Opera omnia. Accurantibus A.B. Caillau [et] M.N.S. Guillon

391쪽

se finxit, Ut quid me fecistii Aut non habet potestatem sigi facere aliud vas in honorena Et est sensus ejusmodi: Quia LDei, auctoritatemque gratiae

uodditque de suo luti ex eadem maSSain contumeliam Pismendavi voluntatem posui, dicens, quod ri, misericordiam praestaret, cujus triue miserius suisset;

tatis divi me ad excilii dixi, Facit quod ab hominis O-

Liceret voluntati': rit quoestionis. Nam secundum justitiargulorum , nihil lualec Vero quia dixi, la- tu mihi, o Iudaee, alii mniam idatio prolata a me voluntatis imidium justitiae illius pertineret Vult argumentatus es nihil iluntate debere , si Deus totum cum personae dignitas locum si dixissem, Facit Deus quod suae leges, quae de meritis judi nunc objicis , utique retulissescit Deus quod vult putasti me et tui furatum esse de justitiae dignitate. Utrumque is ibidem est. Nam cum de Deo dico , Facit quod Vult , nihil iud dico , quam , Facit quod debet : quia scio eula Ahil aliud velle quam debet. hi ergo inseparabiliter ouitas colideret equitati quamcumque de illis nominaVeroe aramque signavi vh GUSTIrx s. uomodolibet debet gratiam nemini debet, rplicium, quod mali eorum gratiam, quam nullis eorum litenim debebat idem ipsi Pauloqueretur Ecclesiam' nonne suppeium Quod ergo eum emissa voco de coelo prostrau i d excaecavit, quod adsidem percipiendam quam I it, tam Violenter adtraxit, procul dubio secundina ratiam non secundum debitum fecit, ut in eis esset equiis populi Israel, de quibus dicit Sic ergo et ita tempore reliquiae per

is Deum facere quodisque non reddit sup-,us debet, et largitur operibus debet. Quid adhuc Saulus perse-

392쪽

n electionem gratiae saetae sunt; si autem gratia, jam nonis ex operibus, alioquin gratia jam non est grai ta Quid

debebat etiam illis nisi supplicium , quibus dicit, Non

η propter vos ego facio , domus Israel, Sed propter nomen meum an Ctum, quod profanastis in gentibus P u Facere ergo se dicit hora eorum in ipsis; sed propter nomen suum quod profanaVerunt, non propter ipsos qui profanaverunt iam propter ipsos Si facere vellet supplicium illis debitum redderet, non gratiam donaret indebitam. Quod enim se facturum dicit, ad hoc pertinet ut bona faciant, non quia boni erant qui profanaverunt nomen sanctum ejuS. D nique apertissime dicit, eos bona esse facturos ; sed se faciente ut ea faciant : ait quippe inter caetera, faciam ut in justificationibus mois ambu- η letis , et judicia mea observetis et faciatis' iis certe operibus merces imputatur secundum debitum: debetur enim merces' Si tanta sed gratia quae non debetur, praecedit ut fiant. Debetur, inquam, bona merces operibus hominum honis: sed non debetur gratia, quae ipsos homines bono operatur e malis.

Postremo qui sacere Deum dixisti quod debet, et alta

cervice humana merita ventilasti, dic quaeso, quibus meritis parvulorum debeat regnum coelorum. Dicturus es forte, debere hoc eum gratiae uae, qua Opitulante renati sunt. Propter hanc enim acceptam amoenire in ejus regnum merentur : Sedi PSam gratiam, quam regenerandis exhibet, nullis eorum omnino meritis debet. Propterea Pelagius veSter in episcopali judicio Palfestino Α, eos qui dicunt gratiam

Dei secundum merita nostra dari, ne ipse damnaretur, damnare compulsus est ubi et te ipsum, et se ipsum, qui hoc

concit can. 8, et Pioss,er Sentent. 207. - V de lib. de Gestis Pelagii, cap. 4 et 5.

393쪽

dicere non desistitis, sine dubitatione damnavit Istam gratiam, vere gratiam, id est, gratuitam, nullisque meritis praecedentibus debitam, commendabat Apostolus, quando dice hat: si Cum enim nondum nati esgent, nec aliquid egissent boni aut mali, ut secundum electionem propO- situm Dei maneret Haec est electio, de qua et illud dicitur Reliquis per electionem gratiae actae sunto Sin autem gratia, jam non ex operibus, alioquin gratia am

non es gratia'. inde et hic, cum dixisset, ut per electionem propoSitum Dei maneret continuo subdidit, si Non ex Operibus, sed ex vocante dictum est, quia majorn serviet minori R. v Contra istam veritatis tubam reclamas, et dicis, uod incurvandam circumcisorum arrogantiam, sub nomine gratiae aulus apostolus de sola Dei praejudicat potestate. Ubi quid dicis aliud, nisi, Ad incurvandam ' circumciSorum arrogantiam mentitur Apostolus, dicens non ex Operibus dilectum esse Iacob; cum X Operibus sit dilectus, quia erat, Quietus, et mitis obediens parentum praeceptiS, et sanctificationum appetentiSSin mus η Nec intelligis, non ideo quia talis erat, vel talis futurus erat, fuisse dilectum sed talem , quia dilectus est, lactum. Erubesce : non mentitur Apostolus' non ex operibus Jacob dilectus est; si enim gratia, jam non ex operihus sed gratia dilectus, eadem gratia faciente bonis oportuit ut polleret operibus Parce animae tuae, noli esse inimicus huic gratiae. CXXXIV IDL11Nus u Ergo superbia illa quae volebat otiari et desidiam suam ob id colore necessitatis obnubere,

ut in susceptione gentium reclamaret Evangelio , audit quoniam etsi sic esset quomodo tu commentaris, tamen supplicare Deo, non seditionem excitare de heres quihus

Verbis nequitiam retundit hominis, qui diversitatem me-

394쪽

ritorum ex vol tatis qualitate venientem, aucupan elocutionis ambiguum, ideo necessitati divinae conahaturaScribere, ut assereret 1ecesse esse alterum de duobus, id est, aut gentes ad promissionis non Venire consortium,

aut si hoc liceret Deo, extingui officia liberae voluntatis. Verum quia id non susticiebat negoti neque enim a tali magiStro, sicut commendabatur auctoritas Dei, ita erat indefensa relinquenda justitia: subdit consequentiSsime, VaSa quae in contumelia et quae in honore runt, habere hoc de propriae stipendio voluntatis urat enim Deu VO-

η lens ostendere iram , et notam facere potentiam suamn in multa patientia, in vasis irae , consummatis in perdi- tionem. Et ut notas faceret, inquit, divitias gloriae supen in vasis misericordiae, quae praeparavit in gloriam, quos η et Vocavit nos, non Olum ex Iudaeis, sed etiam e gen-n tibus . n Certe hic absolvit, quod superior conflictus Operuerat, non inferri a Deo iram nisi his vasis quae ad perditionem Consummata fuerint Gloriam autem dari his quae ad hoc fuerint praeparata Λ quo autem vasa hujusmodi in susceptionem horum quae diximus praeparentur, ipsiuSΛpostoli sermo patefecit. In magna, inquit, domo, nonn Sunt tantummodo vasa aurea et argentea, sed et ligneas et sictilian alia quidem in honorem, alia in contume- liam. Si ergo mundaverit quis semetipsum ab his, eritu vas in honorem sanctificatum , utile Domino, ad omne

η opus bonum paratum'. ΑΓGUsΤiNUs. Ergo ipsa VaSa ita Se praeparant, ut frustra de Deo dictum sit, quae praeparavit in gloriam Θ Hoc enim apertissime dicis nec intelligis ita dictum esse, i Sin quis mundaverit semetipsum, ut ostenderetur et puS hominis per voluntatem': η sed ingrate homo, praepa-

LXX.

395쪽

ratur voluntas a Domin , ideo utrumque Verum est, et quia Deus praeparat vasa in gloriam, et quia ipsa se praeparant vasa in gloriam, et quia ipsa se praeparant. Ut enim

faciat homo, Deus facit quia ut diligat homo, Deus prior diligit. Lege Egechielem prophetam, unde quod satis visum est supra commemoraVi cista etiam Verba reperies, id est Deum facere ut praecepta ejus homines faciant, quorum miseretur, non propter merita eorum, quae mala ibi esse commemorat, sed propter nomen suum; ut Deo sine meritis eorum faciente ut aciant praecepta ejus, incipiant merita bonorum habere actorum. Haec est gratia quam negatis, non ex operibus quae fiunt, sed ut fiant. CXXXV. t 1 14m s. Ecce ilicium liberae voluntatis. Si inquit, mundaVerit qui Semetipsum a societate vasorum vilium quo nomine vitia denotantur, in erit vas in honorem sanctificatum, utile Domino, ad Omne opus bonum paratum. Haec igitur vasa, studiis propriis, aut ad iram, aut ad gloriam praeparantur: Deus autem notam facit potentiam suam in utroque, vel severitatem in impios exerendo , vel benedictionem delibus largiendo. pparuit itaque hanc sententiam egregii praeceptoris, nec Manichaeis opem sensibus attulisse, et e diverso nos consequenter armaSSe.

At Gisaei Nis. Quid caluitaniaris, quid salso criminaris nec quos et quale Ecclesiae doctores crimineris attendis 3 Non cujusquam Manichaei, sed sancti Ambrosii verbis tibi

respondeo ' Deu quo dignatur Ocat, et quem vult religiosum facit. Hoc in veritate facit, hoc in veritate Scripturarum divinarum intellexit Ambrosius: sed judicium, cum alios facit, et alio non facit, occultum est. Propter quod dicitur homini per hominem, sed non ab homine u η homo, tu qui es, qui respondeas Deo Θ Numquid dicit

CXLIII. 20

396쪽

v sigmentum ei qui se finxit Quid me fecisti sic ' An non

habet potestatem sigillus luti, ex eadem massa facere aliud vas in honorem, aliud in contumeliam noufer tuas nebulas ab istorum serenitate verborum, quibus Dei quidem judicium significatur occultum sed ipsa tam clara sunt, ut se tua caligine obumbrari Obscurarique non

sinant.

CXXXVI J1L11Ni s. Λc per hoc et tibi vehementer Oh nixa est, dicens, non omnes singi in condemnationem, inquam tu omnes ire pronuntias Absurdissime autem argu mentari soles, ut dicas : Sed hi non singuntur in condem nationem, qui postea liberantur: cum nec sic possit Sermonis apostolici tibi vel superfficies convenire. Nam Cum dicis tu : Omnes in condemnationem creantur loge naScendi, sed aliqui inde, licet perexigui, mysteriis liberantur; non hoc asseris quod ille, qui non solum de condemnatis liberari praedicat, verum non omnes in Condemnationem fingi, sed alios in contumeliam, alios in honorem. Alicii sae1Nus. Ubi dixit apostolus, Ex uno omnes in v condemnationem' u ipsam massam demonstraVi, quae tota vitiata ex Adam fluxit rubi autem dicit ex illa fieri vasa in honorem, gratiam commendat, qua homine quos creat, etiam libera P ubi vero, ex illa fieri vasa in contumeliam', judicium ostendit, quo homines, quamVi Creet, non tamen liberat. Quod etiam vos de parvulis cogimini confiteri, quorum certe Omnium unam esse massam non potestis negare, qualemlibet eam putetis De qua tamen alios in Dei regnum adoptari fatemini, quos procul dubio vasa in honorem facta conceditis , alios vero non adoptari, quos facta vasa in contumeliam, nisi intelligenter consentiatis, impudenter negatis. Neque enim, si non est Stapoena damnationis, sicut Vultis, non erit saltem contume

397쪽

lia imaginis Dei, separari a regno Dei. Sed vos si illam perseveranter negabitis gratiam, ad hoc judicium vos pertinere monstrabitis quod utique in parvulis injustum

esset, si peccatum Originale non esset.

CXXXVII. 11L11Nus. Quod ut claruit postolum dixisse de moribus, ita apparet quanta testimoniorum Legis inopia labores, qui ab his sententiis contra fulmina rationis opem petis, quae tibi dedignantur, imo natura sui

subvenire non POSSunt. Λ Gisaei Nis. Contra postolum diCentem, ex eadem

massa aliud vas in honorem, aliud in contumeliam Deum facere nec dicentem, aliud nec in honorem, nec in contumeliam, quod utique diceret, Si hoc quod vos de parvulis Crederet contra hunc ergo divinitus intonantem non est fulmino ratio vestra, sed fumea. CXXXVIII. I L11Nis. Et haec quidem quantum spectat ad testimonium Λpostoli disputata sunt. Caeterum in Isaia, unde ipsam sententiam Paulus assumpsit, in tantum non deterret Deus rationabilem creaturam a sui consideratione judicii, ut sicut per eumdem Prophetam dixerat, Quiescite agere perverse discite bene facere, SubVenite OppresSΟ, et venite, arguite me, dicit Dominus ci ita etiam hic, ne quid potestate sola, non justitia videretur fecisse, dispensationum suarum dignatur aperire rationem Amicto enim in captivitate populo Judaeorum redemptionis appropiare

tempuS, quo ad terram suam reverterentur, annuntiat et Causam Vel praecedentium angorum reserat, vel instantium

gaudiorum si Epuletur, inquit, coelum desuper, et UbeSη spargant justitiam iriatur ex terra misericordia etjusti- η tia simul. Ego sum Dominus Deus qui creavi te, faciensu meliorem, praeparavi te sicut lutum siguli Numquid quin arat, arabit terram per omnem diem Numquid dicit

Isai. I, 6 et seqq.

398쪽

, lutum figulo : Quid facis, quia uota operariS, quia non habes manus Numquid dicit figmentum ei qui se sin-n xi Sapienter me finxisti vel qui dicit patri Quid ge- nerabis et matri Quid parturie. Quia sic dicit Domi-

η nus Deus Israel sanctus qui fecit futura Interrogate me pro filiis meis et filiabus et pro operibus manuum mean rum mandate mihi; ego feci terram et hominem Super ea in ego manu mea firmavi cellimo ego Omnibus siden ribus mandavi : ego levavi cum justitia regem , et Om-n es viae ejus rectae hic aedificabit civitatem meam, et, captivitatem populi mei reducet, non cum praemio, nec cum muneribus, dixit Dominus Sabaoth ucius11Nus. Si intelligeres verba Prophetae , intellige

res ibi regem , de quo dictum est, Ego levavi cum justitia regem , et omnes Vipe ejus rectae auia esse mediatorem Dei et hominum hominem Christum Iesum: sed intelligeres ut intelligendus est. Neque enim audebis eum dicere praecedentibus operum meritis Filium Dei factum ab initio, id est, a virginis utero. Qua ergo gratia homo ille ab initio factus est bonus , eadem gratia homines qui Sunt membra ejus ex nialis sunt honi. Quid ni dicatis de Christo secundum hominem, non invenitis, id est, secundum id quod Verbum caro factum est ' quod ille qui Deus erat, et Deu mansit et homo factus est quod ipse homo nunquam ita fuit homo, ut non esset unigenitus Dei Filius, propter unigenitum Verbum. Neque enim ut

hoc Sset, morum uorum de propria voluntate Venientium meritis comparavit: sed, sicut verum dixit Ambrosius , quasi de Spiritu natus abstinuit a delicto'. Alioquin

secundum Os , multi essent tales, si esse Voluissent atque ut ille tali non nisi unus esset, in potestate hominum

Isai. XLV, 8- i5. - oaia i , inbros in Isai. Vide lib. 1 de Nuptiis, cap. 35.

399쪽

fuit, qui tales esse noluerunt: quae si attenditis quanta impietate dicantur, vel tacita cogitatione credantur; sicut agnoscitis Unigeniti naturam, quod si In principio erat, Verbum, et Verbum erat apud Deum , et Deus erat Verbum); ognoscite et gratiam , quod Verbum caro factum si, et habitavit in nobis . Ille igitur quos dignatur Oeat, et quem Vult religiosum facit, qui tominem quem voluit , unum in ullis humanae voluntatis praecedentibus meritis mediatoren Dei et hominum fecit. CXXXIX. It Li1Ni s. In hoc igitur loco hi sensuS, quantum spectat ad historiam , continetur , ut Deus O- quatur ad populum : Quia nec odio vos in captivitatem

tradidi, nec nunc oblivione judicii de vinculis Bahvlonicae captivitatis exemi , sed ego, quantum in me St, paratus jugi vos henevolentia confovere, justitiae meae tamen debui, ut et delinquentes hostibus traderem , et recrearem liberaremque vexatos. Sicut enim rusticandignaria non Semper uno imminet operi, ut solis indat arva dentalibus; sed diverso genere votivae fertilitati rura componit ita etiam ego dispensationum Vice Vario, ut

tum pressuris, tum Consolationibus Voluntatem vestram

frugibus possim aptare justitiae. Denique ut intelligatis

quanta equitate agam ObisCum, OSSem muSSitationes

VeStraS pro potestate despicere, ut sicut si gulo sigmentum suum dicere non potest Nuid fecisti: ita etiam vobis silentii pondus imponerem tamen contra haec exempla provoco vos, ut pro si hi meis et filiabus, id est, pro vo- his et Operibus manuum mearum me interrogetis, et diScatis, totum me juSte, nec quidquam unquam secisse

crudeliter.

ΛLGUST1Ni s. Quod vis dicis, non quod dixit Isaias ille gratiam loquitur , Contra quam tu loqueriS.

400쪽

CXI. IiI Id Nis K Et a Prophcta ergo et abra postolo, in xempluna ad dia tus est ligulus nihil aliud prie biturus, quam comparationis otticium non tamen ut tam viles apud Deiana osse homines indicentur quam argilla est in tornace et orbe liculorum. Λbsoluta hac expositione quam prioni istinus . admonemus secundum interpretationem in contem in codem loco aliud reliuere ninorate inquit. v coli desuper . O nubes phrant ustum aperiatur terra. v et erminet Salvatorem et justitia oriatur simul ego Dominus creavi eum. Vae qui contradicit factori suo, v testa de sanatis terrae: niamquid dicit lutum figulo suo : , Quid tacis it opus tuum absque manibus est Quibus verbis etsi secundum historiam Cyrus rex, secundum prophetiam tamen incarnatio Salvatoris exprimitum qui quinniam erat de vir in nasciturus. Jud eorum et omnium infidelium obstinatio convenitur . ne sint signis fidelibus perduelles. Cum enim praemisisset, operiatur terra, et germinet Salvator m et justitia oriatur simul: ego Do

minus inquit Creari eum.

ΛΓGc ciccs. Die mihi tribus operibus hoe meruit homo Christus Iesus: et qua justitia Dei solus hoc meruerit, aude garrire aut si non audes . tandem gratiam Sine meritis confitere non solum remittentem peccata homini, verum etiam in natura humana justitiam sancto Spiritu facientem. Non enim et homini Christo gratia peccata dimisit aut non eum gratia talem fecit ut ab initio semper esset bonus sicut ab initio semper Dei Filius. Prorsus, sicut admoniti sunt qui in eremo serpentum morsibus Iethaliter vexabantur'. ut illum qui in signo mutatus fuerat, attenderent ne perirent cita sunt admonendi qui vestris disputationibus venenantur ut Christum attendant, et in illius hominis mediatoris justitia gratiam sine meritis vi-

tio ia