장음표시 사용
331쪽
het divina gratia intellectus, & excitari voluntas , ut ad credendum animus disponatur . De praerequisitorum, inquam, ad fidem ordine nulla in Angelici textu fit mentio. Sunt tamen illa adultis prorsus necessaria salutis media .s Quapropter tota Aquinatis oratio nihil penitus Quesnellianum articulum juvare potest, asserentem , quod omnia litati media inside, tamquam suo semine contineam tur . Quomodo enim in fide tamquam ii talamine contineri possiunt, ipsam fidem necessario praecedentia e Semen causa subsequentium est et priorum illud causam fingere, error est lumini naturae contrarius, & vela rusticis explodendus. Deinde quod ab Aquinate dicitur , Fidem ordinari ad res serandat , quasi quoddam inchoativum, in quo totum, quasissentialiter continetur, sicut cometasiones in principiti, verissimum est; videlicet,fidem ordinari ad res sperandas, visio- item Dei, & reliquam inde profluenter beatitudinis perfectionem . Haec omnia in fide veluti in quodam inchoativo, & semin continentur, sicut conclusiones in principiis. Quia fides , si modo ejus dictamina sequamur, non minus certo nos ad beatitudinem perducet, quam ex principiis scientiae legitima sequitur conclusio . At nonne male sana foret collectio; si quis inde statueret, omnem credentem esse ad beatitudinem , praedestinatum e Visionis beatificae consecutioncm absolute, & quasi essentialiter eontineri in fide, quasi quodam inchoativo totius, quod sunt resberanda , cum toto humanorum actuum ordine, quo ii Iarum obtinebitur possessio e Ita neque sequitur, cum fide, etsi quodam totius ordinis illius qua tachoativo, sive semine, semper conjunistum statim esse amorem,& fiduciam.Nam S Thomas loco superius citato agnoscit em informem , etiam quae est donum gratia. Et in . distinctione 6. quaest. I. ari. 3. q. r. ad s. Ad hoc, quod homo praeparet se ad gratiam in Baptismo percipiendam, praexigiatur et a sed non ebaritas, quia sufficit attriatio praecedens ; eis non si contritis. Idem de Sacramento poenitentiae tradit S. Doctor in . dist. II. q. s. art. i. q. I. in Resolutione. Ex ipso itaque Angelico, quem sibi adversarius finxerat suffragatorem, manifeste convincitur, quod fides divina , & supernaturalis possit esse absque amore . Eadem est ratio de fiducia, quae non minus quam dilectio fide posterior est.
Subdola Collatoris observatio refellitur.
i TUxta Collatorem ,, in fide non qua- se licumque vi sed tali, quae Cumari amore, & fiducia conjungitur, di-M cit author (Quesnellus velut in germis, ne, & semine omnia alia salutis media ,, contineri, quod verissimum esse, cuivis,, patebit rem paulo attentius considerantie si talis namque fides pio orate atqui ora-,, tionem piam,esse velut germen, & semen ,, omnium gratiarum, omniumque virtu-,, tum,quis neget, cum haec omnia orationes, impetrentur e Iam nec externa se Iutis,, media, qualia sunt Sacramentorum susce-,, ptio in Evangelio praescripta, & Ecclesia-,, stica praecepta, ullatenus excluduntur;
D quippe qui tali fide donatus cst , habet,, proculdubio propositum, ae voluntatem ,, saltom implicitam ea omnia peragendi, , , quae & Euangelium, & Ecclesia manda.,, verint. Itaque omnia in ejusmodi fido si includi, recte dicuntur ad eum feret mo-H dum, quo de vero recti amore pronuntiat,, S. Leo Magnus, eum insemetipso habere,, ct fomlicas authoritates, ct Canonicaris SanctioneT . Diceres Collatorem ex altero orbe huc recentissime advectum , & novorum, quae hie in dies procuduntur, dogmatum ignam rum, ne caeteros quidem inspexisse Que sine l-Ii articulos Constitutione UNIGENITUS condemnatos ; sed in solum s a. oculis leviter conjectis,supposuisse, eum miniis crudo,& minus rigidδ, quam verba in significatione obvia sonent, ab authore intellectum rea tamen calliditate eoncepta est observatio , ut, dum sensum tolerabilem videtur adscribere damnato articulo, nihil simul enuntiet pestiferae contrarium novitati; sed
venerem tegere, non tollere moliatur.
a Dissimulat scilicet, negari illic omnia salutis media ad fidem necessario praerequisita ; haec enim evidens est non in de tamquam in suo germine , o semine eontineaei a qui tamen sensus orationis proprius, LC-ctoris intellectui statim occurrit. Cum dicitur, omnia alia salutis media contineri in de, tamquam in semine , per alia media indicantur ea, quae ipsa fides non sunt. Ante hanc nullum agnoscitur ab authore salutis medium , quandoquidem quod fidei praevium est, nequit fidei effectus este, sive in ea veIut in semine contineri. Hunc autem
332쪽
6ro Pars II. Proposi LII. Cap. VII. 6 as
sensum non solum obvia hujus propositionis significatio manifeste praeseseri; sed de aliunde exploratissimum est, omnia gratiae auxilia, quae indubie inter salutis media sunt, Quesnello, & ejus sociis ante fidem penitus
Quid clarius Propositionibus tribus sequentibus in pr*senti Constitutione proscriptis e Prop. 26. Nulla dantur gratiae ante dem . et T. Fides es prima gratia, O fons omnium aliarum . a 8. Prima gratia, quam Deuteoncedis peccatori, es peccatorum rem Quanto molimine Arnaldus, Quem elli oraculum, contra Decretum Alexandri VIII. defendere ausus est propositionem s. inter gr. ab illo Pontifice condemnata se Pagani,. Iudaei, Haeretici, aliique hujus generis nullam omnino accipiunt a 'festi Christo induxum . Iadeoque hinc refra inferes, in illit esse voluntatem nudam, O inermem, e omni gratia sues cieistia Postquam Decretum illud atrocissimis contumeliis Iaceraverat Quesnellus prolixa epistola typis edita nomine Abbatiae ad quemdam Romana Curia Praelatum, Antonius Arnaldus, instigante Wallonio, grandiore contra illud opere invectus est; scilicet parte nona Di cultatum propositarum Domiano Ste aera, ubi pag. a I a. & sequentibus memoratae Propositionis s. censuram totis viribus, de calumniis aggreditur g Edisserat nobis etiam Collator, num fidem aliam Divinam, de supernaturalem Que ellus in suis propositionibus agnoscat, quam eam, qua cum amore, drsiducia conjungitur , ut proinde non de qualicumque fide vi sed de speciali illa asseruisse dicendus sit, quod in ea omnia salutis media contineantur tamquam insuo germin , Ofemine 3 Si Fideae sit prima gratia, ut a Que nello assertum vidimus Prop. et T. si O prima
gratia,quam Deus concedit peccatori,sit peceatorum remissio, quomodo in illo systemat fingi potest fides supernaturalis, quae Cum amore, de fiducia non conjungatur e An foris sit an fides aliqua mortua, de informis sino amore, de fiducia sit peccatorum remissio e Num Collator omnes esse caecos existimat, ut non videant Propositionem Quesnelli s.
Amore Dei in corde peccatorum non ampitur regnante, necesse es, ut in eo carnalis regnet cupiditas, omnesque actiones ejus corrumpat et Et si . Nonsunt nise duo amores, unde volitioneae, edi actiones omnes nostra nascuntur : amor Dei, qui omnia agit propter Deum, quemque Deus remuneratur ; O amor, quo nos imos, ac
mundum diligimur, qui quod ad Deum reserendu e non refert,c ropter hoc ipsumsii malus Conspicimus hic volitiones, de actiones Conclitutio Theu.propugn. Tom. ILex corrupta scaturigine trahentes vitium , quaecumque Dei amor non sunt; vel ex
amore illo regnante, de agente omnia propter Deum, quemque Deus remuneratur, non proveniunt . Ubinam igitur invenietur fides bona, de supernaturalis sine amore, dei quae hune iuxta resnellum semper comitetur, fiducia e Iino de iuxta omnes charitas sine spe, de fide non introducitur. Istius Quesnelliani sensus ignorantia condonari posset, ut supra indicaverania, homini huc ab antipodibus addecto; sed turpis simulatio est in Theologo, qui tantam sibi tribuit disputatorum dogmatum pertiatiam, ut supra centum Galliae Episcopos, totius Christiani orbis extra Galliam Theologos , dc supra ipsam Sedem Apostolicare
sapere praesumat, eamque de condemnatis perperam Io I. Propositionibus accusare .g Agnoscit quidem Quesnellus fidem aliquam sine amore, de fiducit; sed humanam diabolicae similem, de minime supernaturalem , minimh laudabilem et cupiditatis vero pravitate corruptam, ut traditur Propositionibus q . de S. Talis agnitio fidei sino charitate, de fiducia, minime a veneno
liberat Propositionem S a. ut ex tota hactenus contra eam dissertatione compertum
est; neque eam iustissimo subtrahit anath mali. Si enim nulla fides admittitur supernaturalis sine amore, de fiducia , idest, sinEeharitate justificante, qui apertus novi theologi sensus est, quid fiet Tridentinae sessionis 6. Canone r8. Si quis dixerit, amist a per peccatum gratia, ut e dem semper amitti: aut sidem,quae remanet, non esse veram dem , licti non sit viva ; aut eum, qui sidem sine charitate habet, non esse Chrisianum, auathema sit 8 Certum est, fidem humanam diabolicae similem, de cupiditatis vitio laborantem, non esse veram fidem , qua Christiani sumus,& ad charitatem, justitiamque disponimur . Si igitur inter eam illicitam, de aliam iustifieantem nulla agnoscitur fides supernaturalis media, hoc ipso via omnis praecluditur, qua Tridentinum anathema declineis
Neque ess igitur aliud Alexandri VIII.
contra Prop. I a. ex II. Quando in magnis peceatoribus desicit omnis amor, desicit etiam
est S, etiam in antur credere, non es det Divina; sed humana. Expungi pariter debebit, quod Tridentinum habet de di positionis ordine ad iustificationem sessione 6. cap. 6., de attritione sessi I . cap. . Accum traditione Patrum doctrina clarissimc
Doctoris Angelici, atque Ecclesiae unive sar. Quod in hac adversarios non compre R r lienet
333쪽
hendam, ignoscent ipsi, qui se aperto nimium sellismate, & haeres non una a totius Ecclesiae Pastore, & eum sequente grege fidelium separarunt. Sicut in Collatoris ad praesentem articulum Observatione detexi, & confutavi fallaciam i similem passim in caeteris ejus ad Propositiones alias Observationibus facile
Lector deprehendes ; si eas cum meis circa singulos articulos dissertationibus contuleis ris . De quo ne dubites, praeter jam exhibitum, & aliud datum ad praecedentem articulum, novum specimen accipe, quod praeteriveram, circa art. 8. Sic observatio nos monet ; H Uerissimum est, quod non aliud sinus,, quam tenebrae, quam aberratio sinh cha-,, ritate ; si charitatem cum Augustino i M te sumas, pro quolibet motu animi ad D fruendum Deo propter ipsum . nam nec fi-M des, si modo vera sit, ac distincta a fido
si Daemonum, tali motu caret; quippe piosi affectu in divinam fertur veritatem, qui si fidem habet Christianam , etiam infor-,, menia, atqui sine fide, saltem inchoata, nil ,, esse possumus, nisi tenebrae, aberratio , &M peccatum , ut ad hanc ipsam propositiori nem vidimus sat fuse ex Patribus .s Scimus, charitatis vocabulum subinde latius ab Augustino accipi pro omni bona voluntate, quae est ex gratia, qualem bonam voluntatem , atque eo sensu charitatem, agnovit in quibusdam infidelibus , ut in Assuero, ubi memorat furentem ejus animum, Esthere corruente,a Deo in mansuetudinem subito commutatum . Uerum ubi S. Doctor appellationem charitatis in latiore, & minus propria utitur significatione , non desunt circumstantiae, quae usum istum nominis a vulgari sensu translatum indicent.
At periculosis temporibus , quibus Baiani errores de charitate condemnati saepius, identidem repullulant, cavenda diligenter scriptoribus est occasio erroris in legentibus; ideoque non tantum est sentiendum cum Ecclesia; sed etiam cum ea dilucidE loquendum ; praesertim dum libros asceticos scribimus, & vulgari lingua, ut omni homi- .nu in generi, & sexui aedificando deser
Adeo autem Quesnelli dogmata, quae in
sensu obvio erronea sunt , non possumus sensu accipere benigniore, ut omnes ab eo circumstantiae nos avertant. Quando enimari. 2 8. legimus, Prima gratia, quam Deus concedit peccatori , es peccatorum remissio ,& tam multis inculcatum articulis, praesertim trigesimo octavo, & quator sequentibus, quod omnia prorsus opera absque gra-
tiae auxilio sint peccata, quomodo judicare possumus, articulo q8. ad vitandum peccatum Quem ello sufficere charitatem quamlibet late, & improprie dictam, quae non justificet Quomodo a simili interpretatione
non retrahit nos quod traditur art. . non esse nisi duos amores,unde omnis nostra volitio, & actio nascitur et amorem Dei, qui omnia agit propter Deum , quemque Deus remuisneratur, se amorem muudi malum e Art. s. amorem istum debere regnare in corde 'i alias omnem actionem necessario cupiditate rara rumpie Amor Dei in corde regnaus , omnia ageni propter Deum, quemque Deus remuneratur, cui mortalium non apparebit justifi
Desinat itaque Collator censuram Apostolicam accusare , quati Quesnelli articulum durius acceperit, quam ejus expressio,& authoris sententia postularet. In rebus sacris,& temporibus, ut dixi, adeo periculosis non nisi secure , & perspicuo loquendum est, neque simplicibus praebenda erroris occasio. Quamquam minimh ambigue hie Quesnellus lenium suum pravum, & erroneum proposuit; praesertim si totius d ctrinae cumulus attendatur; nam si quid dubii in amoris nomine occurreret, num do
amore super omnia, & justificantes an do alio inferioris ordinis in praesenti articulo
diceretur, ex tot comitantibus aliis articulis mens authoris, atque ita legitima sera monis interpretatio aperitur, ut nullus reis
nebris, nullus de ea disputationibus locussit
Si quid igitur mitigationis verisimilis
conciliare damnato articulo adversarius voluerit, ostendat, ubinam Quem ellus umquam actum fidei, vel amoris Dei supernaturalem admiserit, qui non esset justi eans . Oppositum nos ex pluribus clarissimis Que nelli enuntiationibus demonstravimus. Quapropter si charitatis lat/ dicta, & Mei inforamis nomine adversarius intelligat, ut passim accipiunt Scholastici, amorem , & fidem ex gratiae auxilio; sed quae ad justificationem non sufficiunt, exhibeat ullum in propositionibus, vel aliis Quesnelli superioribus scriptis amoris istiusmodi, & fidei vestigium, contra tot articuIos,quos jam rece n-lui tali explicationi directissimo obsistentes . ostendat quoque, fi potest, Collator ex a Ii- quo Quesnelli opere, fidei informis nomine
tum habitum, tum actum ab eo intelligi laonum,& supernaturalem. Nihil simile ali tum est hactenus, & vereor, ut quis in talis ejus lucubrationibus umquam reperiat
334쪽
me temeraria, & digna anathemate, quo pridem a tribus Pontificibus confixa est, audet Collator asserere tamquam veri mum, quod non aliud simus , quam aberratio , & peccatum sino charitate , si charitatem cum Augustino late sumas, pro quolibet motu animi ad fruendum Deo propter ipsum e Ignorare se simulat censuram Pii U. Gregorii XIII., Urbani VIII. contra hunc Baji articulum as. Omnia opera insidetium sunt peccata , O virtutes philosophorum sunt Uitia . Iuxta Augustinum Polemonis Ethni- ei continentia, Assueri ad lenitatem conis versio, Romanorum veterum justitia, Ac actus strenui, quibus 1 Deo promeruerunt imperium, fuerunt Dei dona, quae proinde de peccato redargui non possunt; nec tamen lati quidem dicta charitas , sumpta pro momtu animi ad fruendum Deo propter jsum, poterit in illis ulla veritatis specie allegari. Talis enim charitas,etiam iuxta adversarios, fidem necessario supponit, qua Ethnicos illos caruisse, nimis exploratum est. Textus Augustini multiplices, de clari simos , uti de S. Hieronymi, de aliorum Patrum, etiam Doctoris Angelici pro innoce tia quorumdam actuum ab infidelibus exeraei totum dedi stipius contra art. a. q. S.,8c alibi. Actus autem illos, ut fidei expertes, ita fuisse de eliaritatis, etiam lato dictae, qua- Iis 1 Collatore describitur, non est quod contendam, assentientibus maxime adversariis. Unde ineptissima Collatoris observatio , de fides pessima unde quaque convin
Quinquagesimatertia Propositio damnatia .
Sola charitas Christiano modo facit c actiones Christianas 3 per relationem ad Deum, & Jesum Chri
Propositio es contraria Scripturis S
i TEmo catholicus revocabit in duisl bium, quin omnis agendi mo I- dus, de ratio a Christo nobis tradita, sit vero christianar idem statue de modo quolibet, quem Spiritus Sanctus in N ut potissimum Testamenti libris proposuit,
atque Iaudavit. Christus .autem Lucae I a. v. s. Ostendam, inquit, vobis quem timeatis rtimete eum, qui, postquam occiderit, habet potestatem mittere in gehennam . Ita, dico, hune timete. Hoc igitur institutus Christi monito actum fidei elicio, quo credo Divinae Sapientiae asserenti, hanc esse in vero Numine potestatem; quam ne adversus mi exemceat, timeo; quapropter statuo ab omni crimine mihi deinceps perpetuo abstinendum . Hanc rationem in mentem revoco , quoties carnis illecebris , aut quacumque Daemonis tentatione pellicior et eodem monito, de metu concussus, do eleemosynas, carnem macero, orationes ad Deum fundo,
ut poenitentiae gratia donatus , Dei vindictam, de gehennam effugere valeam . Actiones illas Christianas esse, etiam quoad modum, censebit omnis fide, At religione praeditus, qui Christi monita, de Sapientiam reveretur. Iterum Deus inculcat Apocal. I . v.T. Timete Dominum, O date i si honorem ; quia oenit hora judicii. Dar Deo honorem, quia instat judicium , in quo aeterna supplicia impiis Dei contemptoribus , praemia vero eum honorantibus tribuentur , Quesnellus o Christianarum actionum numero eliminat, vel modum saltem operandi censet Christiano indignum nomine. Sic nova Iansenistarum Rr a Ec-
335쪽
Ecclesia melioribus se documentis a suis fundatoribus, quam Romanam a Christo institutam hactenus gloriatur . 1 Neque Apostolus Doctor gentium salubriter erudiverit Colossenses cap. 3. v. a . dicens: Luodcumquefacitis, ex animo operamini , sicut Domino , O non hominibus , Denter , quod a Domino accipietis retributionem . Si sola charitas facit actiones Christianas per relationem ad Deum , de Christum , quales faciet retributionis desiderium, spei proprium, non charitati e Si nem pe spei ratio , praescindendo a charitat , non sit christiana, censebitur fallax Apostoli adhortatio, Christianos excitans motivo, ut Quesnellus ait, minimo Christiano. Non magis epistola I. ad Corinth. Christiana erit, dum cap. s. vers. 2 s. ait: Omnis, qui in agone contendit, ab omnibus se abstinet, O illi quidem , ut corruptibilem coronam accia piant; nos autem incorruptam . Non bono fidelibus exemplo , & documento est, coronam proponere, etiam incorruptibilem, tamquam bonorum actuum finem, si sola charitas chrisianas actiones modo faciat ebriasiano per relationem od Deum , O Christum. Ex illa enim Apostoli sententia quis non colligat, honestum esse, & maxime christianum operari ex fine tradito a Doctorta gentium, praecipuo alias charitatis praecone e Licet enim omnia nihil sibi prodesso fateatur, si charitate caruerit; attamen in actibus pluribus scopum sibi praefigere immarcescibilem gloriae coronam , etiam dum a charitatis fine praescinditur , ex Pauli verbis absque erroris periculo discimus. Ita nempe universa Christi intelligit Ee lesia, exceptis paucissimis , quos charitatis continuae Eelus non secundum scientiam ultra veritatis limites aliquando abripuit ; sed postquam Romani Pontifices saepius , ut capite sequenti videbitur, communem sententiam sua definitione firmarunt , refragantium pertinacia non amplius pietatis eteius , sed damnabilis innovandi censebitur prurigo.
In lege quidem veteri vixit Moyses: sed per fidem Mediatoris, & charitatis spiritum , quo ducebatur, non inferiora gessit multis Sanctis novi Foederis, ut praeclara ejus facinora maximo Christianis exemplo sint. De eo autem testatur Apostolus Hebraeis cap. II. quod masores divitias aestimaverit thesauro ad pilorum improperium Chriasi ; aspiciebat enim in remuneratorem. Thesauris AEgyptiis, quos aula regia amplissimos offerebat, praeferre improperium Christi, tanto ante Christi adventum tempore,
actio inter Christianas, Iaudis, & pretii minime vulgaris fuit. Si vero sola charitas chrisiano modo faciat ac iones Chri ianas per relationem ad Deum , ct Chriclum, non satis provide exemplum istud fidelibus ad imitandum proponitur: minus etiam prudenter sola adducitur retributionis intentio, tamquam finis ultimus , motivo praeterito charitatis .s Similis erroris , vel imprudentiae a Quesnello accusabitur Apostolorum Princeps, dum epistola i. cap. s. spe praemii,omi so charitatis fine, ad virtutum exercitia allicit et Cum apparuerit Princeps Pastorum , percipietis immarcescibilem gloriae coronam. Non
istud est, inquiet Quesnellus, ratione Christiano homini, aut Christianis actionibus
congrua nos inducere ad virtutem . Eadem Quem elli enunciatio reprehendit Deum Apoc. cap. a. dicentem: Esosidetis usque ad mortem , O dabo tibi coronam
vitae. Talis scilicet virtutum illecebra dati potuit Iudaeis, qui spiritum servitutis in tumore, & mercenarium in retributionis fiducia acceperant; at Christianis, quibus adoptionis in filios, & charitatis spiritus obtingit, talia dictari ad virtutem incentiis va, a Christiani hominis officio, si Questello credimus, tantopere aliena, neque dignum Numine institutore est, neque homini conveniens Christiano. Securissimi autem Scripturarum interpretes sunt Oecumenici Episcoporum coetus a Sede Apostolica approbati; ipsi quoque per se Pontifices Maximi ex Cathedra definientes: de in Samsti Patres , & Scholastici consensu communissimo in eandem concurrentes sententiam. Quare classes adcamus singulas.
Damnatae Propositioni adiersantur Concilii Tria mini, em Romanorum Pontimum Desinitiones.i Upponimus ex Proverbiorum cap. Io. , & Epistola T. Petri Apostoli P cap. q. quod Charitat operiat musititudinem Reeeatorum et de ex Samsto Thoma quaest. I. de charitate art. r. in Resolutione,
quod qualibet charitas sufficiat ad salutem. Unde si solis en itas Chrisiano modo faciat actiones rarissianai per relationem ad Deum, O Christum, necesse est, nullas actiones Christianas fieri Christiano modo per re I tionem ad Deum, & Christum , quamdiu
336쪽
6sa Pars II. Propos. LIII. Cap. II. 6gg
eharitas abfuerit, atque adeo antequam obtingat iustificatio.
Notus est Tridentinae Synodi canon et 8.seC. 6. ,, Si quis dixerit, amissa per pecca-,, tum gratia , simul de fidem semper amitti:
M aut fidem, quae remanet, non esse veramis fidem; licet non si vivar aut eum, qui fi-- dem fino charitate habet, non esse Chri- stianum , anathema sit. ,, Si fides, etiam sine charitate, sit vera fides , licet non viva;& qui fidem sine charitate habet, sit vere Christantis ; igitur actus fidei ab illo procedens habitu , & ex motivo fidei proprio, est actio Christiana , de Christiano modo fit per
relationem ad Deum, & Christum . a Neque in novaturientium filiola, suae fidei, & theologiae principia hauserant Tridentini Patres , qui sessione 6. cap. 6., dc se C. t . cap. q. Christianum justificationis in adultis ordinem , & longam Christianorum actuu in seriem Christiano modo eliciendorum accuratissimo descripsere , per quos paulatim ad charitatem, & justitiam
peccator disponitur . Cum autem interea ischaritate careat, evidens est, non solam illam Christiano modo facere actiones Christianas per relationem ad Deum , & Christum; siquidem actiones illae fiunt , peccatore , ad Dei, dc Christi amicitiam aspi
Ita Concilium sess. 6. cap. 6. - Dispo-,, nuntur autem ( peccatores ad ipsam ju-- stitiam,dum excitati Divina gratia, de ad-,, juti, fidem exauditu concipientes , libe-
removentur in Deum, crcd ntes vera
,, esse, quae divinitus revelata , & promissa sunt: atque illud inprimis , a Deo justifi-- cari impium per gratiam ejus, per redemis,, Ptionem, quae est in Christo Iesu: Et dum,. Peccatores se esse intelligentes , a Diviis nae justitiae timore, quo utiliter concu-- tiuntur, ad considerandam Dei miseri-- cordiam se convertendo, in spem erigun-,, tur, fidentes Deum sibi propter Christum ,, propitium fore, illumque tamquam om-,, nis justitiae fontem diligere incipiunt: ae,, Propterea moventur &c. ,, Ecce quot
praeparentur actibus Christianis , de Christiano modo exercitis absque charitate , ut Deum tandem tamquam omnis justitiae fontem diligere incipiant lSEC. l . cap. q. M Illam vero contri-M tionem imperfectam, quae attritio dicias, tur, quoniam vel ex turpitudinis peccati,, consideratione , vel ex gehennae, de poe-- narum metu communiter concipitur , fis, voluntatem peccandi excludat, cum spe M veniae, declarat, non solum non facereri hominem hypocritam, de magis peccato-,, rem I verum etiam donum Dei esse , de,, Spiritus Sancti impulsum, non adhuc qui-,, dem inhabitantis et sed tantum moventis, di, quo poenitens adjutus, viam sibi adju-,, stitiam parate Et, quamvis sine Sacramen.,, to poenitentiae per se ad justificationet
,, perducere peccatorem nequeat; tamen
, , eum ad Dei gratiam in Sacramento poem,, nitentiae impetrandum disponit . ,, Hactenus non adest peccatori charitas, sed multis iterum actibus Christianis, de Christiano modo elicitis ad eam consequendam se praeparat
3 Prorsus itaque a Tridentini Concilii
tramite aberrat Quesnellus asserens, solam charitatem facere Chrisitano modo actiones Chrisianas per relationem ad Deum, edi Oria sum; in omnibus enim memoratis a Tridentino actibus se refert peccator ad Deum , de Christum, cui reconciliari desiderat. Ace eis dit se C. i . canon I. infligens anathema, ,, si quis dixerit, eam contritionem, quae,, paratur per discussionem , collectionem, is de detestationem peccatorum , qua quis, , recogitat annos suos in amaritudine ani-,, mae suae, ponderando peccatorum suos, rum gravitatem , multitudinem, foedita-- tem , amissionem aeternae beatitudinis; de si aeternae damnationis incursum, cum prom posito melioris vitae, non esse verum , 8cta utilem dolorem , nec praepararet ad gram,, tiam ; sed facere hominem hypocritam,
Contritionem descriptam esse imperfectam, seu attritionem , patet, quia solo terminatur dolore ob amissam beatitudinem, de incursum damnationis cum proposito melioris vitae absque ullo charitatis indicio. Si autem tota illa actionum collectio, ut ait Quesnellus, a Christiano modo aliena sit, non est , unde verus, de utilis dolor sit, atque ad gratiam praeparet. Non exprimit quidem praesens Que melli articulus , quod talis contritio faciat hominem hypocritam,
de magis peccatorem : esse tamen eum authoris sensum superiores articuli nos convincunt, veluti cum articulo T. dicitur,
Obedientia legis pro uere debet ex fonte , Ohte est charitas , alioquin non es , ni pocrisis. Art. 6. Cupiditas , aut charitas usum a sensuum (caeterarumque facultatum honum, vel malum faciunt. Denique art. Non sunt, nisi duo amorer, unde volitiones, di
actiones omnes nos ae nascuntur et amor Dei,
qui omnia agit propter Deum, quemque Delir
dum diligimus , qui quod ad Deum referendum
337쪽
6go Constitutio UNior Nietus propugnata oss
es, non refert, O propter hoc ipsum sit ma-
Damnatus pridem a Pio V., Gregorio XIII., & Urbano VIII. fuit hic Mich.ielis Baii articulus 16. Non est vera legis obedientia, qua sit sine charitate. Si autem sine
charitate , ut fidelibus omnibus nunc maxime profitendum est, vera legis obedientia esse possit, poterit & esse actio Christiana, facta Christiano modo, quamvis charitas ab laetit. Dein ab Alexandro VIII. proscripta fuit inter 3 i. novitates haec Is. Attritio, qua gehenna, ct poenarum metu concipitur 8 dilectionis benevolentia Dei propter se, es bonus motus, ac supernaturalis. Attritio line absque dilectione Dei benevola non , fit per charitatem , ut patet; si tamen ei a Catholicis omnibus adscribendus est bonus motus, ac supernaturalis, evidens est, Chrisianam actionem esse, O modo sieri Chriasiano Novitas ibidem anathemate confixa est haec Io. , Intentio, qua quis detestatur malam , O prosequitur bonum , mere , ut cael sem obtineat gloriam, non es recta, nec Deo placent. Si itaque , ut certissimum est, i
tentio ista recta sit, ac Deo placem ; etsi ex charitate non profluat i sed mere ex calesiae gloria obtinendae desiderio, dicenda ea paria ter est Christiana actio, o modo Christavo elicita Duodecima ibidem damnata Propositio fuit: aeuando in magnis peceatoribus desit omnis amor , desicit etiam sides; O , etiamsi videantur credere , non est sides Divina , sed humana . Quod a magnis peccatoribus charitas recesserit, omnibus Catholicis aeque, ae adversariis indubitatum est. Et quidem supponitur tanta in peccatoribus istis perversitas, ut omnis amor Dei in eis penitus defecerit; attamen & habitum fidei in ipsis non desiisse , & fidem ab eis subinde elici, etiam Divinam, omnes Catholici cum Sede Apostolica credimus. Quis autem dixerit, actum fidei Divinae, ac proinde supernaturalem, in Christianis non esse actionen Christianam, aut non Christiano modo exercitam es Denique apud Cardinalem de Aguiose Theologiae S. Anselmi disp. ra a. sect. 2. Gregorius XIII. anno Is 6. die Id. Aprilis in Bulla, quae incipit cum Sacrosancta Romana Ecclesia anathemate percussit hanc
Propolitionem: opera quaecumque sine chariatatefacta, sunt peccata, o Deum offendunt. Qitae censura tunc lata in causa Bartholomaei Caran Zae,licet assicere non videatur praesentem Quesnelli articulum, si ab authoris, &aliorum ejus dogmatum circumstantia praescindatur; cum ea tamen conjunistum Evidens est , eodem prorsus anathemate involvi; climactionem non fieri Christiano in
do , & Iaborare vitio, idem prorsus sit juxta articulum qq. I. o. T. Sed neque illo tum mihi subsidio opus est, ut conficiam Quesnelli, etiam in praesenti articulo, sensum esse, quod relatio in
Deum,& Christum , per charitatem, nolia solum necessaria sit, ut actiones decorentur appellationis Christianae encomto;sed etiam ut a peccati macula reddantur immunes. Ita articulum praesentem explicant praecipui ejus vindices, authores Hexaptorum, de Co lationis, inculcando ex Bernardi, Angelici,& aliorum sententia, ut existimant, relationem ex charitate pro actionibus singuIis praeceptam. Praetereo, quod in Emeriei Direct otio Inquisitorum pag. 238. inter errores attributos Raymundo Lullo, & condemnator, ut vere haeretieales referatur hic Tet. Quod si charitate non possumus habere aliqliam tari
tem,sicut / oculit non possumus videre. Quae censura etsi gravissimi ponderis, utpote lata judicio viginti Magistrorum, quibus sub Gregorio XI. Cardinalis Hostiensis commiserat articulos illos examinandos ; cum tamen non prae se ferat authoritatem Pontificiam , non videtur penitus irrefragabilis: qualis est recentior contra similes aliorum
opiniones lata I Pio V., Gregorio XIII., Urbano VIlI., Alexandro VIII., & CLEMENTE XI.
Propositio contraria in Doctrinae Patrum, maximi Sancti Augustini.
r Lemens AIexandrinus lib. a. Str malum: Prima quidem ad salaistem inclinatio nobis sides apparet; p quam timor , O spes, O paenitentia . Hic
Christianorum actuum ordo constituit ut non praevia charitate.
Basilius in Psalmum gr. Necessari. velut
introductorius ad pietatem timor assumitura dilectio vero deiscept a timore seientisico a aptatos per se. Si timor necessario velut introductorius assiunitur, ut dilectio succedat, atque a timore adaptatos perficiat, timor
ille indubi E Christianus est, & Christiano
modo elicitus; attamen absque charitate ,
utpote ad dilectionem successuram solummodo disponens . S. Hie-
338쪽
S. Hieronymus in cap. I. Malachiae, Vult itaque piamo Deus, ut Dii ejus uae, o bonum volvotate faciamus r si hoc consequi nothmui , ulsaltem servos suo; habeat, edi a malispersuppliciorum formidinem recedamus. Deus in Ecclesia sua , & Christianorum numero non solos filios habet, qui amore dirigantur ; sed etiam servos, qui formidine et qui proinde modus actuum quorumdam non indignus Christiano nomine est. Idem Sanctus in cap. a. Michaeae , fiui pudore, inquit, O verecundia ( aut charitate 3 non tenentur, agant paenitentiam, saltZm comminatione poe
s, vermis eorum non morietur,& ignis eois, , rum non extinguetur. Audiunt haec hos, mines, &, quia vere futura sunt impiis, M timent, & continent se a peccato. Ti-,, ment quidem ; sed non amant justitiam;
si cum autem per timorem continent se a
M peccato, fit consuetudo justitiae, &inci-M pie, quod durum erat, amari, & dulce-- scit Deus, & jam incipit homo juste vives, re timet, ne mittatur in gehennam:
bonus est, & utilis iste timor . M Igitur bene,& utiliter ex eodem timore fiunt opera Christiana: atque ita non sola charisai Christiano modo facit actiones Cluilli anas; neque charitas timori praesupponitur, cum hic ad illam disponere censeatur. Non enim adhue homines illi amant j itiam , & prorsus charitas exeluditur; cum ibi Augustinus addat. M Ille timor nondum castus,,, praesentiam Domini, & poenas timete tis, more facit, quidquid boni facit; nos tari timore amittendi bonum illud ; sed ti-,, more patiendi illud malum et non timet, D no perdat amplexus pulcherrimi sponsi; M sed timet, ne mittatur in gehennam : bo-M nus est & iste timor, utilis est. H Libro de catechigandis rudibus cap. s. ,, De ipsa M etiam severitate , qua corda mortalium ,, saluberrimo terrore quatiuntur , charitas M aedificanda est. ,, Dum saluberrimo terrore aedificatur charitas , terrore posterior est, atque ista Christiana simul actio est, &Christiano modo exercita, utpote saluberrima, si charitati superaedificandae subjicit
Tract. s. in r. epistolam Ioannis, In tiumsapientia timor Domini. Timor quasi r
parat Deum charitati . . . . Si autem nullus tiamor , non es, qua intret charitas. Actio illa, qua timor praeparat locum charitati, indubie Christiana est, & Christiano modo elicita . Cum autem illa charitatem praeveniat, compertissimum est , non solam charitatem
Gmanas actiones Deere ChriΠiano modo. Ibidem: opus est ergo, ut intret timor pHmo, per quem veniat charitas; timor m dicamentum , charitas ianitas . Medicamentum sanitatem escit; ae timor eliaritatem: unde rursus perspicuum est, timorem illum & Clitiastianum esse, & modo procedere Christianor cumque charitate prior sit, evidens est, hunc ab illa non profluere, atque ita nores solam charitatem Christianas actiones modo escere Christiano . Idem Augustinus tradit sermone t3. de verbis Apostoli: Gregorius Magnus homilia 3 . in Evangelia, & lib. 28. Moralium cap. S. Bernardus tractatu de praecepto , & dispensatione, serm. q. de timore Dei, & sermone 3T. in Cantica &c. 3 Hactenus quidem de solo timore Christiano et non pauciora Augustinus su peditat de spe. Sermone et s. alias i s. de diversis num. T. M Cum Christus apparuerit ,, vita vestra, tunc & vos cum ipso appari rebitis in gloria . Ecce dies boni et ipsos,, desideremus et propter hoc vivamus et prom,, pter hoc oremus et propter hoc eleemosy-M nas demus . ,, Sermone L. in Psalm. tos.
num, Id. ,, Latitudo est in bonis operibus i,, longitudo in perseverando usque in fi-M nemr altitudo propter sursum cor, utri omnia bona opera nostra, in quibus peris, , severamus usque in finem, habentes Ia-,, titudinem, qua bene operamur, & lon-,, gitudinem , qua perse varamus usque in , , , finem, non faciamus , nisi spe coelestium
Hac ratione facimus procul dubio acti nes christianas, & christiano modo , nolia sola charitate, ut praecipit Quesnelius: sed etiam subinde , nonni se coelestum praemiorum , ut hic loquitur Augustinus , quamvis certissimum pariter sit, charitatis motivum nobilius esse; sed non tamen necessitate praecepti in omnibus semper christianis actibus intendendum. In Psalm. Ian. num. Io.,, Quando facis bonum opus, propter visi tam aeternam fac ; nam si opus bonum in ,, terra propterea feceris , ut terreni tibi si abundent, scit sinistra tua, quid faciatis dextera tua: miscuisti dexteram sinistrae: si noli facere, nisi propter vitam aeternam: si ideo fac, & secutus facies; hoc enim ma si davit Deus in si Item S. Doctor serm. asy. alias I s. ex collectis , Sirmondo num. I. ,, Fratres,, exhortamur vos in nomine Domini nota stti Iesu Christi ut omnis intentio,, vestra, quare Christiani estis , & nomem, si eius in fronte, & in corde portatis , nonis dirigatur, nisi in illam vitam, quae nobis
339쪽
6s 8 Constitutio UNic EN retus propugnata 6gy
is cum Angelis est futura, ubi perpetua H quies, sempiterna laetitia , indeficiens,, beatitudo , nulla purturbatio , nulla trita stitia, nulla mors . MSer m. 28 r. alias dc diversis ros. num. I. se dieque enim omnes Martyres in certa-M mine passionis , atque confessionis adis tempus fortiter laborarent, nisi ut perta petua selicitate gauderent. HIterum serm. IIo. nun). q. ,, Generali-- ter audite omnium Pliilosophorum com-
mune studium, in quo studio communi se habuerunt quinque divisiones, & diffe-- rentias sententiarum propriarum . Com-M muniter omnes Philosophi studendo, M quaerendo , disputando , vivendo appe-M tiverunt apprehendere vitam beatam.
Haec una fuit causa philosophandi ; sed se puto, quod hoc Philosophi nobiscuimim commune habent; sit enim a vobis quae- , , ram, quare in Christum credideritis, qua-- re Cliristiani facti fueritis, veraciter mi- hi omnis homo respondet, propter vi-,, tam beatam . Appetitio igitur beatae vitae
se Philosophis , Christianisque communista est. MDenique serm .sor. alias de diversis III. num. 3. ,, Hinc intelligitur, quare simus se Christiani; quia non propter temporalia, M & transeuntia, vel bona, vel mala; sed M propter vitanda mala, quae. non transi-- bunt, dc propter adipiscenda bona, quae,, terminum non habebunt. ,, Clarissimum ubique motivum spei est, quoad christianam vitam , & virtutum exercitium accendimur, nullo addito indicio charitatis velut necessariae in omnibus actibus, ut vult Que nellus et Profecto aut juxta Augustinum non sola charitas chrisiano modo facit actiones ebri lanas, aut a Sanctissimo Doctore, quod refugit animus cogitare , turpiter deludimur: neque Doctoris Ecclesiae, & quidem Doctoris maximi partes implevisse videretur , si tot locis , tot enuntiationibus , quihus nihil exprimi potest pro communi sententia disertius , pertraxisset Ecclesiam in errorem, ut propter eas, & plures similes Que mellianae oppositas novitati, hanc pro ius dignam credat anathemate, horreat, ac detestetur.
CAPUT IV. Scholasticoram Principes, discipuli
eorum praecipui confiis conisu uis Dnio Propcsitioni refragantur.
r Anctus Thomas parte s. qmst. 8s. art. S. ,, De poenitentia loqui poc si sumus dupliciter : uno modo,, quantum ad habitum ; de sic immediate a se Deo infunditur sine nobis principaliterri operantibus ; non tamen sine nobis di ,, positive cooperantibus per aliquos actus. M Alio modo possumus loqui de poenitentias, quantum ad actus, quibus Deo operantis, in poenitentia cooperamur . Quoru et M actuum primum principium est Dei opes, ratio convertentis cor secundum illud
,, Thren. ultimo: Converte nos Domine ad te, ,, ct convertemur . Secundus actus est mo-,, tus fidei: tertius est motus timoris ser- , , vilis , quo quis timore suppliciorum aD peccatis retrahitur et quartus est actus M spei, quo quis sub spe veniae consequenta ,, dat assumit propositum emendandi: quin-,, tus actus est motus charitatis, quo alicuis, peccatum displicet secundum se ipsum, ,, & non jam propter supplicia . ,, Actus primus , qui juxta S. Thomam , &omnes Catholicos, solius Dei motio, sive operatio ipsum primum gratiae auxilium est, nobis non liberum, neque actus proprie humanus . Per ipsum tamen juxta quesnellum
immediate nobis crimina remittuntur , sive, ut is Propositione a S. sine ambagibus mentem suam explicat, Prima gratia , quam Deus concedit peccatori, es peccatorum remi
A. Cumque juxta Propositionem a Z. Fiderpi prima gratia , neque fiat reconciliatio sine charitate , maximo in Quesnelli sententia ( per quam omne , quod charitas noto est, vel ab ea non profluit, peccatum est necessario statuitur prima gratia, seu prima Dei operatio esse ipsa fides , simul & charitas . Quo exotico, & apud Theologos inaudito hactenus dogmate, nullum cogitari potest magis contrarium Aquinati . Secundus actus ab eodem Angelico de-s gnatus est fides; juxta Quesnellum diei debuit etiam charitas, vel .fides imperata a. charitate; alias foret non Divina, sed humana; imo diabolica. Tertius motus iterum charitas esse debuit timorem esticiens minime servilem isdsilialem, qui apud Angelicum sexto loco est, quo Propter reverentiam Dei aliquis emendam Deo voluntarius
340쪽
6 o Pars II. Propos LIII. Cap. IV. 6 I
rius ossert. Quartus iuxta Quem ellum ess
debuit motus charitatis, quo spes veniae eone ipitur, & melioris vitae assumitur propositum; quia in Quesnellianae poenitentiae,& totius juxta ipsum christianae vitae ordine Ata eharitas chris no modo facit actiones christianar per relationem ad Deum , O Chria tum Iterum S. Thomas ejusdem Quaestionis art. 6. in resolutione r Actus quidam laudabiles , etiam tempore praecedere possunt actum, in habitum paenitentiae , sicut actus ei, o Dei informium, O actus timoris semiliae. Non fiunt aetus illi ex charitate, ut patet, & tamen laudabiles praedicantur. Rurius igitur ex Angelico concludendum est, non solam charitatem facere achiones christianas, &christiano modo. Idem Sanctus opusculo de Dilectione cap. 22. Voluntate Deum diligis dilectione concupiscentia, cum ipsum vis r hae es bona motantas , im) optima i item dilectione amiciaria voluntatem tuam sua conformat; quia .
amicorum es idem vel , ct nolle. Ubi dilectio concupiscentiae, etiam prout ab amoro amicitiae, seu charitate distinguitur, bona declaratur voluntas, imo optima, atque ita christiana etiam quoad modum . a S. Bonaventura in opuscuIo de gratia sanctific. lib. s. cap. g. Timor semilia duo facite primum est , quod viam praeparat ch ritati: securidum , quod retrahit a peccato meistae poenae tantum. Quemadmodum uterquo
effectus apprime bonus , & christianus est, negari non potest, quin ejus pariter radix bona, & christiana sit, tum si ipsam in se, tum si producendi modum attenderis. Utrumque Sanctissimum Doctorem praecessit Seraphi ei Magister Alexander Alensis parte 3. quaest. T6. membro a. , & 3. Quos Scholarum Principes secuta est infinita, &non ignobilis discipulorum turba . Dionysius Carthusianus in I. dis . t . quaest. 3. Dominicus Scito in . dis . q. quaest. I. art. s. Petrus Lede a in Theol. Moral Trin. de poenitentia cap. T. Didacus Ca Eudo is s. parte de contritione qu. I. art. 2. dub. a. Gamachaeus r. i. quaest. Iv. de dono timoris cap. s. Alphonius a Castro verbo timor haeresi I. contra Lutheranos , & verbo Conis restio . Durandus in I part. dis . 3 quaest. .
num. v. Bannes a. a. quaest. Es. art. q. con- elusione I. Bonacina tom I. disput. s. qu. s. Puncto I. Prop. 3. num. q. Navarrus tom. 2.de contritione cap. I. num. g. in Manuali. Lorca X. a. qu. I p. disp. Ist. num. q. seel. E.
Pelantius quaest. 85. disp. r. ari Gabriel in . dis . r . quaest. a. dub. 3. Κellisonus Consitutio Theol. propugn. Tom. II.
I. a. quaest. gr. & 3. parte quaest. r. de poenitentia art. a. Duvalitus a. a. Tract. de spe quaest 3. art. 2. Puteanus 3. parte quaest. 8s. art. s. dub. I. Ex his omnibus, qui antra Jansenium scripsere , nullus est, qui adve sariis merito suspectus sit. Recentiores autem communi sententiae adhaerentes quis numeret es Tres ad do omni exceptione maiore
S. Franciscum Salesium, & duos eruditissimos Cardinales Bellarminum, & Aguirrium . Sic itaque Sanctus Genevensium Antistes lib. 11. de amore Dei cap. S. ad illud Apostoli se omne quodcumque facitis in
M verbo , aut in opere , omnia in nomine,, Domini nostri Iesu Christi. Sive ergo manducatis, sive bibitis , sive aliud quid ,, facitis, omnia in gloriam Dei; ( sic obser-,, vat Quae verba ApostoIi, ut dicit Do-- ctor Angelicus, ea explicans, sunt in sit si ficienti usu , quando nos possidentus ha-- bitum sanctissimae charitatis, per quem M licet non habeamus expressam, & acti-n vam intentionem faciendi, quidquid fa-,, cimus, propter Deum . habemus tameno, , implicite contentam in unione , & com- munione , quam cum Deo habemus , per H quam omne bonum , quod facere possuri mus, una nobiscum dedicatum est Diuinaes, bonitati . ,, Quod illustrat similitudin filii amilias , cujus omne lucrum Patri cedit , etsi ille de Patre in operationibus non cogitet; ita iuxta Salesium actiones christianae fiunt christiano modo, & ad Dei gloriam referuntur charitatis habitu , quo filii Dei sumus ; etsi amoris actus defuerit, quem Quesnellus in Protestatione, & Querimonia
se requirere decIarat, & omnes ejus velut nec edarium exigunt Sectatores. Verum seis curior nobis amoris, simul & veritatis catholicae praeco est Salesius, de quo in Horis canonicis testatur Ecclesia , quod subscriaptis caelest doctrina refertis Ecclesiam illus avit, quibus iter ad chriaianam perfecti
nem tutum, S planum demonstras. Quantum
hae e disserunt a judicio , quod de Quesnelli scriptionibus iterato anathemate fert Ecclesia lNon officit istud obligationi primi, &maximi praecepti, quo jubemur aliquando
nos totos, & nostra omnia in Deum referre. Quare Sanctum nostrum potius audiamus, etiam de timore christiano, etiam non acharitate imperato I sed servili, & mercena rio lib II. cap. I 6. ,, Quantum autem ad
,, timorem servorum, & mercenariorum ,
M non procedunt quidem ab amore , sed ,, ordinarie praecedunt ipsum , ut ei sint in-