Opera omnia. Accurantibus A.B. Caillau [et] M.N.S. Guillon

171쪽

DE DONO PERSEVERANTIAE. 115

nisi qui perseverat usque in inemo multi eam possunt habere iussus amittere. Neque enim metuendum est, ne sorte Cum perseveraverit homo usque in sinem, aliqua in eo mala Voluntas oriatur, ne perseveret usque in finem. Hoc ergo Dei donum suppliciter emereri potest: sed cumdatum fuerit, amitti contumaciter non potest. Cum enim perseveraverit quisque usque in finem, neque hoc donum potest amittere, nec alia quae poterat ante finem OuO- modo igitur potest amitti, per quod sit ut non amittatur etiam quod posset amitti XI. Sed ne sorte dicatur usque in finem perseVerantiam non amitti quidem, cum data suerit, id est. Cum perseveratum fuerit usque in finemo sed tunc amitti quodam modo, quando agit homo per contumaciam, ut deam pervenire non possit: sicut dicimus hominem, qui non perseveraVerit usque in finem , amisisse vitam peternam , vel regnum Deici non quod jam acceperat et habebat, sed quod acciperet et haberet Si perseverasset Verborum controVersias auferamus, et nonnulla eli im quae non habentur, sed habenda sperantur, posse dicamus amitti Dicat mihi quisquis audet, utrum Deus dare non possit, quod a se posci imperavit Hoc cert qui sapit, non dico desipit, sed insanit. Imperavit autem Deus, ut ei sancti ejus dicant orantes inseras nos in tenta tionem . v Quisquis igitur exauditur hoc posCens, non insertur in contumaciae tentationem, qua possit vel dignus sit perseverantiam sanctitatis amittere. XII. t enim, si voluntate sua quisque deserit Deum , ut merito deseratur a Deo. Quis hoc negaverit Sed ideo petimus, ne inferamur intentationem, ut hoc non fiat. Et si exaudimur , utique non sit quia Deus non permittit

ut fiat. Nihil enim sit, nisi quod aut ipse facit, aut fieri

i Matth. VI, 3

172쪽

ipse permittit. Poten ergo est, et a malo in bonum flectere voluntates , et in lapsum pronas convertere, ac dirigere in sibi placitum gressum. Cui non frustra dicitur

u Deus tu convertens vivificabis nos non frustra dicitur des ad movendum pedem meum non frustra dicitur Ne tradas me, Domine a desideri meo pec-n catori postremo, ne multa Commemorem, cum obiSplura ortassis occurrant, non frustra dicitur Ne nos inseras in tentationem. Nam quisquis in tentationem non insertur, profecto nec in tentationem Suae malae Oluntatis insertur et qui in tentationem suae malae voluntatis non infertur, in nullam prorsus infertur u UnUS-n UiSque enim tentatur, Ut ScriptUm est, a Concupi SCen- tia sua abstractus et illectus meus autem neminem ten-hoat fi , tentatione scilicet noxia. Nam est et utilis, qua non decipimur, Vel Opprimimur. Sed probamur, Secundum quod dictum est roba me Domine, et tenta me k.

Illa ergo noxia tentatione , quam significat postobas, dicens Ne forte tentaverit vos qui tentat, et inanis sit, labor noster η Deus, ut dixi, neminem tentat, hoc est, neminem inseri vel inducit in tentationem. Nam tentari et in tentationem non in serri, non est malum, imo etiam honum est hoc est enim probari. Quod itaque dicimus Deo : si Ne nos inseras in tentationem quid dici- mus, nisi, ne nos inferri Sinai Unde sic orant nonnulli et legitur in codicibus pluribus, et hoc sic posuit l)eatissimus Cyprianus : si e patiaris nos induci in tentation nem non Evangeli tamen Graeco nusquam inveni, nisi nos inferas in tentationem notitiores igitur vivimus, si totum Deo damus, non autem nos illi ex parte, et nobis e parte committimus quod vidit isto

173쪽

venerabilis imartyr Nam uni eumdeni locuna orationis exponeret, ait post caetera si uando autem rogamuS, ne

in tentationem veniamus admonemur infirmitatis et imbecillitatis nostrae, dum Sic rogamus, ne qui Se in Solenter extollat, ne quis ibi superbe et arroganter aliquid assumat, ne qui aut Confessionis aut passionis gloriam suam ducat cum Dominus ipse humilitatem docens, dixerit : Vigilate et orate , ne veniatis in tentationem ' spiritus, quidem promptu est, caro autem infirma ut dum praecedit humilis et submissa consessio, et datur totum Deo,

quidquid suppliciter cum timore Dei petitur, ipsius pietate

XIII. Si ergo alia documenta non essent, hae Dominica oratio nobis ad causam gratiae , quam defendimus sola sufficeret quia nihil nobis reliquit, in quo tan tuam in nostro gloriemur. Si quidem et ut non discedamus a Deo non ostendit dandum esse nisi a Deo, cum OSCendum ostendit a Deo. Qui 'nim non in fel tu in tentationem , non discedit a Deo. Non est hoc omnino in viribus liberi arbitrii, quales nunc sunt fuerat in homine antequam caderet. Quae tamen libertas voluntatis in illius primae conditionis proestantia quantum valuerit, apparuit in Angelis, qui diabolo cum suis cadente in veritate teterulit, et ad securitatem perpetuam non cadendi, in qua

nunc O esse certissimi sumus, pervenire meruerunt.

Post a Suni autem hominis, nonnisi ad gratiam suam Deus voluit pertinere, ut homo accedat ad eum neque nisi ad gratiam suam voluit pertinere , ut homo non recedat ab eo. XIV. Hanc gratiam posuit u in illo, in quo sortem ConSecuti Sumus , praedest mati secundum propositum ejus qui universa operatur'. no per hoc Sicut pe-

174쪽

ratur ut accedamus, sic eratur ne discedamus. Propter quod ei per Prophetam ictum est Fiat manus tua, Super Virum dexterae se , et super silium hominis ciuem confirmasti tibio non discedimus a te Iste certe non est dam ritus, in quo discessimus ab e :sed Λdam novissimus, uer quem sit manus ejus , Ut n0n discedamus ab eo Christ enim totus cum memhris suis est, pro Pter Ecclesiam, de est corpus ejus, plenitudo ejus Curii ergo iit supe 'im manus Dei, ut non discedamus a De , ad nos utiue pervenit opus Dei hoc est enim manus Dei quo Oere Dei sit ut simus in Christo permanentes cum De on sicut in Adam, discedentes a Deo. In Christo enim sciem consecuti Sumus, praedestinati secundum propositu ejus qui uniVerS Operatur. Manus igitur Dei est ista. ion nostra, ut non discedamus a Deo. Manus, inquam, has est ista, qui dixi Ti-

morem meum ab imo eorum, ut a me non rece, dant .

XV. Propter quod et osci a se voluit, ne inferamur in tentationem : quia et i non inserimur, nulla ab eo ratione discedimus. Quod oterat nobis et non orantibus darici sed oratione nostra os Oluit admoneri, a quo accipiamus haec beneficia. Aio enim, nisi ab illo accipimus, a quo jussum est ut petanis Prorsus in hac re non operosas disputationes expecu Ecclesia : sed attendat qu0tidianas orationes suas. Oit, ut increduli credant : Deus ergo convertit adsidem Lat, ut Credente perseverent: Deus ergo donat perseveuitiam usque in finem. Haec Deus a, turum se esse practvit: Ipsa est praedestination Sanctorum, quos elegitia Christo ante constitutionem mundi, ut essent sancti . immaculati in conspectu ejus, in charitate, praedestinar eos in adoptionem filiorum per

175쪽

Iesum Christum in ipῆ suae in laudem gloriae in dilecto Filio suo, I

sanguinem ipsius, remis vitias gratiae ejuS, UM et prudentia, Ut OStet D secundum bonam volu illo in dispensatione su omnia in Christo quae is in quo etiam et sorti' n cundum propoSitum istam veritatis tam clar Miantisque fidei voces ulla XVI. Sed cur inqui hominum datura, Respiest u Cur ergo L quit deo , Quoniam Deus uudatur gratia et justo et quid in eis quilius datur ingrati quod secundundem gloriae gratiae Suae Alde tam debita perditi Oil non esset injustus. X ltionem non injustam uergo liberatur, gratiam agnoscat. Si in remittet sequitas intelligitur , linvenitur. XVII. Sed Ur, Verum etiam in gemin

diversum judicium . diversa causa idem judii

EVERANTIAE. 119undum placitum voluntatis suae, in qua gratificavit eos habent redemptionem per m peccatorum Secundum di-davit in eos in omni sapientia is musterium Voluntatis supem Uam, quam proposuit in adinis temporum, instaurare sunt et quae in terris in ipso, uti Sumus, praedestinati se-niversa operatur Contraam quis homo sobriae viginittat humanas P

Quoniam Deus misericors omnibus hic respon-t. C per hoc et gratis ab eo aliis judicio demonstratur, rat gratia. Non itaque simus itum Voluntatis suae in lau-ultos liberat misericors Deus si indo neminem liberaret,luippe omnes in Condemna

sunt ire, sed justam. Qui qui non liberatur, debitum obito honitas , in exigendo esse apud Deum iniquitas

non solum in parVulorum,na atque eadem Calasa tam

similis quaestio est, cur in Recolamus igitur illos pe-

176쪽

ratur ut accedamus, Sic operatur ne discedamus. Propter quod ei per Prophetam dictum est Fiat manus tua, Super Virum dexterae tuae , et super silium hominis quem Confirmasti tibi, et non discedimus a te ciste certe non St Adam limus, in quo discessimus ab eo sed Adam novissimus, super quem sit manus ejus , Ut non discedamus ab eo Christus enim totus cum memhris suis est, pro Pter Ecclesiam, quae est corpus ejus, plenitudo ejus. Cuni ergo sit Super 'im manus Dei, ut non discedamus a Deo , ad nos utique pervenit opus Dei hoc est enim manus Dei: quo opere Dei sit ut simus in Christo

permanente cum Deo; non sicut in Adam, discedentes a Deo. In Christo enim sortem consecuti sumUS, praedestinati secundum propositum ejus qui uniVerSa peratur.

Manus igitur Dei est ista, non nostra, ut non discedamus a Deo. Manus, inquam, ejus est ista, qui dixi i-

, morem meum dabo in cor eorum, ut a me non rece- dant λ.

XV. Propter quod et posci a se voluit, ne inferamur in tentationem quia et si non inferimur, nulla ab eo ratione discedimus. Quod poterat nobis et non orantibus dari sed oratione nostra nos voluit admoneri, a quo accipiamus haec beneficia Λ quo enim, nisi ab illo accipimus,

a quo jussum est ut petamus P Prorsus in hac re non Ope rosas disputatione expectet Ecclesia : sed attendat quotidianas rationes suas. Orat, ut increduli credant: Deus ergo convertit adsidem Orat, ut credente perseverent: Deus ergo donat perseVerantiam usque in finem. Haec Deus fructurum se esse praescivit u Ipsa est praedestinatio , Sanctorum, quos elegit in Christo ante constitutionem, mundi, ut essent Sancti et immaculati in conspectu ejus, in charitate, praedestinans eos in adoptionem siliorum per

177쪽

, Iesum Christum in ipsum secundum placitum Voluntatis, suae in laudem gloriae gratiae suae, in qua gratificavit eos in dilecto Filio suo, in quo habent redemptionem per sanguinem ipsius, remissionem peccatorum Secundum di- vitias gratiae ejus, quae abundavit in eos in omni sapientia et prudentia, ut ostenderet eis mysterium voluntatis supes secundum honam voluntatem Suam quam proposuit in uillo in dispensatione plenitudinis temporum, instaurare omnia in Christo quae in coelis sunt et quae in terris in ipso,

in quo etiam et sortem consecuti Sumus, praedestinati se eundum propositum qui universa operatur Contra istam veritatis tam claram tubam quis homo Sobriae igilantisque fidei voces ullas admittat humanas pXVI. Sed cur inquit, gratia Dei non secundum merita ihominum datura , Respondeo, Quoniam Deus misericors est i Cur ergo , in quit, non omnibus4 η Et hic respondeo, Quoniam Deus judex est. Λ per hoc et gratis ab eo datur gratia ; et justo ejus in aliis judicio demonstratur, quid in is quihus datur conferat gratia. Non itaque simus ingrati, quod secundum placitum voluntatis suae, in laudem gloriae gratiae suae tam multos liberat misericors Deus de tam debita perditione , ut si inde neminem liberaret, non esset injustus Ex uno quippe omnes in condemnationem non injustam judicati sunt ire, sed justam. Qui ergo liberatur, gratiam diligat qui non liberatur, debitum agnoscat. Si in remittendo debito bonitas, in exigendo aequitas intelligitur, nusquam esse apud Deum iniquitas

invenitur. XVII. Sed cur inquit, non olum in parVulorum, veru metiam in geminorum una atque eadem Causa, tam

divorsum judicium L, Nonne similis quaestio est, cur in diversa causa idem judicium' Recolamus igitur illos ope

178쪽

rarios in vinea qui toto illo laboraverunt, et eos qui liora una : nempe Causa diversa est impensi laboris, et tamen idem judicium in redditione mercedis. Numquid et hic audierunt murmurantes a patre familias, nisi Hoc volo Τlta quippe ejus erga alios sui largitas, ut erga alios nulla esset iniquitas. Et isti quidem utrique in bonis sunt verumtamen quantum ad justitiam spectat et gratiam, potest et de reo qui liberatur, recte dici reo qui damnatur: si olle quod tuum est, et vaderi huic autem volo quod is non debetur , donare. An non licet mihi sacere quod involo: Λn Oculus tuus nequam est, quia ego honus sum Τn Hic illo si dicat Cur non o mihi P merito audiet u homo tu quis es, qui respondeas Deo Quem certe in uno vestrum henignissimum largitorem , in te vero ' exactorem ustissimum , in nullo tamen cernis injustum. Cum enim justus esset, etiamsi utrumque puniret qui liberatur habet unde gratias agato qui damnatur, non habet quod reprehendat. XVIII si Sed si jam, inquit, hoc oportebat, ut damnatis non omnibus, quid omnibus deberetur ostenderet, atque ita gratius suam gratiam vasis misericordiae commendaret; cur in eadem causa me quam illum potius puniet, aut illum quam me potius liberabit is Hoc non dico superis quare quia fateor me non inventro quid dicam. Si se hoc quaeris quare quia in hac re sicut justa est ira ejus , Si cui magna est misericordia ejus , ita inscrutabilia judicia US. XIX. Adhuc pergat et dicat Cur quibusdam qui eum coluerunt hona fide, perseverare usque in finem non dedit , Cur putas, nisi quia non mentitur qui dicit Exn nobis exierunt, sed non erant ex nobis iam si fuissentn X nobis, mansissent utique nobiscum Numquid

179쪽

ergo hominum naturae uiae sunt obsit. Si duae naturaeessent, gratia ulla non Sset nulli enim daretur gratuita liberatio, si naturae debita redderetur. Hominibus autem videtur, omnes qui boni apparent sideles, perseverantiam

usque in sinem accipere debuisse Deus autem melius esse judicavit, miscere quosdam non perSeveraturo certo u lmero sanctorum suorum ut quibus non expedit in hujus vitae tentatione securitas, non possint SSQ seCuri. Multos

enim a perniciosa elatione reprimit quod ait postolus ηQuapropter qui videtur stare. Videat ne cadat MVoluntate autem sua cadit, qui cadita et Voluntate Dei stat, qui stat.

si Potens est enim Deus latuere illum non ergo Se ipse, sed Deus. Verumtamen bonum est non altum Sapere,

sed timere . In cogitatione autem sua Vel cadit quisque, vel stat Sicut autem Λpostolus ait, quod in libro superiore memoravi Non sumus idonei cogitare aliquid quasi exu nobismetipsis, sed sufficientia nostra ex Deo est . nouem secutus et beatus Ambrosius audet et dicit Non enim, in potestate nostra cor nostrum, et nostrae CogitationeS. u0uod omnis qui humiliter et veraciter pius est, ESSO CriS-simum Sentit.

XX. Hoc autem Amhrosius ut diceret, in eo libro loquebatur quem de Fuga saeculi scripsit, docens , hoc

Saeeulum non corpore , sed corde fugiendum : quod nisi auxilio Dei ori non posse diss2ruit. Ait enim requens nobis de fugiendo saeculo isto sermo ' atque utinam quam facilis sermo clam cautus et sollicitus affectus sed, quod pejus est , freque liter irrepit terrenarum illecebra cupiditatum , et vanitatum offusi mentem occupato Ut quod Studeas itare, hoc cogites animoque volvas. Quod cavere dissicile est homini, exuere autem impoSsibile. De -

180쪽

nique voti magis eam esse rem quam essectus, testatur Propheta dicendo Declina cor meum in teStimonia tua,n et non in avaritiam . , Non enim in potestate nostra cor nostrum et cogitationes nostrae, quae improviso onussementem animumque confundant, atque alio trahunt quam tu proposueris: ad saecularia reVocant, mundana inserunt, volii pluaria ingeruut, illecebrosa intexunt, ipsoque in tempore quo elevare mentem paramus, inserti inanibus cogitationibus ad terrena plerumque dejicimur. Non itaque in hominum, sed in Dei est potestate, ut habeant homines potestatem silii Dei ieri ' Λb ipso quippe accipiunt eam, qui dat cordi humano cogitationes pias, per quas habeat fidem, quae operetur per dilectionem ci ad quod honum

sumendum et tenendum, et in eo perseveranter usque in finem proficiendum, non sumus idonei cogitare aliquid quasi ex nobismetipsis, sed sus icientia nostra ex Deo est' in cujus est potestate cor nostrum et cogitatione nostrae. XXI. Ex duobus itaque parvulis originali peccato p riter obstrictis, cur iste assumatur, ille relinquatur et ex duobus aetate jam grandibus impiis , cur iste ita vocetur, ut vocantem sequatur cille autem aut non Vocetur, aut non ita voceturo inscrutabilia sunt judicia Dei. Ex duobus autem iis . cur huic donetur perseverantia usque in finem , illi non donetur inscrutabiliora sunt judicia Dei. Illud amon fidelibus debet esse certissimum , hunc SSe ex praedestinatis , illula non esse ii Nam si fuissent ex η nobiS, ait Unus praedestinatorum, qui de pectore Domini biberat hoc secretum mansissent utique nobiscum. Quid est quaeso, Non erant ex nobis, nam si fuissent, , mansissent utique nobiscum onne utrique a Deo creati, utrique ex Adamnati, utrique de terra acti erant,