장음표시 사용
181쪽
Irenatis I. notriine fuerint venditata,non item. Almi. ex . - hi veterum testimonia conserenti media placet sententia, quae seb. c, est, Nicolaum accusatum Zi Aomni, , quod, uxorem pulcram
habens, usitata illa inter primos Christianos utriusque sexus pacis
sirem. Epi- oscula non satis ferret, in contrarium cucurrisse, & exemplo Lacothan. heras num & Catonis uxoris hae usuram permisisse aliis, plane quasi in eo, quod marito & uxore volentibus fieret, non peccaretur. sed hac aperta semel contra Euangelicam castitatem fenestra, postea, ut si
lent non stare ubi incipiunt mala, quasvis fuisse admissas libidines.
Moritur Nerva, succedit Trajanus, Italicae in Hispania natus. Claudit hoc anno primam Oceani sui partem Illustris ille annalium conditor Baronius. Annales cos vocat, cum potius sint ingens volumen disputationum Theologicarum , & ut plurimum pro traditionibus, ut ille vocat, Apostolicis. Paucae sunt res gestae, quas certa annorum serie continere solent annales. Nam quae hoc pri- . mo seculo extra S. Scripturam & Acta Apostolorum, aBaronio referuntur, aut parvi sunt momenti, aut inceria. Traditiones vere Apostolicas nemo pius Christianus rejicit; quae non sunt. quicquid traditur a veteri quadam Eccles 1, non quodcunque unus & altet scriptor Ecclesiasticus, caeteris non repugnantibus, retulerunt: sed quod ab Apostolorum aevo, per universas Ecclesias, ab iis, vel discipulis eorum fundatas, per omnia, vel saltem prima aliquot secula constanter decurrit. Id est, ut loquitur Lirinensis, qua semper Oubique ct ab omnibus credua ct obserrata sunt. Idem vult illud tant pere decantatum Augustini testimonium: Quod unirersa tenet Em D, nec Contiliis institutam , sed semper retentum est, norum nisi apostolica auctoritate traditum, rectissmi creditur. Multa traduntur a Niceph ro, Metaphraste, Damasceno & aliis, sed qua fide videt de saepe minet ipse Baronius, vir, ubi lubet, oculatissimus. Ad omnes ejus quaestiones, quae fere sunt infinitae, respondere non est mei instituti: ego malo res gestas producere; nam excpla felicius & efficacius d cent. Si aute quispiam eas desideret, legat doctissimas exercitationes Casauboni, & seripta aliorum polemica. Meus scopus est investigare,quaenam sint vers de Apostolicae traditiones,qui tribus primis de purissi
182쪽
purissimis a Christi, nato seculis praecipue observati fuerunt , de vi, dere in ipsis fontibus limpidissimas, & non turbatas humanis institutionibus aquas: videre, inquam, originales illas consuetudines, ut loquitur S. Augustinus,a principio nascentis Ecclesit natas,& ab ipsis,postoloru temporibus, non interrupta serae temporium, rata conluxio. ni recesun bservatas. Ut tribus verbis dicam,Traditio ea vera est, quod ab omnibus, omni tempore, & omni loco observatum est. Praeterea incriirendum proposui, utrum plura ad salutem aut creditu Aurun Maut factu nccessaria in primitiva hac Ecclasia statuantur, quam ea, quae habet Sacrosancta Scriptura divinitus inspirata. Ad Historiam. Traianus a Nerva adoptatus hoc anno coepit imperium, Milicae , aristis . rei peritus imprimis ac strenuus, piudens, moderatus, & mitis Im- Aran . perator, ut optimi cognomen, omnium & ipsus Senatus consensu
meruerit. Amicis eum cubantibus, ait Eutropius, quod nimis circa omnes camis esset, respondit: Talem se veta esse Imperatorem priratis,qualis sibi esse Imperatores privatns optast. Oracula Gentilium , id est, responsa daemonum redduntur muta : quod etiam agnovit ipse Porphyrius apud Eusebium Praeparationis lib. s. c. i. , inquit, Iesis coli captus esi, publicam Deorum opem nemosensit. sed audiamus Vossium et Eliam vidimus, quam De M t. oraculam Iovis Ammonis consali soleat a populis Asia longe remotis , sia jam Strabonis aetate negligi carpit, ut indicat lib. II. Itaque oraculum Ammonis propemodum est desertum ,quod in honore prius filii. Magis etiam neglectam tempore Plutarchi,uti satis liquet ex iis,qua scripsit de oraculorum defectu. Nempe quant. mos perrumperet lux Dangelar, Dini. minus pretium erat tenebricosa Damonum oraculis. Vossius. sed audiamus potius ipsum Plutarchum i Cum aurem sequi desipisset ammonias, insuit Plutarchus, tum maximLinquam ego, asse Cleombr te, die nobis HGaud de oraculo a mmoxis, magna enim o percelebrii fama Armitatis ibi quondam percrebuit ; nunc vero videtum prorsus emarcuisse. Tacente autem Cleombroto atque in humum despiciente, haud oportet.inquit Demetrius de Ammonicis rebus interrogare, neque ullo pacto ambigora,cum ct hoc evanisse oraculum,imo aute uno alterove exceptis, omnia iapa reacuta fecisse videamus. Vae autem scripsit Plutarchus, addit Theodoratus SAm. ii de oraculis, postquamgeneris humani serrator il R et Drusique
183쪽
Deusque noster in humanitatem defendit. Ipsum itaque tempus manifestὶ ostendit, quam in caussam referenda sit miraculorum ista cessatio. Itaque temporibus Theodosi senioris despicatui pla)ὲ erat illud oraculini,
unde Prudentius: Nec responsa resert Libycis in Syrtibus Ammon. Quare Arnobius lib. i. Christi nomen auditum noxiosfutat piritus, imponiissentium ratibus,aruspices inconsultos reddit. Vide Tertulliani apologeticum adversus gentes cap. 2 3. Cyprianum ad Demetrianum c. c.Julium Firmicum cap. 2'. de errore profan. relig. Laetant. lib. r. cap. is.&lib. s. cap. 2I. Athanasin vita Antonii, Naviana. cariri. M. rei sola nomine Christi Damonas deci &c. hac rosius. Obiter his addam historiam ex praedicto Plutarchi tractatu de defectu oraculo rum rubi narrat temporeTiberii Imperatoris,sub quoChristus crucifixus est , gubernatorem quendam AEgyptium nomine Thamum, apud insulas Echinadas in mari Ionio, ex insula Paxi s ter cum tam magno clamore fuisse vocatum , ut obstupesceret, & respondenti indicatum , ut cum ad Patodes portum Epiri pervenisset, nunciaret magnum Pana obiisse; hamum vero eo delatum ad terram retulisse, ut acceperat, nempe magnum Pana esse mortuum; de auditum, ubi tacuisset, non unius, sed multorum cum stupore confusum gemitum. Praeterea navigasse quendam circa insulas Britanniae vastas ac desertas, daemonibus ac heroibus dicatas, ibique ingentes tempestates & prodigia in aere fuisse, iis vero cessantibus dixisse insulares, aliquem sorte humana majorem decessisse. Hac Plutarchus. qui eo animo haec narrat, ut ostendat per Panos mortem desectum oraculorum: sed quare per magnum. hunc Pana non posset intelligi Christus p sub Tiberio Christiam mortuum omnibus constat, re Thamum a Tiberio Caesare ob hujus rei rumorem ad se vocatum narrat Plutarchus e Pan, quod Graece est Omne seu universum, a Gentilibus totius naturae credebatur auctor,& universi Deus: idem
de Christo jure dicitur, per quem omnia facta sunt, & sine quo factum est nihil . Alterum saltem verum statui potest; aut per Christi adventum, superato Diabolo, pulsos Paganorum Deos, de simul magnum Pana; quem Arcades tanquam. univers immeriae Deum colebant: aut per magnum illud numen designari Christum,
184쪽
ET ECCLEsIASTICAN. T. 13a cum eodem fere tempore circa insulas Britannicas in aere auditum fuerit , aliquem sorte humana majorem occubui sale. Videatur pseudomantes Luciani, ( qui callidus fuit Deorum gentilium risor ad Chlium : & ipse Celsus, qui scripsit contra magos in ludibrium sacerdotum gentilium, ut etiam contra Christianos. Contra Celsum octo scripsi libros Origines, lectu omninbdignos a nam verba Celsi candide profert. S.Johannes Apostolus &Euangelista,& propheta,& trium epistolarum & Apocalypseos admirandus scriptor,omnium Apostolorum novissimus Ephesi moritur:eui succedit Onesimus , Phryx natione, Pauli discipulus. De IohanneEuangelistaHieronymus in epistolam
ad Galatas lib. g. cap. 6. hanc refert historiam. Beatus Ioannes Euan-
Deum, inquit, cum Ephesi moraretur usque ad ultimam senectutem, Orix inter discipularum manus, ad Ecclesiam deferreretur, nec posset rocem in plura verba contexere, nihil aliud per singulas solebat proferre collectas, nisi huc: Filioli alterutrum diligite. Tandem discipuli ct fratres qui aderant, radio assecti quod eadem semper audirent, dixerunt: Magister, quare idem semper loqueris I qui respondit dignam Iohanne sententiam et Quia
praceptum Domini est, ct sifolum it, suscit. Et vere, nam dilectio
comprehendit legem, Prophetas & Euangelium, comprehendit eximiam probitatem & innocentiam,imitatur Deum,& in perpetuum nos ei commendat. Quid aliud postulat a nobis Deus in Veteri
Testamento, quid in novo Christus, Apostoli, & post eos Christi de Apostolorum discipuli, quam fidem & dilectionem, in quibus totus consistit Christianismus p Nam in Iesu Chimo , inquit
Paulus Gal. s. neque circumcisio quicquam rater, neque praeputium,
se fides per dilectionem verant. Et quemadmodum absque spiritu corpus mortuum est, ita Osdes absique factis. Iac. r. Cum vero hodie, proh dolot i dilectio omnis exulet, & in coelum, unde venit, reversa videatur s si redirent Apostoli, fidem ne in terris inventuri essent p viderent immania interreges Christianos bella, invenirent diras, exitiales & aeternas inter Theologos contentiones,
charitatis nihil. Vide quam magnis etiam laudibus in sua inligni ad Corinthios epistola dilectionem prosequatur Romae Epist pus Clemcns pag. 63.
185쪽
is His TORIA SACRA Qui anno ior . in Chersoneso Taurica, quo fuerat resegatus,
martyrio coronatur, ut inquit Baronius, cum sedisset annos '. menses sex. Multa huic viro Apostolico asscribuntur, ut constitutione; . Apostolicae, libri recognitionum, Liturgia &epistolie Clementia decretales, ut diximus, sed quia non sincerum Apostolicae docesinae characterem tenent, ut inquit Eusebius lib. a s. historiae Ecclesiasticae, rejiciuntur,& nihil certi habemus praeter illam eximiam
ad Corinthios epistolam , de qua supra, de ita Eusebius lib. dicto, cap. et q. Clementis epistola apud omnes indubitata habetur; quam inpersona Romana ecclesia ad Corinthios exaravit, in qua ille multissensibis ex
epistola ad Nebraeos scripta adductis, imo O ipsius, quibusdam diction suae
ustus clarissime probat, non esses gramma hoc ad Hebreos scriptum recenio novum. Quapropter risum est illud non immerit. accensndum esse liquis apos i scriptis. Cum enim N.bra, Paulus siripto hoc patria lingis locutus sit, alii Lucam Euangelistam, alii Clementem hunc epi olam illam interpretarum ese dicunt: id quod magis veritati consonum ob hoc esse iridetur, quod O censimilem dictiqnis characterem utraque, O Clementis ciea qua ad Hebreos es, epistola continet, O ipsi utriusque sensus xm adeo procul inter se dissant. Vide Nicol. Cusanum Cardinium Id. 3. de Com cordant. Catholic. & Bellarminum e scriptor. Eccles Iureti Critiam sacrum, Dallaam de Oenderaphis apostolicis o Pseudisodorum Mon- Alli. A. c ios. Clementi succedit secundu aronium Anactetus,Episcopus to manus: sed Irenaeus, Eusebius, Epiphanius, Hieronymus Euaris tam
statuunt quartum,&Cletum &Anactetum,unii de eunde esse volunt.
risuiu, Persecutio adversus Christianos non omnino cessat, quamvis 5b. s. cap. fuerit lenior, ut ex epistola Plin3 Secundi(qui erat proconsul Bithyniae , & ex sorore nepos prioris Plinii) ad Imperatorem Trojanuam, de reseripio ejusdem liquet: in quibus Christianorum illius temporis vitam, disciplinam & mores integerrimos conspicere licet, descriptos ab Ethnico, quem tamen, nescio quam sinistro commento, non tantum Christianum,sed & Martyrem fuisse scribit in suoClitinico Flavius Dexter. sed relinquamus nugatoribus suas fabulas , & videamus quid de hoc Plinio vere dixerit Tertullianus Apolo cap. r. de Eusebius hist. Eccles. lib. s. c. et . & in Chronico Eusebii
186쪽
ET EcCLEst AsTICA N. T. Issilieronymus , anno Tra ani decimo: Plinius mundus cum quandam
rimos Christia rerum interfecisse , multitudine rarim perterritus, qua it de Tra amo quid factu opus esset, nunciam ei prater obstinationem non sacrinandi, O Ut uanos cartas ad canendam Christo ct Deo, nihil apud res reperiri. Prauem ad confoederandam disciplinam retari ab his homicinum, furtum, adulterium, fraudem , perfidiam ct catera scelera. Dis: Tra ius rescripsit, hocssenus inquirendos qui in non esse , oblatos inopuniri oportere. Hoe rescriptum vehementer exagitat in suo Apolo retico adversus Gentes Tertullianus et sed adducam potius ipsam Plin3 epistolam ad Trajanum , ut ex Pagano cognoscamus mores veterum Christianorum . Plinius Secundus epist. lib. io. epist. y . C. Plinius Trajano IN. S. Solemne es mihi, Domine, omniai de quibus dubito ad te referre. Quis enim potest melius vel cunctationemi meam regere, vel ignorantiam instruere' Cognitionibus de Christiani, intersui nunquam, ideo nescio quid aut quatenus aut puniri soleat, aut quai riti nec mediocriter hasi, sitne aliquod discrimen alatum , an quamlibet te-i heri, nihil a robustioribus disserant; deturne paenitentia venia , an ei, qui: christianuisuit, desiisse non prosit: nomen ipsum; etiamsi flagitiis careat,
, an agitia cohaeren=ia nomini puniantur. Interim in iis , qtu ad me tanquam Christiani deferebantur, hunc sum secutus modiunt Interrogari ipsos i an esint rarissiani , confitentes iterum ac tertio interrogari, supplicium s miratus, perseverantes duci jus; neque enim dubitabam, qualecunque e sit quod sterentur, pervicaciam creth ct inflexibilem obstinationem de- berepuniri. fuerunt alii fimilis amenti quos,quila cives Romani erant,an - , natari in Urbem remittendos: mox imo tractu, ut Feri solet , dissundentes s crimine, plures species inciderunt. Propositus est libellas sine auctoete, mulierum nomina continens, qui negarunt se esse Christianos aut fuisse, cum s ' eunte me Deos appellarent, di imagini tua, quam prepter hoc usseram, cum simulacris numinum asserri, itare ac vino supplicarent, (diceban- i xvi libellatici , qui pecunia judices corruperant, ne Diis sacrifica- rent: alii negabant Christum, & Diis gentium sacrificabant, qui
cebantur Thuris,li praeterea maledicerent Christo et (qui dice- haatur blasphemi, quos gentiles adurata fide , convitia in Christum
187쪽
iis His TORIA SACRAstum conjicere compellebant: quorum nihil cogi possed metiar, sahunt revera Christiani. ergo dimittendos putari. Alii ab isdice raminatueste se Cluistianos dixerunt,ct mox negaverunt: suis equidem,sed desii se,
quidam ante triennium Sc. Omnes O imaginem raram, Deorumque firmulacra venerati sunt; ii ct Christo maledixerunt. Urmabant autem hanc
fuisse summana vel culpa sua, vel erroris: quod essent solitisio die ante lucem convenire, carnemque Christo, quasi Deo, dicere secum inricem: s que sacramento non in scelus aliqued obstringere, sed ne furta, ne latrocinis, ne adulteria committerent, ne idem fallerent, ne depositum appellarilabnegarent. Quibus peractis morem sibi discedendi fuisse, rursu que comundi ad capiendum cibum, promiscuam tamen O innoxium, quod ipsi facere desiisse post edictum meum, quo secundum mandata tua imie M(id est, sodalium conventus esse vetueram. Quo magis necessarium credidi, ex duabus ancillis, qua mini stras diaconisu, dicebantur, quia esset veri, di per tormenta querere. Sed nihil aliud inreni, quam superstitionem praram ct immodicam ; ideo dilata cognitione ad consulendum redecurri. Visa est enim mihi res digna consultatione, maxim= propter periclitantiam numerum. Multi enim omnis aetatis, omnis ordinis, utriusque sexus etiam, vocantur in periculum, O rocabuntur. Neque enim ciritates
tantum, sed ricos etiam atque agros superstitionis istius contagio perragata est, qua videtur Ni ct corrigi posse. Cert) salii co stat prop=jam desolata templa coepisse celebrari, O sacra solennia dia intermissa repeti
passimque venire victimas,quarum adhuc rarisimus emptor in reniebatur
Ex quo facile est opinari,qua turba hominum emendari possit, ut paenitentia locus. Huii cHindi epistolae hoc dat rescriptumTrmanus.actum quem
debui i,mi Secunde,in excutien is causis eorum qui Chrisiani ad te Atati fuerunt,secutus es. neque in universum aliquid quod quasi certam formam Mitur Tra- habeat c/nstitui potest. Conquirendi non sunt, si deferantur O argu --- tur puniendi sunt: ita tamen, ut qui nega perit se esse Chri Tianum, idquere ipsa manifestum fecerit, id est supplicanda Diti nostrii, quamvis su-I-T-- stectus in preteritum fuerit, reniam ex paenitentia impetret. Sine auctore M. vero praepositi libelli nullo crimine, locum habere debent. Nam O pessimi exempli, nec nostri secuti est. Hoc est illud Trajani Rescriptum, quod tam acriter impugnae Tettullianus Apologetici adversus gentes cap. r. nam cum Traj-nus
188쪽
RT ECCL psi AsTrCAN. T. IJ Tnus Plinio rescribit, puniri oportere eos qui in Christiana religione persisterent, ita adversus hanc sententiam argute disputat: O, inquit, sententiam necesitate conscimi negat inquirendus ese innocentes, O mandat puniendos ut nocentes: Parcit S avit: disimulat O animadreriit. Quid te ipsum censura circumrenis damnas, cur non O inquiris' si non inquiris, cur non O abstris p &c. Sed examinemus hane Plinii Secundi ad Trajanum epistolam, &ex ea audiamus summam confessionis pridictorum Christianorum hujus temporis,statim post obitum Ioannis Apostoli,& simul discamus genuinam & ingenuam Ecclesiae primitivae faciem ex doctogentili. Cum A postoli jussu Angeli in Galilaeam venissent,& ibidem
Christum invenientes adorassent, postremis his verbis eos allocutus est: Data est mihi omnis potestas ct in caelo ct in terra Euntes ergo iu iremum mundum, docete omnes gentes, baptitantes eos in nomine Patris O Fil O Spiritus Sancti, O praedicate Euangelium omni creatura, docentes eos si rare, quacunque praecepi robis. Jam vero docebit nos
Plinius, homo paganus,in hac sua epistola, quae, & quomodo secundum mandatum Christi, gentes docuerint Christi Apostolorum discipuli; haec enim per minas & tormenta Plinio Secundo Proconsuli Christiani confessi sunt: Eodessentsoliti stato die ante lucem convenire: carmenque Chrisio quasi Deo dicere secum invicem, seque sacramento, non in scelus aliquod obctringere; sed ne furta , ne latrocinia , ne adulteria committerent, ne fidem fallerent, ne depositum appellati abnegarent. Quibus peractis morem Fbi discedendi fuisset rursusque coeundi ad capiendum una cibum, promiscuum tamen ct innoxium: quod ipsum
facere desisse possedictum (Pliniui quo secundum mandatum (Trajarii
imie ac esse retuerat. In primo capite confessionis hic sese offerunt: Quod Christiani suos haberent conventus: idque die stata: atque hoc ante lucem. Sermo hic est de conventibus sacris, quorum exempla etiam
habemus in Apostolorum Actis, & apud Justinum in apologia pro
Christianis ad Antoninum Pium Imperatorem. Admodum autem est verisimile, conventus hos indici solere per ministras vel mini stros, a quibus tempus & locus signis caretur: non certe ligni pulsatione, ut putat Amalatius de ossic. Ecclesiast. cap. et r. Nam hoc
non licuisset, nec hoc inti oductum est nisi post Constantinum
189쪽
Magnum. Etsi vero quotidie Act. r. dicantur convenire Ch istiani, tamen solemnes magis coetus habuerunt stata die, quae erat Dominica: ut videre est ex Justini Apologia, ubi, ut melius a gentilibus intelligeretur, diem Solis appellat: primum sabbatorum, more Hebrio, nuncupat Paulus: Dominicam diem vocat primitiva Ecclesia, idque praeeunte Sancto Ioanne Apostolo Apocalyps. I. io.
Addit Plinius hunc conventum sicri solere ante lucem et unde Tertullianus Apologet. cap. r. & de corona militis cap. g. appellat antelucanos Christianorum coetus, & lib. r. ad uxorem loquitur de convocationibus ad orandum nocturnis, idque metu persecutionis.
Quod etiam si pe fiebat in cryptis seu specubus,& locis subterraneis,
unde ustis cereorum & lucernarum , quae consuetudo postea etiam in multas Ecclesias ad haec usque tempora permanavit,& etiam observatur interdiu, cum sacra peragunt: vel ob morem in primitiv1 Ecclesia, cum noctu seu ante lucem convenirent, vel etiam quia Judaei & gentiles religionis caussa, tam interdiu quam noctu,lucernas accendere solent. In lucis, id est sylvis opacis & tenebrosis, sua
habebant sacella & idola pagani, in quibus multis luminibus ad cultum religionis amplificandum sacra fiebant. quod & hodie apud
Indos fieri nautae & Indicae societatis Mercatores abunde testantur. In his forte etiam, ut in multis aliis, secuti sunt mores Judiorum aut gentilium Christiani, ut per ceremoniarum similitudinem plurimos Christo lucrifacerent; superstitione gentili in religionem comversa, inquit Baronius. Secundo confessionis capite etiam tria consideranda veniunt: Quod carmen dixerint Christo, idque ut Deo: ct quod illud dixerint secum in ricem. Per carmen intelligit cantum e & moris fuisIe apud Christianos in primitiva Ecclesia, Psalmis& Hymnis Deum colerc, docent passim Patres, iactumque id ex praecepto Pauli Coloss. s. i6. Verbum Christi, inquit inhalaret in rost vapulan ter cum omni sapientia, docentes O commonentes vos inruem Psalmis, hymnis O cantionibus spiritualibus, cum gratia canentes in corde vestro Domino. Psalmi autem continent quaevis moralia, hymni tantum
laudes Dei. Subdit Plinius carmen Christo quasi Deo cecinisse. Unde vides Christum judicio primorum Christianorum fuisse Deum Eusebius lib. s. cap. et s. haec habet: Denique quat Psalmi O cantiam
190쪽
.s initis a delibus fratribus scripti, qui Christum verbum Dei, se Deum
esse uo cantu celebrant. Antiquissima Patrum haec fuit Jcξολογία:Gloria Patri, Filio cum Spiritu Sancto, seu Spiritui Sancto, quod
unum & idem esse volunt iidem Patres. Quod carmen seu hymnum secum invicem canerent Christiani , eo rcspicit, quod non solus caneret Sacerdos, sed alii quoque ex conventu. Tertullianus Apolom t. cap. 3 p. postquam de Agape dixerat: post aquam, inqui t, manualem O lumina, ut quisique de Scripturis sanctis, rei de proprio ingenio p test, prorocatur in medium Deo canere. De usu Psalmorum in Ecclesia, sic loquitur prefatione in Psalmos B. Ambrosius : Astillares, inquit, apostolus in Ecclesia tacere jubet: Psalmum etiam benὲ clamant: hic omni dulcis arati, hic utrique aptus est sexui: hunc veterani tristes in cordii sui jucunditate reipondent, hunc a penes sine inridia lascivia caniant: hunc adolescentes sine labrica aetatis pericula, ct tentamento voluptaris concinunt: juvencula ipsa sine dispendio matronalis pudoris psallunt: puellula sine prolapsione verecundia, cum sobrietate graritatis, umnum Dea inflexae vocis suavitate modulaetur: hunc tenera gestit pueritia, hunc meditari gaudet infantia, qua alia declinat ediscere. Ladas quidam est illa doctrinae majoris profectus, quam cum seria traditur disciplina. Quan- . tum laboratur ut in Ecclesia sat silentium' cum lectiones leguntur, se unus loquatur obstrepit uni persis ; cum psalmus canitur, ipsesi essectar est lentii: omnes loquuntur, O nullus obstrepit. Psalmum reges sine potestathsupercilio resultant; in hoc se mini terio Davidgaudebat videri ; Psalmis cantatur ab Imperatoribus, iubilatur a populis, certant clamare singuli, quod omnibus proficit dec. Eodem fere modo loquitur Augustinus epistola iis, ad Ianuarium, cap. 18. & is. Tertium consessionis caput est bipartitum : quod se foramento seu juramento obstrinxerint Christo, sorte per sacerdotem, ne furtum, latrocinium, adulterium committerent, ne fidem fallerent, aut depositum abnegarent: quq omnia comprehendunturpraeceptis decalogi. Justinus in causas mili, Apologia pro Christianis secunda, haec habet verba: Praepositus verba facit exhortatoria, populum ad imitationem rerum honestarum inritans. Ex: quotquot persuasi credunt haec, qua docemus, vera esse, O ad eum modum ripere pollicentur &c. hoc idem est ad quod hic sacramento see r udunt,seu fide spondent se ita victuros,ut fuerint quasi obligati S et & .