장음표시 사용
31쪽
g. II DOxologia Gloria patri sec. cla uia singulorum psalmorum in
occidentalibus, non autem orientalibiu, ecclesiis addita.
IN omnibus ccclesiis occidentalibus, si a Romana disce stris, mos ciat, Vt in cuiuslibet psalmi fine congregatio coni stens diceret, Gloria patri e filio, e stiritui sanctor At in ecclesiis orientalibus mos alius obtinebat. Nam uti antea D J e CASSIANO sci obscruauimuS, per omnem orientem hac glorificatione numquam usi sunt, nisi in fine psalmi ultimi, quem v cabant antiphonam, siue Halleluia, qui unus ex istis psalmis
erat, qui in fronte Alleluia tibi praefixum habent, & ouem ad
modum antiphonae siue responsionis recitabant, addebantque
Gloria patri σΝio, e spiritu ancto. At in ecclesiis occidentalibus in fine singulorum psalmorum hoc ipsum ex more dici adfirmat. Atque ita canones 1ntelligendi sunt concilii Toletani ij, qui G ria patri σμ- risui sancto in fine psalmorum ac antiphonarum dici iubent: decretum autem VIGILII qui eadem Vcr-ha in fine psalmotum recitari iubet, pro consuetudine ecclesiae Romanae accipiendum est, quod in s ne omnium dici debeant. Aliae differentiar, ad huius doxologiae usum & originem
decantant, continuata Iludent pronuntiatione concludere: sed eos pro numero versuum duabus vel 'tribus intercestioniblis, cum orationum interi
istione diuisos. distinctim partieulatimque consummant &c. . 'H ib. XIII cap IX. f. XIV. vol. V. p. 33 cly Casian. inititur. lib. II. e.viII. Illud etiam, quod iii hae prouincia vidimns,
ut vito cantante in elausula psalmi omnes adstantes concinant cum clamo' te, Gloria patri & filio & spiritui iam lo, nusqi iam per omne in orientem a , diuimus, sed cum omnium silentio ab eo , qui cantatur, sinita piatmo or tionem luccedere: hanc vero glorifieationem trinitatis tantummodo solere antiphona terminari strabo de leb. eccles cap. XXV. Dicendum de hymno, qui ob honorem sanda: ' uni ex itinitatis officiis omnibus interseritur, eum a sanctis patribus aliter atque aliter ordinatum. -- Hunc hymnum nonnulli omnibus pene psalmis ae interdum incisionibus pi timorum coaptant: Responsoriis vero paucioribus λαο Concit. Tolet. c. XIV. al. m. In fine psalmorum, non sicut a quibusdam ' hue usque, Gloria patris, sed Gloria & honor patri dicatur & e. e. XV. M.XVI. sunt qui in sine responsoriorum Gloria non dicunt Re. Vigil. epist. II ad Eutherium e. II. clom. V. concit p. 3ia. In sine psum rum ab omnibus carbolicis en more dicatur Gloria patri re filio & spiris tui cui im
32쪽
spectantis, genera capite proxime sicquente loco suo considea
g. IX. Polmi interdum ab una tantum caulati. QVOD ad hominos attinet, qui officio cantandi psaImos publice in ecclasia fungebantur, sub quatuor diuersis respe ctibus eos considerare possvnius, secundum diuersos psalmodiae modos. I. Interdum psalmi ab uno cantabantur, reliquis
cum silentio audientibus. 2J Interdum ab Vniueila congregatione coniunctim canebantur. v interdum alternat in,coΓ rc gatione in duos choros diuisa, altero Vnum altero alter ncomma recitante. vi Interdum Vnus primam commatis partem recitabat, reliquis in clausula eius se coniungentibus. Primus horum modus CASSIAN o notatur tamquam comm nis monasteriorum per Aruptum consuetudo. Ait enim, Ab eo , DIJ qui Acturus in medium Isalmos jun rexerit, cuncti sedilibus humillimis infidentes, aci vocem Uadlentis omni eordis intem ne depcndone. Et licet interdum quatuor de congrcgatione duodecim psalmΘS cancrcnt, non tamen hoc faciebant omnes iuncti
scd alius post alium sinJ, ita, ut unusquisque tres caneret pse mos, rcliquis cum siIentio animadueitcntibus ad ultimum usque psalmum, quem Omnes cantabant iunctim ad modum antiphonae, addentes in fine Gloria patri, F filis e strenui fandis.
Interdum ab inguersa congregatione coniunctim. . INTERDUM uniuersa congrcgatio, Viri, mulicreS ac in--tes, Vno ore ac mente una psahebant, Dcique laudes cantabant. Haec antiqui mina pariter δέ generalis cor suetudo fuit, Vstiue dum ratio canendi psalmos alternatim in ecesinam in neretur. Hoc modo CHRISTUS atque apostoli hymnos in coena ultima cantabant, & hoc modo Iaselis ac i, Has media nocte Denm laudabant 'hymnis in carcere. BELLAR- Nixus svi quidem & alii nonnulli ccclesiae Romanensis scripto-c Cassian inllit. lib. II. c. XII. m ibid. . U. Vniri in medium p aisos domino cantaturuς exmetit. e. VIII. vid. sub anteced. ix n)ωlarmin. de bonis operibus lib. f. e. XVI. romari p. I n. p. 44 .edit. Iota D U. Augurimis Iib. IX. constitae. Vii. teribit, ab Ambrosio primum
33쪽
res dicunt, hanc consuetudinem ante AMBROSIVM non obtinuisse: Enim vero manifesto errore introductionem rationis emcndi psalmos alternis vicibus pro hac vetustiore canendi ratione, quae origi tam suam inde a primis ecclesiae initiis traxit, accipiunt. Ita HILARIUS Dri, qui antc AMBROSIUM Vixit,prccum ac hymnorum populi in ecclesia mentionem facit. Et CHResos ToMus DI J tempora apostolica cum suis comparans,
Olim, inquit, omnes in imum eswregati communi Dore caritatam. suoas nos fodie faeimus. Et rursus laJ: Faemi iri e fener e Ἀ-venes disiueti fum e sexti aetate, non tamen distincti Ibnt ratione
. innibus conficit melodiam. AUGUSTI NVS c aliquoties de psalmis, inter lectiones coniuncta omnium voce cantatis, loquitur, tametsi ante illius aetatem ratio cantandi psalmos alternatun . in omnibus ecclesiae partibus valde inualuerat. I. XI. Imerdum alternatim, eongregati e in dum partes divisa. HAEC ratio cantandi psalmos alternatim erat, quando
institutum fuisse, ut iuxta morem orientalium quatuor psalm. Mque hymni in Mediolanensi ecclesii canerentur, atque hune usum inde ad alias occidentis eeelelias dimanasse, eumdem usum idem Augustinus probae, tum etiam libr. X. e. X III. Sed quod ait, ab Ainbrosio id primum inllit tum, non ita videtur. accipiendum: quasi cantus ecclesiasticus in oecide te ante Ambrosii tempora plane igninus fuerit. Contrarium enim testa tur, quae paullo ante citauimus ex Hilario & Tertulliano. Sed fortasse lo . quitur Augustinus non de eantu absolute, sed de cantu totius popula. --MAEI almum ean abat unus, ranxtim aud entibus ceteris. Und. est illud Hieronymi. Dieas pytamum in ονα ne tua. Fortasse etiam soli et inrici . ut nune fieri videmus . canebant. Ambrosius autem ad leniendum maerorem populi in perstetitione Iustinae instituit, ut totus populus eaneret. οὶ Hilar. in psilin. .XU. p. 33t. p. 374. edit. Paris. MDCXCII l. Audiat orantis populi conlillam quis extra ecclesiam vocem, speetet celebres hymnorum
34쪽
congregatio in duas parpes diuisa palmos in vices, alipm vem sum post alium, recitabat, non autem, Ut antea, OmniS popu-ὲ Ius simul. Quemadmodum prior ista canendi ratio, propter communem Vocum coniunctionem, proprie symphonia dicebatur: Ita haec, propter diuisioncm populi in duos choros,&. responsiones alicrnas, communiter vocabatur antiphona, &nonnumquam responsoria. Hoc planum est ex noto illo iambico GREGORII NAZIAN ZENI bd συρις --,-αγγέλων τασιν, curnisne angelorum cheram, qui nunc simul, mne mei salternis eantini. SOCRATES in Vocat αντιφωνους ἐγεώνους , antiphon. rium hymnorum cantum; & AMBROSIUS responsoria. Nam c
clesiam cum mari comparans ait ΓM: Responsertis psalmorum, eam
tu virorum, milierum, vi inum, P mutirum, consonans undarum fragis resultat. Aliis in locis mulierum diserte meminit, tamquam libertatem publice canendi habentium, etsi alias in occlcsa tacere eas iubeat apostoluS. AUGUSTI Nus quoquc γὰhanc rationem canendi alteruatim frequenter memorat, eiusque originem in ecclesia occidentali non altius repetii. quam a tempore AMBROS II, quando ab Ariama imperatrice I stina, vALENTINIA I iunioris matre, Vcxatus fuit ; quo tempore ille szJ & PAVON v. ivi, qui vitam AMBROSIi scripsit, rationem canendi per antiphonas in ecclesiam Mediolanensem in
Q υ Nan. carm. XVuI. de victura, inter Iambica lom. II. p. rus. ι socrati lib. m. c. ViiI. λεκτέον ia κω Do τεν ἀρκει Φλαμ η ἀκτα νῶι αντιφωνους υμνους L .i -Mπια-Dice rem pomo es , -- απ- iuruis illa bmnor in ecclesia alternis eanenta meitas mutum δε λιt. tu Ambrosi hexamer. lib. II. e. v. 'cxὶ Ambros exposit. ptam. I. Musseres apostolus in reelesia taeere iubet: Psaliamum etiam bene cIamant δα. NM. in edit. Paris. MDCXLII. haec verba Io- eo ei ato non inuenio. cIJ Aug. serm. in psalm. XXVI. in praefat. Voces illae ptami, quas audiuimtis Reex parte eantauimus. It. in pnim. XI VI. In hoc psalmo, quem cantatum ausiuimus, eui cantando responstimns, ea sumus eicturi quae nostis. ιΣ3 Aragus L consessi. lib. lx.c Vli. Tune hymni & psalmi ut canerentur secuniadum morem Orientalium partirim, ne populus maeroris taedio contabeste ter . institutum est: & ex illo in hodiernum retentum, multis iam M pene omnibm gregibias tuis de per teteras orbis partes imitantibus. 9 Paulin. v;t. Ambros. p. 4. Hoc in tempore primo antiphonae hymni & vigialiae in raelesia Mediolanensi celebrari coeperunt &e. -
35쪽
imitationem ecclesiarum Orientalium inuectam, &ab hoc exemplo flatim per omnes ecclesias occidentales disseminatam esse dicunt. Quaenam prima eius initia in ecclesia orientali fuerint, nec e verustis nec e recentimibus scriptoribus certo colligas. In ecclesiam Rutioehenam, hanc nationem canendi alternatim psalmos Dauidirer a Moiam di Diodoro, imperante cinstantio, introductam esse, auctor est THEODORE Tvs DbJ.soc RATES sei autem originem huius consuetudinis hymnis alternis collaudandi sanctam trinitatem, ad tempora ION AT II rcscrt. VRLESIUS D SOCRATEM heic Orrore lapsum esse potat: BONA DdJ autem cardinalis & PAGIvS utramque narrationem recte se habere posse, putant, si altera de psalmis Dauidicis tantum, alacra autem de hymnis in usum ecclesiae compotiris intelligatur. Alii hanc consuetudinem dicunt pri-
IN luamus - - vidis ubinando aen os humvir alternatim aecautato Ianctamn minitatem reis miter, canend Tationem, quam In in Psime an matDea terat, erelesiae Antiochensi reaiarit. Unde is a tria tio ad mmno posea recticlias permanani lesi ad loe. Nescio, unde liaec haulerit Socrates. Constat enim , primas . omnium Flauianum ae Diodorum , regnante Gestantio, psallentium elior Antiochiae bifariam diuitisse, & pialmos Davidi eos altera i s canendos eis tu indidisser eamque rem primum Antiochiae institutam, postea ad reliquas i lius orbis ecclesias dimanassae. cd Bona de pialmod. c. XVI. S. Κ. n. i. p. si . edit. Antuerp. MDCCXIII. scio. Theodoretum. Suidam , quos nonnulli recentiores sequuti sunt, ad Flaui- anuin & Diodorum, Antiochenos monachos. qui tempyre Constantii imp rato iis eoru erunt, hane institutionem referre. Verrumtamen veherrasse iustos dicendunt est; vel non de quocumque alterno cantu, sed de solis D. vidicis intelligi debent. Hi enim primi, ait Theodoretus, psallentium choro in duas partes diuiso hymnos Dauidiem alternis canendos institue.
ιεὶ Pagi criti c. in Baron. an C. C. n. X. cn. XII. p. 34. edit. Antuerp. MDCCV. . Ea psalmodiae species iam ante Flauianum atque Diodorum a Syris videtur 'usurpata. Scribit benim The or Mopsuestemis , Flavianum at Diodotum primos omnium eam psalinodiae speciein, quas antiphonas vocant, e SyrOrum lin*ua in Graecam transtulisse, & omnium prope solos huius rei auctorea cunais orbis partibus apparuisse. Quod igitur SIri diu ante Flauianum
36쪽
I muna ab I GNATI N fuisse coeptam, sed a Paulo Famost si de structana& tandem a Flauiam restitutam. Verum P AGII coniectura rationi omnium maxime consciatanea vid cetur, quod Flavianus tantum hanc rationem canendi psalmos lingua Graeca Antiochie introduXcrit,siquidem latii prid in ante hiareiamtm lin-
rara. X Viaca ita cani conlucuerint, quemadmodum CX THEO DORO MORSVESTENod onstrat,&vALF Savs ipse hoc confimmat ex codem auctore, cuius testimonium conseruatum esta NICE. ΤΛ s J. Vtcumque autent res se hisci de primis ini-riis huius talionis canendi alternis vicibus, certum .amen cit, a xcmporc TZauiam cana, iiud tunc primum institutam siue restitui AurAehiae, per breue temporis interuallum gencrescin
totius ccclesiae consuetudinem eualisse. CHRT OSTOM mantis
phonas in vigiliis Constantinosia ad si ianorum studium hac in re obscurandun amplificauit. RASILI vs IJ tempore suo de ca
lo itur, tamquam consuctu tuac per omnem prient in Obt, nenteo Et antea Vidimus, quc madmodum ab AMBRO RI I aeta te per omnem occidentem inualuerit. Et erat sane methodus canendi ita grata atque iucutula, ut ea saepius Vtcrciatur, Vbir stiterant, psalmos Di Vidi s J indua Syllaea antiptionatim canentes, id Hauimus ac Diodorus a . ..dicis Araiochensibus, pialmos Graece canentibus, seri instituerint. .
f Nicet. thesmta orthodox id. lib. V. e. XXX. biblioth .patri max. tom. XXV p.rsi. b. ea ita Lugdun. MDCLX u. teranti per id tempus Antiochiae no-xebaint, ct virtute scientiaque celebies habebantur Flauianus & Diodorus, quorum ille Antiocheno episcopatrii, hic Taiiensi pollea P aese lus est. Atque ut Theodorus Ilopsueiliaeus scribit, illam psalmodiae speciem, quas antiphonas dicimus, illi ex Syrorum lingua in Graecam tranctulerunt. de o-εrinium prope tali admirandi huius operis omnibus orbis christiani homi
nibus auctores apparueIunt. 2 Socrat. lib. VI. c. Vill. Ιωακm ιυλαβηθεις, Tu των rer κτίρων νοῦν
37쪽
duo vel tres ad Deum collaudandum priuatim conuenissent. SO CRATES si J de Theodosis iuniore eiusque sororibus speci tim obseruat, quod matutino tempore in palatio regio hymnos in Dei laudem alternis recitare consueuerint. f. XII. Interdum ab uno solo praecentore primam versicusi partem reciatante , O populo iniuersi cum eo in clausula se coniungen te. Vbi quoque de diapsalmu se aerate uileis Ois acrosichis in psalmodia. PRAETER omnes istas canendi methodos qua rea quaedam erat frequentillimi usus saeculo quarto ccclesia'. Qilae erat, quando unus aliquis sisti aetati phonascus, , siue prae- emtor vocitatus9 versum incipiebat, populo se ei coniungente in clausula. Hoc Graecis υπηχῶν & υπακουειν, Latinis Verofuerinere dicebatur. Atque haec canendi ratio saepius in eodem ossicio cum alterna psalmodia Varietatis gratia adhibebatur. Ita BASILIVS diuersas matutinae psalmodiae describens rati ne' ait: Nunc quidem in diras partes diuisi alternis succinentes a tr- deinde uni ex ipsis foe muneris datur, ut, quod emendum est, priu ordiatur fAJ, reliqui fuerint mr. Haec ratio certe inexo friae tem-
POTE ATHANASII obtinuit, quemadmodum libro ultimo Γ'Jobseruauimus. Nam & ille ipse IJ α omnes historici fm J
ιm Γheodoret. lib. II. e. XIII. cit. lib. XIII. c. U. . VII. sub lin. e vol. V. p. Is Socrat. lib. H. e. XI. ibid. p. 116. Sozornen. lib. IIl. e. VI. ibid.
38쪽
qui post cum historiam narrant, loquentes de fuga eius Execclesia, ab Arianis militibus obsessa, dicunt, ipsum in mcdia psallentium turba incolumem euasisse. Mandasse enim cum
diacono, ut completa oratione psalmum recitaret, τὰς δε λαρς υπακουειν, Populo autem, Ut responderet: Γuoniam in Heidum misericordia eius. Vulgati ΛΤ Η ΛN ASII interpretes Verbum υπακου- reddunt, sciatare, quasi ponulus tantummodo atrendere illis debuerit, quae diaconus legeret: At EPIPHANlvs SCHOLASTICus,vctustus historiae tripartitae auctor, hunc ipsum locum ATHAN As II memorandi habens occasionem, recte imicrprctatur per το respondere t M. Residens in sede praecepi, De Ha- nus psalmum legeret, populi respondinenti Iuoniam in faeculum misi ricordia eius. VALES IUS so J putat, υπηαῶν loco υπαἈμειν legi
debere in omnibus illis locis ATHAN Asri & historicorum post ipsum: Non autem istiusmodi critica emendatione opus heiccst, nam utrumque verbum inter Graecor eiusdem valoris est, significans quemadmodum Co TELERIVS sp J, ins mi praeditus iudicio criticus, obsernauit. Atque hoc set .su vocabulum υπακουσιν a THEOCRITO fqJ α HOMERO adhibetur. Vt adeo nulla ratio sit, cur usum illius in hac significatione scriptoribus ecclesiasticis abiudicemus. CHRYSOST MVS uesto υπηχειν I J utitur, de hac loquens consuetudinee
F, Valac not. iii I heodoret. lib. II. c. IIII. τὶ δι λαῖς - ου--J Scribendum puto id est, ut populus suceidei et Gaiasillam psalmi. Ita certiae, gisse videtur Epiphanius Scholasticus, qui lianc Iocum ita vertit: 'aere .nt αaconvs Nuisum legea et, pu4 re naerento Boniain in saeculum miserisordia eiur. Id ei proprie diceban Basilius an epist. LXIII. ad clericos Neocaesarienses. Coteler. nota in constit. apost. lib. II. c. LVII. p. 263. Male, qui Athanatium &historiam eeelesiasticam Theodoriti intrrpretati sunt, Verbum Arax . put verum esse arasNisure, auia ις quum heic, de alibi sepe, significet respo
39쪽
sui psallit, inquit , solui psallit, eis omnes re*ondendo resonem raram χωσιν, vox ferritr tamquam Uno corpore. Et alibi fri , sacerdotes dicit inchoare platinum praeczdere, populum autem respondendo consequi. Nonnunqllam haec psalmodiae species dice
Quamuis enim ἀκροnχις plerumque significet initia alicuius vrisus, interdum tanten postrcina quoque illius denotat. Vt apud emistitutiommi auctorcin sq, quando Vnuan aliquem iubet hymnum Da vidis psallere, & populum extrema versuum suo cinero. Vocabatur hoc ipsuna alias υποψαλμα, διάψαλμα, άκ ουλευτιον & ἐφυμνιον, quae Vocabula omnia unum idemque lignificant. Id solum obseruandum est, non iemper stricte de notare extrema versuum, sed nonnumquam clausulas psalmis apponi solitas, v ct aliquid, quod in incilio psalmo repetebatur, tamquam diuolarum cius partium clausula. Ita Avsv-STIN v S psalmum composuit contra partem Donari, ut populus memoriae cum mandarct, & tu imitatIoncm psalmi centesimi decimi noni in tot parte, secundum ordinem litterarum diui sit tunde astiusmodi psalmi Meredarii dicit unaquaque parte propriam suam in fronto habcnte litteram, & hyponpalma cyti ipse fuJ vocat 3 siue responsionem, quae in cuIuslibct partis clausula repeti debebat, his quid . crbis concepta; omnes, qui gautatis de pace , modo nerum iudicare; .perinde ac curia paret hodie non tantum in singulorum psalmorum fine, Pd in uni-nscuiusque etiam partis psalmi centesimi decimi clausula, re
40쪽
citatur. Et hoc intuitu ipsa doXologia Gloria puni nonnullis vetustis scriptoribus Vocatur 6 psalma, ero , S acroteleutia, quia ad calcem psalmorum seniper cani solςbat. Sic So Z
MEN Vs commemorans, qvcmadmodum Arimii psalmodiam suam in antelucanis obambulationibus Cou urinσου instituerint, In caeli , inqust, diuisi, antiphonatim psu abant, ακρῶελεύται iri clausetis quasdam iuxta ipsorum dogma compositas adiicientes: Ubi, VALERIO, recte obseruante, manifestum cst, per oἐκ τελευτια
intelligi doxologiam illam, Moria patri, quam in psalmorum fiale addiderint, sed haeresi uiae peruersae conformatam, non discentes: Cluvia parri, e filio Voiritui sancto; sed Cloria patri per filium instiritu favito. Iterum S OZOMENVS loquens de psa modia, cum qua christiani reliquias Fabia episcopi martyris
Daphne Antiochiam, tempore Iuliani imperatoris, transtulerint, ait Praecinebant J ceteris ii, ovi Isalmos apprime cactolam, multi-eudo deinde rosndebat eum concentu, e hunc versiculum succinebat: fus sunt omnes, qui adorant sulptilia, qui gloriantur in fimulacris.
Sensus est, hanc sententiam frequenter in diuelsis psalmodiae eorum interuallis fuisse rei clitam, quod vctercs, uti vid mns, interdum cpodam siue diapsalma vocarunt, ad similitudinem illius epodae in psalmo ccintesimo septimo, Confitcantur domino misericordiam eius e mirabilia eius filiis hominum, quae jn distinctis unius istius psalmi partibus quater recitatur.
g. XIII. Obiectioni ressondetur facta contra eam sententiiam, quae populum in Galmodia partem habuisse salvis. Ex his omnibus luce meridiana clarius est, quod populus neratim partem nabuerit in veteris ecclesiae psallirodia; &
cκ Vale in loe. Suffridus Petrus, qui tres postremos foetomeni libros Latine
lui. Intelligit autem SOzomeniis doxologias Arianorum , v as ad calcem hymnorum canere solebant i ioc modo: Gloria patri per silium in spiritu sancto , uti docet Philolioreius in lib. III. historiae. cν Σomen. lib. V. c. X lx. v τοῦ, σιώ ou . e. νύναι ἀκίμ