De Antiquitatibus Lusitaniae libri quattuor

341쪽

s18 DE ANTIQUIT. LVs In Id est Diuo Antonio Aegyptio sanctissim6 monachorum Archimandritae sacrum. Henricus diui Emmanuelis, Lusitaniae regis, Pij, felicis, Inuicti filius,Sanctae Romanae Ecclesiae Presbyter Cardinalis, primus Eborensis Archiepit copus priore diruto, nouum hoc structura , sormaque Augustiore religionis ergo

Diuo Antonio Archrimandritae sanctisn-

mo sacrum. . . .

Habet haec ciuitas praeter ea,quae iam diximuS, quattuor alia fratrum insignia monasteria, monialium vero septem, non minori S magnificentiae,de quorum eleganti, sumptuosa, atque admirabili structura , si quis dicere cupiat, ille profecto non breuem concipere

queat narrationem . iQua praetermi ssa, illud tantummodo adda, in omnibus fere sontes ex marmore candidisse simo, adfabre factos, subterraneis aquae argeiateae canalibus scaturire, unde & aquandi facilitas religiosis ipsis, & coenobiis pulchrum ornamentum, &uniuersae urbi grata, ac salubris aeris temperies aestiuo tempore prouenit. Portas habet decem,nulla saburbia, praeter unum figulorum, & hortos muris vicinoScirciter centum, in quibus hortulant aedes sati S commodas habent. Visuntur undique usque ad sex millia passuu innumerae villae suburbanae, nec mediocri sumptu, ncc minori et Santia

342쪽

LIBER Q VINTVS.gantia aedi ficatae. Ambitus moenium tria millia passuum , dc cruadringenta quin quam n .

duo continet in hunc modum: VΑ porta Blasiana ad Rai mundiam. Dassa 88 Ad Olysippon ensem, quae Alchonche

palis 37 lensis dicitur. Ad Lacunarem. Ad Auisitanam. Ad portam molae acria . Ad Proditoriam. Ad Machedinensem. Ad Mendostephaninum . Ad Mesquitatem. Ad Blasianam. A MNoua moenia condidit Rex Ferdinandus

primus huiuS nominis, & nia melis Lusitanorum regum nonus, qui regnare coepit anno salutis millesimo trecentesimo sexagesimo O-

ra, Sc industria complureS aliae ciuitates muris cinctae ,& munitae fuerunt. Constant autem moenia duplici muro, sed di sipari altitudine. interior enim pars d uplo altior exteriori, eadem etiam proportione, turres eminentiores habet . Propugnaculis altissimis viai- uersus ambitus in formam serrae dispositis.Vnpique cuigitur, adeo mirabili artificio. ut ex

iamro hostes a lateribus , & a fronte missilib- ut illa tempora ferebant) facile a cera, ac propuliari Possent. Sed iam tempus postu-

343쪽

aro DE ANTIQUIT. LUSIT. Postulat, ut receptui canamus,& a muris Eborae recedenteS, cetera S Lusitaniae urbes, ii quibus Romanae antiquitatis extant vestigia, peragremus . Libet autem pro meo erga Eborenses amore singulari, hanc orationis parte, faustis piis'. precationibus claudere. De uiuia Opt. Max.& caesi Reginam, omnes'. Sanctos, sub quorum numine, & tutela haec urbs est,orando ut eam in perpetuam saluam, & incolumem, virtute, iustitia, morum disciplina,rebul q. omnibus florentem conseruent.

Finis Libri Euinti ct ultimi .

344쪽

VITA

GONDI SALVI

EPISCOPI VISENSIS .

Auctore Iacobo Moenetio Vasconcello

Et alia eiusdem O sicula.

SERENISSIMO

ALBERTO

ARCHI DUCI AVSTRIAE

nominis fama Serenissime Princeps, tam eminens, atque eXcelsius am-

--- piissimae tuae dignitatis gradus, ut nemo sit, qui ob heroicas tuas virtutes, dc Caesarei stemmatis claritatem, te non magnopere suspiciat,

x atquc

345쪽

atque admiretur . Testis est uniuersa Luittania, quae post sapientissimum, , sorti Gmumq. regem suum Philippum,

auunculum tuum , ita te diligit, amat, Obseruat, atque Veneratur, ut delicias suas, dc otius regni amorem, ac decus adpellare seleat . & merito. Quid enim

amabilius, quid praestantius PrincipG benigno, pio, iusto , sapiente,omni de

nique virtutum genere ornator Verum ad eas caussas quae mihi ad te amandum sunt cum omnibus communeS, iu

la etiam propria , quod litterarum stud ijs enixe atque ex animo faueas, ut qui in 1llis iam indea teneris annis feliciter siS versatus, dc summa cum animi Voluptate, earum suauissimos fructus quotidie percipias. uae me res impulit, ut cum primum in hanc prouinciam , una cum tibi charissimo, tuiq. amantissimo rege peruenisti, dc utriusque iucundi IsimuS conspectus , his terris tamquam aliquod salutare udus affulsit: stitim tibi animum hunc meum, tuo nomini addi-

346쪽

ctissimum, aliquo litterario .munusculo declarare constituerim, Idque non semet,apud am: s, tam praesens,quam per litteras sima testatus. Sed ab in coepto me hactenus reuocauerat, tum ingeni j mei tenuitas, tum etiam incredibilis quaedam de tua eruditione, & iudicij acumine , a me concepta opinio.

Sc enim iudicabam, principi domina, α sapientia praestanti, nil nisi sunt naum

& omnibus numeris abitutum dicari debere. Sustulit autem hunc metum, dc Omnem tandem procrastinandi Occasionem, singularis quaedam humani- .

tatiS tuae fama, qua ceteras virtutes ita CXornaS, Vt dubitem, utrum tibi plus amoris, & beneuolentiae, lenitas morum ac benignitas, an vero innumeraralis animi tui dotes apud homineS concilient . Coepi itaque inter scriniola mea pervestigare quid potissimum, tibi hoc tempore osterre possem, & illico sese obtulit commentariolum de vita rebus gestis Gondis alui Pinarij, auunculi mei , summatim a me com X a scru

347쪽

scriptum , quod veluti primitias quas

dam lucubrationum mearum me in lucem aliquando editurum sub tuo nomine cepi us sit m pollicitus. Quod si hodmeae erga te obseruantiae, & beneuo-

lentiae pignus, minime tibi displicer

intellexero, animum mihi, ad maiora elucubranba, edendaq. addideris. Deus Opi. Ma X. te nobis Serenissime Princeps quam diutissime incolumem seruet. ,

Eborae iiij. Kalendas Ianuarij . Anno M. D. XC.

348쪽

EUNDEM PRINCIPEM

PANEGYRICUS.

Ivino assatus Salomon rex numine,

MΤὸ hominum dixit curas, et inani

Religione Dei excepta, quae sola beatos Egicere, aethereaq. potest in sede Iocare , sui virtute duce, oe factis praestantibus ipsam

te colunt, veraq. animi pietate sequuntur. Id tu animo voluens Princeps Alberte, Senatis

Gloria Romulei, genua alio a sanguine gentis Austriatae, Ot Mariae Augustae generosa propago. Illa fugis, quae vulgus iners sectatur, ct aeri assectat studio, nec te de tramite recto Flectit inutilium leuis admiratio rerum: Sed summi veneranda Dei praecepta secutus, Regales inter Atrepitus, lucesq. benignae Fortuna illecebraa,gaude florentibus annis Moribus essesenex,rigidumq. amplexus honenum.

Tergis ad antiquos anzmum traducere cultus.

Non Νstu incedis tumidus,densissima quamvis Turba satelliiij cingat latus,ta tibisupplex

349쪽

Sese nobilitas demittat ad oscula dextrae . Excipis humane cunctos, nec despicis vllum . Leniter afris miseros, inopesq. benignis Trosequeris donis, nec puro in pectore melius

Vllus auaritiae apparet, mores q. pudicos Terpetuo seruans castae moderamine mentis, . .ad decus, ct veram pretatem.accendere Iactis Egregiis alios certas, operamqJaluti Communi impendis,publica commoda curans, Ut tibi non tantum natus vi de are,tui sq.

Privatim sudiis, hominum sed factus in Uis.

Nec tamen impediunt te tanta negotia,quamuisVndiq. circumstent, ingenti pondere rerum .suominus resorii st repetas commercia trerbae , Pieridumq. ch0rum , Phoebaeaq. castra frequentes Et modo Graiorum versas muniqeuta diurna, Nocta maue manu, νeteresq. euoluis theno rNunc Latium , ct claros Itala telluris alumnos,

Adiungis Danaum genti, turbaeq. Petastae, Attica Romamei miscens modulamina lingum

Vnde tibi dulces fructus, requiemq. laboriuuaris, ct assiduis interseris otia curis.

Hinc te magnanimus miratur aliunculus, orbis .

Maximus ille armis rex,ac pietate Philippus, Teq. si bisocium casus delegit in omnes, Imper'q. tibi latas commilit habenu,

Dyiadoq. suos, qui te venerantur,amantque, Faustaq. cuncta tibi exoptant, quos inter amore, Si certare licet, comitem me iungere primis

Non dubitem, Iludio tua qui mandata fideli pe

350쪽

Expediunt, Ne q. colant re mente, tu'. Liminis a siduo pulsant celsa atria gressu. Sed pudor audendi partus, tenuesq. pusilli Ingenii vires, quarum mihi conscius ipse, . . . Hactenus ignotum tibi me facere, tuisque. Ardua enim vitans, humiliq. hac sorte libentis

contentus cupio tranquilla per Otia vitam . , .

Ducere, O oppositaa sudiis incidere currus . Idq. tibi gratum magis, ct laudabile vita Esse genus credam,quam si me aetate senili, Urbis Vbssaeae per compita celsa vagantem , Ambitio traberet, vulgi sermonibus aures

Praebentem ac procerum tectis, aulaeq. Nacantem . Non ea mens nobis, non iis mea conuenit aetas :Puae mihi vicenos iam ter quoque computat annos .

Hausiimus assiduos tria iam per lustra labores Dulci pro patria, pro religione, sacrisq. Legibus, O superum impigre defendimus aras . Lampada tradidimus claris pietate, Meq. Et virtute viris,plebiseq. equitumq- patrum Insolito applausu sicit me non Vana referre , Hesperia pars magna plagae, quam fluctibus ambit

Oceanus, liquidisq. rigat Tagus aurifer undis . Tempore iam ex illo, priuatam ducere vitam constitui , immotaq. manetsententia mente . Nunc tua me virtus, tua terris dedita fama , Et morum eximis generos in pectore candor

Haec offerre tibi mMnuscula maxime princeps, Atque iterum doctas desueta ad carmina musas sollicitare iubent, positumq. resumere ple t m.