장음표시 사용
41쪽
Profecto rion potuit peius causae suxcons aere , quam diremptionem litis ad ejus d ferre tribunal, quem constat non solum pro nobis sententiam. pronuntiasse i sed res milita etiam ad quaecumque sive ex Scripturis, sive ex Patribus objiciuntur, ut Lector ex prolixa Seraphici textus .a me relata lacinia facile colligit caetera Di tinctionem illam adire volentibus aperta sunt. - Addo,liberaliorem in nos hic esse Bonaventuram , & reliquum cum Scoto, Gabriele, Durando , Richardo , Guillelmo Herinae Erudito I prensium Antistite . numerosissimum Scotistarum exercitum , quam nobis contra adversarios opus sit . Non enim ,
CLEMENTIS XL contra praesentem Que
nelli articulum definitio,uti neque S.Pii V., Gregorii XIII.,Urbani VIII. eontra Baii a T. videtur elarh exigere opera bona moraliter sine gratia ; sed,si in rigore utraque accipiatur definitio, videtur sufficere, si adiniseris dari posse innoxia, seu expertia peccati, ut subruatur error Quesnelli statuens , peccatorem non esse liberum, si ad malum Z gratia beratoris, cui clarissime consonat error Baiarum i tiberum arbitrium sine gratiae Dei adjutorio non ni ad peeeandam Oalet. De operibus moraliter bonis intrI ordinem naturae videbimus, ubi, discussis adhuc quatuor proximis ad eandem materiam pertinentibus articulis , occurret refutanda hemelli protestatio.
Ad fraudis , & ineptiarum compIemcntum , opponitur nobis ex opusculo de Imitatione Cliristi lib. s. cap. si .: Opus es
gratia tua , O magna gratia, ut vincatur natura ad malum semper prona ab adolescentia sua. Perpetua illa naturae in malum propensio non in ea intelligenda est latitudine, quas homo rationis compos omni temporis momento, vel concupiscentiae stimulis agitetur, vel supernaturali illustretur luminc in intellectu, & piis motibus excitetur in voluntate, quod non solum omnium moris
talium repugnat experientiae; sed plurimis Quesnelli articulis apertissime adversatur.
Nam,ut alios omittam,juxta a s. r Extra Ecclesiam nulla conceditur gratia ; iuxta 28. Prima gratia,quam Deus concedit peccatori, es peccatorum remissio . An igitur omnia , quae
extra Ecclesiam,vel etiam in Ecclesia a peccatoribus se non convertentibus fiunt, liberi arbitrii opera absque supernaturalis gratiar auxilio peccata sunt Vide quanta hinc prorumpat damnatorum pridem dogmatum colluvies et Sic omnia opera Insidelium sunt peccata, o Philosophorum virtutes funt vitia,
qui est Bajanus error a s Sic omne,quod agit
i peccator, ve seruus peceat ,pectatum est, quae propositio haeretica est, & iniec damnatas eisdem Constitutionibus 33 ., cui consentit haec M. In omnibur suis actibus precator sera mit dominanti cupiditati. eQuantumvis absurda, & execrabilia ea consectaria videantur, Quesnello tamem sancta sunt, juxta quem prop. 3. t Amore
Dei in corde pereatorum reon ampliuI et a m e , necesse est, ut in eo carnalis regnet evidiatas , omnesve actiones ejus corrumpat. Unde pariter necesse est, ut, amore Dei non amisplius regnante in corde peccatorum nulli detur gratia, atque ita ex duplici capite deficientis charitatis , & gratiae , omnis Peccatorum aistio peccatum sit. Praeterea juxta Quesnellum omnia opera, etiam in justis sunt peccata, quae non sunt charitas, vela charitate non imperantur, sive ut dicitur pro p. qq.: Noviunt nisi duo amores, unde V sitiones, O amoves omnes nostra nascuntur Iamor Dei, qui omnia agit propter Deum,quemque De I remuneratum,ci amor, quo nos ipsi, ac mundum diligimur , qui quod ad Deum roferendum est , non refert, ct propter hoc ipsum
sit malas i atque adeo non fit ex gratia r unis de, absente actu charitatis , & ejus imperiocimi omnis actio Quesnello peccatum sit, non fit ex gratia . Sic neque timor , neque
spes sine amore Dei super omnia, qui omnia agit propter Deum , immunis esse poterit a delicto; quia tum auxilio gratiae, tum imperio destituitur charitatis. 8 Ut autem ad loeum de Imitatione Chri i redeamus , non dicitur, quod sinhgratia semper peccemus ; sed, quod natura ad malum semper prona sit, propter concum piscentiae habitum , qui non omnibus mois mentis temporis in motus prosilit, hominem in singulis actibus excitans, &stimulans ad peccatum: ipse quoque piissimus Scriptor loco cit. non asserit,nihil boni operis fieri posse ab homine sinE gratia; sed, quod
modica via , qua remansit , sit tanctuam scimtilla quaedam latent in cinere; hae est ipsa ratio naturalis , circumfusa magna caligine, adishue judicium habens bovi, ct mali; veri, D sique dissantiam i licet impotens sit adimplere
omne, quod approbat, nee pleno jam lumine veritatis, nee sanitate assectionumsuarum p tiatur. Sic est: modica vis, quae remansit, quae
est ipsa ratio naturalis, adhuc judicium habens boni, & mali; veri falsique distantiam, impotens es adimplere omne, quod approbat sed non propterea iuxta Scriptoris hujus mystici sententiain est impotens adimplere aliquid, quantumvis facile, neque velle aliquid quantum lassicit, ut in eo opere non
42쪽
peccetur. Nihil igitur hie est, quod de se
non fateatur omnis catholicus , etsi remotissimus ab errore 38. , quo omnis prorsus actio peccatoris libera adstringitur peccato, si non eliciatur auxilio gratiae. Lubet adversario obiectiones concludere hac oratione Ecclesiae , ex ossicio Dominicae a. Quadragesimae: Deus, qui constris omni nos virtute desitui, interius, exteriusque custodi, ut ab omnibus adversitatibus muniamur in eorpore, O a pravis cogitationibua
Precationem hanc non minus Catholicus adhibet, quam Iansentanus a Vertino quis sanae mentis cum Quesnello asserat, omnes omnino, qui, sive ex Sacri ordinis , sive ex Beneficii Ecclesiastici debito,sive ultro hanc orationem recitant absque supera naturali gratia, necessario peccent EQuot
orationes, quot versus ex psalmis recitat peccator, tot juxta Quesnellum peccata certissimo committit; cum enim, juxta articulum 28. Prima gratia, quam Deus concedit
peccatori, sit peccatorum remissio, quamdiu non justificatur , caret omni gratia; cum igitur, juxta art. 3 g. peccator non sit liber, nisi ad malam, setia gratia Liberatoris , deberet , quisquis peccati Iethiseri sibi conscius est, neque ad sufficientem poenitentiam statim dispositus , sibi eavere ab omni precationis formula, ab omni opere misericordiae, &cujuscunque virtutis moralis; saltem quoties ad illud lege non obligabitur; alias, Quesnello judice, toties delictorum aucturus numerum , quot opera qualiacunquo Iibero exercuerit arbitrio. Unde dormiendum perpetuo peccatoribus esset, vel ab
omni soli cith opere desistendum.
Talia opinionum monstra ignoravere majores nostri, neque nos hactenus in Ecclesia audivimus , donec novi morum , &fidei Magistri, novum procudere Moralis
Euangelicae compendium , novas , ut v
cant, Cogitationes Christiana , quae nulli hactenus inciderant Christianos, saltem in Romana Ecclesia , & extra Sectam Lutireti,di Fanaticorum; ad quorum castra magnis
passibus properant Iansenistae, sive hypocritae Quesnelliani.
Trigermanona Propositio damniam.
praevenit, nihil habet luminis , nisi ad aberramdum; ardoris, nisi ad se
praecipitandum; virium, nisi ad se vulnerandum rest capax omnis mali, &incapax ad omne bonum.
Damnatus Articulus consulatur. E ore t xv x vineae loco cit. aliis,
quos videt stantes in foro otio-
sos , dicit et De di vox in vineam meam et ex quo Quesnelius assertionem errori suo contrariam colligere debuisset . Nam, etsi otiosi illi, antequam conducerentur a Uineae Domino, nihil potuerint ab eo mereri, nullum exigere stipendium , non tamen eis deerant bene operandi vires, &industria. Unde, si quid observationis verisimilis eruere Que linellus voluisset, dicere poterat, nos ante Divinae gratiae vocationem nihil quidem mereri posse; sed tamen non omni bene agendi potestate destitui. Uerum cui propositum est, errores ex Scria pluris exsculpere, necessh habet occasiones , quas non invenit , sibi fingere, invito spiritu veritatis , qui erroribus patrocinari non potuit. Non hie eontra soIos peccatores, ut superiori Articulo; sed contra omnes, etiam justos sententiam QuesuelIus pronunciat, quod, antequam gratiae auxilio praeveniantur, nullis, nisi ad peccandum, viribus polleant . Uidetur hanc novitatem accepisse a
Ian senio, qui libro q. de statu naturae Iapsae
cap. 1 8. dicit: Ita precato periit libertas ambit ii ad faciendum bonum , ut ante gratiam
proprie dictam non sit liberum a peccando ab- sinere a sed quorumque se verterit homo , hic di nunc in singulis actibus quadam humanis
Pars I. Proposi XXXIX. Cap. I.
43쪽
ol iitis insolabili peccandi necessitate teneatur. Et tomo g. lib. I. cap. q. Itaque libertas adfatiendum honum . O ia ab inenutim I malatat. sit . O loco libertatis, peccandi neces taseonsectita . es . Voluntas enim eoaetipiscentiae imperio, ct ponderi ita indesinenter serviit, pland modo , quo voluntas Beatorum in omnibus omnino motibus servit Divinae et Aiali.
Quod hie 1 Iansenio elate quidem a Ied
implicius proponitur, a Quesnello copio- Elis , & multiplici ornatum metaphora inis culcatur; talibus obducta fucis erroris sea hies fallie incautos, & phalerata, ae fucata turpitudo diligitur. a Nimiam hane a natura lapsa eontumeliam reiecit pridem Angelicus Doctor
I. a. quaest. Ios. art. a. dicens: Insata naturae corruta etiam descit homo ab loe, quod secundum suam naturam potes, ut non positioiam bri modi bonum implere per Da naturalia et quia tamen natura humana non es toraliter per peccatum corrupta , titscilicet rota bono naturae privetur, potes quidem etiam in satu nattirae corrupta per virtutem suae na-ru a aliquod bonum particulare agere, sicut
disicare domos, plantare vineas, ct aliabri modi r non tamen totam bonum sibi ran- naturale, isa ut in nullo desciati scat homo in mus potes per se ipsum aliquem motum labere i non tamen potes persecte moGe imotu hominis sani, ni se sanetur auxilio me dicina . Angelicum antecessit Magister Sententiarum in a. dist. 26. cap. penultimo, quieitans Augustinum, se ex ejusdem mente
pronunciair mam ange gratiam praevientenistem , O operisntem, qua motantas honia praeparatur in homine, praecedere quaedam bona ex
Dei gratia, in libero arbitrio r quaedam etiam x solo libero arbitrio a quibus tamen non me retur vitam , nec gratiam, qua i scatur . Et paulo postr Non negamus antem multa ante hane gratiam ah homine Feri hona se Iibertim arbitriam, ut tradit Livius Augu- sinus, cie. Idem doeet S.Bonaventura in di .dist.2 g. artic. r. quaest. g. Alexander Alens s q. pari quaest. a . memb. . art.3. Albertus Magnus in a. dist. et g. art. I. ad ult. Scotus, Durandus , Abulensis, Caietanus, Dominicus So- eo , Gonnet, Salmanti censes , Cardinalis Bellarminus . Cardinalis Aguirre, & caeteri Doctores communissim h contra paucos.
Cornelius a Lapide in illud Apostoli
Rom. a. Gentes, qtiae legem non labent, natu
raliter ea, quae legis sunt, faciunii post varias loci hujus interpretationes, planitis (inquit
ct plenis, ad literam S. Chraso romus , Theo Aretas, Theop Iactus, Oecumenitis, Primasias, Sedulius, Ha mo , C prianus lib. I. ad Ruirinum cap. y s. Hieron mus ad Agag qu. 8. S. Augustuus etiam expositionem hanc admitiit , licet priorem praeferat Dominietis Soto , Criet anus, O passim retentio=ea aecipianthone loeam Apostoli de gentibus in gentili ovisientibus. Ita delere aecipi, patet ex voce
FIABENT, Aripta cilicet Mures, ves Chriasi, ea dicat Apostolus ) Nolite superbire , . Iudaei , contra , O supra genteae
propter Iegem Mosaicam; quas auditores Obriti ei centar i gentes enim non halentes Ariaptam legem, tuam naturaliter habent inditam, quae eo, dirigit, ct impellit, ut pleraqtie opera Iegit naturalis persciant naturaliter , ides , dtictu, lumine, O Cirture nattirae Genteae autem, licet sciant ea , qua legis scitia sanntit honorare parentes , dare etiemo nam, cavere stiria , ct caedes a non tamen possant
rotam Iegem facere, di implare sne sis, O
gratia Ch si .s Non parum ponderis haec explicatatio nacta est ex auctoritate S.pii U., Gregorii XIII., Urbani VIII. damnantium hos Baii artic. ar. Cum Pelagio sentiunt, qui textum Apostoli ad Romanos a. GENTES, QUAE
LEGEM NON HABENT NATURALITER, QUAE LEGIS SUNT, FACIUNT,
intelligunt de gentibus , sdei gratiam non habentibus . a g. Pelagiantis es error dicere , quod libertim arbitrium malit ad ullam praearum vitan m . as. Nonsolifures ii sat, latrones , qui Chrsum vitam, ci ossim me iatatis , O vitae negant; sed etiam quicunque
aliunde, quam per ipsum in viam iustitis, hoe es allatiam j uiam, conscendi posse docentrso. Aut tentationi ullisni gratia ipsos adiutorio re ere hominem posse ,sic tit in eam non
Aeaitir, aut ab ea non superetur. 36. Amor naturalis, qui ex viribus naturae exoritvir, ex
sola philosophia . per elationem praesumptionisltimana, ctim tritiria crucis Chricli defenditti a nonnullis Doctoribus. g . Cum Pelagio senio, qtii boni aliqvid naturalis, hoe es, quod ex naturae solis miritus orium Heu, agnoscit. Cardinalis Bellarminus libro f. de gratia, & libero arbitrio cap.f. communem sententiam confirmat etiam hae ratione, ut apparet, evidenti: Suod, inquit, pessit homostiis obibus non opponere ebeti antiam is mali, imo etiam dirigere optis in Fnem honum secundum rationem , mansenum es inam si potes suis viribus operari malum arduum , ct naturae contrarium a cur non potes
44쪽
. 8 Pars I. Propos. XXXIX. Cap. I.
operari bonum facil/, congruumque naturae Si potes ex. gr. suis viribus, sine auxilio gratiae projicere omnia bona sua in mare , vel irae
se oceidere , a quo natura abhorret, cur Non poterit paucos nummos largiri indigenti, Gethominem a praecipitio revocare ex misericordia, ad quam prope natura ipsa compellii e Et ,si potes interroganti ,fassum de industria
respondere , cur Non poterit respondere verum,
s nihil iisde lueretur , aut perdat e Uerum, quidquid sit de hac communiore, & rationi maxime consentanea opinione ; cum tamen ei Catholici aliqui refragentur, causati Bajanos articulos, quos recensui, non propter dogina ; sed propter censuras condemnari, iis tantummodo inhaerebo principiis, quae prorsus indubitata sunt, & a solis rebellibus Sedi Apostolicae
Novatoribus valeant impugnari. Supponamus , quod contendunt aliqui, Diuum Thomam libero arbitrio,absque auxilio gratiae , tantum concedere actiones bonitate naturali praeditas , non tamen morali honestate , non ad virtutem pertinentes, atque id indicare exempla ab Aquinate superitis proposita , de edi candis domibus , plantandis vineis, ct alia ejusmodi. Quod talia saltem naturae bona innoxia operari possimus absque supernaturali auxilio, consentiunt cum Aquinate omnes Catholici, Pontificiis Constitutionibus obedientes; nam haec Baiana Propositio a T. Liberum arbitrium , sin/ gratia Dei adjutorio nonnisi ad peccandum valet, a tribus olim fuit Pontifi-eibus damnata.s Dices:Theologi insignes negant dari opera indisserentia in individuo , asserentes opera omnia debere bona esse moraliter, &honesta vi alias, quae omni caruerint honestate, esse otiosa, & non vacua omni vitio. Atqui Theologi etiam aliqui, quorum doctrinam non praesumitur Sedes Apostolica damnare voluisse, tradunt, omnem actum honestum, seu moraliter bonum esse ex gratia . videtur itaque posse innoxii, s itineri sententia , affirmans omnem actum immunem a peccato esse ex gratia. Respondeo, admissa majore, dissimulata quoque, quae minimo certa est, minore, negando sequelam. Argumenti vitium est, quod ex duobus divisim tolerabilibus concludatur sensus compositus, quo argumentandi genere nulluin est insipientius s inducere enim natum est errores, atque haereses in omni materia apertissimas. Exemplum obvium est in praedeterminatione physica , quae a gravibus Theologis asseritur, ut necessaria ad salvandam rationem causae pri- Consitutio Theol. propugn. Tom.II. mae in Deo, & ad exercitium Iibertatis in creaturae ab aliis autem, etiam non levibus Theologis negatur tanquam destruens libertatem hominis; &, ubi de materiali peccatorum sermo est, ut non con eniens cum
sanctitate Dei. Quam utriusque partis sententiam si combinare volueris, atquc inde concludere velut probabile, dari praedeterminationem physicam, quae libertatem hominis evertat, & supremi Numinis sanctitatem a reclamabunt merito utriusque partis Theologi, de conclusionem arguent stultitiae , similem ei, qua in Philosophicis, ex eo quod probabile sit, dari in continuo puncta indivisibilia, & rursu ni probabile sit, non dari, concludas, probabile esse dari simul& non dari in continuo puncta indivisibilia. Quis denique sive in Theologicis, siue in Philosophicis tractatus est, in quo
non occurrunt quaestiones plurimae problematicae, quae exercendis ingeniis serviunt,& in utramvis partem cum plausu inter Seholasticos defenduntur; sed, ut dixi, divisim; non componendo manifeste opposita
Sive igitur negaveris opera prorsus indifferentia , asserens non carere vitio, quaecunque destituuntur honestate; sive affirmaveris ; omne opus honestum esse ex gratia , modo utrumque jungere non praesumpseris, negationem scilicet omnis actus i differentis cum assertione necessitatis gratiae ad omnem actum , vitio immunenia, non ero difficilis, ut agnoscam non esse evidens , quod censura seriaris , sive a CLEMENTE XI. sve a S. Pio v. Gregorio XIII.& Urbano VIII.; quanquam nec dissimulandum sit, tutiorem videri, atque i damnationis periculo remotiorem sententiam , quae admittit opera aliqua honesta solis elicita viribus naturae , concurrente Deo , & auxilium subministrante intra ordinem naturae r de quo amplior sermo fiet post
6 Tam absona vero est praesens gy.Pr positio , ut, quamvis concederem , omnemachum immunem a peccato in peccatoribus esse ex gratia, ne tunc quidem sequeretur, illam admittendam esse, ac defendendam. Ex praecedenti enim Propositione supposita, tantum in rigore, prosiliret necessitas consequens peccandi, absente gratia; non vero antecedens, & proprie dicta, qualis introisducitur a propositione , quae statuit, hominem gratia destitutum nihil habere luminis, nihil oleium , nisi ad peccandum.
Praeterea , si homo suis viribus relictus, cum Dei auxilio naturali nihil agere possit,
45쪽
nisi malum , erit tunc liberum arbitrius sine libertate. Nam,ut cum Sancto Anselmo monet Angelicus in a. sentent. dist i T. q. l. art. I. , posse peccare non es libertas arbitrii, nee pars libertatis . Atque ita juxta Adversarios necessitatem quoque bonis operibus assingsntes, liberum arbitrium erit res de
solo titulo , imo O titulus sin8 rei quod ana. themate perculit Tridentinum sese. 6. de justificatione canone s. Nec inter ipsi quidem peccata supererit homini electio ; si praecipuum Ian senismi fundamentum steterit de nece sistate sequendi semper majorem delectationem indeliberatam, quae sive a gratia sit, sive a concupiscentia, neutra indeterminata est ; sed ad certam seu boni, seu mali speciem alliciens. et Denique,si ex Adversario quaesieris,
quam gratiam exigat velut necessariam , ut opus aliquod sit liberum a peccato, respondet Propositione gr. Sola gratia Christi recdit hominem aptum ad sacri fletum Mei; μὴ boe nihil, ni impuritat, nihil, nisi indignitas; ubi vides, sine gratia fidei omnia statui
peccata: requiritur praeterea gratia charitatis per Proposit. 6., juxta quam omnia sunt cupiditas, vel charitas et Cupiditas, aut eharitas usum sensuum bonum, vel malum faciunt Ne vero autumes, charitatis nomine
non intelligi ab Authore virtutem Theologicam proprie dictam, & justificantem, Pto- positio . ait: Non sunt, nisi duo amores ,
unde volitiones, ct a Ire nes omnes no rae nascuntur 1 amor Dei, qui omnia agit propter
Deum, quemque DevI remuneratur ; edi amor,
quo nor ipsos, ac muudum diligimus , qui quod ad Deum referendum es, non refert. Hinc iterum sequitur non exigua dogmaturria damnatorum series . Inter Baiana est vigesimumquintum . Omnia opera Insidelium sunt peccata, ct virtutes Philosophorum sunt vitia. 3s. Omne, quod agit peccator, vel servus peccati, peccatum est. go. In omnibus suis actibus peccator ferou dominanti cupiditati. Duo posteriores articuli in Baji operibus non reperiuntur, neque ipsi tribuuntur ii Pontificibus damnantibus Propositiones s. in sensu ab assertoribus intento . Quia tamen constat, plerasque Baji esse, denominatione
sumpta a parte longe maxima, vocantur
passim articuli Baiani. Inter illos est 38. praesenti Quesnelliano, prout hic exponitur, prorsus consentiens et Omnis amor crea
tura rationalis, aut vitiosa es cupiditas, qua mundus diligitur , qua a Ioanne prohibetur ;aut laudabilis illa charitas, qua per Spiritum sanctum in corde dissula Deus amatur. Talem
scilicet charitatis gratiam Quesuellus pariter requirit, ut actio quaelibet a peccato eximatur . Continet eadem Quesnelli sententia, eodem accepta sensu, Bajanam t6.
Non esi vera legis obedientia , qua sit piaeharitate.
8 Accedit o damnatis ab Alexandro UIII. Propositionibus haec septima inter fr. Omnis humana actio deliberata essDei dilectio , oet mundi et si Dei, charitas Patris es; si mundi, concupiscentia carnis, hoc est,
mala es. Sequitur & iv. Revera peccat, qui odio habet peccatum mere ob ejus turpitudinem, O disconvenientiam eum natura , sin/ ullo ad Deum offensam respectu.x. Intentio , qua quis detestatur malum, di prosequitur hontim, meri ut caelectem obtianeat gloriam , non es recta, nec Deo pla
x t. Omne, quod non est ex side Chesi vis supernaturali, qua per dilectionem operatur , peccatum es . xii. Quando in maenis peccatoribus descit omnis amor, desicit etiam sides: ct,etia videantur credere, non erasides Divina, id
xiii. fiuisquis, etiam aeterna mercedit i tuitu Deo famulatur , charitate F caruerit, vitio non caret, quoties intuitu licet beatit divis operatur . xiv. Timor gehennae non es supernaturalis . xv. Attritio, quae gehennae, di poenarum,
metu concipitvr sue dilectione benevolentia Dei propter se , non est bonus motus, ac speris
Omnes illos iustissime damnatos articulos Quesnellus ad vitam revocat, quando nullam liberi arbitrii actionem patitur a peccato eximi, praeter eam, quae fit ex gratia, eaque minimE vulgari; sed ex gratia charitatis, sive amoris Dei super omnia , &justificantis, sive ut Propositio explicat, amoris Dei, qui omnia agit propter Deum,
Evolutum hic habes Lector, & luet sub gentissimae expositum non leve iniquitatis mysterium , quod novi Divinae gratiae Prae,
cones, obtentu coelestis muneris mortalibus commendandi, & reprimendae humanae
superbiae, ipsi hostes Divinae gratiae infensi
simi deprehendantur; demissionem vero aut mi salutarem cum caeteris virtutibus moralibus , imo & Theologicis , sola oret enus retenta charitate, eliminant, & quidem a se vitiorum notatas infamia inter peccata reiiciunt, veluti ad nihil conducentes, nisi ad
46쪽
s et Pars I. Proposi XXXIX. Cap.I.
s Profecto , si hominibus lapsis non
alia praeparata sit gratia, multum 1 veritate Catholica aberraverit Tridentinum Concilium , quando sese. 6. praeparationem ad justificationem tot actibus charitati praeviis descriptam Ecclesiae tradidit; cum ab una debuisset charitatis gratia ducere initium; caeteris, quae ab illa imperatae non fuerint, inter peccata re lcgatis; siquidem , juxta Articulum ., non sunt, n si duo amores ,
unde volitiones , O actionet omnes nostrae nascuntur; amor Dei, qui omnia agit propter Deum, quemque Deus remuneratur; ct amor,
quo nos ibo , ac mundum diligimus , qui quod ad Deum referendum est non refert, ct propter hoc ipsum si malui. Si alia non detur in hominibus operatio
immunis a peccato, quam talis amor Dei,& proinde non alia gratia , oportet Deum
manu parcissima gratias hominibus elargiri; praesertim si his junxeris aliam Quesnellianae gratiae praerogativam, quod debeat esse
Omnipotens , ut ab Adami secernatur auxilio , & dignis statuatur Filio Dei, juxta Articulum 3 ., quod debeat esse talis operatio
mansis Omnipotentis Dei, quam nihil impedire potes , aut retardare, juxta Articulum ro.
cujus gratiae inaudita hactenus descriptio fuerat; quam tamen velut 1 Deo acceptam proponit Articulus a s. Deus ipse nobis ideam tradidit omnipotentis operationissae gratia ;eam signi cani per eam , qua creaturas 8 nia hilo producit, O mortuis reddit vitam . In quibus Dei operationibus quam partem habet liberum hominis arbitrium Nullam penitus et ita nec ullam in operatione gratiae , si congrua ejus idea in geminis illis Dei operationibus ab ipso Deo nobis tr
Si tali gratia voluntatem praeveniri oporteat, ne incapax sit ad omne honum ; si absque ea voluntas nihiI habeat luminis, nihil virium , nisi ad omne malum, evidens
est, excludi, rejici 1 Quesnel Io omnem gratiam sufficientem. Patet enim , sufficientis gratiae natura longissimo abesse chimaeri eum istud auxilium, quod nihil luminis praestaret,
nihiI obium ; sed animum relinqueret incapacem ad omne bonum. Nulla itaque , juxta Quesnellum, libertas ad bonum est , nulla potestas exercendi qualiscunque operis sine peccato , nisi cum talis voluntatem praevenerit gratia, cui non magis possit resistere, quam res creanda suae productioni; aut quilibet mortuus resuscitationi . Nonne igitur manifestum est, confirmari ab Ad- Constitutio Theol. propuga. Tom. I. versariis haeresim Lutheri , & Calvini in Tridentino Concilio damnatam,de subve sone libertatis, sive de inani libertatis nomine , & titulo sine re Quomodo vero Deus, & qua aequitate exprobrabit reprobis in judicio omissionem operum misericordiae, quando illi nihil ad
ea virium habuerint, incapaces ad omne bonum s ac proinde ne petere quidem auxialium sufficiens potuerint, & petendo obtinere e Si istam dogmatum absurdissimorum fodinam profundius scrutari voluero , peris versitatem nulla exhauriet oratio. Istud modo satis sit animadvertere, quod libemtatis destructio a Quesnello, & ejus Sod ii bus tentata , latissimam pandat ianuam excusandis criminibus , & inducendae libe
tinorum flagitiosissimae licentiae , deposita
omni cura bonorum operum, & salutis. io Vociferabuntur illi quidem, comsectariis nimium odiosis suam a me exagitari sententiam ; nimium ejus duritiem exaggerari . Ego vero eiusmodi vociferationibus minim3 commoveor i ostendant, si possint, extendi a me quidpiam ultra limites veritatis , & non legitimo, ae facillimo
deductum ratiocinior quin pene vereor nEtam perspicua appareant consectaria , ut importunus videar,de supervacaneus eorum
inculcator; cum Lectori cuilibet ultro sint
Quia tamen debitores sumus non solis Theologis; sed & huius scientiae imperitis,
quorum forte fides tot Novaturientium fraudulentis seriptionibus periclitatur, memorari juvat consecutiones absurdas, etsi elarissimas, quae Adversarios palam convincant caecitatis , si eas non prospexerint; vel, quod de aliquibus magis credibile est, impietatis, si videntes minime detestati sint. Ita non defuerant orienti primunia Quietismo patrocinantes plurimi ex ignorantia , aliqui ex malitia, qui persuadere omnibus conarentur, spurcissima , quae ex novae istius Theologiae mysticae systemate colligebantur consectaria, esse potius figmenta ingeniorum Michaeli Molinos adversantium, quam foetus legitimos Quietismi. Hac fraude tecti circumvenerunt multo tempore innumeros , atque ipsorum
supremorum iudicum diu suspendεre sententiam . Sic haereses passim celeratissimae
non omne pravitatis suae venenum produnt illico ; sed prima Haeresiarcharum
cura est , patronorum multitudinem , de potentiam conquirere, ut ea stabiliti, &securi, for1s tandem protrahant, invitisque
47쪽
superis spargant publice, quae subdolo
Solvuntur Objectiones desumptae ex Scripturis.1 Enes cap. 8. v. a t. dicitur: Sensus senim , ct cogitatio humani cordias in malum proni sunt ab adolesce tia sua Hebraich est figmentum eordis humani, sive sentatio , & cogitatio in malum pronae sunt propter concupiscentiam ad malum iniselinantem : sed praeter eam eth in homineratio, & voluntas , quae legitimum aliquid velle, & operari potest, teste Augustino lib. de Spiritu, & litera cap. 28. de Iudaeis dieente: Ipsi homines erans, O vis illa natura inerat eis , qua legitimum aliquid Anima rationalis ci seisit, ct facit.
Consentit Angelicus 1.2. qu. IV s. arthi Sine gratia homo non potes mereri vitam aeternam; potes tamen facere opera perducentia ad bonum aliquod homini connaturale . S. Bona entura in t . dist.28. art. 3. qu. 3. Homini, liberum arbitrium in puris naturaliis bus eo itutum cum generali Dei in xu, tame si di culter, potes tamen facere opus bonum morale , quod non disponat ad gratiam , uec ad gloriam. Aliud igitur est,asserere, quod sensus, de eo gitatio humani cordis in malum prona sint ab adoleseentia sua, ut ait Scriptura saliud, quod ratio, de voluntas hominis ire, malum semper consentiat. Sed neque cogitationes pravae, & alii similes animi, aut
corporis motus exsurgunt momentis singulis , ut omnium hominum convincit experientia. Apostolus ad Titum cap. i. exvem teredicto vocat Cretenses semper mendaces, malias bestiaI , ventres pigroi si Quod nullas interpretabitur, quasi nullum umquam verbum veritati consonum ex ore ullius prodeat Cretensium.
De Jan senistis vulgatissimum pridem in
Galliis proverbium fuit, IL MFNT COMME UNIAN; Misre, Mentitur insar Iansentclarii quod quidem mentiendi vitium Ian senistis familiare , uti alias Cretensibus statuit ut i sed
non generale adeo, ut omnia eorum dicta inter mendacia referantur.
Ipse diabolus mendaciorum pater quantumlibet in ea semper pronus , aliquid sub-binde veritati consentaneum enuntiasse deis prehenditur.
Deum quoque in Genesi non de pecca-
tis agere , sed de sensuum in peeeata propentione, recte colligunt interpretes, ex ei quod rationem adferat commiserationis:a que haec , inquit Cornelius 1 Lapide,est apis posita ratio, cur Deus dicat, se misereri
hominum , ut amplius eorum peccata nona
puniat diluvio; quia scilicet homines a n tivitate infirmi, debiles , & proni sunt ad
malum . Malitia vero ipsa , & peccata non misericordiam Dei provocant; sed iram, at-ue ultionem ; ideo non delictum, sed in-rmitas hominis , & misera in peccatum propensio velut excusatio allegantur. Propensio autem illa, quae habitus quidam est,
frequentes motus eliciti non tamen omni prorsus tempore, & in operibus mortalium
singulis. Sed & in furta, vel libidinem, vel
quaecumque alia vitia pravo concupiscentia habitu inclinantur plurimi, qui in ea vitia non perpetuo consentiunt; cum no continuis quidem ad ea motibus pulsentur, nemque excitentur cogitationibus . Sed pree Ecclesiae catholicae sensu, & interpretatione, placet adversariis commentum Calvini lib. 2. Institutionum cap. s. de homine sic pronuntiantis et Gravi tela con inditur ejur ingenium Et cum omnes, qua inis prodeunt evitationes, ut fulta , frivola, tamana, perversa irridenturi quas , & similes haereticorum censuras facile spernit Ecclesia. Si autem Jan senistae Calvinum sequi pergant, contemptis tot Romanis Pontificibus, qui Baji, & Quesnelli sententiam condemnaisrunt , dispiciant, an cujus sequentur vestigia, non debeant exitum pertimescere.
a Non plus nobis obest illud Ieremiae
cap. I 2. versis. et Pravum est cor hominis , O
inscrutabile i quis evno et iliade Ad quod priusquam directius respondeam , petere ab adversariis liceat, ut quod in Hexaptis dignum judicaverint adversus Constitutionem argumentum, ad legitimam istud la
mam aliquam reducere conentur, & omtumultuario semper opere inconditam nobis objiciant locorum congeriem I ad quam explicatione debita cum definitione Pontificia conciliandam , non adeo opus est studio, quam ad percipiendam aliquam op positionis speciem . Et quidem ad praesenteni articulum , quod attinet, quis sani judicii ex hoc antecedente e Pravum es cor hominis , di inser tabile concludate ergo voluntaI , quam gratia non praevenit, nihil habet siminis, nis ad aberrandum i ardoris, nisi ad se praecipitandum I virium, ni ad se vulnerandum et es capax omnis mali, ct incapax ad omne bonum
Notissimum axioma est, bonum dici ex inte
48쪽
s 6 Dars I. Propos. XXXIX. Cap. II.
gra causa ; malum ex singulis defectibus. Umde , et fi cor hominis Divino oraculo enumtietur pravum, non ideo tamen omnia humani cordis prava sunt opera . Sic hominis injusti non omnia opera sunt iniqua: homunis impudici non omnia verba, non omnes cogitationes, non omnes actus Iabe impudicitiae maculata sunt. Ita S. Chrysostomus Hom. 6 T. ad Populum Antiochenum sub initium ait: mep test malus omnino malas esse .sed O evenit, ut labeat aliquid boni : neque bonur esse bonus omnino vi sed ct nonnulla si et habere peccata .
Et S. Augustinus lib. de Spiritu, & litera
cap. a 8.: Sicat non impediunt . vita aterna iustum quadam peccata venialia , sine quibus hae vita non ducitur 3 sic adsalutem aeternam nihilprofaut impio aliqua bona opera ,s ne quia
bus di illi, vita cujuslibet pe mi hominis
Idem sentiunt Tertullianus de corona Militis cap.6.r S. Hieronymus in Eheehielis cap. 2y., & in cap. a 2. Matthaei; Fulgentius lib. de Incarnatione , de gratia cap. So. I Et quis non Sanctorum Patrum , aut Scholasticorum Respondere adversiarii non possunt, nailla, si quae sint impiorum, esse ex gratia; sic
enim necesse foret, corruere propositiones eorum complures; in primis a8.et Prima gratia,quam Deus concedit peccatori , es peccat rum remisso . Et cum de infidelibus aequy,
ae fidelibus, imo de infidelibus praecipuo
Augustinus, ac caeteri Patres loquantur, dum bona aliqua, etiam impiis tribuunt, deberent adversarii rejicere propositioncm 26.: Nulla dantur gratia , nisi per A me a T. Fides es prima gratia , O sons amisaestim aliarum e as. Extra Ecclesiam nulla conceditur gratia . Quae propositiones nori
casu excidere Quesnello; sed cui consilium, ac decretum fuit omnia Iansenti placita suis inserere observiationibus, non potuit illud
tam adamatum, & inculcatum a Jan senio praeterirer neque in tenebris relinquere illud Magistri sui Arnaldi,ab Alexandro VIII.
inter I i. nova dogmata proscriptum: PQ ni , Iudai, Haeretici, aliique hujus generiantiuum omnino accipiunt a Iesu Christo insi reum I adetque hinc rect/ inferes , in usiae esse moluntatem nudam , ct inermem sin/ omni
gratia susscienti . Quid itaque sibi vult haec adversari
rum objectio et Pravum est eor hominis, O in- se utabile e vel enim inde confici volunt, omnia humani cordis opera esse prava i vel aliqua tantum , quantumvis multa , de plurima . Si omnia; in multiplex incidunt ana. thema, Luthero pridem, ut antiquiora taceam , ab Ecclesia inflictum. Si non omnia, sed plurima tantum humani cordis opera accusanda duxerint, non sequitur conclusio illimitata, qua adversarii opus habent, ut damnato patrocinentur articulo , qui omnes hominis actus gratia destitutos annumerat peccatis. Locum Ieremiae sic interpretatur Angelicus et Pravum es ( cor hominis id est, muctis malitiis involatum, non quod praeter malitias nihil prorsus contineat. Cornelius . Lapide,, Pravum,diuquit , ,Chald. Dolosum; M Graece Profundum i Hebraice Hersutum in versipelle, fraudulentum, anfractuosum, ,, fallax r quasi dicatur sinuosum, de mille M cogitationum, cupiditatum , & deside-- riorum secretis diverticulis , sinibus, reri cessibus instar labyrinthi implexum, &,, perplexum . Inferunt haeretici: ergo limm mo post lapsum nequit bene agere ; sed ,, tantum malo, pura fallere , mentiri &c. A Respondeori inquit Cornelius Mnegando,, consequentiam. Dicitur enim homo fal-,, lax, non quia semper fallit . sed quia fa-,, cile, Ac saepe fallit 3 opponunt Hexapta etiam illud ex
Euangelio S. Ioannis cap. 3. vers. aT.: Non potes homo accipere quidquam , nisi fuerit ei datum de Caelo. Et ex Epistola Iacobi cap. r.
vers. I .r Omne datum optimum, S omne donum perfectum desursum es , descendens a
In priorem locum ita S. Thomas ex Chrysostomo et Si praeclara sunt, quae Christi
sunt: Si omnes ad eum currunt, mirari non
oportet; Deus enim est, qui hoc facit. Quandoquidem cursus ad Christum est opus salutiferum, non est dubium , quin sit ex gratia; Sed inter illud, de opus diabolicum ab Angelico Doctore supra, de ab omnibus Catholicis agnoscitur actus medius contra e
rores Baii a tribus Summis pontificibus,atque universa Ecclesia condemnatos, inter quos est et T. Liberum arbitrium sine gratia Dei adiutorio , non nisi ad peccandum valet . Circa locum acobi ait S. Thomas: me
ostendit ( Apostolus quod Deus es largitor
omnium bonorum , O qui d omnia bona sunt a Deo dicit ergo omne datum optimum. bana sunt temporalia ; optima gratuita . Ipotes exponi satum de naturalibus et bonum es quodsimus meliuscluὰd vivimas ; optimum
qui intelligimus. Donum perfectum interpretatur Angelicus coelestem gloriam . Si totum exponi possit de naturaelibus, inter qaae optimam est, quod intelligimus;quomodo intelligere illud naturale , de natura-
49쪽
i is omnis intelligendi voluntas mala sunt
Naturale autem, ut patet, accipitur absque supernaturali gratia . Unde minime nece sarium fuit, ut omne datum optimum Hexapta verterent toute grace excellente i quasi diceretur omnis gratia excellens, de qua in Sacro Textu nulla fit mentio . Sed ea est novorum istiusmodi interpretum industria, ut expressionem omnis dati, in gratiam convertant, quo persuadeatur
simplicibus , nullum datum esse a Deo sino
gratiae auxilio, nullum actum bonum intraordinem naturae. Sed de quae alia Scriptura
Sacra est , quam Jan senistarum aequi , ae
Calvinistarum ingenium non noverit unius, alteriusve vocis mutatione suis erroribus accommodare e Quanquam neque sic adversarius , quod speraverat , acquireret damnato articulo firmamentum ; quis enim sanae mentis non videat, media posse es plurima inter gratiam excellentem, seu gratiae excellentis opera ,& peccatum e Sive igitur Scripturam acceperis, ut habet vulgata, & probatissima editio, sive ut corruptio gallica; non ex eo, quod omne datum optimum intelligeretur excellens eratia, conis
secutio foret, nisi insanissimae igitur omnis voluntatis actus absque gratiae subsidio peceatum est, sive, ut damnata statuit propositio et omnis voluntas, quam gratia non praeis
oenit,nihil habet luminiri nisi ad aberrandum: ardoris, nisi ad se praecipitandum; viritim, ni ad se vulnerandum . Inter excellentes gratias non habetur a S. Gregorio in cap. I s. Ioan illa proximorum dilectio per assectionem e gnationis, O earnis; evi tamen sacra eloquia non contra eunti ac proinde dilectio ista peccatis minim8 accensenda est i uti neque agricultura, acquisitio amici , de alia ad bonum naturae pertinentia , qualia superitis S. Thoma ex livpognostici authore referuntur, & agnoscuntur ab omnibus Scholasticis, Baianismi, aut Iansenismi fuligine
CAPUT III. Refelluntur Objectiones
reliquae r orquetur in nos illud Augustinill de natura, & gratia cap. o. Nec a cogitai Pelagius praevaricatorem legis quam digne lux deserat veritatis; qua desertus utique A caecus , ct plus necessem ossendat, ct cadendo vexetur, vexatusque non surgat. Scopus Augustini est, contra Pelagium ostendere, quod dentur peccata,
quae simul praecedentium sint supplicia delictorum . Doctrinam catholicam demonstrat exemplo Philosophorum, qui,teste Scriptura, evanuerunt in cogitationibus fias, ct obscuis ratam es in iens cor eorum, ac tandem in poenam superbiae traditi sunt in desideria coradis illorum, in immunditiam e e. Ex similibus tum Scripturarum,tum A gustini textibus collegerat Calvinus lib. s. Institui. cap. r .r Ruando naturalibus dotibus censendi sunt (homines; a vertice capitis ad plantam usque pedis scintilia homi non reperietur . Calvinum secutu, Michael Bajus propositione inter damnatas vigesimaseptinui liberum, inquit, arbitrium sine gratia Dei adjutorio non niis ad peceandum valet. Ianse-nius, quasi retractationis Bajanae immemor, inter caeteros Theologi istius errores , quos magno cum Catholicorum scandalo , ct authoritatis dictae Sedis ( Apostolicae contemptu contra praefatas damnationes , O prohibitiores defendit , mali in scandalum totius Reipublicae Chrsiana, ct fel Catholica perniciem vertenti, uti Urbanus VIII. ConstitutioneI
IN EMINENTI gravissime, de merito conqueritur; sansenius, inquam, inter errores Baji caeteros, etiam hunc temere resuscitat lib. . de statu naturae lapsae cap. 18., cujus verba superilis retuli. Quapropter Quesnellus , cujus contalium fuit, Oservationiatis suis moralibus omis sJansenti inserere opiniones, a quantumcunque multis olim Pontificibus damnatas , etiam hanc praetermittere noluit; odiositis, quam in Ian senio reperiatur, eam restituens et Voluntas , inquit, quam gratie nonpraevenit, nihil habet luminis, nisi ad aberrandum et ardoris,nisi ad se praecipitandum; viarium, nisi ad se vulnerandum: es capax omnis mali, di incapax ad omne bonum. Nunc quod ex Augustini sententia errori fundamentum obtenditur, discutiamus. Ait Sanctissimus Doctor, peccatores, Di inae gratiae deserente lumine obccecatos,non multo tempore posse a novis abstinere deluctis; sed labi saepius , & in obvia impingere
praecepta, ut caecos oculis corporis, vel ino tenebris ambulantes, cespitare, offindere, cadere frequentius necesse est. Uerum, ut nullus quantumlibet caecus , omni momento, & singulis Iabitur gressibus; ita desumpta a caecitate similitudo adeo non stabiliterrorem damnatum, ut eum potius subluat. Quemadmodum enim, deficiente corporis lumine, deficientibus etiam oculis, superest homini mens, & ratio, eum dirigens, ut quotidiana demonstrat experientia, caecos plurimos ambulantes , nec a via aberrare
50쪽
6o Pars I. Propos XXXIX. Cap. III. 6i
semper, nec labi, aut offendere perpetuo; ris, & animi dispositione nihil ardoris lia ita intellectus,&ratio naturalis, fugiente bent, nisi ut se praeeipitent; virium, nisi ut etiam supernaturali lumine , adhue homini se & alios vulneribus conficiant e Uiribus praesto est, qua cum Divino intra naturae noxiis ,& non nisi ad nocendum idoneis ca- ordinem auxilio subinde a novo peccE- rere melius est, quam abundare. to declinare, & innoxium aliquid, ac hu- 3 Quapropter talis ab Ecclesia Cata
manae conveniens naturae valeat operari, tholica non creditur natura hominis, etiam
teste ipso Hipponensium Antistite saepius ci- in hoc statu : adversarii ne possibilem qui eato: Iasi 5.minet erant, O vis illa natura dem credunt , quam lucus conderet ab inerat eis, qua legitimum aliquid an ma ratio- initio et unde est Baiana propositio 3 s. Deus hali, O sentit, O facit. lib. de Spiritu, & nou potuisset ab initio talem creare hominem litera cap r8. qualis nunc nascitur; quae propositio etsi in- Augustino consentiens Angelicus ait: ter eas sit, quae aliquo pacto sustineri possent
Sin8 gratia homo potes facere opera perducen- non enim creari homo ab initio potuit cum ita ad bonum aliquod homini connaturalebi. a. peccato tamen in rigore, prout a Scholasti- quaest. Ios. art. S. , & praemiserat arti c. a. t cis in controversiasi vocatur, O in proprio Natura humana per peccatum non est totaliter verborum sensu ab Assertoribus intento, justi eorrupta potest quidem, etiam in Fatu sime a Pontificibus proseripta est . naturae corrupta, per virtutemsua natura ali- Errori fundamentum praebuit ratiocina- quod bonum particulare agere. tio , qualis est illa Iansenti tom. a. col. et s. Plura ex Angelico dedi contra Propo- Editionis Lovaniensis et Statuae animi sine hostionem 38. cap. i. Imo, inquit Seraphicus na Moluntate , sine charitate, sines pientia dist 28. art. r. qu. i. t Hominis liberum arbia conditi non potes authorem habere Deum ;trium in puris naturalibur conclitutum cunia Deo enim esset voluntarius, non creatura iun generali Dei in xu, tamet dissiculter, potes de Deo, ram creaturae imputari deberet pertamen facere opus bonum morati, quod non dise versitas ejus, est quidquid scelerum exilia ponat ad gratiam , nec ad gloriam . creata voluntatis institutione nasceretur; quae et Profecto omnes homines sibi mentis quidem essent materialiter scelera erraturae ioculos, seu rationem, & mentem ipsam vera tamen scelera, ac peccata Dei. Essent eruere oporteret in Novatorum gratiam, ut solum materialiter scelera creaturae juxta splendentem adeo non perspicerent falsita- Jansenium, quia non libera; utpote elicita tem et moluntas, quam gratia non praeven , ni- sine gratia , sine qua nequeunt evitari. Itia hi habet laminit,nis ad aberrandum; ardoris praesenti vero lapsorum hominum statu v
nisi ad se praecipitandum i virium, nisi ad se luntaria sunt, ac libera ; quia juxta Ianse-mulnerandum. Non vident adversarii, quan- nium rursus, & Quesnellum ea peccanditain inferant naturae hominum contumeliam, necessitas soliun consequens est, & praece- qua animum nostrum ad Dei conditum ima- dentium poena delictorum. ginem, natura sua statuunt brutis animanti- Acquiescere non possum . nam, quid-bus quodammodo deteriorem 3 quid sit de peccatoribus, undenam justis, Praecellit quidem mens nostra, eo quod & recentissime justificatis , vel baptiχatia ratiocinari valeat; virtutem, &Deum ip- in infantia, libertatem accerses, dum , ubi sum cognoscere et verum , si nihil horunia primum ad usum rationis veniunt, Iabun- possit sine peccato, dum solis considera- tur, ut constat labi plurimose omni efficatur suis praedita viribus, etiam succurren- ci, &, juxta adversarios , omni sufficientite Deo, quantum potest intra ordinem gratia destituti fuere ante omne peccatum, naturae; videtur optabilius homini, ea praeterquam originis , quod in Baptismo, tunc potestate carere; nam posse delin- seu prima justificatione remissum est. Requere non est perlaetio; sed defectus: missum autem non potest formalem malidi , aliud natura nunc non valeat, quam tiam , quam amplius non habet , tribuero DCum perpetuo offendere, unde & gra- actibus secuturis . Si itaque iustis illis pec-υibus fiat obnoxia suppliciis, longo major cantibus sine ulla gratia, juxta Quesnellum, statuitur naturae nostrae rationalis calami- nil luminis, nil virium fuerit, nisi ad delin-tas , quam bestiarum; quis enim nosia quendum, quomodo ea peccandi necessiis amet potius nihil habere virium, quam vi- tas voluntaria, libera, & solum consequens ribiis pollere solummodo ad peccanduine appellature Quia , inquiunt Adversarii , Cur homines furore percitos arctissimis vin- libertas, quae omnibus Adami posteris inculis constringimus; nisi ut vires suas exer- primo parente fuit, sumere illis debet, ut cere non possint; quia in misera illa corpo- ad peccatum , & demeritum imputetur,