장음표시 사용
421쪽
g68 His TORIA SACRAbct, ut, qui in regia ipsi inserviebant, idolis sacrificarent, aut aula, omnibus dignitatibus privati, excederent: quo facto aliis dimissis,
eos, qui honores relinquere malebant quam religionem,revocavit. Quomodo enim, inquit, illi fidem erga Imperatorem servare poterunt inviolatam, ut adversus Deum suum perfidi esse manifeste convincunturios vero majori benevolentia complexus est, mult)que aris quam aer ria copioso auro referta merito aestimandos judicavit. Euseb. lib. i. divit. Constant. c. II. O in Chronico, orosius lib. q. cap. 23. ConstantinusDioclctiani &Galerii Maximiani insidias veritus,ec velocissime fugiens, in Britanniam venit, & forte eodem tempore ibidem Constantium patrem fata ultima perurgebant, ut loquitur ni ctor. Postquam autem filium ex insperato adesse vidit,exiliens ex chbili illum amplexus est, ut loquitur Eusebius lib. I. cap. 12. 13. Iq.&yaulo post Eboraci in Britannia diem extremum clausit. Socrates lib. I. cap. I. iuccedit Patri per exercitum appellatione Caesaris Constantinus, qui Augusti nomen sequenti anno a Maximiniano. Herculio socero suscepit, primus m peratorum Christianus. EaJ. bius, ct alii. Eier. Chronic. Zo . lib. 2. Oros lib. q. c. 2 s. &c. M trem habuit Helenam Bithynam, Laronio Britannam , quamco .cubinam plerique fuisse dicunt: Ambrosius stabulariam, alii legitimam , sed obscuriore loco natam conjugem. Seldeno ex Iosepho
AEgyptio est Edessena seu Rheavi ensis, & legitima uxor; di forte
prior Constantii conjux, quam ob Theodoram repudiare a Mobminiano cogebatur, ut vult Calpissus. Fabulam seu commentum Nicephori de natali Constantini, ut & alias nugas omittimus. At Romae, ubi Constantini allatae sunt imagines, Maxentius Herculii filius a Praetorianis militibus subito Imperator acclamatus est,
qui initio populi demerendi pratia Christianis favere visus est, sed
mox ad omne crudelitatis & sagitii genus, tanquam sus ad volutabrum, rediit. Euseb. lib. 8. cap. 26. i. imo Hoc fere tempore schisma Donatistarum hac occasone nascituli. Aes 3. in Africa et Lucilla suit Carthagine Hispana, mulier praepotens de factiosa, quae a Caeciliano archidiacono reprehensa, ulciscendi sui. occasionem captabat. forte accidit ut Mensurius Carthaginensis
Episcopus a Maxentio Romam evocitus, senioribus quibusdam vasa
422쪽
ET ECCLEsIAsTICA N. T. acyrasa Ecclesiae commendaret. Quo mortuo, Caecilianus in ejus locum ordinatus est a Felice Aprungitano Episcopo celectio autem suerat populi & cleri. & Traditore, ut illi objiciebant Donatis aer traditores autem dicti sunt, qui scripturas tradiderant comburendas persecutoribus, ut diximus. Ea res pessime habuit Botrum &CHesum , qui Episcopatum ambierant, & praeterea presbyteros, quod ab iis reposceret Caecilianus aurum & argentum, eorum fideia Mensurio commissum: cujus indiccescedulam (brevem comminnitorium vocat Optatus ab anicus C cui ad servandum dederat Mensurius, acceperat Caecilianus. Atque ita ( ut iterum Optati verba retineam ) schisma confusa mulieris iracundia peperit , ambitus miripit, araritia roboravit. Nam presbyterisse conjunxit Lucilla,&smul communionem Caeciliani aversati sunt. Ab hisce confictum est crimen, quasi Caecilianus foret vitio creatus. scriptum igitur ad primatem Numidiae, ut Carthaginem Concilium indiceretur. Uenit eo turba Episcoporum Traditorum serme o, exceptaque noni Catholicis, sed qui partibus studerent adversis. Accusatus inde Caecilianus, quod vel Traditor foret, vel a Traditore esset constitutus: praeterea quod vetuisset Diaconos cibum adferre martyribus . carcere conclusis. Eo in Concilio Traditores, uti ante in Cirtensis nodo, denuo sibi mutuo ignoscunt, ac Caecilianum absentem, quasi accusasse foret satis, condemnare non verentur et alterumque versus eum renunciant Episcopum Majorinum,Lucillae domesticum, qui in diaconio Caeciliani fuerat. Ita tum Carthagine altare contra altare est erectum: ac pars ea Majorini dicta est. postea autem teste Augustino epist. 68. eadem Donatistarem nomen accepiti Donato, qui Majorino successit, viro facundo, magnaeque inter 'suos auctoritatis. Nisi potius id nomen fecit Donatus Numida a Casis nigri . Lucillae domesticus, a quo Majorinus Episcopus Car- luginensis ordinatus est, quod postea scripse Augustinus, atque ut verius etiam amplectitur Baronius. Mihi pilor magis opinio probatur ; parilin quoniam ita sensit istatus lib. partim quia nec Optatu ostendi possit, Donatum a Casis nigris fuisse ducem factionis. Est quidem ille adversatus Caeciliano: sed tanti habitiam, ut ab eo nomen sumeret factio, id neque ex Optato intelligas, neque item
423쪽
Augustino, nec actis Proconsularibus, quae apud Baronium leguntur. At, inquit Baronius, parum est verisimile, prius hanc facti nem caruisse nomine; nec nisi Majorino defuncto, i Donato accepisse nomen. Quae belle dicerentur, nisi ante Donatum Episse pum vocata esset, pars Majorini. Etiam pro se adducit Baronius verba illa Theodoreti lib. s. haeret. fabularum: Lucilla adversu eum concitavit Doratum. Verum est ea avi raevma Theodoreti: qui absque dubio non illum a Casis Niris, sed Carthaginensem intellexit in natum: de altero autem sortae nec inaudierat quicquam. V ius.
, e i, Plurimum sae vitur in Christianos, de inter eos etiam in Pamphia
' tum presbyterum Caesariensem , virum egregium, Eusebii Epist pi Caesariensis necessarium , ita ut inde dictus sit Eusebius Pamphiali: hic ante Eusebium Apologeticum scripsit pro Origine &c. Vide Euseb. lib. q. cap. 3 i. & Hieronymum in Pamphilo. Donatistae in Africa Concilium colligunt Episcoporum et
contra Caecilianum. Mirare numerum. A. c. 3 os. Marcellus Episcopus Romanus martyr moritur. succedit Euse bius
A. c. sit. Annus est persecutionis decimae sub Diocletiano caeteris Imperatoribus decimus & postremus, quo inter alios martyrio periit L raserim cianus Presbyter Antiochenus: qui etiam apologiam pro Christi ' ρη propter continentiam vitae &sacrarum scripturarum doctrinam laudatus. Vide Hieron. de Script. Ecclesi in Luciam. Haec idem de eodem epis . io . & Apolog. adversus Ruffirum. Erat in Oriente triplex sacra scriptura editio. Alexandria, inquit, e plus in septuaginta suis Nesichium Iamin auctorem: Constantum'- . Iuusque avtiochiam Luciani Martyrrir exemplaria probat: Mesic inter has propinciae Palaestinas codices legunt, quos ab Origine elaboratos L bius O Pamphilus rustaverunt: totusique orbis hac ineter se trifaria raria
tione compugnat. Idem epist. Ips. Harum trium vulgatam atque communem, xen , v, dictam, esse Palaestinam editionem affirmat.
Eusebius Episcopus Roma aps moritur: succedit Meschiades, sed hoc tempore aut scriptorum inopia, aut injuria temporum aut jactura librorum omnia Romanornm Episcoporum ata sunt incedi
424쪽
: Cum Maxentius filius Maximiniani immani tyrannide Roinam A. c. 3 ix. vexaret, de liberanda Urbe cogitat Constantinus , jam Augustusi fictus ab Herculio Maximiniano i qui pullae Roma a Maxentio f-s lis ob insidias ad Constantinum in Gallias fugerat, ubi simul Fau- a stam filiam Constantino in matrimonium dediti sed cum sub foedere conjugii Maximinianus etiam adversus Constantinum generuma nefaria moliretur , re per Faustam ejus siliam, Constantini uxorem . detecta, Massiliam fugiens, morte poenas ibi perfidiae luit. Victor, usebius in Chronico, ct hist. Eccles lib. 8 . c. I . Eutropius, &. c. a Constantinus jam Imperator, in Galliis hactenus commoratus, , eum bellum parat, etiam de eligendo Deo deliberat. Et cum mens nusmodi cogitationibus occupatur, vidisse Constaminum scribit Eusebius paulo post meridiem in coelo signum crucisiex lucis splen- ore formatum,soli imminens,cum horum verborum inscriptione: IN HOC v INCE: idemque ab omni exercitu conspcctum, ( literasti fuisse aureas apud Surium dicit Artemius, Romanas seu Latinas Phi-
lostorgius Eccles. hiae lib. i. de postea dormienti Constantii ap
paruisse Christum cum eodem signo, & monuisse ut eo tanquam pr sdio in priliis uteretur. Et addit Eusebius,se hic juramento confirmata ex ore Constantini Imperatoris audivisse,& postmodum la- tarum, quod erat fgnum castrense uni versi exercitus, cui nomen, Christi inscripserat, & signa militaria , & omnia arma signo crucis . suisse ornata.Eusebius de vita Constantini I. I.c. 22.2 et 2 s . 26. er I.
r. q. s. s. 21. 22. OEcclis. I.'. c. p. Socrat. lib. I. c. I. Soet omen, s tia. I. Socomen. LI a. s. cujus tamen non metesnerunt scriptores gentilis, i
t recte observaruit Baronius. Vide Iac Gothostedum ad Philostorgium. Mirabitur forte quispiam tam frequentem & publicum signi crucis usum in primitiva Ecclesia; sed idem sciat, familiare hoci tum temporis fuisse& signo crucis facta sipe miracula, & pulsosi daemones et non quod virtuti signi crucis ea tribuerint ; sed dum ins nomine Christi crucibus usi sunt, aut se signarunt, opem a Christoi petierunt, facto crucis signo. Audiamus praeter alios Cyrillum Hie-i . rosolym. cateches. I a. Non pudeat ros, inquit, crucifixum confieri, Si irum fronte conlidentersignaculum crucis digitis imprimatur, O lapanibis
edendis ct in poculis bibendis, O in egressu ct in inoressu, an te somnum
425쪽
s et His TORIA SACRA recumbendo , ct surgendo , eundo ct quiescenda , magna hec est cu rotarqua propter pauperesueatra data, sine labore propter infirmos, cum a Deo 'hacgratia, ct timor Demonum: triumpharit enim de illo hoc Ara.
ostenta illi audacter: quando enim riderint crucem,recordantur crucifixi: metuunt enim eum, qui contripit caput draconis. lueet Cyrillus. Quare Exercit. ta. cap. 3 3. sic loquitur Casau bonus, vir priscae antiquit tis peritissimus: Scimus veterem Scrse m ct in rita communis usuctis
ritibus sacris, multum usum este venerabili illo signa, sed ut pia creemonia qua orationi adjecta animos fidelium ad Christi crucem,& a cruce ad crucifixum, ut loquitur Cyrillus, ereberet, non m tria alicui terreme,aut
Lura, aut gestui a geret. Nac sensu sinctissimi O prudent imi iluanti ites, qui Ecclesae in Anglia in resarmationis negotio praefuerunt, ct in publicis lacu pasi sunt cruces remanere, O in nonnullis etiam rit .facris retinuerunt, ut in bapti mo. Vide annum C. 2 o r. .
Post diversas in sua expeditione & itinere victorias, post debelli
latos prope Veronam Maxentii duces, pugnat Constantinus prope Romam cum ipso Maxentio ; qui in fugam actus cum equitatu ad Pontem Tiberis Mulvium contendit: cum vero pons vim on ris ferre non posset, rumpitur, & sic cum reliqua multitudine Maxentius praeceps in flumine exstinguitur. Caput ejus Roma ac per Africam circumlatum est, ut metarius in panegirico mirrat, Zosimus lib. s. Ex eo etiam mutatum est sacramentum militare in eam formam, quae exstat apud vegetium : Per Deum, o Christum,
ct Spiritum sanctum, se majestatem Imperatoris, qua secundum Deum generi humano diligenda ct colenda est. Grotius de jure belli & pacis.
Haec contigerunt et . Sept. anno septimo Constantini, quando
tiam inchoatur prima Indictio, quae vocatur Caesarea, si a Septembri incipiat; Romana vero incipit a Calendis Ianuariis sequentibus. Caeterum cur instituta sit Indictio, diversae a diversis adducuntur caussae. Aliam adfert Onuphritu, aliam Maliger, aliam Barotiis. Alii vero hoc anno & die Indictionem institutam volunt: quod hoc die Maxentius victus sit, & statim post victoriam Constantinus libe tatem Christianae religioni & Ecclesiae dederit, ut sit quasi aera liberatae a persecutionibus Ecclesiae. Caeri s. Indictionum ori nem, ii quit Petavius, rust. Constantini et te prodiisse putant, avia G
426쪽
idoneum nec satis antiquum citant auctorem.
Constantinus aedes in Laterano, & a Laterano constructas Mel khiadi Episcopo Romano donat. Baronius. Constantinus Imperator fit summus Pontifex. Summi pontificatus auctoritas erat supra Consules: quippe qui posset comitia, ne serent religionis intuitu prohibere, factaque reddere irrita, decretis a Senatu intercedere, eademque intercidere; ferentne bella, ex ' ejus arbitrio pendere, cujus quoque jussu Consules se abdicarent. Cicero de natura Deorum liae et . ct de legib. I. r. V er. I. q. c. r. ct 3- Tacit. de moriae german. Munus Pontificis Maximi erat dignitas Imperatori propriar quam primus iecusavit Gratianus Imperator, eumque imitatus est Theodosius. - Promulgatur nomine Constantini & Licinii Imperatorum Edictum, quo tam Christianis quam gentilibus libertas religionis con- ceditur. Euseb. lib. I o. cap. s. Post crudelissimas & diuturnas diversorum Imperatorum adversus Christianos persecutiones, primus Imperatorum Romanorum Christianam religionem amplectitur Constantinus, & ab eo 'tempore nova Ecclesiae facies apparuit. Nam antiquata, quae eo usque duraverat, Ecclesiastici regiminis forma, Aristocraticus & Democraticus,saltem ex parte, Ecclesiae status, paulatim in Aristocraticum sub Exarcho, Ephoro, aut rectore Constantino, aliisque imperatoribus mutatus est, postea in Monarchicum abiturus. praece lentibus scriptorum,& praecipue sanctissimi martyris Cypria- Veteris Eeni verbis umisquisque Ecclesiastici regiminis formam tum temporis usitatam observare & scire potest, ita ut nec a Clericis solis res Ecclesiae sint gubernatae,nec etiam per agetarum Laicorum collegium annuum aut biennale, quos hodie seniores vocant, sed per
Episcopos, presbyteros, diacono , & plebem, aut loco plebis per eiusdem Ecclesiae seniores, id est, natu majores qui Laici synodorum actis etiam subscribebant hoc modo, Consentiemsubscripsi sed
sine certo, ut diximus, collegio. Animadversione dignum est, primitivae Ecclesiae Christianos, ut in multis, sic etiam in forma regi Aa a 3 minis
427쪽
3 3 Has TS RIA fACRA minis secutos fuisse morem Iudaeorum , apud quos praecipuus m
pistratus constabat ex collegio septuaginta Senatorum, quod syn drium vocabant, lectum ex Sacerdotibus praecipuis, & πeer Suneauxi Aag, id es , senioribus seu principibus populi: sed ut majorem
videas similitudinem Ecclesiae Iudaicae & Christianae, Rex erat unus in populo Iudaico, & unus erat rex Christus inter Christianos: ' in populo Iudaico duodecim fuerant Patriarchae, & totidem erant Phylarchae, quorum singuli singularum tribuum etant judices, i iidem etiam habuit Apostolos Christus: Senatores magni syniatu, erant septuaginta, totidem Euangelistas,id est, Euangelii praedic . sic Q tores, ab Apostolis secundos,& Christi discipulos, ad regnum suum stabiliendum constituit Christusi Tertia dignitas apud Iudaeos erat
judicum urbanorum, qui Graece dicebantur Tesis uneat et v mADer,
apud Christianos presbyteri aut Seniores sequuntur Apostolos &i Euangelistas: sic habuerunt & suos Episcopos,& Diaconos, ct H braea,& Christi Ecclesia. Presbyteri vero inter Christianos dicebam m. I. ro. tur & Episcopi id est inspectores, & pastores, ad pascendam Dei Ecclesiam , quos sanctus Petrus appellabat ob arear Sueti dic, id est, conseniores. Ex senioribus seu ex presbyteris praecipuus postea
. electus est in ejusdem Ecclesiae Episcopum, qui a presbyteris sola ordinatione disserebat, ut saepe assimat B. Hieronymus. Dia- - s. c. coni autem, qui septem ex discipulis Christi per multitudinem lecti, ut ministrarent mensis, panem & vinum, , id est oblationes populi Christiani in Sacrario, aut GHophylacio, seu Diaconio reponebant, & in mensis ab eisdem collocata, post c lebratam Eucharistiam seu Coenam Dominicam per praesidem tem consecrata , seatribus omnibus distribuebant : deinde ecpauperibus sublevandis in victu & vestitu ex Ecclesiae facultatibus ministrabant. Imo di Stephanus de Philippus ad
oti v Axeo ia, fidei praedicationem , de forte sacramentorum a ministrationem conjungebant: quare etiam dicebantur
Ao'. Haec est forma illius Ecclesiae, quam nobis fabricarunt ipsi Apostoli, ut videre est apud Liuam in actis O praecipue cap. I. c. I . O is. IV:num mari rem in D logia ad Antoninum num. His, accrescente Christianorum .numero, Ecclesia
428쪽
s u 3 C o N s T A N T I N o M. 3 s, klesa addidit subdiaconos , Acolytos , Exorcistas , Lectores si ostiarios., Statim post ascensionem Christi ad coelum, in locum proditoris: Iudae, facta est electio Matthiae A postoli pia et e Aaxeii , id: est, per sortem ministeriir unde ortum habet nomen Clericorum, et quamvis postea in electione ipsorum Clericorum potius locum in- venerit , id est, electio cum consensu plebis per manuum
e svit retus mos Ecclesia, inquit Iustellus in notis ad Canones hclesiae Catholicae, Episcopis ordinandis, ut rogarentur se retia non modo cleris sed etiam populi, atque ut omnium de eo qui ordinandus erat judicia scisci , terretur, illius nomen plebi publicὲ proponebatur, facta omnibus potesta- , it, quicquid pellent eis objiciendi: ct hoc est quod'ribit Balsamo in Can.
concilii Laodiceni , R q. puc Assvet Zavx mP ακσ- ναξια, et , , ct Zonaras in Can. i. apostoli cujus perba supra r tulimus is annotationibus ad Can. Io'. inquit Iustellus. Haec autem sunt Zonarae verba: Nunc quidem Cheirotonia vocatur absolutio pre- cum, sanctique spiritus inroratio, dum sacerdotio quis initiatur, ct co secratianem sortitur: Ex eo dicta,quod Pontifex extendat manum, benedi-
cui lamini ad sacra deligendo; sed ipsum se retium quondam nominatum est chiratonia.nam cum turba liceret in urbibus elisere sacrorum pra=- i, conreniebat ipsa turba. Et alii quidem hunc, alii rei. deligebant iI- sum. Quatenus autem plurium suffragium vinceret, eligentes ferunt soli-
tus extendere manus, ct per manus ita porrectas numerabantur qui DI Murri illum deligi sent. Plurium per. calculis electum summo suredo- tia prasinant. Chirotonia nomen hinc desumptum, quosic etiam Ono- rum Patres inreniuntur usi, se ragium nominanteschirotoniam. Lao- censis nempe Sinodus in catone quinto dicit: Non oportere Chirotonias in audientium praesentia fieri. Chirotonias a pellarunt calculos Ohuyratia, In plena quidem Pontificis approbatione consummationeque magis of - iisebat consuetudo plures una conreniendi et sed in se ragiis ferendis, eoi Des inducerentur ct Accusarentur electorum virorum culpae quadam,tunc, O crimina proponerentur, aliquos petatuet adeste,ct hac audire. H aec Zo- . p.ras. Pergit Iustellus: Hujus antiqui moris etiam extant resistia apud
429쪽
a 6 Hi s TORI A SAC R , primum Ps r. s T.& praecipue epist.68. ut videre licet in praecedentibus an . C. 2 8. Id moris fuit apud Graecos O Rominos tam incirilibus suris, ait Iustellus. Hinc lapsu temporis civilis appellatio abiit in sacram. Legimus enim Paulum se Barnabam tintio exorientis Ecclesia presbteras per 'gulas cipitates O Ecclesias, rex, a, id est, pararectione manuum,seus ragio ct consensu papiat ordinas,. id testatui Iacas cap. 1 . 2 3. Eodem modo sacerdotes eligi docet Lampridius rei ii Alexandri Severi: Ubi aliquis rotuisset, inquit, vel rectores provinciis dare, vel praepositoifacere,vel procuratores, id est, rationales ordinare, nam, na eorum proponebat, hortam populum, ut si quis quid haberet criminii,
probaret manifestii rebus, si non probasset, subiret paream capitis. Dic baiquegrare esse, cum id Christiani o Iudai facerent in praedicandusare dotibus, qui ordinandi sunt, non fieri in Prorinciarum rectoribus, quilis O fortuna homixum committerentur di capita. Vide D. Blondelli dissertationem de jure plebis in regimine Ecclesiastico. Haec sub Imperatoribus Ethnicis Christianorum crudelissimis hostibus & persecutoribus, plebis auctoritat, a Cypriano epist. s s. ad Cornelium Episcopum Romanum, majestas rotata, integra quidem conservata est: sed sub Imperatoribus Christianis, quemadmodum auctoritas Episcoporum paulatim accrevit, ita de plebis decrevit. Nam cum summa potestas esset apud Imperatores, illi jam Christiani , aut ipsi, aut per delegatos Comites, senatores, aut Tribunos, & Notarios cum Episcopis, etiam subinde sine iis, res Ecclesiae administrarunt, neglecta plebe & populi senioribus. Quadere conquestus est Hilarius Diaconus, quemsedente Dama rapa commentarium in epistolai scripsisse constat, inquit Blondellus, quem rastus putat esse ambrosi: apud omnei utique gentes, inquit, honorabilis
es senectui, unde Obnageta, ct possea Ecclesia, seniores habuit, quorum sine consilio nihil agebatur in Ecclesia: quo qua negligentia obsolererit, nescio, ni fari= doctorum desidia aut magis superbia, dum soli volunt ali,
quid rideri. De his Episcoporum ordinationibus, inter caeteros ins nitos , sic loquitur Papa Leo Magnus an . C. qi o. epist. So. Teneatur subscriptio Claricorum, honoratorum seu meliorum seu se morim test, monium, ordinis consenstis O plebis. Si autem plebs & honorati & m liores civium tantum auctoritatis in cligendis Episcopis habuerunt,
430쪽
E TiET CLESIAsTICA N. T. 3 TV quid in iisdem ele Silonibus, Im peratores habuerint, &i hodie magistratus habere debeant, unusquisque videt. Sed haec posti hac ipsa docebit historia, & pr cipue Ecclesiae Romanae. in qua plet bis consensus in electione Papae Romani, & ejusdem per Imperato-i rem confirmatio,ad duodecimum fere seculum adquisitus & admis a sus est : cum post tempora Gregorii septimi contra antiquam conii consuetudinem,citra plebis de cleri consensum,& Imperatorum solix tam confirmationem,a solis Cardinalibus Pontifex Romanus creari coepit.Collabente ergo plebis & senioru dignitate,ad Imperatorum, & Episcoporum inEcclesia regimen jamjam paulatim transibimus, & praecipue in Ecclesia Orientali, ubi plerique secuti sunt Nicaeni, concilii Canon. .& C. quibus, nulla facta mentione Cleri aut ple- vis bis, provinciae Episcopis Episcoporum electio & ordinatio deman- datur. inde Gratium de imperiosummarumpotestatum circa Sacra. Illustre,me hercle,hoc est seculia,quo res Christiant in amplitudine&splendore quam plurimum auct* sunt: sed utrum cum amplitudine, humilitas, cum splendore simplicitas, cum divitiis charitas accreve- rint,ipsa docebit historia.Postquam ad Christianosprincipes venit EccI fa,inquit Hieronymus in vita Malchi, potentia quidem O divitiis mist justa rirtutibus minor' est. Vbi Constantinus,ct alii Imperatores,ait Hospiniarius epol. liberaliores ergaEcclesias praebuerunt,juxta quosdam, ii Mere audita sunt, juxta alios parieti Laterani,seu domus iscopi Romani instripta sunt hae rerba: hodie venenum infusum est Ecclesiae. Haec, narrat dictus Hospinianus ex diversis vetustis scriptoribus lib. s. de
Templis cap. . Hieronymus, quamvis solitudinis cultor, cladem tamen & ruinam Imperii Romani in vitiositatem Christianorum, refert epist. s. in epitaphio Nepotiani: nostris, inquit, vitiis Roma-j xlli veratur exercitus; nostris peccatis Barbari fortes sunt. Pro pudor, i distolida ad incredulitatem mens i Romanus exercitus orbis victor O Do- , minus ab his vincitur, ab his paret, qui ingredi non valent: ct non ampu-
. tamus caussas morbi. Salvianus Episcopus Massiliensis lib. a. de judicio & providentia Dei, anno Christi q6o. Grare o luctuosim est, Daddicturas sum. Ipsa Dei Ecclesia, qua deberet esse in omnibus placatrix De quid ess aliud quam exacerbatrix Dei' aut prater paucifimos quosdam,