Opera omnia. Accurantibus A.B. Caillau [et] M.N.S. Guillon

261쪽

Λ GL saei s. Illi obscuras sententias in stium dogma convertere , Vos aperta ipSO Vestro dogmate obscurare conamini. Quid enim apertius quam quod ait Apostolus, Peccatum in hunc mundum per unum hominem in taSSe, et per peccatum mortem, et ita in omnes homi- ne pertransisse pis Quod si probare idem cogeretur Apostolus, ipsam generis humani miseriam testem daret, quae incipit a vagitibus parvulorum , et usque ad decrepitorum gemitus pervenit. Nullo enim modo sub Cura Omnipotentis et justi eadem tam magna miseria naturae irrogaretur humanae, nisi in duobus hominibus tota de paradisi felicitate in hanc in selicitatem peccati merito pelle

retur.

XXVI. Iu Lia Nus u Num igitur ideo aut libri sacri auctore probabuntur errorum, aut crimina pereuntium, Scripturarum dignitas expiabit hΛUGUSTINUs. Hoc vobis dicite. XXVII. IDL11Nus Extinguatur itaque indisciplinatarum expositionum libido nihil agere contra manifestam Dei justitiam verba credantur quae si ejus perSOnae Sunt, quam Venerari necesse est, defendantur explanationibus divinae congruentibus sequitat, sin autem non metuendo sunt auctore prolata, etiam inel quata pellantur. Igitur nunc de Dei judicio disputatur, de quo dicitur, si Deus si- η desis, in quo non est iniquitas, justus et sanctus Dominus η Deus is Et iterum. Iustus Dominus, et justitiam di η lexit, aequitatem vidit vultus ejus Et iterum m- η nia judicia tua sequitas Gonnumera sunt testimonia quibus te luitas divina in sacris voluminibus praedicatur de qua nemo tamen vel gentilium, Vel haereticorum praeter Manichaeos raducianosque, dubitavit. AUGLsΤ1NUs. Ex hac sequitate grave jugum est super si-

262쪽

lios Adam a die exitus de venire matris eorum luod omnitio esse asserit iniquum, qui negat originale pecca

tum.

XXVIII. Ic1 11Ni s. Ita enim omnibus generaliter, docente natura, inculcatutia eSt, Deum UStum SSe, ut manifestum sit Deum non esse, quem OnStiterit justum non esse Potest igitur et homo justus SS : Deus vero esse nisi justus non poteSt. ΛΓGUsaei s. ibi dic. XXIX. JULi1Nis. Qui cum est hic unus verus cui credimus, et quem in Trinitate veneramur, dubio procul in omnes judicii est ratione justissimus. Acccs11Ni s. ibi dic et ostende justum esse, ut cum tam manifesta miseria, vel ad tam manifestam miseriam

IaaScatur, a quo peccatum Originale noti trahitur.

XXX J 1 14Nis ut hujus itaque legibus ita probari et Vindicari non potest, quod esse constat injustum ut si hoc sileri posset, illius divinitas tota vilesceret. bis igitur probabitur de Scripturis sanctis injustitiae dogma ir- mari, a quo approbari quiverit Trinitatem cui credimus divinitatis gloria posse priVari.

ALGl STIA i s. Verum dicis Sed vobis dicite, qui gloriam Christo, qua parvulos sanat, molimini aut erre. XXXI. ILLIA xt s. Quod quoniam nec ratio suStinet ulla, nec pietas aut duce vel pOSSe esse, vel juStum esse, imputari cuiquam naturale peccatum aut a Scripturarum Sanctarum contaminatione discedito, quarum sententiis sanciri aestimas quod iniquum cogeris coiisiteri. ΛLGUSTINUS. Erratis : Vos potius iniquum cogimini

confiteri grave super parvulos jugum' Si quemadmodum nullum habent proprium, ita nullum trahunt originale

peccatiam.

263쪽

XXXII. 111 11Nis si uod si neutrum horum quae diximus, facies et huic Deo te asseris credere, cuju inStitutis limustitiam communiri pestimas cognosce multo te OVum antiquo Manichaeo esse pejorem, qui talem Deum habeas, qualem Manichaeus Dei sui est commentus

inimicum.

Acci cs11 s. o pejus quam Manichaei saevitis in parvulos. Illi quippe animam saltem, quam partem Dei putant, sanari per Christum in parvulo volunt vos autem quem nec in anima, nec in carne ullum malum habere dicitis, per Christum sanari nulla ex parte permittitis. Et praeclari praedicatores Sic praedicati Je8um, ut eum egetis parvulorum esse Iesum. Unde namque hoc nomen aeceperit, in Evangelio legite, et nolite Salvatorem non alvis parvulis denegare . XXXIII. IUL1ΛNos si uas mihi ergo tu hic ambages, quae cervicalia mendaciorum et ineptiarum, quae IeruSalem fornicanti Egechiel propheta imputat', admovebis, in

quibus muliebres animpe cubent, nomina mysteriorum tenentes , cum in ipsam divinitatem retecta profanitate commiserint. Remotis omnibus praestigiis et advocatarum saepe a te plebecularum alervis, doce justum esse quod

per Scripturas sanctas allii mare conariS. ALGis11NUs. Plebecularum, qua inrideS, caterVae, no-Verunt catholicam fidem, quae a Salvatore salvari consitentur infantes, et ideo Pelagianorum, qui hoc negant,

detestantur errorem.

XXXIV. IiL11N s. si Ne ergo in infinita volumina extendatur oratio, late, hie harum de quibus agimus, rerum genus, species , differentia, modus, qualitasque ceruatur imo sollicitius utrum sint, unde sint, ubi Sint quid etiam mereantur, et a quo. Hoc enim modo nec diu per

264쪽

disputationum anfractus errabitur , et certum quod teneri debeat apparebit. ΛLGis1IN S. de centra unum librum meum libros

octo scripsisti quia per tua compendia dialectica diu disputare noluisti. XXXV. I LiΑΛis Creatoris hic igitur et creaturae ratio vertitur, id est Dei set hominis judicat ille judicatur iste citaque justitiae et culpae quae Sit natura videatur. Justitia est, et ut ab eruditis desiniri solet et ut nos intelligere possumus , Virtus, si per Stoicos liceat alteri alteram praeferre virtutum omnium maxima fungens diligenter ossicio ad restituendum sua unicuique, Sine fraude, aine gratia. ΑLaisTIN s. Dic ergo qua justitia retributum sit parvulis grave jugum tam magnae manifestaeque miseri se dic

qua justitia ille parvulus adoptetur in baptismo, ille sine

hac adoptione moriatur cur non sit ambobus honor iste Communis, aut ab isto honore alienatio, cum sit ambobus Seu Ona Seu mala cau3a communis. Non dicis, quia nec Dei gratiam, nec Dei justitiam homo magis Pelagianusquam Christianus 29IS. XXXVI. It 1 1 Ni s. si Quod si eam maximam dici Zeno non siverit, qui tantam virtutum copulam unitatemque confirmat, ut ubi fuerit una, omnes dicat adesse VirtuteS, et ubi una non fuerit, omnes deesse; atque illam VerameSSe Virtutem, quae hac qua rua jugalitate persicitur tunc quoque nobis plurimum praebebit auxilii, cum docuerit, nec prudentiam , nec fortitudinem, nec temperantiam posse sine ustitia contii heri Secundum quam veritatem et Ecclesiastes pronuntiat; si Qui in no pecCan verit, multa bona perdet . ΑLGLs11Ni s. audi eumdem EccIesiasten dicentem :

Contra libon de Nuptiis et Concupisc. - ECCle. IX, I 8.

265쪽

u Vanitas vanitatum, et omnia Vanitas oluae hunctantia, hominis in omni labore suo, quem ipse laborat subn sole etc. Et dic mihi quare homo etiam vanitati similis factus est ' qui factus fuerat similis veritati Λn hinc excipi parvulos, quo videmus crescendo, et Si bene erudiantur, prosiiciendo, tam magnam minuere, Cum qua nati Sunt, Vanitatem ne ea tota carere, nisi omnes dies vanitatis velut umbra transierint. XXXVI l. 11 11Nus si Haec igitur augUSta VirtUS, X- punctrix uniuscujusque meritorum , in operibus quidem imaginis Dei, id est, humanae animae pro ereaturae ipsius modo et viribus intermicat in ipso ver Deo, omnium quae sunt ex nihilo conditore, immens et claro per peternum Orbe resplendet origo ejus divinitas est, petas ejus aeternita , et aeternitas ultro citro nescia vel desinere vel

coepisse. Ut ergo genus ejus quo nomine nihil aliud quam originem intelligi volo Deus est cita species ejus in legum promulgatione judiciorumque apparet essectibus. Λυ usaein s. Si origo justitiae Deus est, ut fateris, cur homini ab ipso dari justitiam non fateris , et potius humanae voluntatis arbitrium , quam Dei donum , vis esse justitiam ut sis in eis de quihus dictum est Ignorantes, Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei, non sunt subjecti rubescite tandem, obsecro, et ab illo justitiam poscite, qui est, ut fateri compulsi estis, origo justitiae. XXXVIII. ILL11Nus si Differentiam ver ejus non absurdo intelligere possumus , Variam pro Opportunitate temporum dispensationem Verbi gratia, hostis de pecoribus in Vetere estamento fuerant imperatae. Id tunc implere pertinebat ad reverentiam jussionis : nunc Vero indicta eorum dissimulatio ita servit justitiae praecipienti,

CXLIII. 13

266쪽

ut tunc oblatio et viebat Modus ero ejus Si vel status, quod nec cuiquam amplius quam ire patiuntur indicit, vel quod misericordiam non retundit. Qualitas autem ejus intelligitur, per quam piis mentibus sapit dulciter. Est igitur procul dubio justitia, sine pia Deita non est quae

Si non esset, Deus non esset est autem Deus , est itaque sinu ambiguitale justitia. Non est autem aliud quam virtus Omnia Continens , et restituens Suum unicuique, Sine fraude, sine gratia. Consistit autem maximo in divinitatis profundo. ΛΓGLs11Νis. Desimisti esse justitiam virtutem omnia continentem , et restituentem suum unicuique , sine fraude, sine gratia. Proinde videmus eam sine fraude restituisse denarium eis, qui per totum diem in opere vineae laboraverant : hoc enim placuerat, hoc ConVenerat, ad hanc mercedem se fuisse conductos negare non poterant' Sed dic mihi, quaeso te, quomodo eis sine gratia tantumdem dedit, qui una hora in illo opere fuerunt. Λn amiserat fortasse justitiam 3 Cohibe itaque te potius. Neminem quippe fraudat divina justitia : sed multa donat non merentibus gratia. Cur autem huic sic , illi autem sic aspice quod secutus adjungis Verissime quippe dicis, eam consistere maxime in divinitatis profundo. In hoc pro-

, fundo est, quod neque olentis , neque currentis , Sed γ, miserentis est Dei . In hoc profundo est, quod ille parvulus in honorem adoptatur per regenerationis lavacrum, ille in contumelia relinquitur, non admittendus ad regnum , cum amborum in neutram partem sit meritum per voluntatis arbitrium. XXXIX. 1 1 14Nis et Testim0nium Vero, ut ab auctore

suo ita etiam vel a probis, Vel ab improbis meretur, quod et illos jure provexerit, et istos ure damnaverit. Cum

267쪽

vero per se nec boni quidquam nec mali merentibus misericordiam liberalem esse permittit nihil sentit injuriae quia et hoc ipsum, ut sit clemens operi suo Deus, cum in Severitatem non cogitur, pars magna justitiae est. ηΛLGUsaei is Saltem miSericordiae nomen attende, et

unde dicta sit, respice. Quid igitur opus est misericordia, ubi nulla est miserii Miseriam porro in parvulis si nullam

esse dicitis , eis misericordiam praebendam negati ; si ullam esse dicitis, malum meritum ostenditis. Neque enim sub Deo justo miser esse quisquam nisi mereatur potest. Ecce duo parvuli a cento unus eorum aptigatus, alter non haptigatus expirat cui orum dicis Deum fuisse clementem P Si uni os tunde alterius malum meritum, qui negas esse originale peccatum si ambobus, ostende baptigati ullum bonum meritum, qui negas gratiam, ubi nulla est accepti personarum' et dic , Si potes , cur ambos adoptare noluerit, qui certe ambos ad imaginem suam condidit. Λn ita justus ost, ut non sit omnipotens , si Voluit et non potuit ibi certe illorum nullus noluit, ne impedimentum potestatis divinae referatis ad meritum voluntatis humanae hic certe nulli eorum dicere potest Deus, Volui et noluisti. Aut si propterea non vult infans, quia plorat cum baptiZatur ambo ergo relinquantur, ambo

enim nolunt ot tamen unus assumitur et alter relinqui-tUr, quia magna est gratia Dei, et verax justitiaidi. Sud quare ille potius quam ille inscrutabilia sunt judicia

Dei. XL. I LIΛNus uos enim fecit quia voluit, nec condemnat nisi spretus : Si cum non spernitur, faciat consecratione meliores nec detrimentum justitiae patitur, et munificentia miserationis Ornatur. ΛUGis11NUs. Qui non condemnat nisi spretus, dic utrum

spernat suam imaginem nisi spretus 3 Quod si non audes,

268쪽

dic unde spernat eos quos parvulos non adoptat, a quihus eum pretum non invenies , nisi eos invenias in Adam ubi simul invenies, ut spernantur deberi omnibus per justitiam, nec tamen sperni omnes propter ineffabilem et inscrutabilem gratiam XLI. JuLi Arvus i His igitur justitiae, quas praemisimus, divisionibus explicatis, discutiamus quae sit desiniti peccati. Equidem statim nailii tam philosophantium quam eorum qui catholici fuerunt, quod quaerimus Cripta Suppeditanto sed Vereor ne refrageris , et si philosophorum

ego Senatum advocavero, tu continuo sellularios opifices omneque in nos Vulgus CCend3S. AUGus11Ni s. Contumeliosus es in infirma mundi, quae

Deus elegit ut confunderet fortia lenique ipsi confur1-dunt eos qui considunt in virtuto sua. Ubi quid dicam,

Vos estis ' Prorsus me tacente apparet i , Cum O non taceatiS. XLII. ILL11Nis si Vociferans Cum sol minis , Cunctisque calonibus , et tribunis, quibus octoginta aut amplius equos tota Asrica saginatos collega tuus, nuper adduxit Alypius . nΛLGLsΤIN s. Aut Calumniaris, aut nescis quid loquaris

et ideo , aut mendax , aut temerarius, ista loqueris. Quid te autem nequius, si haec ipse sinxisti 'quid stolidius, si singentibus credidistiquam vero quod etiam scribere ausus es, neque veritus ne ad ea loca libri pervenirent tui, quae

terra marique transeuntem seu venientem Collegam meum

Alypium susceperunt, ubi legi apertissime tua salsiloquia

sinu tua irrisione vel potius detestatione non OSSunt cui non dico impudentiae, sed dementiae comparatur pXLIII ILL1 N s. si Nequaquam te a C qui QSCere eruditorum Sententiis, ut addas, seCundum quod intellectu tuo

269쪽

congruit dixisse postolum , quia stultam fecit Deus sapientiam mundi disputatores ero nostros sine metua te posse despici, quod nulla auctoritate talium pre

mari S.

Λυα saeibus. Τu Os despicis, qui eis docentibus originale peccatum ita resistis, ut tanquam Manichaeos insuper crimineris, me nominans , illos significans. XLIV. I L1,Nis is uid ergo Acquiescam prorsus tibi, faciamque in hoc loco acturam Omnium quorum adna iniculo uti possem contentusque ero desinitione quae ad indicium honte naturae post antehaeorum Secretum de ore tuae honestatis effugit. In eo igitur libro cui titulus est, vel De duabus animabus, vel Contra duas animas, ita loqueris: Expecta, sine prius peccatum desiniamus. Peccatum est voluntas admittendi ver retinendi quod Justitia vetat, o unde liberum est abstinere. Quanquam si liberum non est , nec voluntas dici potest sed malui grOSSiUS, cluam erupulosius desinire. ΜΛ Gi411ΝLs Ili peccatum definitum est quod tantummodo peCCatum est, non quod etiam poena peccati. De hoc quippe agendum fuit, quando mali origo quaerebarii : luale commissum est a primo homine ante omne homitiis malum. Sed tu aut non potes intelligere, aut non Vis. XLV. IULDNi lucens aurum in stercore t Quid

verius , quid plenius dici a quoquam vel orthodox potuisset Peccatum est, inquis, voluntas admittendi vel retinendi quod justitia vetat, et unde liberum est abstiner . Ostendit hoc Ecclesiasticus Deus , inquit, fecit, hominem, et dimisit eum in manibus consilii sui posuit sante eum vitam et mortem, aquam et ignem quod pla-scuerit ei dabitur illi'. Et per Isaiam Deus Si volues ritis, inquit, et audieritis me, quae bona Sunt terrae

270쪽

, edetis. Si nolueritis , nec aucti erilis, gladius vos comes det Apostolus Resipis rite juste , et nolite

i peccare . uotque iterum Nolite errare, Deus non , irridetur quae itim seminaverit homo, illa et metet y., Λ icit sae Us. Hae testimonia propter illam voluntatem

dicta sunt, in qua quisque id quod vult agit is si non habetur, ab eo poscatur qui in nobis operatur et vell0 ε si autem labetur, stant opera ustitiae, et ei qui illam

operatus Stragantur gratiae. XLVI. JLLiΛNis si Voluntas itaque motus est animi,

in jure suo habentis utrum sinistrior ad prava decurrat, an dexterior ad celsa Contendat. Λ GLATIN s. Quid est ergo : si Ne declines in dexteram, i neque in sinistram XLV . LL1ΛΛ s. si Motus autem animi ejus, qui jam per aetatem judici rationis titi potest cui cum poena monstratur et gloria, Ut contra Commodum Vel voluptas, adjutorium et velut occasio ollertur , non necessitas imponitur partis alterutrae. Haec igitur voluntas , quae alternatur , originem possibilitatis in libero accepit arbitrio ipsius vero operis existentiam a Se suscipit, nec est prorSus voluntas antequam Velit, nec potest Velle antequam potuerit et nolle me utrumque habet in parte peccati, id est, Velle et nolle, ante Uam usum rationis adipiscatur. Quibus collectis, apparet te verissime desinisse: Peccatum est voluntas retinendi vel admittendi quod justitia vetat, o unde liberum est abstinere. Hoc ergo peccatum, quod claruit nihil esse praeter voluntatem, Constat genus, deSt, ipsam originem ab appetitu proprio suscepisse. Hujus species jam in unoquoque, qui dicuntur atomi, reperitur. Disserentia vero et in varietate culparum, et in ratio