장음표시 사용
121쪽
amnis aestiuo tempore sere per mille passus subterlabitur , diuinum non sine prouidentia esse opificium , negata Hispanis in mediam Lusitaniam usque ex Vaccaeis ea illabendi facultate . Quasi vero una illa rupe totius patriae securitas niteretur,tandem farnaliaristiare auenuatus, interuersoq. aemulorum maligni inte
Aurum vehere Duriu,si nos ignoraremus a Silio poteramus admoneri , dicente. Hinc certant Pactole tibi , Duriusq. Tagusqu . Terris tamen parcitum est alutari legum interdicto , quemadmodum de Tago ante diximuS . Nomen amnis Latini mamao consensu
Durium appellauere . Ptolemaeo Dorias est . Dioni Dorios , Straboni tum Durios , tum DuriaS.
Non bene quidam miscuerut Turiam cum Durio, idem ambobus nomen facienteS, Credo ob Hispanicarum rerum ignorationem , quia Turia non tam celebris est. Fluit alutem Turia iuxta Valentiam, de, quo Pomponius libro secundo Selabin,& Turiam, & Sucro nem non magna excipit flumina . Et Plinius libro tertio capite tertio . Valentia colonia tribus au pass. a mari remota. Flumen Turia. Ita enim legendum, & apud. Pomponium, &apud Plinium, erudite di vere conccndit Her
122쪽
. Citat locum Priscianus lib. quinto, & se to ex secundo Historiarum Sallustij, Inter laeuam Marnium, & dextrum flumen Turiam , quod Valetiam paruo interuallo praeterfluit. C N. quoque Pompeius in epistola ad Senatum quae una cum Sallustianis fragmetis circusertur ex fide veteris codicis, quem apud me habeo. Recepi Galliam, ait; Pyrenaeum, Lacetaniam, Indigetes,& primum impetum Sertorij victoris nouis quidem militibus, Scmulto paucioribus sustinui. Et paulopost.Castra hostium apud Sucronem capta,& proe lium apud flumen Turiam, & Dux hostium
C. Herennius cum urbe Valentia, & exerci tus deleti fatis clara vobis su n t. Vbi corrupte legitur apud flumen Duriu . Turiam enim vocari id flumen, de quo Pompeius loquitur , ostendit Plutarchus in Sertorio . Remedia, inquit, in rebus aduersis, magis claram eius virtutem faciebant, veluti in Ca pugna, quae apud Sucronem contra Pompeium commissa est, & rursus in ea quae apud Turiam aduersus Metellu simul & Pompei v. Et adducunt quidam Claudianum in laudibus Serenae . Te nascente, ierunt,per pinguia culta tumentem
Diuitiis νndasse Tagum, Callaecia risit, Floribus, ta roseis formosius Turia ripis Vellere purpureo , pclfim Mutauit ouile . . Plerioque tamen visus poeta est non satis
123쪽
roo DE ANTIQUIT. LV sim reconomiae prospexisse. Nam cur fluuiu partium , & alias ignobilem, praetermissis Ibero, Barti, Ana, Durio , ac Minio maximae rei, quam efferre gestiebat, tanta pompa seligeret, ac sorimosum roseis ripis vocatum Tago copularet, fluminum Hispanorum famae vulgatissimae, & dotem, quae peculiaris Baeti est, ut ait, Martialis . A urea qui nitidis vellera tingis aquis, illi tribueret Z Quare lectionem emendarunt, & pro Turia substituerunt Duria , quasi acceperit Claudianus hoc ex Strabone, qui ut dixi Durion, & Durian appellat, Videturq. congruere sen sui . Nam dixerat Callaecia risit floribus, adnexuit q. fluuiu, qui Callaeciam , & Lusitaniam dirimit.
Primam autem nominis syllabam propter Graecam diphthongon produxisse creditur, videlicet homo Graecus . Nos tamen Silium Praeponimus , qui nomen id non tantum cum
flumen significat, verumetiam cum virorum
proprium est prima syllaba breui semper e- nunciat, ut libro quinto. Quam victor sub moenibus ille Sagunti abnui
Et libro decimo sexto . . Vobilis hanc Duriussimulabat in aequore currit. Claudiani vero Turiam mutare non aude mus , potiuSq. circa oeconomiam labeculam illi condonandam sequim audaciae nitimae, tum circa declinationem, tum circa mensuram
124쪽
syllabae, ad spergendam tam bono poetae notam existimam us . T uria igitur, Turia sit, de Durius siro fruatur nomine, ut Latinis placuit . Nam Graeci, in recensendis Latinis virorum,fluuiorum, & urbium nominibus,mire variant, neque sibimetipsis constant.
Post Durium, quo Lusit nos Callaecis se
parari supra docuimus per Grauios, qui Bracari postea dicti sunt, fluunt, inquit PomponiaS , Auo, Cclandus, Naebis, Minius, &cui obliuionis cognomen est Limia. i Non ser vavi A ordinem Pomponius , sed satis habuix omneβ nominare. Ordo sic habet .Celandus, Auo, Naebis , Limia , Minius , ita enim a Du rio seci uu n t u r. Est au tem Celandus is fluuiuS,
qui ad oppida Laeciam,& Matusinos mare In greditur, aestu iuuante, etiam nauigijs aptus. Auociive Auus, ut Ptolemaeo placuit, notior est , & namgiorum capacior . NaebIS IS elrs
Limia nomen retinet. Strabo alterius nomi. sis mentionem facit. Il
Obliuionis, inquit, fluuius, quem quida Limaeam, alij vero velionem vocant. Deci
125쪽
pitur autem Strabo ita eo, quod ait Limiam 1 Celtiberis.& Vaccaeis fuero . Non longe enim oritur, ex palustribus quibusdam loes, inter Aquicaldensem urbem, & oppidii Montem Regium,Tractusq. ille vulgo Limia dicitur, & incolae Limici, ut ex columna Aqui- fauiensi, quam supra positi, apparet. Cognomini s obliuionis caulam,Strabo ideprodidit, & nos ab illo, cum de Celticis ad Anam ageremus, summatim attigimus: luam tamen, quoniam huic loco propria videtur
Celtici Lusitani at Anam pertinentes, &veteres Turduli, cum socijs armis ad haec loca peruenissent, traiectoq. Limia coorta seditio ne ducem amisissent, palantes ac dissipati ea
m remenapni S , quam lutceperant, & mutuae seditin i L obi leti, ibidem postea quieuer . Auxit religionem vanitas , ut crederent a contactis fluuii aquis obliuione incufri, adeo ut cum De Iunius Brutus cum exercitu eo devenisset, & milites fluuium transire nollent ,
raptum signi sero signum ipse transtulerit, &sic ut transgrederentur persiisserit, ut in LRuij epitome legimus, & obiter attigit Plutaruchus in problematis sectione trigestina te tia , . Qua ex causa Plinius eum nuuium multum fabulosum appellata.
126쪽
Equitur Minius quem Iustinus libro viti mo a Mini j frequentibus venis sic vocatu prodidit . Strabo duo illi nomina tribuit ita scribens. Post hos Barnis. Alij autem Miniudicunt . Veru ego duplicem errore inesse coni j-cio. Alteru scripturae,ut non Barnis, sed Narvis legendu sit. Alterum situs, ut vicinitas Strabonem sesellerit. Nam diximus ex Pomponio, Narbin fluuium esse Minio, Limi aeq. vicinum mixtus Cadauo in Fanuensi littore erumpit.Verum qui velit suo fruatur iudicio. Ceterum omnes ij fluuij piscium lautiorum feracissimi sunt, Lampetrarum, Alosarum, Troctarum , Troctis alimonum, Iridum, atque Salmonum, in primiSqc ipse Mimus. Ferti LGmia Salmones, & Suillos, siue A sturiones,sed minores. MiniuS vero praegrandi magni cudine & excellenti praestantia. Atque o rex hi, quos hactenus Exposui,veteribus Cosmtar Ghis' noti fuerunt l.
neque igno soniam in maiores influunt,
127쪽
Da ANT1 qui T. Lusiri pressi . Horum aliquot, dignos qui in notiatiam veniant hominum nostrorum, reseram. Nominibus in i licuerit priscisinc Latinis ubi minus , iis, quibuS modo appellantur, quam maxime potero, barbarie, siqua inerit, mitigata , . Cuiuscemodi furit , Cuda, Tamaca, Nisan, OZecarus, Ancus, aeta, Cania, Sci-
Cudam Lusitani Coam vocant.Cudam au'tem vocari Pex inscriptio ne Pontris Alcanta-rar, ubi Transcudani notati sunt, animaduertu Tamacae similiter nomen. ex Aquiflauienti columna a epi, ubi Tamacani populi recensentur. Nabane,& OZecarum historiae sanctae .virginis, & martyris IreneS quae aude annos octingentoS scripta est, acceptus refero. De Nabaiae alias,cum inter urbes ad Nabantiam
. OZecarus est,que Lusitani Zegarum vulgo disme. Is Nabanem excipit,& ipse in Tagum erumpit, tanta vi , Ut Taganas aquas,ad alteram usque ripam proscindat. & quasi indignatus, quod a maiore fluuio extinguatur fere ad mille passus prono alueo contumaciter mixtioni resistens , a colore dignoscitur . Nam Tagus flauas ac subalbas vehit aquaS, hic autem caeruleas, ad nigrorem tendent Arbitrantur a multitudine lini, quae macerandi causa quacumque fluit immergitur, eum
traxisse colorem. Quiniti arguti quidam no
128쪽
ris oraveolentia caput tentet.
-Anci nomen, ex vita sancti Martini Sauriensis presbyteri, abhinc annos supra quadri gentos quinquaginta scripta,accepi. De quocude Tapiaeo monte agere, superius memini. i Non tacendus est Subur,de quo adoann Barrho viro nobili, & inter negotia litterato interrogatus respodi vetus me nomen ignorare . Sed cum Lusitane Soor dicatur, o litterae ob hure sono inter Ο, & V, prolata, ausus egossium subur formare , interposita, B. Ad similitudinem duorum eodem nomine vocatorum , alterius quidem in Africa, alterius vermisciteriore Hispaniata. Nosteritaq. Subur postea Ra iet iunctus , su- Durraiae nomen accepit,quod perfert, donec exit in Tagum, , ibi alosarum mercatura no- Trans aganis factus celebris. Sellia nonae priscum sortitus est, ab oppido --- . cluit ditionis Vrbane sis coenobij. Mundam, iisdem quibus Mum.
E hodierno huius prouinciae cultu, deq.
eius admirabili tum amoenitate, tum e-
tiam omnis generiS frugum copia, atq; Vbertato, suoruacancum existimo hic verba fac
129쪽
ros DE ANTIQUITO LUSIT.xe. Quae autem antiqui tu S de ea rescriptore1 varijs in loci S tradiderunt longa esset repete
ferti iS, a c felix regio hRc de qua agimus semper habita fuerit , is igitur librophiitarum capiter ramo ita stribis : Abi Lusitatamar fertilitateria is est au tem regio Iberiae, quam Hispaniam Romani appellam) deci rat Polybius Megalopolitanus:O omnium hominu Optime Timocrates,& scribit libro Histori Rrum trigesimo quarto, quRA . . :ma aeriS temperiem animalia atque homine λς nec Vmquam G ia Uta in ea regione: rosa: qnii'albaeq. visitae, sp ragi, fiesq. hi sim di trion desint per maius temporis sip a ci u m , ' Rassini v m mensiuπιι is AI marinum oblosi uis, quod ad multitudinem, bonita te iv, pulchritudinem q. Oectat, maxime differt ab eo, quod est in noltro mari. Nam & bordei siclus , qui medimnum continet, drachma venundatur, & tritici noue in Alexandrinis obolis , yini metreta drachma rhoedus mediocri S, Obolo sic & lepus:at agnis trium , vel quattuor obolorum pretium esse
Sus,qui ad centum librarum pondus ace dat,quiaque drachmis in c oeuas enutur,isuisque uuabuS, ac licuum talentum tribuS Ob
130쪽
LIBER SECvNDvs. io ' Vitulus drachmis quinque, bos iugo aptus decem . siluestrium vero animalium carne S , neq, pretio quidem ullo dignae putantur , sed has inter se conserunt ubenigne q. admodum vicissim largiuntur, ac mutant. Nobis vero bonus Larensius Romam Lusitania adesse facit, quotidie q. variis implet bonis,ut cum suauitate, magnificentiaq. omnia conficiantur, studet, cum nihil domo affera-