장음표시 사용
121쪽
o PRO LEGO MENA .stro, omnes a Deo eradent, erunt omnes docibiles: ponam, Esaias, universos filios tuos doctos a Domino, ct dabuntursecuta . meliora ct latiora , quia regnum Mefit, spirituale in Ecclesia Christiami florebit. Regnum meum non est de hoc mundo, inquit Christus. O mihi tam longae maneat pars ultima vitiae, Spiritus & quantum sat erit tua dicere facta. tat Poeta ignarus rusterii tam longam vitam, quanta necessaria esset ad dicenda facta Salonini: sed divinus ille senex Simeon exspectans consolationem Isra i , id est, adpentum Mefita; nam responsum accep res a Spiritu Sancto se non moriturum nisi piso Christo , cum eodem spiritu revelante ct instigante in templum Hierosolimitanum venisset, O vidissei Christi parentes, cum expleti essent Aes purgationis, ipsum primogenitum O solennia secundum consuetudinem legis Dei in templo Cerre relle, agnitum amplexus infantem,ct Deum laudans hunc dixit uimnum: ih..ca se iniit ea servum tuum Domine, secundum verbum tuum iniissim reh. pace, quia viderunt oculi mei salutare tuum ( salutem ttiam quod parasti ante faciem omnium populorum et Lumen ad revelationem gentium, & gloriam plebis tuae Israel. Gratias agit Deo Simeon, quod
sibi promissum prastitisset, quod Christum fatutis auctorem, O mundi salvatorem (quem pater ab omni aeternitate mittere decreverat) tandem ridi siet , quare se jam contentum, quietum S latum breri placideque moriaturum prostetur. Sublimius certὲ vaticinium est Sibilia, quam ut eo re, seω-d signari posset. 2uaedam huius Ecloga Maroniana in Augustum , quadam in Saloninum quadiant, sed pleraque ut imὶ Christo Salu coetori conveniunt. Ecloga exordium est a progenie coelo demissa, peroratio, Cara Dcu in Soboles maenum Jovis incrementum , reliqua fere omnia apud Eoiam aut alios Prophetas, de Christo praedicta , O ab Sibilla accurate descripta O quali congesta inpentes : ita ut eaudem iribuam huic oraculo Sib llino originem , quam paullo ante paganorum ascripsi raticiniis, acceptis nimirum ab Iudais, ct praesertim Vellenistis, per universum imperium Romanum dispersis, haec Osimilia ex Prophetis pro concione populo dicentibus , aut etiam apud suos familiares passim narrantibus , O reri militer eos, quam ris incircumue os, qui idolola-
122쪽
N PRO LEGO MENA. Titini Deo se dederant , O qua pietati consentanea juditabant, sequebantur quales multi in Iudaea inveniebantur, sed certis astricti regulis , de quibus multa lectu utilia prodidit pir maxima eruditionis Sel-denus: Hi or asitrei dicti , id est , pii O Deum colentes Graci, hac a Iudaeis intellecta celare non potuerunt, ct ira dirustata vires eundo acquisiverunt. Sibyllina oracula non nova illa, quae citant Christiani, sed vetera Romae a XV. viris asservata, nihil aliud mihi videntur fuisse, quam versus Graeci Judaeorum. Grotius. Et tamen non incongrue creditur fuisse & in aliis pentibus homines, quibus hoc mysterium revelatum est , & qui hoc etiam praedicere impulsi sunt. B. Augustinus. Nec mirum.Sic enim Balaam ariolus Opseudori propheta se improbus rates adrentum Christi pradixit, Numer. 2 q. II. Sic Deus qui sinebat in praeteritis aetatibus omnes gentes ingredi viis suis, non tamen seipsum expertem testimonii sinebat, Actor. Iq. I s. ut quaererent Deum, si forte palpent eum & inveniant. Paulus Actor. IT. IT. Scriptor de vocatione gentium I. s. Quamvis ergo haec & multa similia veritatis Scriptura pronuntiet, secundum tamen ipsam credimus & pilissimc constitemur, quod nunquam universitati hominum divinae providentiae cura defuerit: quae licet exceptum sibi populum specialibus ad pietatem direxerit institutis, nulli tamen nationi hominum bonitatis suae bona substraxit, Oc. ii. q. Quamvis enim speciali cura atque indulgentia Dei populum Isracliti cum constat electum , omnesque alias nationcs suas vias ingredi , id est, secundum propriam permissae sunt vivere voluntatem, non tamen ita sesterna creatoris bonitas ab illis hominibus avertit, ut eos ad cognoscendum se atque metuendum nullis significationibus admoneret. Vide Eusebium ejusque adnotata tu eandem Maronis Eclogam in oratione Constantini ad catum sanctorum cap. 2 o. Finio verbis Laelautii lib. . cap. s. Ante omnia, qui veritatem studet comprehendere, ii in modo intelligendis prophetarn in vocibus animum debet intendere, sed etiam tempora per quae quisque illorum fuerit diligentissimc inquirere , ut sciat & quae futura praedixerint, di post quot annos praedicta completa sint, ct paullo post: omnia eo profero, ut errorem suum sentiant , qui scripturam
123쪽
PRO LEGO MANA. sacram coarguere nituntur tanquam novam de recens fictam, ignorantes ex quo fonte sanctae religionis origo manaverit. Quod si quis collectis perspectisque temporibus, fundamentum doctrinae salubriter jecerit, & veritatem penitus comprehendet, & errorem cognita veritate de nex, i
124쪽
Ordine Chronographico & via compendiaria digesta,
Vsique ad Annum M. C. xxv. I' Romissus, praedictus,& demonstratus in Veteri Testa - mento per Prophetas Rex Messias, Deus & Dei filius, Patris virtus, O spiritus o sermo ct sapientia se ratio, ut loquitur Tertullianus Apolog. cap. Princeps ille pacis, Dominus nostri Jesus Christus, conceptus Spiritu Sancto, in plenitudine temporis nascitur ex Virgine Maria,& verbum caro factum est Bethlemi Judet,idque ad salutem generis liv. mani: Coss' Lentulo & Messalino , Anno Augusti x L i i. a Trium
viratu x Li. Juliano x LI Ii. Urbis secundum Varronem DECLI. Olympiadis ex C iiii anno ii. In quibus cum videam plurimos
eximios viros convenire, (quamvis multi etiam dissentiant in hae mea secta & Ecclesiastica historia Illustrissimi Cardinalis Baronii, viri in antiqua historia peritissimi, annales haera revac, sed passibus longe brevioribus sequi proposui. Petavius& Blondellus statuunt annum Julianum, x Li. V. C. T s. ita ut Baronium , Scaligerum, Bellarminum , Casaubonum , Maldonatum , Uossum, Calvisium & alios duobus annis anticipent. Dionysius Exi ruus ( per quem coepit consuetudo annos numerandi a nato Christo natalem Christi statuit in exeuntem annum Julianum xLv. S. Calendas Januarias, quae vulgaris aera dicitur. Is opus suum aggressus est an . Christi s & periodum suam inchoari voluit anno aerae Christianae sal, qui mos tum demum invalescere coepit , de hac de caussa inter scriptores tanta irrepsit discrepa ilia. Cum Κ vero
125쪽
His TORTA SACRA vero Dionysius statuat annum natalis Christi Julianum s, & secundum annales Baronii annus sit Julianus ga, observandum hic est biennii discrimen. nam hunc Dionysii errorem vidit quidem Baronius, & in Chronologia correxit , sed in serie histotiae non observavit, quare subinde eam turbat, & biennio seriorem facit. Ubi vero illum lapsum animadvertit, emendare aut potius evitare studuit, &Imperatoris Probi regno duos annos ademit . sed remedium aliquod huic malo in margine ad annorum notas dabimus, in quo ita continuandum ad annos Probi, ubi illum errorem denuo indicabimus. Vide haec inter caetera accurate demonstrantem Sethum Catri lam agetes chronologica cap. q. Nativitatis Christi diem cum Dionysio statuit Baronius 8. Calend. Ianuar. quamvis alterius anni: qui mos observatur per Ecclesii as Occidentis. Alii tamen natum volunt sexto
Januarii, alii decimo nono Aprilis, alii Maji, alii mense Septembrii Scaliger& Calvisius initium mensis Octobris statuunt. De anno ergo de mense & die Christi natali diversae sunt sententiae, & in diversis Ecclesiis diversae observatiqnes, ut testatur S. Hieronymus sermone de Christi nativitate: Sire hodie, inquit, natus est Christussire baptietatus es,diversa quidem fertur opinio m mundo, O pro traditionum varietate, observatio est Apersi. Quid restabit inquit, Spanhemius in Diab. Euang. vis ut dicamus Spiritum Sanctum nos Iabere hic inec desniendum esse cum periculo, quod sine periculo ignarari potes. Vide accuratam rosei dissertationem de natali Chrsi mare autem hic tam incerta sint noli mirari lector. nam primi lium Ecclesiae Patres magis considerarunt vitae sanctimoniam, quam historias, magis tempus resurrectionis, quam nativitatis Christi. Et jure meritoque; nam natalis parum ad fidem regulamque vit* facit, de quibus praecipiae laborarunt Patres & prisca Ecclesia. Imo Ecclesiae initio natalis Domini non videtur celebratus, cum diesPaschatis semper sit habitus festus . quo sanguine suo genus humanum redemit, & mortis victor a mortuis resurrexit Christus. Obiter hoc dicam: Annus Julianus ex castigatione Julii Caesaris is est, qui prae cc dit annum, quo interfectus est conspiratione Bruti, Casii, aliorum. que, ut primus Augusti sit Julianus secundus. Anno itaque Juliano,ut diximus, x Lin. Herodis regis Judaeorum
126쪽
ilibu Iuda: quod ab Angesis illius loci pastoribus indicatur, & octa.vo die subsequente secundum ritum Iudaicum circumciditur. A quo inchoatur in Ecclesia primus C hristi annus, & tertium mundi tem- Ahis Pus, appellatum, Tempus subgratia. Quod convenienter dividi potest Chridi s i- in quatuor intervalla, nimirum a Christo ad Constantinum Magnum;a Constantino M. ad c arolum Magnum,a Carolo M.ad Henricum Quartum, ab Henrko lv. ad haec usque tempora. Paullo ante mortem Herodis Hierosolymam veniunt Magi, sta- Maith et
pendo sidere ex Oriente ad Christum ducti, qui cum Bethlemi cum muneribus adorant. De hoc sidere baec habet ChalcidiusPhilosophus Platonicus in Commentario ad Tim Sum: Est titioque alia sanctior Oreterabilior hi oria, qua perhilat ortustella cu usdam non ni bos morim e dextinctatas,sed descensam Dei venerabilii ad conserrationis humaea rerumque mortalium gratiam: qu. stellam cum nocturno tempore inspexis ni Chaldatorum sapientes, viri considerasione rerum caeli Dum satis exercitati, quasisse dicuntur recentem ortum Dei,repertaque ilia Marestate puerili reneratos es , ct rota Deo tanto conrementia nuucupasse.i Poliea Ioseph in somno per Angclum monitus infrintem Iesu cuin matre in . Egyptum abducit, ut evitaret saevitiam Herodis, qui inter bimatum omnes pueros occidi jusserat Bethlemi de in sinibus ejusdem , ct cum inter eos Herodis filium etiam interfectum audasset fusus, salso joco dicebat, ut narrat Macrobius, Prastare Herodii podi ii. h. lib. 1. cum esse quam situm. Paullo post anno sorte Iulia uo x Liv. salii ali. e. q..ter) cx crudel issimo morbo aqua intercutis, podagra, ct scatentibus iam to corpore vermibus, aenam impietatis exigente numine,inquit Iosephus, moritur rex crudelissimus Herodes, Ascalonita, Magnus di senior io.
dictus. Herodi patri in dimidiam regni partem succedit filius Arrchelaus,HerodesAiui pas&Philippus,singuli quartam partem acci Prant: erat enim regnum in tetrarchias ab Augusto divisum Merode mortuo Ioseph denuo per Angelum monitus, cum insante & matre in Galil am redit,in civitatem Nar arcilia ubi aliquandiu cum mari et, vixit, unde Christus dictus Nararenus. Ille Archelaus postea a Iudaeisaceusatus, Viennam in Galliam ab A ligusto relaga ur. imodecimo statis anno, de pr recutibus nihil j nstitui A. C. I x.
127쪽
Vis His To Ri A SACRA aut dici potest, in festo Paschatis Christus cum parentibus venit
Hierosolymam , ubi cum summa omnium admiratione in templo purr ipsos Doctores le et is docuit. nam corroborabatur biritu, ct implebatur sapientia, ct gratia D. i erat apud illum, quare stupebant omnes, qui eum audiebaut, super intelligentia O responsis ejus. Augustus Nole urbe Campanaq moritur, decima nona die Augusti, cum post victum ad Actium Antonium solus regnasset annos si ab occis' Iulio Cisare annos &menses sex. mensis Augustus antea dicebatur Sextilis, sed quia Augustus hoc mense primum consulatum iniit, tres triumphos eodem mense egit, & AE oyptum in poteliatem redegit, atque ita Augusto felici lsimus suit, ideo ex senatusconsulto hic mensis Augustus nuncupatus est, annis sex ante Titi estio, natum Christum. succedit Tiberius C sar, Augusti ex Livia priavignus,imperator crudelis & vafer,qui imperat annos et et menses C. Anno statis tricesimo , si non expleto saltem ineunte, Tiberii decimo quarto, a Joanne in Iordane fluvio bapti ratur Christus,& duobus solum Paschatis a baptismo transactis, regnante Tiberio, procurante Pilato , crucifigitur die Aprilis dis feri a sexta , nam uno tantum anno & paucis mensibus supervixit. Prius autem Pascha fuit, quo vendentes de ementes e templo ejecit, alterum quod secue,ci lacu vocant , quo cruci affixus: fuit hic annus Christi ai. Iulianus lxxiv. ab Augusti triumviratu Lxx II , .e .umii Tiberii xv. Urbis D C C Lxxx ii, Olympiadis C C ii annus I, Coss.- C. Rubellio Gemino & C. Fuso Gemino . secundum opinionem V i, Dissertatione de tempore Dominica paseonis cap. g. O Hanc suam opinionem confirmat multis rationibus, & auctolitate Clementis Alexandrini, Tertulliani, Originis, Iuli, Africani, Hier nymi, Augustini, Sulpitii Severi & aliorum & vetustate & doctrina comittendatissimorum virorum , refutatis diverss opinionis diversis adictoribus..tate tam accurata temporum doctrinq cognitio non est proprie mei instituti et illam ego prudens & sciens s*pe pr tereo , & consulto aliis ea in eruditionis parte doctiori bus reliquo. Ego res & facta imprimis quaero. Vide de his limum libro de emendatione temporum , Perarium de doctrina temporum , O Rationarii temporis partem secundam, Isageten ChronoIUicam
128쪽
neo, nemo pius mirari viet in tantis primorum Ecclesiae temporum crudelisiimis persecutionibus , memoriam rerum praeteritarum ita exacte servari non potvisse, quin paria opiniones super eadem repersepe existerent, ut ait Casaubonus , Exercit. I. as. Pryterea ea est annorum in certitudo , eo quod veteres ab Urbe condita, & per annos Consulum aut aeras Imperatorum numerarint, non vero Christi : qui mos
in initio seculi sexti primum obtinuit, poli Cyclum a Dionysio,
Exiguo, ut diximus, conditum. Verum enimvero quamvis non siim omnino alienus a pridicta Vossit sententia, quam tamen velut erroneam in Clemente Alexandrino & aliis carpit Illustri C. Baronius& doctissimus Casau bonus,& diversas diversorum Patrurn ct densti vitatis & passionis Christi anno videam sententias,sequar maxime receptam opinionem, nempe Christi passionem' incidis te in annum Christia rum, & recedere ab ea nolui, ne turbarem assuetam histori qseriem , cum id ad rei ees t veritatem parum ponderis adierat, saltem ad fidei & viit regulam(qui pr cipuus nobis esse debet scopus
nihil conducat. Sed ex eo & similibus nemo mihi Patrum antiquorum di sensum objiciat, quod in iis & aliis nonnullis momentaneis,& non fundamentalibus diversas habeant sententias, si modo in iis, quae
ad salutem creditu necessaria sunt, conveniant. - Anno igitur qtatis Christi, secundum receptam opinionem , tri- c. 3gesimo, decimo quinto imperii Tiberii, Pontio Pilato pris de Iudaeae, Tetrarcha vero Galilaeae Herode Antipa &c. Ioannes Baptis a 3. Zachariae & Elisabethae filius, praecursor Messiae, divino affatus spiritu venit in regionem Iordanis, baptismum poenitentiae & Me si ae adventum omnibus praedicans, & Eliam Prophetam multis modis referens. Baptietato a Ioanne Christo & ab aqua exeunte , aperti sunt caemct vidit Ioannes Spiritum Sanctum forma columba renientem Aper ipsum. Et ecce, rox de caelo dicens: Nu estfilius meus dilactus . insevo mihi bene complacitum est. Et ipse Iesus incipiebat esse'mὲ anno- rara 3-rum triginta.
LA doctis disputatur quid hoc loco Lucas intelligat per vocem ab Erasino perserme, ab alii sper circiter,quasi, Sc. interprem N a latam.
129쪽
. 8 Hia s T o R i A SACRA tutam. Quicquid sit , hae voces indicant aliquem aut defectum aut exccssum temporis, ita ut non possit esse discrimen nisi unius aut alterius mensis: sic & Ioannes Baptista, qui Christo sex mensibus
natu major erat,eodem aetatis anno suum munus auspicatus erat,s
cundum legem, Num. q. 3. &qq. per quam Levitae tricesimo aetatis anno iunctionem suam aggrediebantur. dii His & praecedentibus Lucae verbis tanquam certissimis argu mentis probatur Christi annus natalis: nempe annus V. C. si . aut Iulianus a. ut paullo ante diximus. Nam in initio capitis te tii suae historiae resert Christum a Iohanne baptitatum esse anno Tiberii decimo quinto; cum esset, inquit, fere, quasi, vel plui minus, triginta annorum. Hic autem annus Tiberii decimus quintus incidit in annum V. C. 81. Iulianum a. a quibus si detrahas triginta annos Christi, remanebunt anni V.C. yii. &Iulianus 3. Computemus annos Augusti. Primus Augusti annus est Iulianus secundus, ut diximus; atque is imperavit annis i T. an uno sine imperatoria dignitalco inde per annos Ir triumvir aut duumvir, usque ad mortem Antonii: Hinc autem per annos qs monarcha. Ad
hos igitur 3 8 annos,nempe primum ante Augustum,& Augusti s D si addideris solidos Tiberianos i , resultant anni completi Ir ; ut Tiberii is sit Iulianus et g. Vide rositum dissertatione de ratali Christi.
Post jejunium quadraginta dierum auspicatur Christus munus praedicationis, vocat suos discipulos, eli ait duodecim Apostolos, & celebrantur nuptiae in Cana vico Galilaeae, ubi primunt a Christo fit miraculum, aquian vinum mutata. Quae postmodum docuerit, quaenam miracula fecerit,narrant abunde Euangelistae, de cuivis Christiano ex historia Euangelica possunt esse quam notissima: quam ego malo legere simplici stylo Spiritus Sancti conscrip
tam, quam alterius, etiam doctissimorum virorum arte ornatam.
Quare unum tantum monebo,nimirum de Christi sanctissima eon. s. cione, in monte priscis Patribus dicta , cujus tria capita plurimum
Lutast In hac una concione tota coelestis philosophis, & absolutum exemplar, quales sitos esse voluit Christus, comprehenditur: in
hac servator noster doctrinam persectionis Euangelicae, de divinissima
130쪽
xT ECCLESIASTICAN. TEST . Tysima mysteria nunquam antea revelata patefacit: in hac concione disserit Dominus in quibus sita sit nostra beatitudo,idque pergula & a communi sensu aliena beatos eos pronuncians, qui vulgo miteri habentur. Et sicut lex vetus per Mosen monte crat pro mulgata , ita & novam in monte proposuit Christus. Et priusquam sublimem hunc seritonem aggrederetur, quadraginta diebus ac no-ci bus aes mavit: Et sic,quemadmodum Moses fecerat, a scepturusta traditurus populo Judaico veterem & Sinaicana; novam, Sionaeam& coelestem toti orbi legem promulgatChristus, tanquam novus &coelestis homo: qua docet finem & scopum homini Christiano propositum esse debere, virum alteram meliorem, coelestem , aeternam, di in hac vita pacem conscientis,ueram illam qnimi tranquillitatem,
quam Philosophorum quaesiverut plurimi, ii 'enitnem illi quidem negative dicebant, vis seri aeteri xefeceris, quibus tantum Nohibetur peccatum commissionis,ut loquunturTheologi , ne quid mali faciamus proximo: sed Christus ulterius procedit, & proponit nobi fregiam illam legem,coelestem illam sapictiam affirmative, qua
subet, ut quaecunque nobis fieri volumus, faciamurum alteri. Et cum naturae ductu nobis omnia bona fieri velimus, praecipit ut ea faciamus proximo, contra peccatum , quod dicitur omiisionis: quare sic dicitur a Paulo, qui diligit proximsi,implevit legem. Prae mea antequam divinis imam & nunquam satis admirandam concionem inchoaret Christus,multa & magna fecerat miracula, ut per ea, quae vi cra ut, opera, auditores ad credendum efficacius commoverentur. Notandum ergo, quod iterum dico, hic ea doceri, quae perfectissimam vitae regulam nobis exhibent, quae tamen maxime apud nos Chri stianos desideratur,imo ita negligitur, via si nunquam fuis et data. Cum vero primum praestantissimi hujus sermonis caput pluri ma eaque eximia, & multa nova praecepta veteribus Mosis opposita contineat, quae uberiorem explicationem requirunt, pauca tantum dicam de concionis capite secundo, seu Matthaei sexto,quae maxime ad pietatem pertinent & tamen hodie ita apud nos irigent, uti lites
Inter haec principem locum obtinet oratio, quam holocaustuna esse Deo quam gratissimum de ab omni vere Christiano fi equenter