Opera omnia. Accurantibus A.B. Caillau [et] M.N.S. Guillon

131쪽

gratularis p u Et alio locclubricae aetatis Vadunt. inquit, properamu et invidere, ut parentes Saluta charorum numerus eXpeCt Tequen nos et copiosa

ueri, inquit, periculum pie alio uod non US, ut patriam nostramssimus 3 Magnus illic nosentum, fratrum, siliorum desiderat, jam de sua columitate secura, adhuc a nostra salute sollicita uitque hujusmodi doctor se sententiis in catholicae iace clarissima, satis D, teque teStatur, usque ad 'rporis depositionein necandi pericula tentatio-ietuendas deinceps ulla talia quemquam esse Quod et si noli te aretur, quando de hac reis qualiscumque i Liaret Quomodo igitur ho- , et in eodem lapSllatam vitam misere finienti,,oenas eunti tali hiu ubitas' quomodo, inquam,

plurimum urna a Nil prodesset, si ex hoc ten- loco prius qua tu , morte raperetur ph per hoc, Si alet nimis inconsiderata conta quaestio ista est de illo qui raptus est, mutaret inte ejus. Nec ideo liber Salui tanta numeri, at annorum legi meruit in isti, in quo iri me legitur, pati dela

resistit in pro meritis homitiant coni manifestissimam grί

pparet in tuorum cum alii

ricordiam dicium' misericordiam judicium it bitum. Si enim judicarenti

ieritis suae urit, quae non habuerunt morio habituri si viverent nihil prodesset CSt, ne IIII sua mutaret intellectum ejus;)is qui lapi moriuntur, Si ante moreren-

132쪽

serentis 'st Dei Gusto autem judicio non dari cui noni latur, quia non est iniquitas apud Deum si huius oro osententiae defensionum ex divinorum eloquiorum nostr lcedentibus catholicis tractatoribus promerem profecto hi fratres, pro quibus nunc agimus, aequiescerent hoc enim significastis litteris vestris. Quid igitur opus est ut eorum scrutemur opuscula, qui prius quam ista haere is oriretur, non habuerunt necossitatem in hac dissicis ad solvendum quaestione versari quod procul dubio facerent, si respondere talibus cogerentur. Unde factum est

ut de gratia Dei quid sentirent, ireviter quibusdam

scriptorum suorum locis et transeunte attingerent cim morarentur Ver in eis, quae adversus inimicos Ecclesi:

disputabant, et in exhortationibus ad quasque virtutes quibus Deo vivo et vero pro adipiscenda vita aeterna vera felicitate servitur Frequentationibus autem orationum simpliciter apparebat Dei gratia quid valeret: non enim poscerentur de Deo quo praecipit fieri, nisi ab illo dona

retur ut sierent.

XXVIII. Sed qui sententiis tractatorum instrui volunt oportet ut istum librum Sapientiae, ubi legitur Rap- η tus est, ne malitia mutaret intellectum ejus omnibus tractatoribus anteponant: quoniam sibi eum anteposuerunt etiam temporibus proximi postolorum gre itractatores , qui eum testem adhibentes , nihil se adhiberonis divinum testimonium crediderunt. Et certe beatissimum Cyprianum disputasse constat, ut celerioris mortis beneficium commendaret, a peccatorum periculis eripi

eos qui hanc Vitam niunt in qua peccari potest. In eodem libro ait inter caetera se Cur non cum Christo fu- η turus, et de Domini pollicitatione securus, quod ad Christum voceris, amplecteris et quod diab0lo areas,

133쪽

gratularis p urat alio loco Pueri, inquit, periculum, lubricae petatis evadunt. Itemque alio Quod non, inquit, properamus et Currimus, ut patriam nostram Videre, ut parentes Salutare possimus ' Magnus illic nos Charorum numerus eXpectat parentum, fratrum, siliorum frequens nos et copiosa turba desiderat, jam de sua, incolumitate secura, adhuc de nostra salute sollicita.

His atque hujusmodi doctor ille sententiis in catholicaeside luce clarissima, satis aperteque testatur, Sque ad hujus corporis depositionem peccandi pericula tentationesque metuendas deinceps nulla talia quemquam esse passurum. Quod et si non testaretur, quando de hac re Christianus qualiscumque dubitaret Quomodo igitur homini lapso, et in eodem lapsu istam vitam misere finienti, atque in poenas eunti talibus debitas quomodo, inquam, huic non plurimum summeque prodesset, si ex hoc tentationum loco prius quam laberetur, morte raperetur pXXIX. Ac per hoc, si absit nimis inconsiderata contentio, tota quaestio ista sinita est de illo qui raptus est, ne malitia mutaret intellectum ejus. Nec ideo liber Sapientiae , qui tanta numerositate annorum legi meruit in Ecclesia Christi, in quo et hoc legitur, pati debet injuriam, quoniam resistit eis qui pro meritis hominum salluntur, ut veniant contra Dei manifestissimam gratiam quae maxime apparet in parvulis vivorum cum alii baptigati, alii non baptigati vitae hujus terminum sumunt, satis indicant misericordiam et judicium misericordiam quidem gratuitam judicium debitum. Si enim judicarentur homines pro meritis suae vitae, quae non habuerunt morte praeventi, sed habituri essent, si viverent nihil prodesset ei qui raptus est, ne malitia mutaret intellectum ejus nihil prodesset eis qui lapsi moriuntur, Si ante moreren-

Cyprian in lib. de Mortalitate.

134쪽

tu quod nullus dicere Cliristiatius audebit. Quocirca non debent ratres nostri, qui nobiscum pro catholica fide perniciem Pelagiani 'rroris impugnant, huic elagianae in tantum favere opinioni, qua Opinantur gratiam Dei sucundum merita nostra dari ut quod illi audere non

Possunt, Sententiam Veram plane et antiquitus Christianam naptus est, ne malitia mutaret intellectum ejus, ndestruere moliantur; et id astruere, quod non dico crediturum, sed somniaturum neminem putaremuS, Secundum ea scilicet judicari quemque mortuorum , quae gesturus fuerat, si tempore prolixiore vixisset. Ita luippe claret invictum esse quod dicimus, gratiam Dei non se-Cundum merita nostra dari, ut huic veritati contradicentes ingeniosi homines haec ab omni num auribus et cogitationibus abigenda dicere cogerentur.

XXX. Est etiam praeclarissimum lumen praedestinationis et gratiae, ipse Salvator ipse Mediator Dei et homulum homo Christus Jesus: qui ut hoc esset, quibus tandem suis vel operum vel idei praecedentibus meritis natura humana quae in illo est comparavit Respondeatur quaeso ille homo, ut a Verbo Patri co: eterno in unitatem Personae assumptus, Filius Dei unigenitus esset, unde hoc meruit Quod ejus bonum qualecumque prsecessit PQuid egit ante, quid credidit, quid petivit, ut ad hanc ineffabilem excellentiam perveniret Nonne faciente ac suscipiente Verbo, ipse homo, ex quo esse coepit, Filius Dei unicus esse coepit Nonne Filium Dei unicum foemina illa gratia plena concepit PNonne de Spiritu sancto et virgine Maria Dei Filius unicus natus est, non carnis Cupidine, Sed singulari Dei munere Numquid metuendum sitit, ne accedente aetate homo ille libero peccaret arbitrio Λut ideo in

135쪽

illo non lihera voliuntas erat, ac non tanto magis erat, quanto magis peccato Servire non poterat Nempe ista omnia singulariter admiranda , et alia si tua ejus propria verissime dici possunt, singulariter in illo accepit humana, hoc est, nostra natura, nullis suis praecedentibus meritis. Respondeat hic homo Deo, si audet, et dicat, Cur non et ego PEt si audierit: si O homo, tu quis es qui respondeas Deo nec sic cohibeat, sed augeat impudentiam, et dicat, Quomodo audio seriti quis es, o homo , Cum sim quod audi , id est homo quod est et ille de quo ago , Cur non sim quod et ille fit enim gratia ille talis ac tantus est. Cur diversa est gratia, ubi natura communis est Certe non est accepti personarum apud Deum ' Quis non dico Christianus, sed insanus haec dicat pXXXI. Appareat itaque nol is in nostro capite ipse fons gratiae, unde secundum UniuscujuSque mensuram se Per Cuncta ejus membra diffundit. Ea gratia sit ab initio idolsupe homo quicumque Christianus , qua gratia homo ille ab initio suo factus est Christus ipso Spiritu et hic renatus , de quo est ille natus eodem Spiritu fit in nobis remi SSi peccatorum , quo Spiritu factum est ut nullum habero ille peccatum. Haec se Deus esSe facturum profecto praescivit. Ipsa est igitur prί destinatio an torum, quae in Sancto sanctorum maxime Claruit quam negare quis potest recto intelligentium eloquia veritati. Nam et ipsum Dominum glori; , in quantum homo factus est Dei Filius, praedestinatum esse didicimus Clamat doctor gentium in capite Epistolarum suarum Paulus SerVuS, Iesu Christi Vocatus Apostolus, segregatus in Evange- , lium Dei, quod ante promiserat per Proplietas suos in , Scripturis sanctis do Filio suo , qui factus est ei ex γ, Semine David secundum carnem , qui praedestinatus est

136쪽

tur tio nullus dicere Christianus audebit. Quocirca non debent fratres nostri, qui nobiscum pro catholica fide perniciem Pelagiani erroris impugnant, huic Pelagianae in tantum favere opinioni, qua opinantur gratiam Dei secundum merita nostra dari ut quod illi audere non

POSSunt, sententiam eram plane et antiquitus Christianam Raptus est, ne malitia mutaret intellectum ejus, destruere moliantur; et id astruere, quod non dico

crediturum, sed somniaturum neminem putaremus, Secundum ea scilicet judicari quemque mortuorum , quae gesturus fuerat, Si tempore prolixiore Vixisset. Ita quippe claret invictum esse quod dicimus, gratiam Dei non Se-Cundum merita nostra dari, ut huic veritati contradicentes ingeniosi homines haec ab omninum auribus et cogitationibus abigenda dicere cogerentur. XXX. Est etiam praeclarissimum lumen praedestinationis et gratiae, ipse Salvator ipse Mediator Dei et hominum homo Christus Jesus: qui ut hoc esset, quibus tandem suis vel Operum vel idei praecedentibus meritis natura humana quae in illo est comparavit Respondeatur quaeso ille homo, ut a Verbo Patri coaeterno in unitatem personae assumptus, Filius Dei unigenitus esset, unde hoc meruit Quod ejus bonum qualecumque praecessit

Quid egit ante, quid credidit, quid petivit, ut ad hanc

meflabilem excellentiam perveniret Nonne faciente ac Suscipiente Verbo, ipse homo, ex quo esse coepit, Filius De Unicus esse coepit Nonne Filium Dei unicum foemina illa gratia plena concepit Nonne de Spiritu sancto et virgine Maria Dei Filius unicus natus est, non carnis cupidine sed

singulari Dei munere Numquid metuendum sitit, ne accedente aetate homo isse libero peccaret arbitrio Aut ideo in

Vide lib. se peccator Merit et Remiss cali. 7, o lib. de Dono Der-

Severantiae, cap. 24. i

137쪽

illo non lihera voltinta erat, ac non tanto magi erat, quanto magis peccato serVire non poterat Nempe ista omnia singulariter admiranda , et alia Si qua ejus propria verissime dici possunt, singulariter in illo accepit humana, hoc est, nostra natura, nullis suis praecedentibus meritis. Respondeat hic homo Deo, si audet, et dicat, Cur non et ego PEt si audierit: si O homo, tu quis es qui respondeas Deo nec sic cohibeat, sed augeat impudentiam, et dicat, Quomodo audio is ii quis es, o homo , Cum sim quod audi , id est homo quod est et ille de quo ago , Cur non sim quod et ille fit enim gratia ille talis ae tantus est. Cur diversa est gratia, ubi natura communis est Certe non eS aeceptio personarum apud Deum ' Quis non dico Christianus, sed insanus haec dicat pXXXI. Appareat itaque nobis in nostro capite ipse fons

gratiae, unde Secundum uniuscujusque mensuram e percuncta ejus membra diffundit. Ea gratia sit ab initio idolSupe homo quicumque Christianus , qua gratia homo ille ab initio suo factus est Christus de ipso Spiritu et hic renatu , de quo est ille natus eodem Spiritu sit in nobis

remiSSi peccatorum , quo Spiritu factum est ut nullum haberet ille peccatum. Haec se Deus esSe facturum profecto praescivit. Ipsa est igitur praedestinatio Sanctorum, quae in Sancto sanctorum maxime claruit quam negare

quis potest recte intelligentium eloquia veritatis P amet ipsum Dominum gloriae , in quantum homo factus est Dei Filius, praedestinatum esse didicimus Clamat doctor gentium in capite Epistolarum suarum aulu SerVuS, Iesu Christi, vocatus Apostolus, segregatus in Vange lium Dei, quod ante promiserat per Prophetas suos in ' Scripturis sanctis do Filio suo , qui factus est ei X , semine David secundum carnem, qui praedestinatus est

138쪽

, Filius Dei in virtute , secundum Spiritum sanctificatio, ni e reSurrectione mortuorum Praedestinatus est

ergo Iesus, ut qui futurus erat secundum carnem filius David, esset tamen in virtute Filius Dei secundum Spiritum sanctificationis ; quia natus est de Spiritu sancto et virgine Maria. Ipsa est illa ineffabiliter facta hominis a Deo Verbo susceptio singularis, ut filius Dei et Filius hominis simul silius homini propter susceptum hominem, et Filius Dei propter suscipientem unigenitum Deum veraciter

et proprie diceretur ne nonarinitas, sed quaternitas crederetur. Praedestinata est ista naturae humanae tanta et tam celsa et summa subVectio, ut quo attolleretur altius,

non haberet: sicut pro nobis ipsa divinitas quo usque se deponeret humilius, non habuit, quam suscepta natura hominis cum infirmitate carnis usque ad mortem crucis. Sicut ergo praedestinatus est ille unus , ut caput nostrum esset ita multi praedestinati sumus , ut membra ejus essemus. Humana hic merita conticescant, quae perierunt per dam : et regnet quae regnat Dei gratia per Iesum Christum Dominum nostrum, unicum Dei Filium, unum Dominum. Quisquis in capite nostro praecedentia merita singularis illius generationis invenerit, ipse in nobis membris jus praecedentia merita multiplicatae regenerationis inquirat. Neque enim retributa est Christo illa generatio, sed tributa, ut alienus ab omni obligatione peccati, de Spiritu et Virgine nasceretur. Sic et nobis ut ex aqua et Spiritu renasceremur, non retributum est pro aliquo merito, sed gratis trihutum si nos ad lavacrum rege nerationis sides duxit, non ideo putare debemus, priores nos dedisse aliquid, ut retribueretur nobis regeneratio

salutaris i ille quippe nos fecit credere in Christum, qui nobis fecit in quem credimus Christum i ille facit in homi-

139쪽

nibus principium fidei et persectionem in Iesum, qui fecit hominem principem side et persectorem Iesum: sic enim est appellatus, ut scitis, in Epistola quae est ad Hebraeos LXXXII. Vocat enim Deus praedestinatos multos filios suos, ut eos faciat membra praedestinati unici Filii sui, non ea vocatione qua Vocati sunt et qui noluerunt venire ad nuptias illa quippe vocatione et Iudaei vocati sunt, quibus Christus crucifixus scandalum SP et gentes, quibus crucifixus stultitia est sed ea vocatione praedestinatos vocat' quam distinxit Apostolus , dicens , ipsis vocatis Iudaeis et Graecis praedicare se Christum Dei virtutem et Dei sapientiam. Sic enim ait: si Ipsis autem vocatis

ut illos ostenderet non Vocato : sciens esse quamdam certam vocationem eorum qui Secundum propositum Vocati sunt, quos ante praescivit et praedestinavit conformes imaginis Filii sui'. nam vocationem significans, ait :κ Non e operibus, sed ex vocante dictum est ei, uian major serviet minori Numquid dixit : Non ex operibus, sed ex credente4 Prorsus etiam hoc abstulit homini, ut totum daret Deo. Dixit ergo, si Sed ex vocante non quacumque Vocatione, Sed qua vocatione sit credoris. XXXIII. Hanc intuebatur etiam , cum diceret: si ine poenitentia sunt dona et vocatio Dei Τ . Nam o ibi quid agebatur paulisper advertite. Cum enim dixisset: si olon enim vos ignorare , fratres, aeramentum hoc, ut non, sitis vobis sapientes: quia caecitas ex parte Israel factas est , donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis, Israel salvus fieret, sicut scriptum est: Veniet ex Sioni qui eripiat, et avertat impietatem ab Iacob, et hoc illisi a me testamentum, cum abstuler peccata eorum

140쪽

mox addidit quod diligenter intelligendum est Secun- , dum Evangelium quidem inimici propter Vos, secundum, electionem autem dilecti propter patres Quid est, , Secundum Evangelium quidem inimici propter vos nisi , quid eorum inimicitia qua occiderunt Christum, Evangelio , sicut videmus, sine dubitatione profecit pathoc ostendit ex Dei dispositione venisse , qui bene uti novit etiam malis: non ut ei prosint vasa irae , sed ut ipso illis bene utente, prosint vasis misericordiae. Quid enim apertius dici potuit, quam id quod dictum est: si Secun- , dum Evangelium quidem inimici propter vos Est

ergo in malorum potestate peccare : Ut autem peccando hoc illa malitia faciant, non est in eorum potestate, Sed

Dei dividentis tenebras et ordinantis aso ut hinc etiam quod faciunt contra voluntatem Dei, non impleatur nisi voluntas Dei. Legimus noctibus postolorum , quod cum dimissi a Judaeis Λpostoli venissent ad suos, et indicassent quanta eis sacerdotes et seniores dixerunt Q levaverunt illi vocem unanimes omnes ad Dominum, et dixerunt Domine, tu es qui fecisti coelum et terram , et mare, et omnia quae in eis sunt, qui per os patris nostri David , sancti pueri tu , dixisti Quare fremuerunt gentes, et populi m seditati sunt inaniaci adstiterunt regesn terrae, et priDCipes Convenerunt in unum , adversus, Dominum et adversus Christum ejus Convenerunt enim in veritate, in civitate ista, adversus Sanetum puerum tuum Iesum quem unxisti, Herodes et Pilatus et populus Israel, facere quanta manus tua et Consilium praedestinavit fieri u Ecce quod dictum est Secundum EVange-

, lium quidem inimici propter vos .u anta quippe ab inimicis Judaeis manus Dei et consilium prpedestinavit sieri, quanta necessaria fuerunt Evangelio propter nos Sed