장음표시 사용
231쪽
ARCILEOLOG GRAECA. Lib. IV. Cap. X. oy
Thetiis, nunc risumptis bisce Oenenis, ea illine Limini illius desuper, cui etiam nunc Ex animo alligata fum mille ero me nihil curat)Et inspuens dicito, Delpbidis issa spargo. Cujuslibet dilectae supellectili , quod in amantis manus inciderat , praesentissima vis credebatur ut Delphis simili flamma uratur, ejus vestis filia. brias accendit eadem venefica ibid. vers. I.
Hanc a vestimento fimbriam amisit De bis, suam ego nunc divellens in sevis ignem spargo Dilecti pignora humo sub limine in sodit figa apud Virgilium Ecloga cit
Has olim exuoias mihi perfidus ille elisuit
Pignora cara fui; quae nunc ego semine in ipso, Terra, tibi mandi debent haec pignora Daphnim. Eius autem consuetudinis finis suisse videtur , ut nimirum amoris sui fidem servaret, alterius vero affectum reductum sisteret. In iis, quae ancillae suae mandat Nympha apud Virgilium ibid. fers. IOI alia ars latet: Fer cineres, Amaolli, foras, rivoque suenti Transque caput ace; ne respexeris his ego Daphnim ingrediar, nil illa Deos, nil carmina curat. Unicam tantum artem amoris incentivam subjungam, quando scilicet nodos Venereos nectebant, ut dilectae amorem necterent, teste Virgilio ibid.
Necte tribus noris ternos, Amaolli, colores; Necte, Amaolli, modo, o Veneris, dic vincula necto. Quam caute nodorum numerum moneat Nympha, observat dignum est pleraeque enim illae artes numero trino confici solebant similem cautelam hac in parte adhibet venefica apud Theocritum Id si cit vers. I.
Ter libo , ct ter haec, o veneranda, dico Hujus consuetudinis causam reddit Virgilius Ecloga cit vers. s. quia nimirum isto numero delectari Dii credebantur: -- numero Deus impare gaudet. Tom.IL Dd An
232쪽
A persectioni , quae numero trino tribuebatur , quia , dum initium medium,in finem complectitur, tota rerum natura in eo includi posse videtur, an dignitati, quam apud Pythagoreos aliosque nonnullos Philosophos, qui Trinitatis doctrinam tuebantur, obtinuit, an vero denique ne plures sententias afferami illius numeri aptitudini omnibus Deorum ora dinibus, qui in superos, terrestres,in inferos distinguebantur, indicandis originem debeat haec superstitio, necne, aliis definiendum relinquimus Hoc unum certum est, numero impari vim Messicaciam messe credidisse
Veteres quocirca fossas ad minimum novem, ad summum septemdecim, semper autem imparis numeri pedum latitudinem aequantes castris circumducendas esse monet Vegetius lib. III cap. G1. ωGeoponic. lib. xv 1is. vult ut pastores caveant ne ovium , quas pascunt , aequalis iis numerus omnium autem numerorum imparium trinus iis gratissimus habebatur; unde fatorum praesides trinae sorores, trinae Furiae, triplex Dianae nomen
adspectus, juxta Poetae verba: tria virginis ora Dianae. Pariter trini Saturni 1filii, inter quos mundi imperium divisum est , vulgo praedicantur' eodem res prcit Iovis fulmen trifidum , Neptunique tridens,in plura limitia trina quibus patet quanta fuerit illius numeri religio apud Gentiles.
Plures aliae incantandi artes in amoribus adhibitae a vulgaribus incantationibus diversae non erant sormula carminum incantata disti nguebatur tantum respectu usus, in quem adhibebatur: eamdem speciem , eamdemque vim, quae Circes carminibus conveniebant, suis tribuit Nympha apud
Virgilium Ecloga saepius adducta vers. 7. nihil hic nisi carmina desunt:
Ducite ab urbe domum, mea carmina, durite I apbum; Carmina te coelo possunt edurere lunam, Carminibus Circe socios mutavit Uidisset, Frigidus in pratis cantando rumpitur anguis. Itidem herbaein mineralia quae in aliis magicis artibus Ahibebantur, in amoribus usuveniebant: iis enim mira potestas inesse credebatur , quae ad quaevis naturae vires superantiavi miraculi similia essicienda aeque vagent: quapropter iisdem medicamentis, quorum ope sua praestigia edebat ceris,
ad Daphnidis amorem pelliciendum utitur Nympha apud Virgilvim ibid.
Has herbas atque haec Ponto mihi lecta venena Ipse edit Moerin nascuntur plurima Ponto;
His ego saepe lupum fieri oe se condere Disis
Moerim, sepe animas imis excire epulcris,
Atque satas alio vidi tradurere messes. Ut
233쪽
Ut pluribus argumentis recensendis supersedeam , omnium magicarum artium eamdem suus rationem inde patet, quia iis iidem Dii praeesse credebantur , prout nos docet Simoetha apud Theocritum , a quo Lunam Hecaten auxilio vocans sic inducitur I si jam citato vers. m.
- sed tu, o Luna, Luceas pulchre, ad te enim convertam carmina placide, o Dei, Et ad Hecaten fusterraneam, quam etiam catuli timent Incedentem per mortuorum sepulcra macra sanguinem:
Salo Hecate terribilis, o ad finem usque nobiscum sis ,
ciens haec enena non inferiora neque Circes, Nec Medeae, neque flavae Perimedae Venenis. Haec lassiciant de artibus, quae amorem incendebant. Nunc quaeri potest , an daretur via ad illum affectum semel concitatum molliendum Patet autem vulgo levatum fuisse , qui amore flagrabat , ope sortiorum medicaminum vel daemonum potentiorum iis, qui illum vinxerant unde Canidia queritur apud Horatium podv. vers. 6 I. omnia sua incantamenta irrita facta fuisse arte valentiore quam sua: solduccidit a barbarae minus Venena Medeae valent,
Ouibus superba fugit ulta pellicem, Magni Creontis filiam, Cum palla tabo munus imbutum, novam Incendio diptam abstulit Atqui nec herbis, nec latens in asperis Radia fefellit me locis. Indormit unctis omnium cubilibus oblisione pellicum: Ah ah solutus ambulat veneficae
Verum amori excitato sine ope magica vix mederi potest Apollo ipse ullum adversus illum remedium invenire nequit, imo inducitur ab ovidio Metamorph. lib. I. ab. IX. vers 11. hisce verbis lamentans: Inventum medicina meum es , Opiferque per orbem Dicor oe herbarum es subjecia potentia nobis;
234쪽
Hei mihi quod nullis amor es medicabilis herbis,
Nec profunt domino, quae profunt omnibus , artes Idem Poeta de Remedio amoris vers. 2D declarat, nullam dari artem qua amator liberandus esset: Nulla recantatas deponent pectora curas,
Nec fugiet vitio fulphure victus amor . cuid te Phasiacae juvertini gramina terrae, Cum cuperes patria, Colchi, manere domo povid tibi profuerunt, Circe, Perseides herbae, Gι n tibi Neritias abstitit aura rates
Sed quamvis dissicile sanaretur iste morbus , tamen non deerant praecepta, quae variis illius causis accommodari poterant prout videre est ex vetulae nutricis verbis ad Myrrham amore insanientem apud Ovidium Metamorpb. lib.X. fab. IX. vers 3 π.Seu furor es, habeo quae carmine sanet S herbis: Sive aliquis nocuit, magico lustrabere ritu:
Ira Deum sue es, sacris placabilis ira
Amoris remedia ad duplex genus reserri queunt vel enim erant res vi quadam naturali praeditae ad effectum , quem sperabant , producendum cujusmodi agnus castus, omnesque herbae, quae generationi noxiae existimabantur; vide Archiologiae hujus lib. II. cap. m. ves quae facultate quadam occulta ac daemonum ope sanationem procurare pares erant, quales sparsus pulvis, in quo se volutasset mulus, juxta Plinium Nat. His lib. xxx. cap. X v I busones alligati pelli animalis recens mactati, ex eodem ibid. lib. XXXII cap.X. pluraque alia ab illo ipso memorata quibus accensenda omnia minerali ain herbae, quae adversus alias artes magicas amuleta existimabantur, illa enim ad id pariter conducebant; unde apud Poetas frequens mentio sit Caucasi Colchidis , aliorumque locorum ob plantas magicas celebrium, ceu ex quibus solis suppeterent remedia contra amorem unicum exemplum in medium afferam, ubi Propertius tib. I. eleg.Xo inquirens quid
causae esset cur ab amasia derelictus fuisset, istud inter alia proponit:
Le iis Prometheis dividit herba jugis Promethei monte intelligit Caucasum, qui fuit maxime notabilis ob herbas eximiae vis effluentis ex Promethei sanguine. Inferi Dii auxilio vocabantur, ut discere est exemplo Didonis, quae propositum abjiciendi ab Enea amoris residui hisce verbis declarat apud Virgilium Eneid. lib. I v. vers. 638. Sacra oti Strato, quae rite incoepta paravi, Perficere es animus, finemque imponere curis, Dardaniique rogum capitis permittere sammae
235쪽
Anna Didonis soror narrans, quomodo ad eosdem Deo placandos summis viribus adniXa, inducitur a Silio lib. HI. Nigro forte Iovi, cui tertia regna laborant, Atque atri δι ii thalami nova sacra parabam, oris aegram mentem, trepidantia co=dia levaret In affli germana tori. Paulo ante illa ipsa referens, quomodo aruspices sanam mentem Dido re stituere tentassent, inquit, ab illis in auxilium invocatos noctis Deos, quibus intelligit infernas umbras: Heu Psacri vatum errores, dum Numma noctis Eliciunt, spondentque novis medicamina curis. Unicam tantum rationem, qua amori suo mederi possent, commemorabo nimirum aquam Selemni, fluvii in mare prope Argyram urbem Acha-jae se exonerantis historia sic se habet Selemnus egregia forma puer, pecus in his regionibus pascens, amatus fuit a Nympha Argyra aqua urbs&sons cognomines appellari coeperunt; fluvius vero istam aetatem praetergressiis, Nympha desertus fuit, exinde deiiderio contabuit&in fluvium a Venere mutatus est in posterum suum priorem amorem etiamnum servavit ' prout memorant Patrenses aliquantisper ad Argyram sontem aquas subiens Penetrabat, eodem modo quo Alpheus simul cum Arethusa fluere dictus; donec Veneris beneficio eum cepit ipsius oblivio ; unde quotquot in hoc flumine se abluissent, amorum suorum obliviscerentur. Hactenus Pausanias
in Achaicis pag. 4ήχ. s. Edit Hanov. Haec satis in de amore . Plura super hac re afferri posse optime novi, sed quae a nobis dicta sunt prout speramus ad explendam curiossitatem Lectoris sufficient, nec ulterius ipsius patientia abutemur.
PRIMAEVI Graeciae incolae absque legibus & regimine vivebant , nullis
limitibus circumscripti ipsorum affectus, nec eorum amori ut reliquae cupiditates coercitus, sed quid confusum ac mixtum erat, quandoquidem nulla auctoritate humana prohibitus, palam permittebatur . Indomitae illorum licentiae iraena primus injecit Cecrops, qui cum sua virtute nulliusque ope summum imperium in populum, cui deinceps Atheniensium nomen inditum, obtinuisset, inter nulli alia utilia instituta matrimonium induxit. Vide Archiologiae hujus lib. 1. cap. D. Erato Musarum uni ab aliis tribuitur honor hujusce instituti una cum saltatione verum nonnulli id potius
intelligunt de conjugii solennibus, quae prius ab Erato ordinata statuunt. Quid
236쪽
Qii idquid si ab universis Graecis aliquando receptum fuit; nam statim ac
suam vivendi rationem seram atque barbaram emendare in civitates societatesque coalescere coeperunt, necessarium duxerunt coercere indomitas
hominum cupiditates adsciscendo legitimo matrimonio utinaliis optimorum morum regulis
In variis Graeciae Rebuspublicis honoratissimum fuit connubium , cum legibus optime firmatum ac promotum fuerit, econtra cum quis illud sugeret, increpabatur, nonnullisque in locis plectebatur quandoquidem enim Rerum publicarum robur in multitudine hominum consisteret , qui ad earum incrementum quidquam conserre nolebant, nullo studio animique ardore erga patriam assci censebantur Lacedaemonii acerbe severi exstiterunt in eos, qui conjugium disserebant, ut cin illos, qui illud penitus aversarentur, juxta Stobaeum Serm. LXV. de laude myptiarum. Nemo apuleos cauebs vivere poterat ultra aetatem a Legislatore praescriptam quin plura poenarum genera subiret. Primo quidem publicum sorum quavis hyeme nudi obambulare jubebantur illi a Magistratibus & ut ignominia major foret, quamdam cantilenam canebant, cujus verba crimen ipsorum augebat in qua in ridiculo habebantur . Secundo in poenam arcebantur a ludis illis, in quibus, juxta Spartanorum morem , puella nudae contendebant , est Plutarcho in securgo Tertio in eos animadvertebatur certa quadam solennitate , in qua mulieres circa altare illos trahebant, pugnisque perpetuo conscindebant ex Athenaeo De nosoph. lib. XIo. De inque destituebantur illo honore ac reverentia, quam juniores senioribus persolvere tenebantur: θενκ το προ
αυτα , οὐ νεου πρων τι ἡδρας Κυπωξεν αυτ , ,α, , , Ουιδ γαρ ἐμοὶ συτον πειρον-γεγέννη-ας Quare inquit Plutarchus loco cit. quod exprobratum Derollidae fuit, quantumvis incidit duci, nemo reprehendit cui intervenienti adolescentum quidam subsellio non cessit, ad iciens, Neque enim tumihi eum , qui cessurus sit, fustulisti mis subjungenda Atheniensium lex , ex
Dinarcho ibi Demostbenem, qua omnes praefecti, oratores, iique, quibus legatum publicum aliquod negotium, matrimonio juncti esse debebant, ipsisque natos esse liberos, ac fundos possidere haec enim habebantur ceu tot pignora bonorum morum ac prudentiae ipsorum , sine quibus periculosum existimabant concredere illis administrationem publicorum negotiorum. Polygami apud Graecos vulgo prohibita si quidem matrimonium censebatur esse conjunctio viri cum muliere hinc, juxta nonnullos , γάμος deri-
Vatia παρα το δυο αεια Ἀναι, quod duo fiant unum. Quando Herodotus in Terrachore seu lib., refert, Anaxandridae Spartano fuisse duas uXores, observat hoc adversari consuetudini, quae Spartae servabatur: in eo cum Lacedaemoniis magna ex parte conveniebant reliquae Graeciae civitates tantummodo urgente quadam necessitate, ut quando viri in bello aliisve cladibus
perierant, ipsis concedebatur ut plures uxores ducerent cujus rei exstateXemplum Athenis circa tempora Euripidis, qui, sicut asserunt nonnulli, dium in universum segum habuit, ex eo apud Historicos celebratus quod simul&semel a duabus uxoribus vexatus suerit, secundum Gellium Noct. Attic. lib. X v. cap. XX. X ratippae ac Myrto matrimonio junctus eodem tempo
237쪽
ARCI LEOLOG GRAECA. Lib. IV. Cap. XI. ais
resuisse dicitur Socrates apud Diogenem Laertium in jus ita imo Athenaeus De nosopb lib.Xm colligit illud tunc temporis in offendiculo non habitum, quia ab ullo inimicorum nunquam ei exprobratum; verum rationem facti jure merito in dubium vocandam esse quidam opinantur, inuidem duas uxores eodem tempore Socratem habuiis negavit Panaetius Rhodius, atque κανῶς προς τουτους ἐν τοῖς περὶ Σωκραφις αμ πιρηκε, ut ait Plutarchus in Pericle. Diversis in locis diversa aetate matrimonium contrahebatur Spartanis ducere uxorem non licuit, donec ad aetatis robur pervenissent , secundum Xenophontem de Repubi Laceriem quamvis autem accuratus ac praecisus annorum numerus, quibus cohibiti fuerunt, non inveniatur, tamen patet ex
quodam Lycurgi praecepto, viros ac mulieres simul limitibus hac in reconstringi hujus autem rationem rogatus iste Legislator respondit , ut Spartani pueri robusti atque vegeti serent Athenientium legibus semel cautum dicitur, ne ante aetatis annum trigesimum quintum connubio ungerentur homines. Nam humanam vitam in decem hebdomadas a Solone divisam accepimus, in baram autem hebdomadum quinta maturitatem adfirpem relinquendam homini inesse dicebat, referente ex ejus Elegiis Censorino de Di Natali cap. Iv. Sed hoc ex cujusvis Legislatoris lubitu pendebat, cum in
eo non convenirent omnes ab Aristotele Polit. lib. v I I. cap. X v I annus
trigesimus septimus optima aetas habebatur , a Platone trigesimus , idemque sere sentit cum ipsis Heliodus, ita enim suum amicula monet Oper. θDieb. 8 . vers. 313.
Maturus autem uxorem ruam ad do mum ducito,
Neque triginta annis valde multum desciens, Neque superans multum nuptiae vero tibi tempestis. hae. Mulieres citius quam viri nubebant ex nonnullis priscis Atheniensium legibus permittebantur matrimonium contrahere annos viginti sex natae, x Aristotele octodecim, ex Hessiodo quindecim ibid. vers. II 6. Η Α γυνου παρ ηβων , πεμπτο δὲ γαμῶ . Mulier autem quiίor annos pubescat, quinto vero Ambat. Ubi Poeta docet, mulieribus licere ad pubertatem pervenire quarto anno hoc est, quatuor post decem, & nubere quinto, id est, decimo quinto
alii existimant Poetam velle ut innuptae maneant quatuor annos, Postquam apta viro evasissent, id est , decimo quarto anno,in matrimonio jungantur quinto anno, hoc est, decimo nono Sicut autem mulieres citius nubiles erant quam viri, ita ipsarum tempus multo brevius, cum viri aetate multa ProVectiores quam foeminae conjugium contrahere solerent quemadmodum
conqueritur Lysistrate apud Aristophanem La r. pag. 38. Edit A eod.
238쪽
PR. Nonne etiam iri senescunt ΛY. Sane quidem non eadem haecsunt: Nam sir procus, etsist canus, cito teneram puellam nuptum accepit Mulieribus autem revis aetas, vim ne bis fruantur, Nemo ut ducere illas, vaticinantes vero sedent. Anni tempora, quibus commodissime connubium inibant, secundum Athenienses, erant menses nonnulli hyberni potissimum Ianuarius , ideo
sementim facere cum terra irri atur, idoneum enim tempus adfruges producen- tis. Vid. Olympiodorus in Meteora risotelis in Eustathius in Iliad. r. Hinc persona apud Terentium in Phormione An. v. Rem I v. asserit aruspices vetuisse matrimonium contrahere ante hyemem: Aruspex vetuit ante brumam autem quid novi Negotii incipere. -- Tempestas maxime opportuna habebatur quando accidebat conjunctio solis lunae, tum agitabantur festa nuncupla Θεογάμια se Deorum nuptiae secundum Hesiodi Scholiastem per Sileb Clytaemnestra Agamemnonem rogarie, quandonam Iphigeniam Achilli nuptui dare statuerat, respondit, plenilunium esse tempus convenientissimum, teste Euripide Iphigen in Au
suum unis forti venerit orbis. Themis apud Pindarum Isbm. deis Io vers. I. animadvertit Thetidem nupsisse Peleo eadem tempestate ; nam per δι ομεν nec σπέρα intel ita plenilunium , quod incidit in medium mensium lunarium , quibus Graeci annum antiquitus numerabant Poetae verba sic sonant: -- ν διχομηνίωσι
ηρω παρθεν ας. - In pleniluniis Autem vesperis, amabile
Solvat frenum ob irae virginitatis
239쪽
ARCFLEOLOG GRAECA. Lib. IV.Cap. XI. 4 17
Consuetudo ista ortum habuisse videtur ex quadam opinione, quam fove bant de lunae vi in generationem A nonnullis statuuntur alii dies quartum aptissimum censet Heliodus, quia prout observat unus in in Scholiastarum Veneri mercurio sacer erat, per o Dieb vers. 36.
suarto autem mensis uxorem domum ducito, Obsersatis avibus , quae ad hanc rem sunt optimae. Decimus sextus, aut juxta quosdam , decimus octavus memoratur praecaeteris omnibus minime conveniens ibid. vers. 8.E, V P κ μέσση μάλ' ἀσυμφορος ἐς φυτοῖσιν,
Sexta vero media valde incommoda es plantis, Viripara bona, puellae vero non utilis es, Neque gignendae primum, neque nuptiis tradendae. . Plures alii dies hac in re caeterisque omnibus habiti ut lausti vel infausti quos hic recensere nimis molestum seret. plerisque Graecis ut turpe existimabatur . si quis alteri jungeretur in quibusdam gradibus consanguinitatisci Hermione apud Euripidem Andromache vers. 73. non minori cum abominatione loquitur de consuetudine, qua fratres cum sororibus connubio juncti, ac de illa , qua filii in matri. ni matres habebant: Tοιουτον πῆ το βάρβαρον γενος
- Tale est omne barbaricum genus: Pater enim filiae, o filius matri miscetur, Sororque fratri oe per caedem charsisunt dunt suorum ibi prohibet lex Normam honesti ac decori praetermisisse nuptiasque nefandas incestas
Permisisse videntur multae barbarae gentes Persae potissimum notandi hac in re illorum enim Magi sacrosancti inter eos viri , erant soboles matrum ac filiorum unde Catullus epigram. cI canit:
Nascatur Maxus ex Gelli matrisque nefando Conjugio, o discat escum aruspicium: Tom. IL Ee Nam
240쪽
Nam Magus ex matre O gnato gignatur oportet,
Si sera es Persarum impia religio.
Lacedaemoniis interdictae fuerunt nuptiae cum quodam ex cognatis, id recto gradu sive adscendendo sive descendendo , sed transverso cognationis gradu juncti ab illis non arcebantur nepotes enim materteras, patrui neptes in matrimonium accipiebant cujus rei exemplum nobis suppeditat Anaxandri das apud Herodotum Terpsichore seu lib. v. qui sororis filiam uxorem duxit. Fratrum ac sororum connubia prorsus illicita Herunt, quamvis probata pluribus exemplis suorum Deorum quod ample describitur apud Ovidium Metamorph. lib. I x fab. XI. vers. 789. hisce Byblidis fratrem suum Caunum depereuntis verbis, ubi , etsi illius amore ardere tu fatetur tamen nullis exemplis comprobari posse suam incestam cupiditatem
Di melitis Di nempe suas babuere sorores: Sic Saturnus opim junctam sibi sanguine duxit, oceanus Theon, Junonem Rector Olympi, Sunt Superis sua jura quid ad coelestabitus
Exigere fumanos diversaque foedera tentes Aut nostro vetitus de corde fugabitur ardor; Aut hoc si nequeo, peream precor ante toroque Mortua Pomponam, positaeque det oscula frater: Et tamen arbitrium quaerit res is duorum;
Finge placer mihi , scelus e si videbitti illi;
At non Eolido halamos timuere sorortim
Unde sed hos Osi Cur haec exempla paravi Rctio feror' obscaenae locul hinc discedit Iammae
Nec tamen in pluribus locis illicitum erat ratri uxorem ducere sororem, vel uterinam, vel paternar aliquando enirn inter agnatos , aliquando vero inter cognatos inita matrimonia licita tant iis, qui ex eadem matre, sed ex alio patre prognati erant, inter se matrimonio jungi per Lacedaemoniorum Legislatorem licebat, juxta Philonem Iudaeum tib despecialibus Vibus a praeceptum III contra moechos Athenis fratri vetitum erat cum orore uterini, cum paterna vero matrimonium contrahere licebat e Xemplum occurrit Archeptolis hemistoclis filii, qui sororem Mnesiptolemam, teste Plutarcho in Themistocle, uxorern duxit pariter Cimonis, qui quia sororem Elpinicen in congruum matrimonium collocare obeXtremam paupertatem non posset , eam ipsemet duxit nec Atheniensium legibus aut moribus adversabatur, prout Athenaeus Deipninoph. lib. sis censet Plutarchus enim in Cimone tradit , matrimonium publice celebrata hunc virum , leges minime veritum ' juxta Cornelium Nepotem in Gimohst, conjugium , quod iniit Cimo cum sorore, cum suae patriae moribus conetenisses Habebat in misi rimonio Cinquit sororem germanam suam, nomine Elpmicen, non magis amore, nam more duectus; nam Atheniensibus Met eodem patre natas uxores ducere. Atque, ut alia testimonia praeterearn , X presse