Archaeologia graeca, sive, Veterum graecorum : praecipue vero Atheniensium, ritus civiles, religiosi, militares et domestici, fusius explicati

61쪽

ARCHAEOLOGIA GRAECA. Lib. III. Cap. VI. y

Λναίρομιος φαλαγξ amo dicto agmine hac in re discrepabat, quod in longitudinem disponebaturin ab utroque latere dimicabat: altera vero aston te a tergo pugnabat. Αμφ ομος διφαλαγγέα intelligitur, cum ductores in utramque frontem adducebantur, ραγοὶ vero, qui agmen cogebant, in mediam aciem trans ferebantur, ita ut undique a fronte hostibus oppositi essent. δεντ οριο δαφαλαγγια praecedenti opponitur, cum ουραγοι ultimaque acies utrumque latus tenerent, ac reliqui praesecti, qui alias a ronte positi erant, in medium agmen succedebant facie sibi invicem obversa qua acie forma frons, quae alias utrinque patens, iterum sic condensabatur, ut cornua ejus locum subirent, ultimi vero ordines locum alarum obtinerent. Οριοιός μος διφαδεαγγία intelligi debet, cum utriusque phalangis praepo siti ab eodem latere stabant ac recto ordine se invicem subsequebantur. Fig. vi.

Enpοτομος διφαδεαγγια accipitur, cum unius phalangis duces a dextro latere, alterius vero a simistro disponebantur Πεπλήγμενη φαλαγξ tribuitur phalangi, cujus fgura mutabatur pro ratio ne viarum, quibus progrediebatur. Fig. o. Eartacet απης φαλαγξ dimidiam lunam reserebat alis retrorsum versis, dum media acies hosti obversabatur, aut vice versa aliquando dicitur κυρτη ac

Εσπαρμενη φαδε αγε, cujus diversa agmina impari situ ab hoste distabant, quorum alia aliis prominebant. Υπερφαλαγγι σις intelligitur, cum ambae alae ultra hostium frontem protendebantur, cum vero earumdem altera , dicebatur περκροωσις.Pομβοειδ)ς φαλαγξ, dicta pariter σφηνοειδες, est acies quadrata, sed non rectangularis, figurae adamantis non absimilis . Hanc aciei sormam primit surparunt Thessali, a Iasone illorum populari inventam . Etsi fatendum sit aciem apud Graecos, Siculos,in Persas juxta hanc aut aliam figuram quadratam dispositam fuisse leg. Elianus Taclicis, ac ubique in hoc capite consulendUS.

Eμβολον rostrum vel cuneus rhombum per medium divisum reserens figurae triangularis, aut cuneo, aut, si vis, litterae Δ similis. Acies hunc in morem disponebatur, quo per hostem facilius majorique cum impetu per

rumperent.

Κοιδεεμ βοδεον, aut forfex erat cuneus transversusin basi carens: sorficem sive litteram V exhibebat videtur autem destinatum cuneo excipiendo Fig. X. ΓΙΔινθιον, πλινθία, laterculus, denotat aciem dispositam secundum figuram lateris aut tegulae, quatuor lateribus imparibus constantem longitudo, quae latitudinem excedebat, versus hostem porrigebatur. Fig. XI. IIυργος turris, erat laterculus inversus, qui quadrati oblongi vel turris figuram reserebat acies autem brevior ad hostem protendebatur. Haec aciei serina ab Homero memoratur Iliad. a. rys. 3.

mi ut om qua filatis agminibus Orm seipsos instruxerunt

62쪽

Πλα ουον erat figurae oblongae, etsi ad circulum quam ad quadratum propius accedentis Fig. XII. Tερ ν erat acies in longitudinem porrecta, cujus singuli ordines paucis armatis constabant, nimirum cum exercitus ob locorum angustiam in latio res ordines duci non posset nomen desumitur a vernae, qui in lignis oramina irrepit. Eodem sensu memoratur φαλαγξ ξιφοειδης hunc in ordinem disposita, ut ita dicam, ad aditus penetrandos. Πυκνωσια φαλαγγοc intelligi debet, quando armatorum ordines condensabantur cum enim aliis aciei figuris cuivis militi quatuor cubiti ab utroque latere definirentur, hac vero duo tantum Συνασπισμος superiore densor erat; qui Vis enim armatus spatio cubitali tantum gaudebat sic vocatur clypeis, qui longa serie sibi invicem conjuncti erant. Plures aliae acie formae apud Scriptores occurrunt cujusmodi erant, quae omnimodas species figurae sphaericae reserebant. Inter quas celebratur 2λη ab Ilione Thessalo inventa, figurae ovi non absimilis, in quam Thessali equitatum disponere solebant ut videre est apud lianum lib. cit. In genere sumitur pro quoVis equitum agmine, quotumcunque essset; sed nonam

ro strictiori sensu pro agmine seXaginta quatuor armatorum Eπιλαρχα duas λας, hoc est, centum viginti octo viros, consciebat. Tαραντιναρ α superiore duplo major erat, cum ducentis quinquaginta exarmatis constaret vulgo enim obtinebat genus equitum nomine αραντίνων aut ιαταταγωνιτων , qui missilibus hostem lacessebant quia levis armaturae causa cominus pugnare non sustinebant Pariter aliud equitum Tarentinorum genus animadverti debet, qui jaculis emistis hostem e propinquo adoriebantur . Illorum nomen a Tarento Italiae urbe desumptum est, qua hujusmodi equites ad militiam instrui solebant sed an nomen illius agminis ab ipso equitum genere , an Vero a numero Virorum , qui numerum apud Tarentinos usurpatum aequabat, deductum sit, necne, non constat Ιππαρχια duo superiora agmina, id est, quingentos duodecim armatos, adaequabat. Eφιππαρχία duplex ἱππαρ α erat, mille viginti quatuor equites complecten S. Tελος proximum agmen duplo excedebat duo millia enim quadraginta octo armatorum conficiebat. Eπιταγμια ad n Umerum duorum τελῶν accedebat cum quatuor mille nonaginta se milites capiebat. Lacedaemonii varia exercitus agmina nominibus sibi propriis efferebant. Exercitus in s/ορας seu legiones distinguebatur. Qilo armatos quaevis confecerit, non liquet plurimi quingentos, alii septingentos , alii nongentos allignant, ut refert Plutarchus in Pelopidi; sed cum Respublica primo instauraretur, nil merum quadringentorum armatorum , illorumque peditum , non excedebat. Praefectus vocabatur πολεμαρχος lege Xenophontem de Republ. Lacedaem cui adjungi solebat inferior proepolitus nomen συμφορε , UX taeumdem Ελλην . lib. s. prior legionis tribunus , alter vero ipsius vicarius

erat.

65쪽

ARCHAEOLOGIA GRAIC . Lib. III. Cap VI si

Λοχοc erat quarta pars μορα c quamvis autem multi asserant una ii quamque μοραν quinque λοχου coniecisse, ex Hesychio nihilominus nostra sententia cum antiquo Spartanorum exercitus ita tu melius convenit Xenophon enim refert singulis χοραι quatuor λοχαγωγοῦ praefuisse. Πεντηκοητυς quartam , aut uXta alios dimidiam , partem λοχ constuuebat, quinquaginta autem Armatos capiebat, ut e nomine colligitur . Hujus ag

octo cuivis μόρα preficiebantur , ut supra memoratus Auctor nos docet.

Eνωμοτια quartam , aut, ut alii contendunt, dimidiam partem πεντηκος- complectebatur, viginti quinque armatis conitabat sic autem vocabatur, quia omnes illius agminisci lites erant νω- δια σφαγίου', At Reipublica sacramento obstricti mediante secrificior dux nuncupatus νωμο- αρχης aut ἐνωμο ρυ c. Horum , teli Xenophonte, sexdecim cuivis μορ praeerant que si supra dietis de λοχροι ac πιντ δε τυσι adjiciantur, cuivis attendenti patebit, veteres ρας numerum quadringentorum non excessisse dissensus Scriptorum hac in re incremento Lacedaemonioriam exercitus tribui debet; recentioribus enim seculis Spartani copiarum a se auctarum nomina non mutarunt, ita ut pars octava μορας, et ii plures quinquagenos forsitan conficeret, nihilominus πινγμος, dicebatur . Sic Romanorum agmina, quamvis plurimum aucta, nomenidionis semper retinuerunt; nam que ab initio tria millia tantum capiebat, in posterum, prout necessitas urgebat, ad quatuor, quinque , aut sex millia armatorum adaucta est idem observandum de eorumdem cohortibus, manipulis, ordinibus, C. Diversae aliae dantur militares appellationes, ex quibus nonnullas hic breviter exponere non taedet

Προταξις intelligitur de agmine militura fronti exercitus praem itorum eX gr. πρόπιξις ιιλῶν, cum milites fvis armatum praemittantur toti eXercitui, ut praelum missilibus e longinquo auspicentur. Ear mB praecedenti opponitur, denotans dispositionem militum in extrema acie

Προτα ι interpretatur, cum alteri aut utrique medii agminis lateri pars eXtremae aciei adjungitur, ita ut illi qui adduntur ad frontem H i. aciei recta disponantur. Υποταειc, cum alae duplicantur, militibus levis armiaturas adsectis forn is arcuata, ita ut tota acies speciem triplici januae exhibeat.

Eνπαξι c, παρέν ξιc, aut προσένmEιc est, Cum illae diverse armaturae in eamdem aciem confunduntur; ex gr. si milites leviter armati adducantur in interstitia, quae inter graviter armatorum militulari ordines intercedunt.

II αρεμβολι, a superiore distinguitur , cuin ordinum intervalla militibus eiusdem armaturae replentur. Eπαγωγη est continuata series ordinum armatorum in eamdem formam&eamdem lineam dispositorum, ita ut frons posterioris tergo prioris parallela sit unde istud vocabulum non raro p edicatur de figura Rhetoricae , qua dicitur induritio, tim certae consequentia plane ac negessario de mcumur a principiis antea concessis vid Aristot Topic t Quintil. lib. X. Cn; α Πα-

66쪽

I Iαρα - γη ab αγωγῖ discriminatur in eo, quod phalangis ala non sigillatim, sed turmatim procedebat ductores enim non recta a non te, sed ad

latus declinantes progrediebantur I cum ad sinistrum , ευουνυμος παραγωγη, cum vero ad dextrum , δεξια παραγωγη VocabAtiar. IZπαγωγηδε παραγ ωγή quadrupliciter distinguuntur cum enim hostem excipiebant vel ei obviam ibant ab uno latere, nuncupabatur ἐπαγωγη aut παραγωγή μονοπλευρος cum a duobus lateribus, διπλευρος cum a tribus,

τρίπλήυρος cum vero acies ab omnibus lateribus hosti excipiendo disposita

erat, τετραπλευρος.

Conversiones militum ad praefectorum mandatum dicuntur λίσω . Κλίσις επὶ δερ ad dextram e quia hastam manu dextra moderabant. Eπανάκλισις est motus retrogradus, id est, ad sinistram Κλίους επὶ ἀσπίδα ad sinistram conversio quod clypeum manu sinistra

tenebant.

Μεσα Τολη est duplex converso versus eamdem manum, qua terga convertebantur quo facies antea obversa erat. Hujus duo genera erant: I. Με αβολή π ύρὰν qua acies convertebatur a fronte ad terga Graecis εἰροι, ita ut illorum dorsa hosti obvertarentur; unde mmβολη etaro των πο μίου dicebatur. Haec conversio semper peragebatur deXtrorsum. 2. Ιεπιβολήαπ' ωρῆς aut in πολε ιιιιουν, a tergo ad frontem terminabatur, qua facies hosti convertebatur motu sinistram versus duplicato EZτι τροφή dicitur, cum tota acies arcte condensata convolvebatur sive addeXtram, sive ad sinistram. Aνα τροφή Opponitur πιςροφῆ cum eadem acies redibat ad pristinum lo

cum.

Περισπασμιός est duplex επι τροφὴ cum dorsa convertebantur ad locum ubi iacies antea adspicienti se offerebat frons ad terga transfereba

tur.

rediret in locum , quem ab initio occupabat. Eξελιγυος, ξελισι - , vel ἐξελιξις erat exercitus evoluti, in qua singuli milites, alii post alios ordine incedentes a fronte ad tergumin vice versa, necnon ab uno latere ad alterum migrabant unde duplex fuit illa evolutio, altera κα-λ ως se agmina, altera vero καm γα iive ordines utraque autem iterum tripliciter distinguitur. I. 5λιγ χος Μακεδου κα-λόχης , a Macedonibus in Ventus, sic peragebatur. Primus ordo ad dextram vel sinistram convertebatur deinde secundu Ordo versus eamdem manum progrediebatur,in certis interstitiis pone primarium ordinem subsistebat facie eodem respiciente pariter tertius ordo, quartus, & reliqui , donec ultimus ordo accessisset , qui facie conversa aciem claudebat. Sic exercitus a fronte in campum recedebat, militum facies retroversa erat. Sed quia receptus videbatur iste procedendi modus, a Philippo Macedone abrogatus est, qui alium substituit.

2. ξελιγμος Λακων καm λοχους , a Lacedaemonibus introductus, primrique contrarius. In illo enim ante, in hoc vero pone phalangem campum

67쪽

pum subibat exercitus, militumque facies in oppotitum locum cspiciebat: in illo a tergo ad frontem , in hoc vero a fronte ad tergum evolvebatur acies. Ab Eliano Taed. cap.Ygum cum Bingliam Notis duplex distinguitur ista exercitus conversito scilicet altera, in qua postremus ordo faciem convertebat, proximus ordo similiter facie conversa progressionem inchoabat, ante alterum ordinem locum subibat tertius ordo itidem δε sic de caeteris, donec primarius ordo reliquos omnes antecessisset. Altera autem intelligitur, quando primarius ordo primus procedebat, reliqui vero ordines sequebantur: sic autem propius ad hostem admovebatur in impressionem facere videbatur exercitus. 3. IS λιγμιος Περσικος, aut Κρητικὰ καπα λοχωc apud Persas Cretenses in usu erat aliquando dicebatur χομιος, quia peragebatur in morem Graecorum chororum, qui in ordines distincti instar militum aciei, ad extreinum theatrum progress quum ulterius procedere non possent, unus ordo per alterum retrogrediebatur, interim totus chorus idem spatium quod ab initio tenuerat, occupabat qua in re haec evolutio duabus superioribbus, in quibus phalanx de loco summovebatur , distinguebatur. Eξελιγμο - γὰ evolutio per juga evolutioni per ordines opponitur in superiore enim exercitus movebatur in latitudine acie a fronte ad te gum, vel a tergo ad frontem, ita ut primari postrema acies in locum ibi invicer succedebant in hac vero per latera in longitudine acie , uno O nu in medium vel penitus X tra alterum cornu migrante milites autem , qui extremum cornu latus tenebant, ad oppositum cornu primi removebantur, deinde caeter juga ordine sequebantur . Pariter triplex distingui solet. I. Macedonum converso, in qua cornu hosti ad utrumvis latus viso pro. X imum in campum ad latus oppositi cornu recedebat haec autem evolutio fugae speciem exhibebat. a. contra Lacedaemonum evolutio dicebatur , quando cornu ab hoste remotissmum in locum ei proximum admovebatur, quae impresso videbatur.3 Evolutio in morem chori ita peragebatur, ut exercitus intra idem spatium contineretur, nisi quod cornua locum permutabant Διπλασιάσαι est duplisare vel densare aciem , quod duplici modo efficiebatur etenim tum militum numerus augebatur intra idem campi spatium; tum vero acies non aucta militibus extendebatur in ampliorem campum ordinibus extenuatis sed quia haec aciei duplicatio vel in milites vel in campum, tum in longitudine, tum in latitudine perficiebatur , idcircoquatuor distin gui solent διπλασιασμοὶ, qui per diversas conversiones efficiebantur T. Διπλασιασμιος νθουν κατα Γλογὰ vel καmi μηκος intelligebatur, quam do longitudine acie non immutata ordines densabantur militibus aucti 2, Διπλασιασμος ἀνδρων καm λοχους vel κα-βαΘoc dicebatur, quando ordines duplicabantur, non explicato campo, sed densata acie.

3. Διπλασιασμος το που κατα γ vel καm in Moc dicebatur, quando acies

in longum extendebatur nullis accedentibus copiis , sed militibus majoribus intervallis a se invicem remotis.

68쪽

pi, qui Xercitum capiebat , X tendebatur non novis ordinibus adjectis sed aliis extenuatiS. Pro capitis clausula notabo Graecos artis exercitum in aciem disponendi peritissimos fuisses, imo magistros dictos in κτικὰ a αττω, aluisse, qui juventutem in hac arte instituebant, & diversas acie formas accurate docebant, antequam in bellum irent. CRAE CI, antequam bellum alicui inferrent, iniuriam acceptam publice de nunciare, uer legatos compensationem ubere solebant licet enim ad bellum parati , aut rerum bellicarum peritissimi essent , pacem, quando honestis conditionibus illam impetrare possent, eligere malebant quem morem ab antiquis fiuis temporibus viguisse patet ex iis, quae de Tydeo referuntur, quem Polynices ad iratrem Eteoclem Thebarum Regem misit, ut lites tet illos obortas componere tentaret, antequam illius urbis obsidionem aggrederetur , prout inter plures alios tradit Statius Thebaiae lib.

II. vers. 368.

- potior nnaeiis sedit sententia, fratris Praetentare fidem, tuIUqtie in regna precando Explorare adittis istidia ea munera TFdeus Sponte subit. Nec bellum Trojanum tanto cum discrimines ambarum partium dispendio uir quam gestum fuisset, nisi prius eamdem viam , etsi in cassum, tentassent. Ulysses enim menelaus Trojam in legationem missi dicuntur ad Uelenae redditionem petendam; quapropter Helenam sic alloquitur Ante

D etenim huc olim venit divinus Ut ses, Thi catis legattis cum bellicoso Menelao . Imo quae ab illis legatis propolita sunt, a Trojanis consilio Antimachi vir maximae Yistimationis apud illos , quem aris largis nummis in suas partes adduxerat, pliis nimio obsequiosis repudiata fuisse satis aperte docet

idem Poeta Ilia . . vers. 23.

C P. VII. De eorumdem ratione pacis pangendae, Π belli indicendi

-- Antimischi obicosi, qui an maxime Aurtim ab Alexnen ro accipiens, splendida dona, . Non peruit rebat Helenam eddere favo Menelao .

Certo