De Antiquitatibus Lusitaniae libri quattuor

151쪽

118 DE ANTIQUIT. LV SIT. Propraetores coiruenerat posuis., nempG. vi in Vaccaeos per Lusitaniam iret Albinus, sicut & Tib. ipse Gracchus Mundam ulterioris prouinciae Urbem oppugnauit,ac cepit.Ιta enim e rep. sore ' ter que existimauit. Gracchus Praetor ibidem iterum ducenta

oppida expugnauit,& cepit. Ibidem, hoc est, in citeriore Hispania, iterum quia iam ibi

centum quinque ad deditione coegerat. ergo - in citeriore,non in ulteriore prius legendum. Quonam igitur modo in ulteriore Hispania gesta res fuisse narratur . Videlicet quia Propraetor vlterioris erat Albinus,& finitimi Lusitanis, Asturibusq. V accaei, uti superiore Iibro, cum terminos Lusitaniae definiebamus ex Strabone ostendimus , etiam si eas pugnaSidem extra Lusitaniam Albinus pugnauerit.

Nisi & illic emendandus Liuij codex sit, Vt

legatur in Bracaros per Lusitaniam iret Albinus . Nam si cum Vaccaeis,& non cum BracariS, hoc est, cum Lusitanis eae pugnae fulsesent, quo iure Posthumio Albino de Lusitanis decretus est triumphus, non aute de Vaccori Z Verba Liui j haec sunt de cadis quintae lib. Primo : Triumphi ex hispania, deinde duo

continuo acti. Prior Sempronius GracchuS

de Celtiberis, sociisque eorum, postero die L. Posthum ius de Lusitanis, aliis . eiusdem regionis Hispanis triumphauit.Docti exam1-uzz. Vnum addam, apud Orosium perper mi mutata.

152쪽

ditionem coegisse scribit.Eadem autem aest te L. Posthumium in citeriore quadraginta millia hostium bello interfecisse. Triumpharunt anno ab urbeptuagesimo quinto. . , Quinto Opimio Nepote. Lucio Posthumio Albino Cos 2 circa sexcentesiimum urbis annum a Lusitanis per arma vexatos fuiss Romanos scribit Iulius Obsequens in libello de prodigiis. Quamquam Consulum praenomina perperam sint posita. Quinti enim praenomen Opimio suit, Lucij vero praenomen Posthumio, ut patet ex tabuliS CapitoliniS, sic inopimius Q J.Nepos.L. Posthumius. S.

Posthumio tamen in magistratu mortuo, in eius locu M. Acilius Glabrio suffectus est. Eode minore,M. Marcello,& L.Valerio Coss. in Lusitania varie pugnatum . Consentit eputome Liuij lib. 6.Hi autem Coss. M. Claudius Marcellus, & L. Valerius Flaccus suere anno

ab urbe condita D C I . His Coss.L.Mummi L.F.L.N.Propraetorem

de Lusitanis triumphasse ostendit in Iberico Appi nus, & qui in Capitolinas tabulas comes

153쪽

ruo DE ANTIQUIT. Lus IT. Mendosere itur apud Eutropium lib.quarto: L.Memmius in Hispania bene pugnauit . Nam cu hic sit, qui postea a deuictis Achaeis , & Corinthiis, Achaicus sit appellatuS , certum est , Achaicum L. Mummium L. F. L. N.

ipsa tempora L. Licinio Lucullo .

lum, cum parum prospere aliquoties gestum, ita confudisset ciuitatem Romanam , ut ne i j quidem inuenirentur , qui aut Tribunatum exciperent, aut legati ire vellent, P. Cornelius Scipio Aemilianus. L.Pauli F. Africani nepos, sed adoptiuus, qui & ipse postea lysi ica nus est appellatus, processit, & excepturum se militiae genus quodcumque imperatum essea et , professus est. Quo exemplo ad militandi

1tudium omnes inuitauit.

Iisdem Cosssi Servius Sulpicius Galba Praetor, male aduersus Lusitanos pugnauit, inquit, Liuij abbreuiator. Quam rem superi Ori volumine a nobis tacta hic suo loco latius repetere est visum, ex quarto Orosij libro capite trigesimo primo. Sergius autem Galba Praetor a Lusitanis magno praelio victus est, uniuersoq. exercitu amisso, ipse cum paucis vix elapsus euasit, CX qua ignominia, cum ulcisci se postea Galba statuisset, immane, ac plusquam barbarum

iacinus perpetraui Quod Orosius ita narrata Igitur

154쪽

sitanos circa Tagum flumen habitanteS, cum voluntarios in deditionem recepisset, per scelus interfecit. Simulans enim de commodis eorum se acturum fore circumpositis militibus, cunctos inermes, incauto . prostrauit. Quae res Hispaniae uniuersiae, propter Rona norum perfidiam , causa maximi tumultus suit. Valerius Maximus lib. 9. capite de perfidia sic ait. Servius quoque Galba summae

perfidiae. Trium enim Lusitaniae ciuitatu,conuocato populo, tamquam de commodis eius acturuS, nouein millia, in quibus flos iuuentutis consistebat, electa, & armi S exuta,partim trucidauit, partim vendidit. Quo facianore maximam cladem codex manui criptus habet partem barbarorum magnitudine criminis antecessit. Accusauit acriter M. Cato Galbam,pro intersectis cotra interpositam fidem Lusitanis, vi testatur in Bruto M. Tullius , & obiter in diuinatione , quod explicat apertius Asconius Paedianus, & Liuij epitome libro quadragesimo nono . lAetatis autem nonagesimum annum agebat Cato teste Liuio decad. quartae lib. 9. cum Galbam accusauit, ardentissima oratione .

quam in Origines suas retulit. Reus vero Galba, cum se damnari videret complexu. duos filios praetextatos, & C. SUN

155쪽

piiij filium cuius tutor erat, ita miserabiliter

pro se locutus est, ut rogatio antiquaretur. Misericordia ergo,inquit, lib.8. cap. I.Valerius Maximus, illam quaestionem non aequiatas texit. Ceterum de praenomine Galbae, quod alias Seruius, alias autem Sergius habetur, si quis sorte inquirat, nescio an facere satis omnino possim . Nam Cicero loco a me citato Seruium habet . Paedianus, & Orosius Sergium . Epitoine Liuij prius Seruium, deinde Sergium . Liuius ipse ubi de accusatione eius meminit Sergium,at libro quinto decadis quintae cum scribit Galbam impedire conatum,ne de capto Rege Perse, deuictaq. Macedonia. L. Aemilio Paulo triumphus decerneretur, ac M. Servilium pro L. Aemilio ad populum verba facientem inducit, ubique eum Seruium Sulmpicium Galbam nominat. Valerius Maximus in altero locorum modo citatoru Sergium,in altero vero Seruium,

quemadmodum libro sexto capite quarto, de Scipione cum ait: Servius Sulpicius Galba , qus varietas in impressis codicibus est.In manu autem scripto, ubique Seruium inuenio. Plutarchus in C tone Seruilium, quod parum abest a Seruio. Suetonius vero in Galba. - a CuiuS familiam ab hoc Galba deducit, Sergium semper vocat, familiam, inquit, illustrauit Sergius Galba temporum suorum

156쪽

eloquentissimus,quem tradui Hispaniam obtinente triginta Lusitanoru millibus perfidia trucidatis, Viriatini belli causam extitisso, eius quoque filios, alterum Caium, alterum Sergium nominat. Ex quibus Tranquilli locis,in prςnomen sergium pedibus prope iam ibam, nisi me Eutropius libro septimo reuocasset. Scripto enim Neronis obitu, huic ait Servius Galba successit antiquissimae nobilitatis Senator . Non ergo quieui donec Dione Graeco Auctore consulto libro quinquagesimoseptimo inueni Seruium, non Sergium ab illo nominari. inare magis ad Serui, praenomen animus iam inclinat. Varietatem autem ex compendio scribendi euenisse puto . Nam praenomina cum fere compendio notentur, factum est, ut SER. a quibusdam SeruiuS, ab alijs autem Sergius legeretur. Sane tamen S E R. magis Seruium notat, quam Sergium, ut mea fert opinio . Ego Sergium pramomenquattuor litteris scriberem, sic. SE R G. ut

Dionem video secisse in initio eiusdem libri. Quod si opinioni huic meae obijdiatur etiatribum . SERGIAM. litteris tantum tribus scribi, & Sergiam intelligi, ut in Tarraconensi cippo vidi. P. F A B I O. P. F. SER. LEPIDO. respondebo in tam nota tribunihil opus fuisse pluribus litteris;at in proomine,quod ad hoc, vel ad illud trahi poterat, in Sergio quartameittera suisse necessariam.

157쪽

r3 D E ANTIQUIT.' LUSIT. Tam ex Suetonio, quam ex Orosio seruit Calbae perfidiam, ac crudelitatem maximi tumultus uniuersae Hispaniae, ac demum Viriatini belli causam fuisse didicimus, ut dederit Roma poenas impuniti Galbae, qui contra ius,etiam in ter extremae barbariae hostes, sanctum, & inuiolabile vel nouem millium, ut Valerio placuit, vel millium triginta, ut Tranquillo, nefaria se caede polluerit,& quem contra summi viri Catonis iustam. acrimoniam,

trium puerorum misericordia noxa capitali exemerat . Anno igitur ab urbe condita civ C v II. Cn. Cornelio Lentulo. L. Mummio Nepote Coss. Lusitanos Viriatus erexit. De qua h*ς Auctores . Florus: Vir calliditatis acerrimae , qui ex venatore latro, ex latrone subito dux, axque imperator,etsi fortuna ces- ispaviae 1 Romulus , non contentu S li- pertatem suorum delendere per quattuorde cim an nΩS , .Omnia citra , vltraq. Iberum, &Tagum igiti , serroq. populatus, castra etiam Praetorum, & praesidiam aggrestis,cum Claudium Vnimanum pene ad internitionem exercatus cecidisset,& insignia,trabeis,& fascibus

nostris,quae ceperat, in montibus suis tropaeanxisset , tandem eum Fabius Maximus con-

λ Dp prusserat,sed ab successore Seruilio violata victoria est. Qujppequi conficiendae rei cupidus, fractum ducem, & extrema deditionis agitantem per fraudem, & insidias, dc

158쪽

L1BER TERTIUS. I 33 domesticos percussores aggressus, hanc hosti. gloriam dedit, ut videretur aliter vinci non potuisse. Iustinus : in tanta iaculorum serie, nullus illis dux magnus praeter Viriatum fuit, qui annos decem Romanos varia victoria fa-- tigauit. Adeo ieri, propiora, quam hominibus ingenia sunt. Quem ipsuna non iudicio populi electum, sed ut cauendi scientem, declinandorumq. periculorum peritum , secuti sunt. Cuius ea virtus, continentiaq. suit, ut cum consulareS exercitus frequenter vicerit, tantis rebus gestis, non armorum, non vestis cultum , non denique victum mutauerit : sed in eo habitu,quo primum bellare coepit, per seuerauerit, ut quiuis gregarius miles, ipso imperatore etia in opulentior videretur . Velleius in posterioris voluminis initior deinde,& contumeliosium bellum in L 1a, duce latronum Viriato, secutum est, quod ita varia sortuna gestum est, ut saepius Romanorum gereretur aduersa. Sed interempto Viriato fraude magis, quam vir- ute Seruilij Caepionis,Numantinum grauius exarsit. Dius:

Iuoque Caepio ad idemm mulus est,quod quidem Viriatus contra Romanos in Lu sitania gerebat. Quo metu Variatus a suis interfectus est,cum quattuo decina annos Flupanias aduersus Romano

mouisset. Pastor Primo fuit , mox latronum I dux,

159쪽

Dκ ANTIQUIT. Lus IT. emo tan os ad bellum Dopulos con ci tauit ut adsertor contra

niae putaretur.

Plinius in libello de viris Illustribus: Viri

tus genere LusitanuS,6b paupertatem primo mercennarius,deinde alacritate vector,:cia latro, ad postremumst in Romanos sumpsit , eorumq. Imperato rem Claudium Vnimanum, deinde C. Nigidium oppressit. Pacem a Popillio maluit in teger petere,quam victus:& cum alia dedisse e& arma retinerentur,bellum renouauit. Ipio cum vincere aliter non posset duos lites pecunia corrupit, qui Viriatum depositum perimerent. Quae victoria, quia empta erat, a senatu non fuit probata. Orosius libro quinto capite quarto :Viriatus in Hispania, genere Lusitanus, homo pastoralis, & latro, primo insectando vias, de inde vastando prouincias , postremo exercitus Praetorum, & consulum Romanorum vincendo , iugando, subigendo maximo ter rori Romanis omnibus fuit. Siquidem Iberii,& Tagum maxima, & diuersorum locorum flumina late transgredienti & peruaganti. C. Vetilius Praetor occurrit. Qui continuo caeso Vsque ad internitionem paene omni exercitu suo , vix ipset Praetor cum fuga lapsus euasit. Deinde C. Plautium Praetorem ipse Viriatus

multis proelijs stactum sugauit. Post etiam

160쪽

LIBER TERT 1Vs. 137 Claudius Vnimanus cu magno instructu belli contra Viriatum missus , quasi pro abolenda

superiore macula, turpiorem ipse auxit infamiam . Nam congressus cum Viriato uniuer- fas, quas secti adduxerat copiaS, maximaSq. vires Romani arni sit exercitus .ViriatuS trabeas,fasces,ceteraq insignia Romana,in motibus suis tropaea praefixit. Eodem tempore trecenti Lusitans cummille Romanis in quodam saltu contraxere pugnam, in qua septu

, RomanOS autem trecentos

viginti cecidisse, Claudius refert. Et cum victores Lusitani sparsi ac securi abiissent, unus ex iis longe a ceteris segregatus, cum a circumfusis equitibus pedes ipse deprehensus, unius e su equo lancea per Uo ipsius equitis ad unum gladij ictum caput desecuisset,

ita Omnes metu perculit , ut prospectantibus e contemptius, atque otiosius ab-

Et paulo post: L. Caecilio Metello , lax. Seruiliano Cossi Igitur Fabius consul contra Lusitanos,& Viriatu dimicans, Viriatus obsidebat, berauit, & in deditionem cum plurimis aliis castellis recepit. Fecit facti Cetiam ultimis Barbaris Scythiae, non dicam Romanae fidei, & moderationi execrabi- Quingentis enim principibus eorum,quos iocleeate inuitatos, deditionis iure suscepe rasi manus praecidit. Pompeius sequentis an