장음표시 사용
41쪽
quod hoc exercitium non ad solos canonicOS cantores, nec ad ullum peculiarem ordinem in ecclesia restrictum fuerit, sed quod viri, mulieres ac pueri in eo se coniungendi habuerint libertatem, dirigentibus quidem ac praeeuntibuS praecentoribus, vel iis, qui huic ceterisque ossiciis ccclesiae uniuersis pro fuerunt. Hinc animaduersionem, quam inpra Dci in CABA sv TivMs , non possum, quin heic repetam, qui hanc canendi rationem nouitatis accusat, & ideo protestantium conventus profanos Vocat & Veteris ecclesiae disciplinae dissentaneos, quia ab suae ipsius ecclesiae consuetudine discrepant; quum tamen illorum praxis antiquae ecclesiae prac, in omnibus diuertis eius methodis & per omnes aetates, ab apostolorum .inde temporibus, CXacte respondeat. Neque quidqua'
opponi huic mori potest, nisi unicus ille concilii Laodideri
canon set J, qui dicit, non oportere praeter canonicos caritores, qui istiolum adscendunt σ ex membraua legunt, aliquor alios canere in ectae.
Ita. Hanc temporariam prouincialis istius concilii prouisionem fuisse, dixi, eo tantum spectantem, is antiqua psalmodia, quae fortassis quodam modo corrupta neglectaque fuerat, ad pristinam harmoniam & perfectionem suam reducta revivisceret, non Vt Vcrusta populi libertas aboleretur. Vel si quid pius intendit canon rcgula fuit, quae nullum umquam locussi in praxi ecclesiae obtinuit: Quum ex dictis manifestuni sit & extra omnem controuersiam positum, populos hoc antiquo suo priuilegio in diuina psalmodia se coniungendi esse fruitos, ad eamque a maximis ecclesiae luminibus excitatos.
g. XIV. Psalmodia semper a stantibus peracta. SED pergimus. Vbi porro notandum nobis est, psalmodiam pro insigni sacrorum parte habitam csse, adeoque plerumque, si non semper, a stantibus ficri consueuisse. CAssIANus quidem monastermrum Mortiorum consuctudineln huic excipere videtur. Verum hoc ipsum ad illustrandam regulam contrariam facit, Ostenditque, publica pictatis exercitia in
42쪽
rimam partem a stantibus fuisse peraeta. Dicit enim, licet propter continua ieiunia laboresque diurnos ac nocturnos duodecimum psalmorum numerum stantes implere haud valuerint, cum tamen, quem ordo tetigerit, ad dicendos psalmos semper surrexisse, in clausula autem psalmi ultimi omnes fri adstantes concinuisse cum clamore, Gloria patri σflio σ biritui sancto. Aliis in locis semper mos fuit stare, uti non ex hac solum exceptione manifestum est, sed ex testimonio etiam Avs VSTINI seJ, qui de psalmodia loquitur, tamquam pietatis in mum actu, quem omnis populus in ecclesia stando perficiat. f. XV. 'De plana simplici que eantus inuetu*ue laude inter veteres. Quo D ad vocem siue pronuntiationem in canendo attinet, duplicis erat generis, platam & simplex cantus, dc magis
artificiosa ac elaborata vocis modulatio ad maiorem sonorum modorumque varietatem. Planus & simplex cantus cum in
dico & grato flexu vocis antoque pronuntiandi sono fiebat, non multum discrepans a lectione, & ad mussicam legendi psalmos rationem, hodie in ccesesiis nostris cathedralibus usitatam, proximc accedens. Haec canendi ratio Alexandriae tempore ATHANASII Obtinuit. AVGusTINus dJ enim de eo narrat, quod tam modico flexu vocis laccrit sonare lectorempsalis, ut pronuntianti vicinior esset quam canenti. Et hanc Comnauqem rationem ecclesiarum Africanarum fuisse, utpote
a. Cassian. institui. lib. II. e. XII. Absque eo, qui dicturus in.medium psalmos Ilam xerit, euncti sedilibus humillimis infidentia laeg. insidentes ad vocem psallentis omni cordis intentione dependent. Ita namque ieiuniis &operationi totius diei noctisque adsilescunt, ut nisi huiuscemodi resectio. De adiuuentur,ne hunc quident numerum psalmorum duodenarium santer
cba Cassian. ibid. e. VIII. Illud etiam in hae prouincia vidimus,ut no tantam te in clauiuia pta mi omnes a Manses concinant cum clamore, Gloria patri
ce Aug. serm. II l. in psalm. XXXVI. p..ras. Certe verum est, quod cantaui; et te veruna est , qnod in ecclesia sitim tam deuota voce persisnui. Aug. eqsseis lib. X. c. XXXuli. Tutius milii videtur, quod de Alexandrino episcopo Athanasilo tam mihi dictum commemini, qui tam modico flexu vocis iaciebat lanare lectorem psalmos, ut pronuntianti vicinior eliet, quam
43쪽
tardioribus populi Africani mentibus omniuin gratissimam, idem AususTINVS sc Videtur innuere. Vnde quidam ferub dioris animi Donatistae catholicos reprehendendi arripiebant occasionem, quod sobrie Psallcrent m ecclesia diuina cantica prophetarum, quum ipsi, Ut loquitur AUGUSTI NVs, cbriet te; litas ad canticum psalmorum, humano ingenio compos torum, quasi tubas exhortationis inflammarent. Aucvs TDNus hoc non dicit, quasi aliam istam artificiosius institutam canendi rationem Drorsus reiiciat, scd tantum quatenus immoderate a nonnullis, speciatim a Dcmatistis, usurpabatur. Nam aliis hanc canendi rationem laudat, tamquam ad ciendosa ios
adfectus utilem, si quidem cum liquida voce & conuenienti Gsima modulatione VJ instituatur, seque lacrimas fudisse dicit, quum in primordiis cOIntersionis suae in ecclesia AMBRost 1 liccantari audissct.
g. XVI. Arisidialis O melica vocis modulatio in cavendo permissa, Go
l me se moderate fieret. Hoc manifesto indicat, artificialem & melicam canen di rationem, cum musicarum notarum Varietate, ad maiorem suauitatem ciliciendam institutam, in ecclesiis Dati s aeque v-sitatam licitamque fuissu ac cantum planum & siimplicem; adeoque AUGUSTANVM non recte intclligi ab iis, qui eum ineon cndationem alicriuS, in alteriuS autem derogationem
loqui existimant. Magnam enim utriusque instituti a iacere se fatetur utilitatem, speciatim illius, quum liquida voce &conpenientissima cantatur, ideo quidem, Vt per ollectamentum rium infirmior animus in fccium pietatis adsurgat. Et quoad
ce August. epist. CXlx. ad Ianuar. . xviii. Pleraque in Africa ecclesiae membra pigriora sunt: Ita ut Donatist- nos reprehendant, quod sobrie psillimus,
lj i Aug. consess. lib. X. e. XlII. Verumtamen cum reminiscor Iactimas me as, quas fudi ad cantus ecclesiae tu , in primordiis recuperatae fidei meae.& nune ipse commoveor, non cantu, sed rebus quae cantantur: cum liquiiada voce & coimenientillima modi ἰatione cantamur, magnam instituti ha ius utilitatem rursus agnos o. Ita fluetuo inter periculum voluptatis & ex perimentum salubritatis, magi suae adducor, non quidem . retrae abiIem sentanti .un profercns, cantandi consuetadincm approbare in ecclesia: vi per lectamenin aurium insumior auimuβ in allectum pietatis adsum1 ati
44쪽
haec artificialis canendi ratio, debitis limitibus circumscripta, obtinuit, nihil planius cst & exploratius, quam quod religiosorum hominum in occlcsia adsensu generatim fuerit approbata
Nulu contra psalmos se hymnos, humano studo compositos, ut toles, fum c binio. NEqvE vlla umquam obiectio 'contra psalmodiam facta est ccclesiae, quod praeter psalmos ac hymnoS Lacrorum ac diuinitus inspiratorum auctoriun psalmi quoque ac hymni, huma- .no studio compositi, interdum cauerentur. Quamquam enim AUGUSTINUS, Ut modo audiuimus, Donatisti as in psal inis suis, humano ingenio compositis, reprehendit, non tamen id ideo
potissimum fecit, quod ab hominibus cssent conscripti, sid quod eos diuinis scripturarum hymnis, suamque indccentem canc di eos rationem sobriae ac graui nacthodo ecclesiae praefarent. Ipsemet AvGVSTiNVS psalmum multarum partium, in imitat,onem psalmi centesimi decimi noni, composuit, quemadmodum huius capitis I. XII. ob ruatuin nobis est. Atque hoc in usum poeuli sui Iecit, ut contra errorcs Donati eos Draemuniret. Vnde absurdum forci cogitare, quod, qui ipse psalmum com-sosuit a populo cantandum, is alios palmos repudiari csins am ob caussam, quod humano ingenio ossent compositi. L,hri ultimi capite quinto dcmonstrauimus, istiusinodi psalmos, hymnos ac doXologias, a piis hominibus compositas, simpcrin ecclesia, a primis inde eius initiis, cani consuevissc. Neque
ullus umquam praeter Paulum Samo mensem talium ii minorum se
sum repudiauit; Quod quidem hic non ideo lacit, quod ab hominibus erant compoliti, sed quia doctrinam continctant,
. opinionibus suis priuatis coi uariam. HILARI US ac RVG
sTiNVS multos istiusmodi hymnos composui sic dicuntur, quos quuin nonnulli in Hi antris ecclcliis reprobarciat, quod humano studio compositi esse noscerentur, concilium finian quartum fgJ facto decreto eorum uluin Vna aeum doXologia
cx, Concit.. larin. Iv. e. xli. Quia a nonnullis hymni liumano studio comis politi essie noscuntur in laudem Dei. & monialorum ac martyrum trium. plio , sicut lii, quos beatisti mi doeiores Hilarius atque Ambrosiuς ediderunt. quos tamen quidam specialites reprobane, pro eo quo . de id iuris lari
45쪽
ciorum interdictionem illis d cnuntians, qui eos reiicere aud . rent. Vnum alicuiuS ponderis argumentum, quod contra haruomnia urgeri potest, ex quodam concilii Laodicent f hJ canone petitur, quo ἰδιωτικοι ψαλμοὶ pi mari & vulgares p almi, & libri, qui sunt extra canoncm, in ecclesia recitari prohibentur. Per priuatos nImque i scilinos omnos hymnos humano ingenio compositos ibi antelligi credas. Enim vero iste canon potius ad excludendos psalmos apocryphos spectat, tales videlicet, qui sub nomine circumstrebar: turdalimnis, Uti BAL TZAMON&ZONARAs cum interprctantur, Vel certe illi, qui publica au- .ctoritate in ecclesiam non erant recepti. Si extendatur ulterius, communi totius ecclasiae praxi contrad cit, neque cum ratione aliter accipi potest, ac pro priuata quadam regula, in ecclesialum istius prouinciae usum, de peculiaribus caullis, no-- bis hodie incognitis, facta. Non obitante igitur, quodcum- :que ex hoc canone formaueris, argumento, maniscstum est, . . vacros psalmis ac hymnis,humano iiudio compositis, Uti minime dubitasse, dummodo cisiciat relisiosi, sanar doctrinae confosemes, atque ab cXcellentibus viris compositi, iustaque auctoiit te Icccsti, non cland itino in ccclesiam intrJdueii. .
Duc Viem corruptriae grauisor vituperate. Primum qui im mollities se vana carisia; in contudo, in imitaIionem musicae ιheatralis.
ERANT a uicin abusus quidam di vitia, quae in hanc praxin quam facillime irrepere & psalmodiam ac rcliquum Dei
cultum in ecclesia deprauarc poterant. Et in haec grauiter ac seuere dcclamitabant ecclesia patres. Praecipue deleuitate con-ctoriam canonum, vel apostolica traditione non existant. Respuant ergo & illum l.ymntim, quem quotidie publico pri iamque Osticio in sine omni tim pialmorum dicimus, Gloria & lamior patri Erc. - Sicut emo orati nes, ita L hymnos in laudem I ei compositos nullus Doliri in ulterius imis probet: sed pari modo in Gallicia ili auiaque celebrent, excommunicati ne plectendi , qui hymnos reircere suerint ausi.
46쪽
querebantur & Vana curiositate, qua quosdam in canendo uti obses uahant, qui cX inplum sibi capiebant ex tenore & praxi theatrorum, introducciares hinc corruptam & effeminatam musicalia in grauem ac solcmnem ecclesiae deuotioncm. CHRY-sos To Mura supra Γ' audiuimus querenum de quoiumdam hominum theatrali strepitu ac gesticulatione in precibus suis ac hymnis. Atque heic adnotationcm adi Cmus, quam in v r-ba apostoli, Cantantes π lentes in eos dum Defris domino, RcitHIERONYMVS n . Audiant haec, inquit, ad chentuli, audiant ii, quibus Mosi di in ecclesia octeium est , Deo non voce sed eori cantam tum, me in tragi iam guttvr fauces dulci medicamine collinienda, a e iuerelisa theatrales moduli audiantur egeantica, sed in timore, tu opera, in silentia feririerarum. greamuis fit aliqius, is solent illi appellare , κακοτωνος , A fona opera haluerit, dulcis Uud Dei m cautus est.
g. XIX. D deinde. Oblectatio aurium situ eleuatione adfectisvum
animae.. ALTERUM Vitium, de quo conquercbantir, erat, quod maior musicae , vclboi um & suauitatis compositionis haberetur ratio, quam sensus eorum s oblectationiS aurium, quam eicii tionis adfectionum animae, quae tamen Vera ratio crat, ad quam psalmodia & musica sipectabat.' HIERON YMus huius vitii eodem loco meminit, lectores suos in hunc. modum ab eo dehortans s H: Sie eant i se in Christi, ut non vox canentis, sed verba suis crant , quae leguntur, ut spiritus matur, qui erat in Saule, eiiciatur absis, qui similiter ab eo possidemur, e non introducatur in eos, qui de Dei domo frenam fecere poprdorum. AUGUSTINUS Iu accidisse aliquando confitetur, ut sie ampliuS cantus, quam reS, quae cane-rctur, moueret, & malle se tunc non audit se cantantcm. ISι-DOR Vs PELusio Ta huius vitii cumprimis incilieres incusar, dicitque adeo, licet apostoli domini, ut mulieres in eccles cancrcnt, sapienti consilio pcrmiserint, tamen, quum hac libcm
. a Lib Xili. c. vlli. s. xs.listi in voLV. p. f Hieron. in Ephes. v. clom. VI. opp. p. tq3. edit. Paris. MDCXCIII. cia Hieron. ibid.cki Aug. eonsess. lib. X. c. XXXIII. inum mihi aecidit, ut me amplius eantur.
quam res quae canitur moueat, pinnatum uis peccare eonfiteor, ' tunc mallem non audire cantantem.
47쪽
tate licentius abutantur, satis causis esse lJ, quamobrem illis interdicatur, ne deinceps in ecclesia canant. Nonnulli quoque in ea sunt opinione, quod huiusmodi abusus in excessit,
non in defcctu, concilii Laodicem parrcs commougrint . ut praeter canonicos cantores omnibuS interdicerent in ccclesia cari
nere, existimantςs, inclius in ordine retineri & ab illis abusibus reuocari eas polle, si a moderatoribus ecciclis ita proxi- ' me penderent. At posteriorum taculorum cxperientia potius condocuit, non csse hanc veram istiusmisdi abusus tollandi rationem; liquidem maiores adhuc querelae de vitiis, in mulica ccclcsiastica commissi miris prudentibus factae sunt, poste
quam eius dircetio. canoniciS cantoribuS concredita fuit, quam quidem anica. I cstimonia querelarum, a Pol. ORO VIRGIIIobnJ, . .
eantilenis Uuntinem esse existimant. Operae pretium es igitur ii, quod Deo grartim cs, wape is, utque id, quoa ex murtate mlhcia est, secere DoLmvs , iis De GH isto eavonum is, fur, ad quasv- ώkurentibur, edi a
mnam gratiam in exrtιi mercerim es Iura tentibus, ue acinceps m emesia . ea ut . arque in cratis ate inaneaut . interae reia γ Polydor. Utigit. de retii utent. lib. vi. e. l. pag. 3s9. p. 4OS. edit. Liudun. MDMi V..) i odie nil, ilo plus e re publica notira esse apparet, quanda eantores nostri ita in templis constrepunt, ut nihil praeter vocem audiatur, & qui intersuit e iusmodi vocum conccniu, quo eorum aures maxime C lant, contenti, de vi verborum minime curant. Vnde eo ventiun est, ut apud vulgus omnis sere diu mi cnitus ratio in istis cantoribus sita esse viis . deatur, quos bana pars populi, ut audiat, in sacras aedes velut in theatrum σΩncurra, eos Paelio coiulucit, eos lovct, eos denique solos domui Des
48쪽
MAL DONATo snJ, DURANTO OJ, aliisque inter Romanens', & ab epistopo WETTEN HALIO fpJ inter protestantes laetarum, hoc loco pluribus persequi instituti nostri ratio non tarmittit.
DE NOTISSIMIS QUIBUSDAM HΥMNIS,
VETERIS ECCLESIAE OFFICIO CANI SOLITIS.
. I. De minore dominia, Gloria patri,' de filio & spiritui sancto. VNubi adhuc superest, quod ad psalmodiam vcteris ecclesiarco mclius intestigendam proderit, si videlicet notissimos
hymnos, qui bonam partem diuina cultus effeceruut, paullodulinctius marrauerimus. Inter hosce antiquissimus pariter ω frequentissimus ille hymnus erat, quem minorem doXologiam vocitabant, Gloria patri cr filio stiri uisancto. De quo notandum nobis cst primum, quod aliquanto breuius fuerit, quam nunc quidem. Nam antiquissima eius forma.unica erat sententia sine responsione, his Verbis concepta: Gloria patri e suo πspiritui sancto, in fae Ea Deudorum animi. Ultimae clausula pari: Sicut erat in principis G nune σο per , aliquanto post Pri
ornamento esse existimat, tanto molliores & delicatiores in cantu flexi nes de si e voculae vulgus magis detestant, quam certae & planate ac ei gratior est senus, qui tremulo e gutture tanditur, quam qui cum grauit te editur. cn Mudonat. de VII. sacramentis toin. II. p. 238. Nimis delectati homines muis' sea, eceperant minore grauitate canere S maiore studio, quam decebat, in ecclesia. Qua de te conqueruntur omnes antiqui auctores , qui de hac re a. liquid stribunt. cetera. .co Duranti de ritibus lib. III.e. XXI. p. 49 . editi Iugdun.MDCLXXV ΗΟ4ie, dolenter refero, in re Iuliis musici, quae cantorum vice stinguntur, homianum omnium di. Tollitiismi sunt, adeo ut adagium populo dederit, musi-ee vitiere, hoe eli dilsolute & effeminate. Hos e chorci deiiei optabat Linis danus lib. Irimu cia r. l XXVDI. Optabat item in ecclesiis eathedrais libus eligi cantores psalmorum intelligentes , & Deum vita limul de voce moderata potius, quam incondito garritu, laudantes. cetera.
49쪽
. mani compositionem interpolita est. Id quod ex vctustissima forma, tam in Graeca quam Latina ccclesia sine illis vcrbis usu in Pata, apparet. Concilium I oletanum quartum ad an . D c XXXIII. ita lcgit bri: In sine Omnium psalmorum dicimus, GDria ta honor patri σfilio DI risui Iaucto in saecula senserimi. Amen. Vbi observare licet, non tantum verba, Sicut erat in principio G nune e semper, licic omitti, scd Vocabulum Etiam honor vocabulo gloria addi, secundum aliud eiusdem concilii decretum JJ: In μου . almorum non flore a quibusdam huc inque, Gloria patri, sed Gloria G .ionor patri dieatur, mitia propheta dicente: Um tatas μα) Ad
ferte domino gloriam G honorem: e Ioanne evangelista in aporalipsi: cap. s. Auditu vocem caelestis exercitus diremem .' Honor e gloria Deo nostro tenuit in throno : ac per hoc haec duo Ae osortet in terris di.
ei, si ut in caelis resonant. Liturgia Moeta alica, quae paullo post hoc tempus inualuit in His uia, in cadem fo; ma Γι J hanc do- ixologiam habet: stiria σhouor patri, e filio, e piriti si faueto sufeula feculorum, Amen. Quod Ostendit, fuisse hanc receptam hoc hymno utendi methodum in occi cliis Hispanieli. Ecclesia etiam G ea per ali quot incula co hymno in eumdem modum vis est, modo vocabulum honor non interposuit, quae consuetudo ccclesiae Hs avidae peculiaris fuisse videtur. ATHAN A si v S. vel quisque auetoi libri de virginitare inter illius operi f. J est, ita rccitat: Gloria patri, σμιo, e Piritui sancto in ferala ferulorum Amen. Et STRABO, PI de Graecis gera cratim dicit, quod omittant haec verba, Meut erat in principio. Vt adeo non facile sit ad dicendum, quo primum tempore in ca adluberi coeperint. Alii
50쪽
concilium Nicaenum illa contra Ariauos interponi iussisse dicunt. Alii ecclesiam communi consensu adlei lint ea admisisse in do- otrinae istius concilii obsequium, ad redarguendum dogma AEritiorum, silium non fuisse in principio, & tempus fuiste, quo non fuerit, statvcnti uin. Quod vero si ita est, mirum est, quod de hac addititia istius h mni parte in nullo Graeo vel Latino scriptore. per integra duo sequentia i cula, quidquam legamus. Prima diserte eius mentio in concilio Vasusi secundo, alim. DXMX. habetur, ubi in ecclusiis Gine it ad aliarum exc- plum dici iubetui, canone facto in hanc sentcntiam ΓfJ, sutia
non solum in se te ususca, sed etiam per totum Oriensem L cir totam Ais fruam, Pol Italiam, propter bareticorum astutiam, qui Dei filium non semper cum patre Dise , sed a ten ora caepisse blasphemant, in omnibus ιυ pilis post, Gloria patri tac. scis erat n principio dicitur, etiam ernos iu Diaures ecclesiis nostris hoc ita dicendum se decernimui. Uris
de planum cst& perspicuum, quod ante hoc tempus in ecclesiis basileanis non fucrito Et ratio in coniectandi, Ormit hoc loco pro Oeeidemι ex cra Orc librarii positum esse, quia e STRABONE, ccclesi Graeca consuctudincin aetate ipsius prois valiam fuisse, constat. Et quamdiu in ccclesiis occidentalibus haec consuctudo an tu hoc concilium obli ruata fuerit, ince tum est. Ecclesiae His meae, Vt , idimuS, eam postea non a miserunta Epi STOLA cquidem sub nomine HIERONYMI ad Dama fum, ecclesiae Romame episcopum,circumfertur , quae si genuinaessit, hoc additamentum ant; quius cita, quaali nunc quidcm conccdi potest, probaici. Nam in ea monet Damasum, ut in ecclesia Amana in fine psalmi cuiuslibct addi praecipiat, Gloria patri, e filio, crspirititi sancto: Sicut erat in priucipio, G nune σsemper σει saecula faeculorum aniens Veium haec epistola vestutia a vilis doctis BELLARMlNO, BARONIO, BONA, alii que Romano bus aeque ac Prorepansibus scalptoribus gencratim