De Antiquitatibus Lusitaniae libri quattuor

321쪽

αρη DE ANTIQUIT. Lus Irierat, ut ex multis alijs inscriptionibus colli gitur . Inuentus est & alius cippus, in quo Flaminicae alterius Eborensiis fit mentio, in praedio, cui Mefluita hodie nomen est, decem millibus pass.circiter ab Ebora,remoto, prope viam, quae montem Soratium oppidum ducit, ubi vestigia vetustissimi fani extant, &aliquot marmoreae columnae repertae sunt.

Est autem hic lapis magnitudine, his, de quibuS proxime egimus,inferior: sed elegantius

sculptus, quem vomeri S unco, inter arandu, erutum asserunt, ut in eum, & in complures

alios eodem casu repertos, quadrare possint elegantissimi Maronis versiculi libro Georgicorum primo,paucis immutatis. Scilicet adueniet tempus, cum finibus illis

Agricola incurvo terram molitus aratro,

Exesa inueniet scabra rubigine saxa , Et leuibus rastris tumulos pulsabit inanes . Inscriptio vero est huiusmodi. D. M. S.

C. ANTONIO. C. F. FLA VINO. VI. VIRO. IV N. HAST. LEG. II. A V G. TOR A U R. ET AN. Du PL. O B. VIR T. DONATO. IV N. VERECUNDA . FLAM. PER P. MVN. EBOR. HATER. F. C. Hoc

322쪽

LIBER QUINTVs. 299Ηoc est: Dijs manibus sacru. Cato Antonio , Caij filio, Flauino sextum uiro iunioru . hastato legionis secundae Augustalis, torque

aureo, & annona duplici ob virtutem donato , Iunia Verecunda, Flaminica Perpetua municipij Eborensis, mater faciendum cu

rauit.

Ηabuit Ebora etiam antiquis illis temporibus, ciues complures rei bellicae gloria, de

multis alijs virtutibus claros, quibus ob merita in patriam, statuas,& alia monumenta dedicata it . Quorum memoria, tot annorum serie, tot Hispaniae cladibus, tanta rerum Romanarum obliuione, tam deformi totius antiquitatis interitu, haud omnino extingui, aut oblitterari potuit. Extant namque ali qua vestigia venerandae vetustatis, ex quibus conijcere quis possit, quam serax olim haec ciuitas fuerit sortium, & illustrium virorum,&in primis sese offert cippus inges marmoreus eleganter sculptus,qui in Resendij aedibus vias itur, sed quo loco sit repertus, ipse non dicit, nec nos pervestigare potuimus. Suspicamur autem ex fundamentis tepli Deipars Virginis Gratiarii, in quo Augustiniani fratres deguterutum suisse, ubi etiam lapis, quem illico apponam, inuentuSest, teste ipso Resendio. verisimile autem mihi fit, ibi forum ciuitatis suisse Romanorum tempore. id enim instriaptiones ipsae innuunt.

323쪽

3oo DE ANTIQUIT. LUSIT.

NUM . . . LEG. III. ITA L. OB

STANTER DEFENSAS . LE

ΡvBLICE IN FORO. Id est: Lucio Voconio, Lucij filio Quirina Paullo, Aedili, Quaestori,Duumviro sextu,Flamini Romae diuorum,& Augustorum, praesecto cohortis primae Lusitanorum,& cohortis Primae Vettonum , tribuno legioniS tertiae Italicae, ob causas utilitatesq. publicas apud ordinem amplissimum fideliter ,&constanter defensas legatione, qua gratuita Romae Pro republica sua functus est . Liberalitas Iulia Ebora publice in foro. Est autem in marmore scriptum aput, pr apud,inscitia ut credo sculptoris . Alter

324쪽

. LIBER DINTVS. 3o I. Alter cippus fractus, & mutilatis aliquot litteris a Resen dio ereptus fuit e manibus operarum, ut ipsie testatur, cum Architecti in aedificando templo occupati, eum frangere,& sine viso delectu iam parieti inserere coepissent: sic vero sese habet ea pars,quae semi

lacera remansit.

. . . . . . .

. . . .

. . . .

ILIO Q. F. V O L V SAFF. COH. I. C. R. X. PRO UOC. VICTORIS . . DONATO AB IMP. II. HAST. PUR. III. UEX. VI C. I. MUR. IIII. OBS INIB . H. IN. R. P. SU A FUNCBORENS. CIUI. OPT. ERITA EIUS IN MUNICRMOR. BASI AENE.

D. D.

: Cuius sensias integer esse videtur. Quinto Carcilio Volusiano Quinti filio, p resecto cohortis primae ciuium Romanorum , sexies prouocatione victori, donis donato ab Imperatoribus suis, duabus hastis puris, tribus vexillis,duabus civicia, una murali, quattuoro'sidionalibus, omnibus honoribus in reou-

e in basi Aeneae dedicarunt. Laois vero in

325쪽

so1 DE ANTIQUIT. Lus IT. Q. CICI LIO F. VOLVS P R. AE F. C O H. I. C. R. SEX. PROVOC. VICTORIDONIS DONATO. Ag IMP. SUIS II. HAST. PUR. IV. UEX. II. CIUIC. I. MUR. IIII. OBSIDION. OMNI B. H. IN. R. P. SUA FUNCEBORENS. CIUI OPT. OB MERITA EIUS IN MUNICST AT U AM MARMOR. BASI AENE

D. D.

Inuenti sent duo alij lapides elegantissimis

Iitteris inscripti, in muro antiquo Sertori no,iuxta aede Sancti Vincentij,quos Alphon, sus Cardinalis Emmanuelis Regis filius, ad villam,quae Vallis viridis dicitur , transferri curauit,cum esset EborensiS praesul, & amoenissimum illum secessum,omnibuS modiS Ornare cuperet,Vbi nunc Visuntur, in ipso aediuvestibulo , super bases decenti structura col

Primus est huiusmodi.

CANIDI AE A L BINAE C . M . F. MATRI CATINI. C A N I D I A N . C. M. V. CONSOBRINI. S V IC A T I N I A M. F I L. ACILIANA. C. F. S. P. F.

326쪽

Id est: Canidiae Albinae, Caij Munatij filis,

matri Catini j Canidiani,clarae memoriae Uiri, consobrini sui, Catinia Marci filia Aciliana, curauit faciendum. Sua Pecunia Fecit. De Caio Catinio,qui in agro Astensi cum Lusitanis conflixit, & sex hominum millia in ea pugna occidit, sed postea Astam oppugnans, vulneratuS Occubuit, consulat, qui volet Liauium Decade ψ.lib.9. meminit etiam Catinij Aciliani Onuphrius Panuinius, lib. 2. Fat . in inscriptione quae incipit L VCIO FABIO. Et iterum in lib. de antiquis nominibuS Romanorum, ubi ait se legisse in quodam marmore, Quinto Fabio Ciloni Septimino Catinio Aciliano Fulginiano, & ita sex cognomina ab uno v surpata. Alter lapis e regione huius erectus hanc habet inscriptionem,& quod mirum videri, ac vix credibile poterit vel leuiter tactus, sulphureum odorem emittit, teste ipso Re-sendio.

D. M. s.

A S I N I U SFLORENTINUS. ANNO. XXX XU.

H. S. E. S. Τ. T. L.

Hoc est: Dijs Manibus sacrum . Asinius FlorentinuS annorum quadraginta quinquς hic litus est, sit tibi terra leuis.

327쪽

et o DA ANTIQUIT. LVsIT. Nomen Florentini, ad originis locum reserendum videtur,ut intelligamus, hunc Astantum ciuem Florentinum fuisse. In schedis Resendij nostri annotatum inuenimus repertos fuisse quinq; marmoreos cippos, ordine pari dispositos olim in antiquo muro, iuxta nonam portam, qui omnes unam inscriptionem essiciebant, quoS conqueritur a caementarijs fui s. euuisos,& lyeratos, ex quorum fragmentis, extat hodie in quadam turri coenobij sancti Iohannis , haec inscriptio impersecta. l.

Id est: Caio Iunio Lucij filio,Galeria,sive ex tribu Galeria Rullo . Caius Norbanus Lucij filius, & Iunius Dexter heredes. Extat eodem loco, & haec imperfectior.

C. IUNIO . LIGARIO . l

. . . . PULLI ... F. .

Id est: Caio Iunio Ligario Caius Norba

328쪽

LIBER QUINTVs, 3 Osnus Iunius heres . Abrasias litteras supplere non potuimu S. Apparet autem ex nomine Iuni j & Norbani, unam,& eandem cum superiori fuisse memoriam ut diximus. In eodem coenobio extat tabula marmorea,cuius prior parS confracta, siue reuulsa , nusquam apparuit, a Resen dio magna cura diu quaesita,ut ipse testatur.

Hoc est ut solum integras dictiones exponere nobis liceat, quando aliter facere nopossumus Silitibus iudicandis Quinta Fa-

uita mater, itemq. dedicauit, seu Decreto decurionum. Suspicor autem cippum erectum fuisse in honorem alicuius decemviri stlitibus iudicandis, cuius magistratus saepe fit mentio in micriptionibus antiquis, & etiam apud Ciceronem, ut tradit Onuphrius in ciuitate Romana, ubi agit de minoribus magistrat bus ordinarijs. Aduertendum quoque exse

stimo pramomen Quintae, sed Quinctae sic enim Vetorς bebant) Faut feminae a tribui, quae consuetudo usque ad Auetusti te

329쪽

so 6 DE ANTIQUIT. LUSIT. iantiquis nominibus Romanorum, in capite de mulierum nominibus. Vnde apparet hue lapidem florente adhuc rei publicae libertate dedicatum fuisse. Quinta autem dicebatur, quae quinto loco nata fuerat, hoc est, quae cuquattuor sorores haberet, ipsa ab ordine nascendi,Quintae praenomen fuerat sortita . In vico, qui ducit a foro ad summum templum , qui vulgo via Sellaria dicitur, quod ibi artifices coriarij habitent, qui ephippia vendunt, in aedibus cuiusdam armorum fabri, extaecippus utrinque mutilatus in hunc modum.

Quis quaeso, sit adeo ab omni humanitate& litterarum cognitione alienus,qui non ingemiscat, & aegre serat tam illustria antiquitati S monumenta,lic a rudibus, & imperitis hominibus fuisse corruptat Gloriatur M .

330쪽

LIBER INTV s. 3OI ut cetera omittam in re publica Romana auctoritate,libro quinto Tusculanarum quε-stionum , ignoratum Syracusani Archimedis i e pulchrum a se repertum suisJe , cum in ea prouincia Quaesturam gereret, id l. indiacio carminum, quae audierat in eius monumento esse inscripta. Verba autem ipsius apponam , quia elegantissima sint, & non omnibus passim obuia: Cuius ego Archimede intelligit Quaestor ignoratum ab SyracusaniS,cum esse omnino negarent, septum undique , & vestitum vepribus, & dumetis, indagavi sepulchrum. Tenebam enim quosdam senariolos, quos in eius monumento esse inscriptos acceperam qui declarabat, in summo sepulchro,sphaeram esse positam cum cylindro . Ego autem cum omnia collustrarem oculis est enim ad portas AgragianaS magna frequentia sepulchrorum animaduerticolumnellam, non multum e dumis ςminentem, in qua inerat sphaerae figura,& Cylindri. Atque ego statim Syracusianis erant autem principes mecum dixi me illud ipsum es arbitrari,quod quaererem. Immissi cum falci- bus multi purgarunt, & aperuerunt locum Quo cum patefactus esset aditus, ad aduer D una accessa nus, Apparet epigramma exesis posterioribus partibus versiculorum Gimidiatis Iere. Ita nobilissima Graeciae civitas,quQndam vero etiam doctissima sui ci- V a uis