Timotheum et & in Psalm. I . Ambrosius lib. v. Epistola et q. Hieronymus lib. 2. in Iovinianum. Cyrillus lib. Io. in Ioannem cap.r8., & Gregorius Magnus homil. 38. in Evangelia, caeterorum Patrum prorsus nemine dissentiente. Non tamen pudet Que nellum cum suis sodalibus Augustinum , &paucos alios conatu inanissimo suae adscribere defensioni. Hos videamus.
Damnatae Propositioni nullum in SS. Patribus praesidium est. i CAnctus Augustinus in Psalmum Sp.
num. II. Non opera ; sed opus dixit manuum no rarum dirige et tamquam volens os endere, ipsa opera unum opus esse ; ides, ad tinum opus dirigi. Tune enim recta sunt vera , cum ad hunc tinum finem diriguretur
Finis enim praecepti charitas est . Quod sequitur, maximo placet adversariis . fiuia ergo unum es , in quo sunt omnia, Hes qua
per dilectionem operatur . In fide, quae per dilectionem operatur, contineri virtut caetera virtutum opera, ad quae fides hominem disponit, omnes agnoscimus 3 verum, licet ea ex fide velut ex semine proficiscantur, non tamen proficiscuntur necessario,
sed quae modo fides dilectionem 1 libero
arbitrio, adjuvante Dei gratia . impetrat, potest succrescente tentatione, & voluntatis inconstantia, a pariendis amoris actibus impedirii quod utinam non tam saepe cou- tingeret lNonne in Petro ante negationem fide; per dilectionem operabatur, quae paulo post sterilis reddita est, & velut exanimis, timore noxio praevalente e Dixi, in fide per dilectionem operante contineri velut in semine caetera virtutum opera,quae a fide viva libero proponuntur, & persuadentur arbitrio . Sed inter haec quomodo reperies illas Spiritus Sancti inspirationes, illa ejus alutoria, quae fidem praeveniunt, & sine quibus, si quis credere hominem salubriter posse assirmaverit, Tridentinae sess. 6. canonis s. feritur anathemate e Inspirationes istae Spiritus Sancti, & adjutoria innumerum humanorum operum nonnisi imperitis, sine, vel perfido , ab adversariis referuntur. Cum igitur inspirationes istae, & adjutoria adultis maxime necessaria salutis media sint, perperam , & digna anathemate audacia, ac temeritate asseritur, omnia salutis media in fide, etiam quae per dilectionem
operatur, velut in semine contineri. Neque ullam tam exotico errori Augustinus loco citato, ut jam vidimus, praebuit occaesionem ha Nihil amplius reperio in eo, quod sequitur lib. de Spiritu, & lit. cap. a P.M Ideo quippe proponitur justitia legis ...,, ut, cum quisque infirmitatem suam co-,, gnoverit, non per suas vires, neque peris literam ipsius legis , quod fieri non po-,, test; sed per fidem concilians justificas, torem, perveniat, & faciat, & vivat, in D ea (lege ; opus enim, quod qui fecerit, , , vivet in eo, non fit nisi a justificato . Ju-,, stificatio autem ex fide impetratur ,, Sed quid dicit e prope te est verbum in M ore tuo, & in corde tuo et hoc est, inquit, M verbum fidei, quod praedicamus; quia siri confitearis in ore tuo , quia Dominus est , , Iesus , & credideris in corde tuo , quiae,, Deus illum suscitavit a mortuis, salvus,, eris . . . fide igitur Jesu Christi impetra-,, mus salutem, & quantum in nobis in-,, choatur in re,& quantum perficienda exta pectatur in spe . omnis enim, qui invo-M caverit nomen Domini, salvus erit. Augustini sententiam describo liber lius, quam .ab adversariis intorqueatur, uelector dispiciat, num saltem in circumstantiis quidpiam sit, quod alterutri suffragetur errori, quem in damnato articuIo compre
324쪽
hensum exhibui, & convici saepius. Nulla autem hic pro Quesnello suppetiarum species. Fatemur hominem non suis viribus, neque virtute legis ad justitiam pervenire, sed persidem; verum non propterea in de tamquam semine omnia alia fatalis media continentur; non enim ex hoc semine pullulare potest omnis necessaria ad fidem , camque praeveniens gratia, sive, ut Tridentinum can. 3. sess. 6. loquitur, praeveniens Spiritus Sancti inspiratio, ct adjutorium, ut homo
credere possit sicut oportet. Et, quamvis e Iesu Chrisi impetremus salutem, & omnis,
qui invocaverit nomen Domini, salvus fiat, intelligendo fidem vivam, & invocationem Domini ex fide per dilectionem operante ;non tamen leviter supponendum est, sed solida ratione, vel aut horitate ab adversariis probandum, quod irrito tentaverint labore, fidem divinam, & supernaturalem
nunquam existere , nisi sit viva, cum amoreaacipue siducia iustificans . oppositum ex ipso
ostendimus Augustino cap. superiore, & antea ex Tridentini Concilii sessit; . canone et g. atque ex Alexandri VIII. definitione contra Propositiones 3I. Prop. I a. Detegenda hic Hexaptorum perfidi , , quod illud Iustificatio . . . ex fide impetratur, sic vertant Gallice : la just atton de I homme es toute renfermee dans Iasi . Quasi Augustinus diceret: justificatio hominis tota comprehenditur in e . Sententia Augustini agit de operibus ad justitiam disponentibus, quae per fidem impetrantur , atque ita patet, fide esse posteriora et versio autem impetrationem supprimit, nullo relicto indicio, ex quo colligi valeat, de operibus tantum fidem sequentibus sermonem esse . Fingit itaque,justificationem hominis totam fide contineri, ut sali Em rudioribus persu deat, totum iustificationis negotium, omnia salutis media in fide, velut in semine comprehendi. Sic nempe fides erit prima gratia ; quae cum in hominis potestate non sit, ita neque fides libera crit, neque justificatio . Art.2 T. Fides es prima gratia, Ofons
omnium aliarum. Art.28. Prima gratia quam Deus concedit peccatori, est peccatorum rem
sto Hine collige ab istiusmodi fallacium
Scriptionum, & versionum lectione aut catholicis penitus abstinendum esse, aut in ea, si necessitas postulet, circumspectione , &solicitudine maxima , velut in terris hostilibus versandum . Suspecta autem semperversio gallica habenda est, nisi quam a prohatis authoribus profectam noveris, aut cum latinis vocibus contuleris studiose . consitutio Theo propugn. Tom.IL Ne mihi quidem lubet nequitias versionis elaellianae, & Hexaptorum singulas excutere; sed cum propositus mihi seopus sit defensio Constitutionis , praecipua cura est,
Patres, ad quos provocamur, attentius inspicere, eorumque textus genuinos cum definitione Pontificia consentientes osten
Augustino Discipulum iungunt Adversarii S. Prosperum dicentem carmine de ingratis cap. I 6.
Omne etenim probitatis opus, ni femine Mera oritur ei, peccatum es , inque reatum
Vertitur, erilis eumulat i gloria poenam E quibus versibus petitum pro damnato armticulo argumentum, quacumquet parte acceperis , ineptissimum est, ut mox palam faciam . Dissimulare interea possem, tanquam ad praesentem minime pertinens quaestionem, quod ex Prosperi verbis conantur adversarii educere; videlicet omnia opera
sine fide Theologica esse peccata; quod quidem plurimis a me omnis generis argumentis alias de falsitate apertissima, de non
uno amata anathemate convicitum cst comtra Propositionem 38. , & sequentes usque ad et . , posteriorem poti is mum , ubi toto cap. s. S. Prosperum ab illo errore vindicavi .
Sussiciat hie responsio Bellarmini lib. s.
de gratia, & libero arbitrio cap. t I. ad similem Augustini sententiam de operibus infidelium, de quibus agit & Prosper. MDam- nat rectissimo Augustinus illa opera in-- fidelium, quae ad malum ab eis refere-M bantur et &, quoniam talia erant fere om-- nia , quae ab illis fiebant, ut ipse idem si dicit in libro de Spiritu, & Iitera cap. II.,, ideo simpliciter omnia opera infidelium M peccata fuisse dicit, tribuens omnibus, is quod maximae parti conveniebat, & me-M rito reprehendit Iulianum, qui posse infi-,, deles viribus naturae praecepta omni L. ,, moralia servare, & sine peccato vivere , M temere asserebat,,. Ita fit, ut studio impugnandae haereseos in errorem priori contrarium quis declinare aliquando videatur, ut Augustino contigit quando Manichaeos subversores libertatis, & Pelagianos ejus extra veritatis limitem assertores, scriptis acerrimis insectatus est.
Usum porro tribuendi aliquid omnibus, quod plerisque convenit, familiarem etiam Scripturis Sacris exhibet Bellarminus lib.
citato, cap. Io. contra secundum Argumem
tum Calvini. Quamquam, & ipsum Prosperum certissime agnoscentem opera innocua,
325쪽
6i o Constitutio UNIGENirus propugnata 6 II
heologica eliciantur, habemus lib. contra collatorem cap. 26. In natura (inquit hu- mana, cujus creator est Deus, etiantia M post praevaricationem manet substantia, is manet forma, manet vita, de sensus, de ra-M tio, caeteraque corporis, atque animi b D na, quae etiam malis, vitiosisque non de-,, sunt. Sed non in illis veri boni perce-M ptio est , quae mortalem vitam honestare,, possunt; aeternam conferre non possunt,, . In quem locum sic iterum Bellarminus lib. s. de gratia , de libero arbitrio cap. v. monetro ora illud HoNrsTARE ; non enim peccata, sed PM uirtutes vitam no ram honestare possunt Denique licet error ab adversariis Prospero attributus,& iterato saepius prostratus
anathemate,supponeretur consentaneus ve
ritati, omnia opera sine fide theologica esse peccata; quid inde eliceretur subsidii prostabiliendis erroribus geminis praesenti articulo ia. temere, ac stolide enuntiatis e Non enim ex eo, quod omnia ante fidem opera supposueris peccata esse, umquam conficies, nullum dari gratiae auxilium fidei praevium, de ad eam excitans, quod proinde non contineatur in fide, & tamen inter salutis media in adultis primum est, & maxime necessarium , ut a Tridentino Concilio vidimus definitum se si .6. can. 3. Neque ex eodem supposito sequitur. fidem numquam esse absque amore, Osiducia, qui alter damnati articuli error est , etiam Tridentino profligatus anathemate se C. 6. can. 28. S. Prospero ab adversariis comes iungitur alter Augustini discipulus S. Fulgentius lib. de Incarnatione, & gratia cap. iv. dicens :,, Qtiibusdam vero ex illa lucis for-M matione laudabili, ad vituperabilem, M tenebrarum informitatem relapsis, af M eium piae mentis ostendens, ita loquitur; M Filioli, quos iterum parturio, donec forisse metur Christus in vobis. Quomodo au-,, tem in suis Christus formari potest, nisi se quomodo in eis inhabitare incipit, id est,
,, per fidem. Dum ergo ecformamur, re- , , novamur ; & in eo, quo renovamur, vivisi ficam urs,
Quod Christus inhabitet corda per fidem vivam , catholicis indubitatum est ised quod nulla fidem praeveniat gratia, atque ita in fide velut in semine,contineantur omnia salutis media , Quesnelli, & Sociorum ejus novaturientium commentum est,
nullo reperto sive in Fulgentio, sive in aliis Patribus vestigio . Fidem autem, per quam Christus habitat in cordibus nostris , non esse sine spc , & charitate, omnis confitetur non solum theologus, sed vel primis institutus fidei rudimentis puer . Sed Christus e Petri corde negationis crimine tantisper expulsus, fidem ei tamen reliquit veluti vitae recuperandae semen, de dispositionem reducendae charitati nece Cariam. Videmus itaque in Petro, de caeteris inter fideles peccatoribus, habitum fidei, etiam ejus adius, sine charitate ; quibus quidem actibus peccatoris animus disponitur ad recipiendam cum charitate justitiam ; sed interiin, ut dixi, actus fidei sine amore sunt, neque comis plerauntur in se omnia ad salutem media, inter quae ab omnibus cum Tridentino catholicis, numerantur praevia, & necessaria ad credendum auxilia coelestis gratiae, ex Christi meritis concedendae.
Eripiuntur adversariis quae firmanda
potissimum parti posteriori Propositio
nis s2. adducunt e Patribus testimonia .i Tobum perfidiae specimen praebetis Augustiniani textus in linguam
1 Gallicam conversio r Epist. Illo. num. . ad Consentium ait Sanctus i Pia Adei 3 pe, O sive charitate esse non vult ; sic
igitur, homo eliae debet credere quod nondum videt, ut visionem e speret, ct amet. Hex
apta illud pia et pia spe, cistia charitate
esse non vult, sic Ganlice reddunt. La sistate , O salutatre ne ab Fe potnt sam Op rance, O ans charsed , quasi idem sit esse non vult, & nonsubsimi. Passio sanctilliina , &caetera Christi merita non volunt ullius damnationem: mandata Dei non volunt transgressionem et gratia non vult, ut sibi resistatur. Qitis autem ferat istiusmodi tran lationem vernaculam, quae significet Passionem, & merita Christi cum damnatione ullius hominis non subsistere, neque Dei mam datum cum transgressione, aut gratiam cum resistentia voluntatis 3 Iansentanam quidem haeresim versiones istiusnodi nequissimae iuvarent; sed Calbini, quam Augustini discipulis digniores sunt. Pia des indubio sino spe , & charitate
esse non vult: ea est Dei illam largientis intentio atque ipsius pie fidei propensio quodammodo innata. Quae dispositio non suum effectum; quod medium non desideret suum finem e Christi Passio, de quaelibet alia Setrvatoris merita pro redemptione, de salute omnium oblata, in plerisque hominibus de
326쪽
6ia Pars II. Propos LII. Cap. V. 6 is
stituuntur effectu . De Deo Sacra Eloquia
testantur di aeuoniam non volam iniquitatem tu es: Non viat perire animam: Notens aliquor perire, sed omnes ad poenitentiam reverti rNumquid voluntatis mea es mors impii, cinora ut convertatur a viis suis ,revisat emti mortem impii Oc. attamen cum plurium impiorum obduratione, & interitu non desinit Deus, & eius misericordia subsustere. Patentissimum igitur inter non velle
quidpiam, & sino eo nonsub ere discrimen est et neque adeo hebetes Que melliani sunt, ut id non perspiciant ; sed quomodo absque
istiusmodi fraudibus nova secta contra Dei Ecclesiam, quae columna, & firmament vim, veritatis est, se praevalituram eonfideret ὶSic quidem pia fides sinb amore, & fiducia subsistere potest; sed non sino dolis, de me daeiis Iansenismus. a Idem Sanctus Doctor in Enchiridio ad Laurentium eap. 8. itaque (inquit
Hes S matarum rerum, O bonarum s quia in bona ereduntur, O mala , O hoe side bo-Ra, Non mala .... nee amor stis spe est, nec e amore Dei; neque utrumque e . Amorem non esse sino spe, inter nos & adversarios convenit; in spe quoque aliquem Dei amorem, sed non necessario qualem adversarii statuunt, fatemur . Contenti scilicet sumus eo, quem nobis tradit Sanctissimus Augustini discipulus, & interpres securissimus Franciscus Salesius in scriptis coeleni doctrina refertis, ipsius iudicio Ecclesiae. Lib. itaque a. de amore cap. I. cui titulus est,fiuod amor seisit valde boreus irat imperia fectui, ait: se Amor, quem in spe exerce- D mus,Theotime, tendit quidem in Deum i,, sed ad nos revertitur ; spectat divinam, ,, bonitatem, sed cum respectu ad nostramis utilitatem; tendit ad supremam perfe-M Chionem , sed respicit nostram satisfa-,, ctionem et id est, non transfert nos ad ,, Deum, qua Deus in semetipso summo M bonus est; sed qua summh bonus nobis.,, Amor igitur ille, quem vocamus spem , H est amor concupiscentiae ; sed conc M piscentiae sanctae, & bene ordinatae, per H quem non trahimus Deum ad nos; sed H ei nos iungimus, ut finali nostrae felicita-,, ti. Cur igitur, Theotime, amamus Deum,, hoc amore concupiscentiae e Quia est bos, niam nostrum. Sed cur amamus summδ e Quia ille est summum bonum nostrum .,, Porro quando dico, summ3 1 nobis ama ,, ri, non dico, eum a nobis amari, respectus, amoris maximi; nam supremus amor non
H est nisi in charitate; amor aurem, qui est , , in spe, est imperfectus, eo quod non ten- Consitutio Theo propugn. Tom. II. A dat ad eius infinitam bonitatem , qua ta-- lis est in se ipsa.
Quod Augustinus addit, utrumqt e,
spem videlicet, & amorem, sita e esse, quis negat 3 Non de hoc praesens disceptatio est i sed an fides Divina , & supernaturalis existere nequeat sine amore, seu charitate, , ducia. Istud Patrum testimoniis firmandum est; si contra veritatem stabiliti falsitas valeat. Augustinum damnato articulo contrarium ostendi compluribus,&clatissimis S. Doctoris textibus, quos nulla nobis umquam adversantium sophismata
extorquebunt .s Tres Augustino discipulos maximos addunt Hexapta Fulgentium, Bernardum, &Aquinatem: E quibus ita Prior in a. libro
ad Monimum cap. s. Simon magus ere dit, ct Baptismi Saeramentum accepit; nam ct Dae mones dum credant, , contremiscuret, via
dentur Sahere Mem; sed nihil eis prodest;
quia non haberet charitatem. Et paulo inferius di His igitur demo ratur indi iis, ibi GD Spiritum Sanctum , ubi es is praecep i, hoces Maritas. . . ubi autem eum side charitarnon est , quacumque dona Spiritu Sancti esse
posse 1 ipsum vero Spiritum Sanctum esse non possis
omnis praedicatio Euangelii, omnes illustrationes intellectus, excitationes vomluntatis, omnia Sacramenta, omnis Christi passio, omnia Christi merita nihil prosunt obstinatis in malitia, repudiantibus Sacramenta, repellentibus omnes illustrationes, excitationes, omnia Divinae gratiae auxilia; non tamen ideo desinunt ea omnia esse in se sancta, & Divinae miseri eordiae pretiosissim munera , peridonea ad consequendam justitiam, & beatitudinem media . Sic & fides,& praeviae ad eam gratiae optima sani cons quendaesalutis media, etsi charitatem, & caetera Dei praecepta reiicientibus nihil ad perfectum bonum , qui finis ultimus , &aeterna felicitas est, profutura sint, non aliquo bonorum illorum vitio , aut defectu ;sed humanae pervicacia voluntatis. Eam ob causam non profuit Simoni Mago fides, neque Baptismatis Sacramentum ; quia fidei; & baptismo jungere noluit veram poemnitentiam, & charitatem; sed non propterea negandum est , fidem , & quamlibet ad eam concessam coelitus illustrationem,excitationemque, uti& aquam Baptismatis fui se vera salutis media , etsi dolosus hypocritae animus reddiderit inutilia: ad sanctitatem scilicet, & salutem .
Daemonum fides, neque laudabilis in ipsis est, neque ex gratia, neque ad b num
327쪽
6I Constitutio UNio ENirus propugnata 6 Is
num ipsis utile a Deo conceditur; sed mero naturalis, invita, & signis evidentibus extorta . Non ita fides viatorum hominum , etiam informis, & expers amoris, atque actae . Adversarii miseros peccatores omnibus prorsus destituunt salutis mediis, duin omnia concludunt in fide , non qualicumque, sed ea, qua non es absque amore, ct ducia ; ubi amoris nomine non alius ab istis intelligitur, quam justificans, sue , ut Propositio q*. enuntiat, amor, qui omnia agit
propter Deum , quemque Deus remuneratur ,
di sine quo omnis alius amor sit malus. Privati omnibus salutis mediis, neque orar Deum possitnt, neque eleemosynam dare, neque jejunare, aut aliud quodcumquo exercere pietatis opus, quo Dei misericordiam, & gratiam poenitentiae implorare
utiliter possint; sed abstinentes ab omni opere ( alias omni opere peccaturi jubentur expectare desides, donec ultro Deus ipsis, absque ulla praevia dispositione, aut praeparatione, iustificationem forsitan infundere dignabitur ; quia juxta est.28. Prima gratia, quam Deus concedit Peccatori, esspeccatorum remissio: Et juxta arta praesentem est fides, spes, charitas; sive, ut articuli verbis utar, fides non absque amore, o siducia: quorum aliquid quoties defuerit, desunt omnia salutit media sive remota, sive propinqua, Haec nos attente meditari iubet in suis Christianis meditationibus Quem ellus, istud
vocat Moralis Euangelica compendium . Nos
verius dicemus compendium iniquitatis, impoenitentiae fomitem, & omnis boni operis in peccatoribus impedimentum. x Remotissimus a tam pernicioso errore fuit Mellifluus, cujus objicitur Sermo secundus de Paschate, ubi initio dicitur.
Postqua fides nostra mortua est,quodam-ri modo Christus mortuus est in nobis.Por- , , ro fidei vitam opera attestantur . . . Sicut di, enim corporis hujus vitam ex motu suo
si dignoscimus , ita & fidei vitam ex operi-,, bus bonis . Itaque vita quidem corpo-,, ris est anima, per quam movetur, de sen-- tit; vita vero fidei charitas; quia per H illam operatur,, . Similem de fide viva ,& mortua objectionem Calvinus pridem edidit, & hae ratione retudit Bellarminus lib. r. de justificatione cap. i s. ,, Fides dici-
D tur mortua, non quomodo homo diciturdi, mortuus, qui post mortem non est; Sed M quomodo corpus dicitur mortuum, quod
post mortem est, sed non vivit. Vita ,, enim non est de essentia fidei, quemad-M modum est de essentia hominis; sed peris metaphoram dicitur fides viva, elim opes, ratur; mortua, cum non operatur; sicut
se etiam aqua dicitur viva, quae continuo, , fluit, ut in fonte, & fluviis; mortua, quae M non movetur, ut in stagnis, & paludi-M bus, cum tamen utraque vere, proprie-- que sit aqua,, . Praeterea neque aqua, quae in stagnis, de paludibus est , adeo sine motu est, ut nota subinde ventorum flatibus agitetur: Sic neque fides in peccatoribus adco semper otiosa est, ut, aspirante Spiritus Sancti aura, non aliquando excitetur, & tum fidei, tum tumoris, & aliarum virtutum moralium actus
non eliciat. Qui quidem ipsi actus mortui
sunt hoc sensu, quod omni careant merito, neque peccatorem Deo reconcilient; ad justificationem tamen alii propinquius, alii remotius disponunt; atque ea est catholicorum omnium in Scripturis, & traditione Patrum, maxime Augustini, & Tridentino Concilio fundatissima doctrina, ut contra tot de charitate articulos, a quadragesimo quarto ad praesentem usque demonstra
Et quidem ad Scripturas quod attinet,
monet Apostolus Hebraeos cap. I. Accede
tem ad Deum oportet credere, quia est, erisquirentibus se remunerator sit; ubi fides hactenus in credente mortua est , quia dum ad Deum tantum credendo acceditur, nondum is charitate possidetur . Etsi autem iudes illa adhue mortua sit; non tamen inutialis ; sed mediu in est ad justitiam, & salutem
necessari uinet ubi ante amorem, de fiduciam , adeoque ante fidei cum amore , de fiducia conjunctionem, fides aliqua utilis deprehenditur; quae cum hominem ad amorem, & justitiam praeparet, non est cur e num mero mediorum ad talutem quomodocumque disponentium excludatur. 6 Nonne etiam Sacri Scripturarum Codices pleni sunt increpationibus peccatorum, dehortationibus ad poenitentiam
Nihil autem his inutilius est , nihil magis
indignum divina Sapientia, quam toties r petitis monitis , minis, ac praeceptis stim lare homines ad ea, quae in illorum nullatenus posita sunt arbitrio, ut non est salutaris poenitentia, vel ullius observatio praecepti juxta adversarios . Constans enim omnium Catholicorum aequo,ac Iansen istarum sententia est, nihil boni salutiferi a nobis perfici, vel inchoari, vel desiderari truci uos e posse sine gratia . Primam quoque gratiam non pendore ab electione nostra, solo refragante Pelagio , omnes consensu unanimi fatemur . Si
328쪽
6i 6 Pars II. Propos LII. Cap. V. 6i
nunc elaello, &eius sociis juxta art. 2 g.
credimus, primam gratiam, quam Deur concerit peccatori, esepeccatorum remissionem , quae libertas peccatoribus ad conversionem est e Nonne eam a Deo desides expectare poterunt, abiecta omni praeparationis,& bonorum actuum solicitudine e Sed cur ad articulum praeteritum, de toties superius protritum recurro e Idem prorsus venenum novitas praesens s t. complectitur, hoc solo
discrimine, quod prior brevius, & apertius, posterior verbosius, de quaesitis ambagibus
in eandem collim et perniciem . Si enim omnia alia salutis media continentur inside,tamquam iusso germine, Ssemine, ac proinde
nullum salutis medium, nulla gratia est ante fidem, confirmatur articuli a T. error, Sisi es prima gratia et cumque haec fides non sit absque amore, & fiducia, per praesentem articulum, si amoris nomine intelligas justificantem( qui sensus Que elli est sive, ut
Propositio . explicat,amorem,qui omnia
agit propter Deum, quemque Deus remu eratur ; nullus intelligi potest conatus peccam toris ad poenitentiam , de iustificationem magis, quam ad primam gratiam : atque ita peccatoribus prorsus inutilia. & ridicula
redduntur omnia Scripturarum monita ad Corum penitentiam. Nec magis utiles erunt lucrepaetiones, minae omnes, & promissa ad persuadendam impoenitentibus conversionem . Talibus tamen incitamentis non solum Scripturae, & Patrum referta sunt volumina ; sed pulpita concionantium omnia ineunctis Christiani orbis Ecclesiis personant.
Ex Concilio Tridentino juxta Quesnelli
articulum expungere oportebit sess. 6.cap.6.
de modo praeparationis ad iustificationem ,& fesL. I . cap. . ubi de actibus ad contritionem concurrentibus; praesertim quidquid de attritione ad justitiam extra Sacra mentum non sufficiente traditur. Impossibilis enim peccatoribus redditur omnis
istiusmodi dispositio libera, quando prima gratia est justificatio, nullo existente salutis
medio extra fidem, quae de necessario prima gratia sit, & iuxta Art.ag. peccatorum remissio; sive,quod significatur in praesenti articulo, non sit a que amore , Osducia ; amore, inquam, iustificante. Unicus enim amor bonus, unicus non malus est , qui omnia agit
propter Deum, quemque Deur remuneratur , juxta art. q.
et Denique cum Doctorem Mellissuum
adversarii audeant erroris tam horridi, de perniciosi suffragatorem fingere, non solum
ab hoc Sanctus ille perspicuh vindicandus est, sed ei opponendus etiam directissime .
Praestat illud abunde sermo g. de timore iubi prius rejicit mundanam formidinem , ,
quae, ne adeatur periculum amittendi bona temporalia , peccatum suadet. At, inquit Bernardus , , , Secundus timor est servilis , , , ut ait Beatus Augustinus , cum timoro,, gehennae homo recedit a peccato, & om- nia bona, quae facit, non timore amitte
,, di bonum, quod non amat; sed timor si patiendi malum, quod formidat, facit.,, Ille non timet perdere amplexus pul-,, cherrimi Sponsi; sed timet, ne mittatur H in poenas inferni .... Bonus est iste ser-,, vilis timor, de utilis, licet insufficiens, &,, imperfectus, per quem crescit paulatim ,, consuetudo iustitiae Timoc prius,, venit in corde hominis, ut praepareturis locus charitati timor prius intratis in mentem hominis, de post timorem chata ritas et ideo intrat timor, ut introducat, , charitatem .
Ex tam salutifero Melliflui Doctoris monito fructus nobis suavissimi contra novitatem horridam colligendi sunt. Si timore servili gehennae, Augustino, de Bernaedo testibus, recedatur a peccato, & omnia bona, quae tunc facit homo, non timore
faciat amittendi bonum, quod non amat; sed timore patiendi malum,quod formidati edita cant nobis adgersarii, sitne timor iste ex gratiae auxilio, an solis naturae viribus e Posterius Pelagianum est . Si autem prioris assertio omnibus Catholicis necessaria, &adversariis inevitabilis est, habetur aliquod salutis medium absque amore ; nam in Melis liflui textu elatissim b indicatur amoris abissentia, ad quem timore via sternitur. Prae paratio autem ista non est sine fide et ex qua timor gehennae nascitur: de, quamvis destituta charitate supponatur mortua . non tamen penitus absque actione est, timorem, efficiens, etiam bonum, Se utilem ad reprimendas, de superandas carnis illecebras, ad vitanda nova crimina, ad consuetudinem introducendam bonorum operum , ipsam denique charitatem . operatur itaque fides
aliquando etiam absque dilectione, dum ad eam, ut ex Bernardo discimus,servili formidine disponit. 8 Rursus si homo, etsi non timens perdere amplexus pulcherrimi Sponsi i sed ne
mittatur in poenas inferni, non sind fructu metuat , licet timor ad iustificationem non sufficiens, de imperfectus, charitatem neque praeviam habeat, neque comitem ; sed emianus serviat introducendae ; non adeo fides mortua est, ut nihil pariat boni operis ad charitatem , de justitiam praeparantis . PI
329쪽
618 Constitutio UNIGENIT Us propugnata 6I O
ribus Bernardi testimoniis , in eandem convenientibus sententiam, producendis supersedeo, qualia habentur Sermone I. & t. Dominicae i. post octavam Epiphaniaei Sermone 16. in Cantica et Serm. de diversis a sectionibus Anim aer Serm. de primordiis, mediis , novissimis ad illud Eccles. cap. . In omnibus operibus tuis memorare novissima tua. Et tractatu de Praecepto, & dispensatione
Sed opus non est tot citationibus , ubi in una habetur tam dilucidE tradita, & toties inculcata catholica veritas, ut non nisi voluntaria caecitate, & diabolicae simili pertinacia possit Mellifluus in damnati erroris subsidium advocari. Idem mox statues Lector de Mente Doctoris Angelici.
Detegitur Hexaptorum perfidia in allegando S. Thoma, qui Ur a Collatore inanis me imploratur. et g Amosa Hexapta impudenti, & solis
digno haereticis mendacio Doctoa rem Angelicum damnati articuli approbatorem statuunt ex eo, quod asserat a. a. q. s. art. a. ad 2. ,, Fides, quae est do-di, num gratiae, inclinat hominem ad cre-,, dendum, secundum aliquem assectum bo-M ni, etiamsi sit informisi unde fides, quae se est in Daemonibus, non est donum gra-,, tiae ; sed magis coguntur ad credendums, ex perspicacitate naturalis intellectus.
Cum hac Angelici sententia quisquis
contulerit damnatum articulum, certus sum, quod, si intellectum novitatis insania praeoccupatum non attulerit, miraturus sit
objectionis ineptias . si autem & verba Angelici cum versione gallica corruptissima composuerit, detestabitur perfidiam. Ipsa itaque versio audiaturi Lasi, qui es un don
nnotat grand selon que Iasi est plus ou motas parsite. Quae latine sic sonant: Fidei, quae
es donum gratiae, inspirat homini amorem erga Deum, dum eum inducit ad credendum, quod ei revelat. His amor si major, aut minor, fecundum quod fide; magis, minis e perfecta est. Ubi si quatuor prima verba Exceperis, non apparet , quid simile habeat ista Hexa-plorum relatio cum sententia Aquinatis. Et quidem de A Mox erga DruM, quem majoribus notant characteribus , tamquam in quo robur argumenti praecipuum sit, nulla conspicitur in textu Angeliei mentio; sed de aliquo assectu honi. Quia, cum actus fidei propter obscuritatem objecti sit arduus, eget imperio voluntatis , quae non fertur nisi in bonum; sive sub boni ratione propositum.
1 Ita S. Doctor in Epistolae ad Heb.
cap. XI. lectione a. M Verum , & bonum , is etsi in se considerata convertantur quan-,, tum ad supposita; tamen in quantum H disserunt ratione, diverso ordine se ha-,, hent ad invicem; quia de verum est quodsi dam bonum, & bonum est quoddam ve- rum i Et similiter intellectus, de volun- , , tas, quae distinguuntur penhs distinctio-M nem veri, & boni, habent inter se dive ,, sum ordinem. In quantum enim inteIle- , , ctus apprehendit veritatem, & quidquid si in ipsa continetur, se verum est quotata dam bonum, & sic est bonum sub vero . , , Sed in quantum voIuntas movet, sic ve-,, rum est sub bono. In ordine ergo co-M gnoscendi, intellectus est prior; sed in M ordine movendi, voluntas est prior; quia ,, ergo intellectus movetur ad actum fidei,, ex imperio voluntatis, ut dictum est, in si ordine movendi voluntas est prior,, . Ubi ad credendum requiritur in nobis imis perium voluntatis, atque haec fertur in objectum suum ab intellectu propositum sub ratione boni; cum autem ad hoc imperium inclinetur animus supernaturali auxiIios eundum affectum boni( honesti, & laudabilis rectissime discrevit Angelicus Christianam fidem a fide Daemonum, quorum inteIIectus evidentia signorum convincitur, ut voluntas assensum impedire nequeat, aut stab eo imperando continere. Titulus nempe articuli est, trum in D mohibui sit es. Sic autem Angelicus resolviti se Intellectus credentis assentit rei,, creditae, non quia ipsam videt, vel secun-
dum se, vel per resolutionem ad primata principia per se visa; sed quia convinciis,, tur per aut horitatem Divinam assentire,, his, quae non videt, & propter imperium ,, voluntatis moventis intellectum . Quod ,, autem voluntas moveat intellectum ad D assentiendum , potest contingere ex du ,, bus et uno modo ex ordine voluntatis adri bonum i & sic credere est actus laudabita lis et alio modo, quia intellectus convinci-M tur ad hoc, quod judicet esse eredendum ,, his, quae dicuntur; licet non convinca-,, tur per evidentiam rei. . . . dicendum est
,, ergo, quod in fidelibus Christi laudat ueta fides secundum primum modum i &
330쪽
6ao Pars II. Propo L LII. Cap. VI. 6 al
ia cundum hoc non est in Daemonibus i sedri solum secundo modo; vident enim multa ,, ta manifesta indicia,ex quibus percipiunt,, doctrinam Ecclesiae a Deo esse . quamvis se ipsi res ipsas, quas Ecclesia docet, non
,, videant; puta Deum esse trinum,& unum,
,, vel aliquid hujusmodi.s Ad hoc igitur compendium tota rem ducitur resolutio , & totius Doctrina articuli, quod, quamvis in Daemonibus ea fides non sit ex imperio voluntatis liberae, & inhonum laudabile tendentis per inclinationem divinae gratiae ; sit tamen coacta quaedam fides, qua ex naturali sua perspicacitate, & signorum evidentia doctrinam Ecclesiae a Deo profectam esse credere coguntur . verum neque in responsione ad Peundum ab Hexaptis citata , neque in tota Resolutione, neque in toto articulo verbum est de Mox t erga DruM , qui tanta confidentia ab adversario iactatur , de quasi pondus maximum argumeto faciat, grandibus exprimitur characteribus, qui neque oculos fugere valeant, neque levi, velut desultorio, transitu Praeteriri et non plus itaque momenti habet objectio, non plus meretur fidei, quam splendidissimum , de patens mendacium .
Non tamen hic limites sibi figit adversarii perfidia . In Angelici textu reticet Fidei circumstantiam , etiamsi sit informis.
Hac nempe circumstantia non solum tota
argumenti nobis oppositi machina confringitur; sed etiam pluribus Quesnelli Propositionibus inspersa novitas confutatur. Si enim ei, quae est donum eratiae, sit aliquando informis, ubi de actu fidei sermo est, evidens est, quod prima gratia, quam DeuIconcedit peccatori, non sit peccatorum remisso. Art. 28. Nam gratia ad fidem excitans, reconciliasset modo hominem Deo; unde, restituta Dei amicitiae, atque ita reddita animae vita, non esset, cur subsequens fides diceretur mortua, ct informis. Praeterea si et informis possit esse donum gratia , non igitur omnis actio peccatum est, quae non
nocitur ex amore Dei in corde preciatoris non ampliut regnante, sive ex amore Dei, qui omnia agit propter Deum , quemque Deus remu-aeeratur, ut asseritur articulo s. & s. Co
ruit quoque articulus s T. Totum deest pee-eatori, quando ei deest spes; ct non est spes iis Deo, ubi non est amor Dei. 3 8. Nec Deus est , nee religio, ubi non es thiaritas. Denique ipse destruitur articulus S a.
Si enim eae ivformit sit donum gratia , igitur fides supernaturalis , & quae est donuimgratiae , potest esse sino amore, ut hie intelligitur, justificante, sive ut art. q. explicat,
ex amore, qui omnia agit propter Deum, quemque Deus remaneratur. Ipsi itaque Angelici, ad quam provocamur , sententia sufficere adversario potuit, ut eodem ariet ,
quo Constitutionem Apostolicam concutere voluit, Quesnellianum articulum forti sime impetitum, deiectumque conspiceret. Conspexit indubio; ideoque ad corrupti nis turpissimae fallaciam sibi recurrendum existi inavit; in quo enim alio spes novatoribus esse potest contra Ecclesiam, & definitam a Sede Apostolica veritatem Collatio Propositionum eum quibusdam Sa-era Scriptura locis , ac Sanctorum Patrum te-
simoniis latine edita caret beneficio flexis
aptorum, quae singulari arte , & quasi privilegio versionis Gallicae, quemlibet fero
Latini idiomatis textum, quantumvis oppositum novitati, in eandem facito converistunt sententiam . Conspicatus igitur Collator, non posse hunc Angelici textum sibi csse usui, cum tamen Doctoris tanti aut horitate Quesnellum penitus destitui nollet, ex Sancti commentario in epistolam ad Hebraeos cap. L I. v. X. hanc decerpendam censuit laciniame Fides ordinatur ad ressperandas quasi quoddam inchoatiratim, in quo totum quasi essentialiter continetur,sicut conclusionea in principiis . Quas sibi Collator ex brevitate tene
bras speravit, facit E dispellet Angelicus,
modo se explicans audiatur. Fides, inquit,n ra est, ut credamas , quod beati videburet , , 'uentur Deo . Et ideo, si volamus ad hae pervereire, oportet,vi credamus principia ius
evelliouit : edi hac sunt articuli sidei, qui
continent totam summam hujus scientia ; quia beatos nos facit u o Dei trini, O uuluae t oebie est unus articulus. UAEde hoc credimur ; Oideo dicit substantia rerum serandarum is . I. Cor. t 3. Videmur nunc persecutum , ct iuanigmate et tunc autem facie adfaciem , qua die te Ture erimus beati, quando videbimus facie ad fariem illud, quod nunc videmus insecuti, O in enigmate . In his ergo verbis
enditur ordo actus ei ad em; quia siderordinatur ad res sperandas, quasi quoddam inchoativum , in quo totum quasi esseretia tercontinetur sicut conclusiones in principiis .
Ex tota Angelici oratione liquet, fidem statui velut inchoativum totius ordinis, quo ad finem ultimum, quae Dei visio est, perveniatur: ubi fides quidem est primus actus noster in illo ordine ; sed nullum ibi verbum est de praerequisitis ad fidem dispositionibus. Praemitti scilicet debet annuntiatio, quia fides iuxa Apostolum est ex audia tu ; neque audire sufficit; sed illustrari deis