Opera omnia. Accurantibus A.B. Caillau [et] M.N.S. Guillon

271쪽

nibus temporum Modus est ipsa immoderati : nam si modus est servire cui debeas, ciui hoc praetermIttit, Ver1 modi transgressione delinquit. Hic tamen dic subtiliter potest, modum esse pecenti, quia nemo plus quam potest delinquit: nam si supra vires, inesticaci voluntate peccatur hoc ipsum fieri vel sola potuit oliuitate. Qualitas autem ascribatur vitio, per quam ostenditur quid amaritudinis, vel dedecore convehat vel dolore. Est ergo peccatum, quia si non esset, nec tu sequereris errore ;nihil est autem aliud , praeter volantatem excedentem ab eo calle, cui debet insistere , et unde liberum est non deflectere. ait autem de appetitu inconcessorum , et nusquam est nisi in eo homine, qui et habuit voluntatem

malam, et potuit non habere.

Λ G s11Ni s. Ipse est Adam, quem nostra illa desinitio, quae tibi placuit, intuebatur, cum dicerem, eccatum est oliuitas retinendi vel consequendi quod justitia vetat, et unde liberum est abstinere Adam quippe omnino, quando peccavit, nihil in se habebat mali, quo nolens urgeretur ad operandum malum , et propter quod diceret Non quod volo facio bonum, sed quod nolo malum, hoc ago his per hoc id egit peccando, quod justitia vetabat, et undem herum illi fuerat abstinere. Nam ei qui dicit Quod nolo malam hoc ago, v abstinere uade, li- herum non est. Ac per hoc, si tria ista discernas, et scias aliud esse peccatum, aliud poenam peccati, alui utrumque , id est, ita peccatum, ut ipsum sit etiam poena peccati; intelligis quid horum trium pertineat ad illam desinitionem, ubi voluntas est agendi quod justitia Velat, et

unde liberum est abstinere. Peccatum namque Si modo desinitum est, non peccati poena , non utrumque Isabent autem tria ista genera etiam species suas, de quibus nunc

272쪽

longum est disputare. Ilorum sane trium generum si requirantur exempla, primi generis in Adam sine ullo nodo quaestionis Occurrit Multa quippe sunt quae agunt homines mala, a quibus eis liberum est abstinere sed nulli tam liberum est, quam illi fuit, qui Deo suo, a quo erat conditus rectus, nullo prorsus Viti depravatus astabat. Secundi autem generis, ubi tantummodo est poena peccati, exemplum in eo malo est, quod quisque ex nulla parte agit, sed tantii in modo patitur velut cum pro suo scelere, qui peccavit, occiditur, sive alia corporis poena quacumque cruciatur. Τertium vero genus, ubi peccatum

IPSum est et poena peccati, potest intelligi in eo qui dicit, Quod nolo malum hoc ago. Ad hoc pertinent etiam omni

quae per ignorantiam Cum aguntur mala, non putantur mala, vel etiam putantur bona Caecitas enim cordis, si peccatum non SSet injuste argueretur arguitur autem juste, ubi dicitur, si Pharisaee caece et aliis plurimis divinorum eloquiorum locis. Eademque rursus Caecitas si peccati poena non esset, non diceretur Excaecavit enim illos, malitia illorum' quod si de Dei judicio non veniret, non legeremus Obscurentur oculi eorum no vi doant

γγ et dorsum eorum semper incurva uis porro volens caecus est corde, cum Velit nemo caecus esse vel corpore pProinde originale peccatum nec ad illud pertinet quod primo loco posuimus , ubi est voluntas malum operandi, unde liberum est abstinere alioquin non esset in parvulis, qui nondum voluntatis utuntur arbitri nec ad illud quod secundo commemoravimus de e cato enim nunc agimus , non de poena , quae non Si peccatum , quamVis peccat merito Subsequatur quam quidem patiuntur et parvuli, quia inest eis corpus mortuum propter pecca-

Vide lib. ' de Civit. Dei, cap. 12, et lib. xxi, cap. 26. - Malua

273쪽

tum non tamen mors Orporis ipsa peccatum est, vel corporales quicumque cruciatus sed pertinet originale peccatum ad hoc genus tertium, ubi Sic peccatum est, ut ipsum sit et poena peccat quod inest quidem nascentibus sed in eis crescentibus incipit apparere, quando Stinsipientibus necessaria sapientia , et mala concupiscentibus continentia trigo tamen etiam hujus peccati deseendit a voluntate peccantis. Fuit senim clam, et in illo fuimus omnes periit Adam, et in illo Omnes perierunt. XLV ΙΙΙ. I L11Ni s. meretur autem et ab honesti execrationem, et ab illa justitia, cujus hic tota causa vertitur,legitimam condemnationem Omnibus itaque a uleis reductis proser aliquando luce palam , per quid docea naturale esSe peccatum. Certe nihil superius salso vel de divinae laude justitiae, vel de culpae desinitione collectum St. Ostende ergo, haec duo in parvulis posse constare : Si nullum est sine voluntate peccatum, si nulla voluntas ubi non est explicata libertas, si non est libertas ubi non est facultas per rationem electioni quo OnStro pecea tum in insantibus invenitur, qui rationis usum non habent Igitur nec eligendi acultatem , ac per hoc nec Oluntatem atque his irrefutabiliter concessiS , nec aliquod omnino peccatum. His igitur molibus pressus , Videamus quo eruperis. Nullo', inquis, peceat parvuli premunt tirSUO , Sed premuntur alieno si Necdum claruit quid mali sentias. Suspicamur enim te ad invidiam cujuspiam hominis , cujus iniquitatem ut Poenu Orator ex prinieres, haec in medium protulisse Λpud quem igitur impollutam innocentiam scelus gravavit externum P Quis ille suit, qui hos adjudicaret reos, tam excors , tam trux , tam oblitus Dei et equitatis, barbarus perduellis Laudamus prorsus ingenium tuum apparet eruditi , non potuisti aliter,

274쪽

dignam generis humani odio, iudicis nescio cujus, imo

tyranni allegare personam, quam jurando non Solum eum noti pepercisse his qui nil ait peccavissent, Verum etiam his qui nec peccare potuissent Solet quippe apud suspiciosum animuni bona conscientia laborare pro defensione sui, ne forte deliquerit, quia delinquere vel potuit Dabsolute autem vindicatur a crimine, qui ipsa rei impossibilitate defenditur Pande igitur quis est iste innocentium addictor. Respondens Deus: percussisti quidem animum , sed quia vix tantum sacrilegium idem meretur , quid dixeris ambigamus Scimus enim homon' me usurpari nomen hoc

posse is Sunt quippe dii multi et domini multici nobis tan men unus Si Deus Pater ex quo omnia, et Unus est Dos minus Jesus Christus per quem omnia . Quem igitur Deum in crimen vocas Hic tu sacerdos religiosissime retorque doctissime, exhalas tristius et horridius aliquid, quam vel Amsancti vallis 3 , vel puteus Averni, imo scelestius quam ipsa in his locis idolorum cultura commiserat Deus, aiS, ipse qui commendat suam charitatem in nobis, qui dilexit nos, et Filio suo non pepercit, sed pro nobis illum tradidit, ipse sic judicat, ipse est nascei

lium persecutor , ipse pro mala voluntate aeternis ignibus parvulos tradit, quos nec bonam , nec malam voluntatem sei habere potuisso. Post hane orgo sententiam , tam im-m allem , tam acrilegam, tam funestam, si sanis judicibus Uteremur, nihil praeter execrationem tui referre deberem. Justa enim, et probabili gravitate . indignum te disputatione censerem ciui eo usque ab religione, ab eruditione , a communibus postremo sen Sibus aufugisses, ut quod vix ulla harbaries, Dominum tuum criminosum pu

, G ΛΤl Ni s. Non est magnum , luod vides non habere

275쪽

parvulos propriam Voluntaten ad eligendum honum , vel

malum. Illud vellem videres, quod vidit qui scribens ad Nobraros dixit , silium Israel Levi in lumbis braham patris sui fuisse, quando est ille decimatus, et ideo ut iam istum in illo fuisse decimatum. Ad hoc si haberes oculum

christianum, fide cerneres, si intelligentia non valeres, in lumbis dam fuisse omnes qui ex illo fuerant per concupiscentiam carnis orituri quam , post peccatum , quo illi sua nuditas nuntiata est, Sensit, a Spexit, Iubuit, operuit. Unde Ambrosius doctor meus', tui quoque doctoris excellenter ore laudatus : Quod igitur gravius est, inquit, hac se dam interpretatione succinxit, eo loci, ubi fructu magis castitatis se succingere debuisset. In lumbis enim quibus praecingimur, quaedam Semina generationis esse dicuntur. Et ideo malo ibi succinctus damsoliis inutilibus, ubi sutura generationis non fructum futurum, Sed quaedam peccata signaret. merito etiam dicit, quod paulo ante memoravi Fuit Adam , et in illo fuimus omnes' periit Λdam, et in illo omnes perierunt . Hoc tu non Videns , mihi caecus oblatras sed in me quidquid dicis profecto ut in ipsum dicis. Utinam orgo ita mihi cum illo commune sit praemium , sicut abs te audio cum illo commune convicium. Quid est quod clamas, et dicis sanis judicibus uteremur, nihil praeter Xe- crationem tui referre debere mi is Possum ne tecum lar

gius , beneficentius , liberalius agere, quam iit ipsum inter no constituam judicem, de quo tu doctoris Pelagii judicium jam tenemus i En adest ille, qui inter Latinae linguo scriptores, flos quidam speciosus enituit, cujus fidem, et purissimum in Scripturis sensum ne inimicus quidem ausus est reprehendere. Hoc Pelagius deambrosio

276쪽

judicavit . Quid ergo de hoc quod inter nos agitur, judicavi tombrosius Dixi superius eius de peccato originali

sine ulla obscuritate vel ambiguitate sententias sed si parum St, adhuc audi. Omnes, inquit, sub peceat nascimur, quorum ipse ortus in vitio est. Quid ad ista respondes Illa de Ambrosio dixit praeclara Pelagius, ista pro me contra te manis est pronuntiavit Ambrosius : istum reprehende de suo dicit magister tuus , quod eium ne inimicu quidem au Sus est reprehendere, et qui sanos judices quaeris, Stum nega Sanum , ut te plane profitearis in Sanum. Sed indignaris homo piissimus, quod parvuli non renati, si moriantur ante propriae Voluntatis arbitrium propter aliena dicantur peccata damnari, ab eo qui commendat charitatem suam in nobis', qui dilexit nos, et Filio suo non pepercit, sed pro nobis illum tradidit quasi non de illo gravius conquerantur stulti et indocti similes tui, qui dicunt, Ut quid creat, quos impios suturos et damnandos esse praescivit Ut quid eos postremo, donec ad impietatem damnabilem perveniant, facit ViVere, quos antequam tales ierent, ex hac vita posset auferre; si animas amat , Si Commendat Charitatem suam in nobis, si Filio suo non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum Quibus si dicatur homo tu quis es qui reSpon- , deas Deo In scrutabilia sunt judicia ejus y irascuntur potius, quam mitescunt. st Sed novit Dominus qui sunt v ejus 3 u Si ergo sanis judicibus uti cupis, audi judicem sanum singulariter a tuo doctore laudatum uiuit, inquit, fidam , et in illo fuimus omnes perii tradam, et in illo omnes perierunt Sed peccatis, inquis, alienis non uti

277쪽

que perire debuerim t. liena sunt, Sed paterna Sunt ac per ioc jure seminationis atque germinationis et nostra sunt. Quis ab hac perditione liberat, nisi qui venit quaerere quod perierat Τὰ In eis ergo quos liberat, amplectamur misericordiam: in eis autem quos non liberat, agnoscamus judicium occultissimum quidem, sed sine ulla dubitatione justissimum. XLIX JLL1ΛNus si Pugnasse quidem Cum principe tenebrarum Deum lucis, Manichaeus in xit, et credidit i addiditque ejus captivam teneri in hoc orbe substantiam sed tantam infelicitatem colore pietatis nititur excusare, a stirmans eum quasi honum pro patria dimicasse civem, atque ideo objecisse membra , ne perderet regna. Τ qui haec didiceras, quantum ea vel ad tempus deserendo profeceris intuere dicis, Deum necessitatem non pertusSSebelli, sed iniquitatem admisisse judicii nec tenebrosis h0stibus , sed perspicuis subjacere criminii us non impertisse postrem substantiam suam, Sed aeternam Violasse justitiam. Quo quis vestrum Cor sit, aliis pestimandum relinquo illud tamen liquet, ad unum Vos Opinionis nefas redire. Nam et Manichaeus subscribit inquitatem Deo Suo, Cum eum allega damnaturum in ultimo die membra quae tradidit et tu per hoc illum asseris infelicem, per quod corrupit gloriam qua cluebat, et persequendo innocentiam quam creavit, perdidit justitiam qua sacerrimus fuit.

Τantum igitur huic, quem tu inducis, De , ille quem

magister tuus coni mentia fuerat, antecellit, quantum excusabilius, praelio Superatum esse quam Vitio. ΛΓsis1idiis. Si tibi placet innocentia parVulorum, remove ab eis, si potes, grave jugum quod est Super Ilios Adam a die exitus de ventre matris eorum . Sed puto quod Scriptura, quae hoc dixit, melius te noverat luid

278쪽

esset innocentia creatui se, et quid justitia Creatoris. Quis autem non videat, si habent parvuli, qualem praedicas,

innocentiam, in gravi jugo eorum Dei non esse justitiam PPorro qui in jugo gravi eorum divina justitia est; non est in eis talis, qualom praedicas, innocentia Nisi ortu tibi

in hac quaestione lata oranti, Deus justus quidem, sed in- sirinus quodam modo subvenire pol erit, quia suis imaginibus, ne innocentes gravis jugi miseria premerentur, subvenire non potuit ut eum dicas voluisse quidem, quia justus est, Sed non potuisse quia omnipotens non est atque ita de his augustiis exeas, ut side caput perdas, qua fide primitus in Symbolo confitemur credere nos in Deum Patrem omnipotentem Deus igitur tuus, in tot et tantis malis quae parvuli patiuntur, aut justitiam, aut

omnipotentiam, aut ipsam Curam rerum humanarum Stperditurus : quodlibet autem istorum dixeris, vide quideris L. IULIANt s. si molire te itaque cum lati Deo tuo de Ecclesiarum mediora nori est ipse, cui Patriarchae, Cui Prophetoe, cui postoli, crediderunt, in quo speravit et sperat Ecclesia primitivorum quae conscripta est in Ce lis ci non est ipse quem credit judicem rationabilis creatura ; quem Spiritus sanctus juste judicaturum esse denuntiat. Nemo prudentium , pro tale Domino suum n- quam sanguinem fudisset nec enim mercibatur dilectionis assectum, ut suscipienda pro se onus imponeret passionis. Postremo iste quem inducis, si esset Spiam , reus Con- Vinceretur esse, non deus judicandus a vero Deo meo,

non judicaturus pro Deo. Ut igitur prima dei fundamenta cognoscas noSter Deus, Ecclesiae catholicae Deus,

substantia nobis ignotus est, et ab aspectu similiter re motus' quem vidit nemo hominum, nec videre potest;

279쪽

ut aeternus sine principi , ita Sanctus justusque in Vitio; omnipotentissimus, sequissimu8, misericordissimuS, innotescens solo Splendore Virtutum' factor omnium quae non erant , dispensator eorum quae Sunt, examinator cunctorum qui et sunt, et futuri sunt, et fuerunt, in ultimo die terram, coelum, et cuneta simul elementa moturus : excitator cinerum, et corporum restitutor Sed

propter solam justitiam, haec quae diximus, cuncta sac

Λ G0sT1Nus. Si Deum Patriarcharum Colis, quare non credis circumcisionem octavi diei, quae praecepta est Λbrahae, praesigurationem fuisse regenerationis in Christo ocenim si crederes, videres non potuisse uSle animam parvuli exterminari de populo suo, si die non circumcideretur octavo, nisi alicui fuisset obligata peccato. Si Deum Prophetarum colis, Cur non credis quod per eos toties Deus

dixerit: i Reddam peccata patrum in illos Si Deum

Apostolorum colis, cur non redi Corpus mortuum propter peccatum Si Deum colis in quo speravit et sperat Ecclesia primitivorum c is Conscripta est in OeES, Cur non credis aptigandos parvulos erui de potestate tenebrarum', cum eo propter hoc exsulisset atque exorciget Ecclesia, ut ab eis potestas tenebrarum mittatur foras: Ille vero, quem sperat judicem rationali creatura, quae in sanctis sejus est et sidelibus, lege nobis praeter regnum bonis et supplicium malis , quem tertium locum praepara- Verit et promiserit non regeneratis innocentibus tuis 3 Quomodo autem dicis, neminem prudentum pro Domino, quem colimus, Sanguinem funderes cum eum coluerit et pro eo sanguinem fuderit gloriosissimus Cyprianus, qui vos in ista quaestione Suffocat; dicens , parvulum X dam

280쪽

208 S. AUGUSTINI EPISCOPI

carnaliter natum , contagium mortis antiquae prima nativitate contrahere Vides- ne te potius reum, qui blaSphe lxmas istum Sanctorum martyrum Deum Dicis te colere om lini potentissimum, equissimum, misericordissimum Deum

sed ipse est omnipotentissimus, qui jugum graVe, quo premuntur filii Adam ex die nativitatis suae, procul dubio ab eis posset auferre, im ne ullo tali jugo prorsu gravarentur esticere : Sed ipse est aequissimus, qui nullo modo illud imponeret, imponive permitteret, niSi peccata in eis, cum quibus nati sunt, inveniret, quorum reatum renatis idem ipse misericordissimus solveret. Si ergo te delectaret divina justitia, videres prosecto quod ex ipsa veniat, non utique injuste a parvulis incipiens, nota omnibus humana miseria, qua peragitur haec vita, a primis fletibus nascentium, usque ad extremos halitus morientium' sanctis tantum et fidelibus, sed in alia vita, felicitate promissa. LI. ULI1Nus si Pro hoc igitur Deo meo, quem mihi qualem credo omnis creatura et sancta Scriptura denuntiat, rectius dixi facerem, Si nec librorum te conceri tione dignum putarem. Verum quoniam mihi potissimum hoc a sanctis viris, nostri temporis confessoribus, munus impositum est, ut dicta tua quid habeant ponderis rationisque discutiam, opportunum fuit ostendere priuS, non a te credi ei Deo, qui in catholicorum semper Eccle- Sia Praedicatus est, et usque ad finem ubi illa fuerit praedicabitur. At GisT Ni s. Ego Otiu non te ostendisse, quod te ostendisse dicis, ostendi; et ei me Deo credere , qui a Catholicorum semper Ecclesia praedicatus est, si nimium cae-

quibus hoc , quod expugnat fides piorum , testimoniis affirmare coneris. Sed quoniam institui libro tuo secundo,