장음표시 사용
331쪽
Besialitas, funt pereata eiusdem speeiri infima; ideoque fus
cit dicere in Confessone , se procurasse poIlur,onem. Innoe. XI. Propos damn. 69. in ordinet moIIlxies sure natura , prohibita non es ; unde s Deus illam non interdixisset, saepe esset bona, ct aliquando obιigatoria sub mortali.
Monopolium est studiosa conventio Mercatorum, qua adinvi cem conveniunt, ut nemo illorum emat , vel Fendat tales merces τPuta , unius species, v. g. , caseum , nisi tanto pretio, ab ipsis sta-hilito; vel ut emant omnes merces unius species, ut majori pretia illas vendant; aut ut accipiant omnes pecunias cambiis exposito, ad hoc , ut venientes sit. & non invenientes pecunias r media te hac fraude, pretium pecuniarum crescat in illorum utilit
Monopolium est lethaliter peccaminossim contis justitiam, restitutioni obnoxium , etiam quando est tale, quod nullus vendat, nisi summo pretio, licet justo; aut emat, nisi insimo pretio, liceς
Quaeritur primo, an peccetcontra justitiam, qui impetrat Pri cipe, ne res unius species ab alio. quam se ipso vendi possit. licet sit cum notabili aliorum damno Resp. a matiis; & ratio est . quia cum fiat cum notabili aliorum damno, consequenter fit contrὲ justitiam. Quaeritur secundb, an quando rerum pretium, crescit ex causa monopolii: an si unus, qui non est monopola, vendendo juxta incrementum , quod fuit sactum ex causa monopolii, peccet contra justitiam Resp. negative; & ratio est, quia in tali casu utitui jure
suo, dummodo tamen tale Pretium, non exmdat pretium naturale summum in illa parte, in qua est excessus . . 'Quaeritur tertio, an ex set alterationem pretii ιegalis, qui M. taxa vi alium facta tempore abundantiae . non suit minorata tempore sterilitatis Resp. a matiis, dummodo tamen taxa ia Φidest pretium LegaIe a Principe, vel ejus Μinistris impositum. sit
universalissimum, & cum respectu ad annos abundantiae , Sc sterilitatis, nam mmna utilitas in tempore abundantiae, compensae damnum temporis sterilitatis: sectis dic. si laxa, nec est univers 1issima, nec cum praedicto respectu; & ratio est, quia sicuti madaretur compensatio sterilitatis, it consequenter esset injusta. Mons Pietatis est summa aliqua peetinsa , vel tritici, aur,
332쪽
Al justitiam Montis Pietatis tres requiruntur conditiones: E. quod mutuum detur ad tempus; a. quod mutuatarius det pignora custodienda apud Administratores, quae s mutuatarius non solvit praefixo tem re venduntur, retenta a Monte portione, sibi debita , reliqua mutuatario reddita ἔ 3. quod mutuatarius ad natam pecuniae mutuatae, ic temporis , solvat singulis mensibus pro conservatione Montis ; pro Domo; & pro Ministria. Montes Pietatis alii sunt, qui sunt erecti ex eleemosint , Montilibere datis; & alii sunt, qui erecti sunt ex pecuniis, particularibus Personis apud Μontes depositis: uterque exigere potest a mutuatario duo, aut tria pro centum, quae infervire debent pro la-horibus , & stipendio Μinistrorum, & pro expensis necessariis ad conservationem Montis; & si processu temporis cognoscitur superfluitas; diminuendum erit, & interim superfluum, de quo constat ; resti tuendum est mutuatariis, quod si adest impossibilitas , Pauperibus errogandum est. officiales Montis; pecuniam distrahentes in alios usus, quar Pauperum juxta regulas Montis, graviter peccant contra justistiam, & incurrunt ipso facto in excommunicationem Papae inservatam, ut constat ex Bulla Pauli V., quae incipit et Oner
ΜOns erectus ex pecuniis, , particularibus Personis apud ipsum
depositis, exigere potest , mutuatariis quinque pro Centum annua tim: & hoc patet ex Bialis Pauli III.,quae incipit: Charitaris opera c., in qua Summus Pontifex declarat, hoc fieri posse absque
Motus voluntatis duplex est; nempe: primb primus, & secundbprimus: primo primus est ille, qui praevenit omnem usum ratio nis, &advertentiam; quapropter sicuti nullo modo est volunt rius , ita nullo modo est peccaminosus: feeundo primus est ille , qui
Murmuratio quae etiam dissere, detractione γ est confabulatio de lactis publicis, quae sumi possunt in bonam partem, illa Ver
tendo in malam partem, exagerando rem ultrὶ meritum causae; est mortaliter, vel venialiter peccaminosia, pro ut materia, circa qu MVersatur , est gravis , vel levis.
Μutilatio es absciso alicuiuι membri 4 eorpore: Ad hoc, ut
333쪽
ididucat irregularitatem , sive ex delusto, sivh ex desectu lenitati=;
tale membrum abscissum. debet esse unum ex illis. quae in corpore humano, habent officium separatum ab aliis membris. . . Mutuum,idest,de meo factum tuum est eontracturon quo transis fertur dominium alie uius rei, Uti consumptibilis cum pacto re ripiendi tantumdem non numeraco, sed specificὸ , aut genericοῦ. Mutuum duplex est; nem et verum, & palliarum: Primum,
idest , veram quod supra est definitum consistit in rebus, usu
consumptibilibus, quae alias consistunt, aut in pondere, aut i numero, aut in mensurar palliarum est illud, quod secundum suam formam apertam, & verba contrahentium, est alterius co tractas a mutuo, sed secundum sormam latentem, & mentem veriram , vel praesumptam contrahentium, est verum mutuum Sicuti in mutuo transertum dominium rei mutuatae in mutuata
rium, sic isto per necessariam consequentiam, non sollim tenetur de dolo, & culpa levissima, sed etiam de casu fortuito, quia si res p xit Domino ibo perit, ut habetur ex L Pignus, C. de pignoratilis
. Mutuum est contractus gratuitus, quia si intervenit pretium, est venditio; si merces, est locatio; si lucrum, est usura. . omnes, qai contrahere possunt; etiam mutuo dare, de reci Pere possunt: attamen duo sunt advertenda: I. quod quimum que Loca Pia ex mutuo, quod eorum Rectores, seu Administi torest susceperunt; tunc solum obligantur, si Creditores probaverint, pecuniam in talium Locorum Piorum utilitatem suisse con versam, aliter soli Rectores, vel Administratores conveniri posis sunt , non vero ca ria, ut desumitur ex ι. Gυitar, J Si vero
petatur, juncto eap.2. de sotiatio. cum concordantiis; a. quod Fi ιiu famιιias , mutub accipiens: per Senatus-Constillum Μ cedonicum , non aenetur, ndique ipse, neque ejus Parentes in foro externo restituere: immo secundum Lusium ιib. 2. cap. 2O. n. R., di alios, non aenetur restituere , nec etiam in foro inperno .
nisi in sequentibus sex minas: a. si habet bona castrensia, vel quasi castrensia; a. si publich putabatur esse sui juri ; 3.s mutuo ac eepit aliud a pecunii; puta, vinum, triticum. 8e hujusmodi; 4. si accipiendo pecuniam, illam accepit in commodum Parentum , aut isti soliti fuerunt pecuniam mutuo acceptam per suos filios solvere; s. si Parentes debuissent secundum rectam rationem, suin
Peditare pecuniam filiis; o. si filius juravit se soluturum.
334쪽
nemitiatio est actus ex natura sus indisserem: triplex est; λ nemper in omica ; PMulca ι Lumorva ἔ Prima, idest. Geonom ea est, qui unusquisque emit necessum ad proprius usum. atque suorum: Polirica est illa, cuius finis est provide negotiando, publicis Reipublicae necem sι Merariva est. uul quis aliquid emit, ut majori pretio deinde illud vendat.' NeFotiatio lucratIva ex praecepto Ecclesiastino , est prohibita a sub mortali cuicumque Regulari, & omnibus Clericia IMulatibus in Saetis positis; excuset a mortali, si est cla re levi, & fiat in o cultor si hi per tertiam Personam , est illis licita, dummodo negotiatio , ex se sit lici is Neophilus dicitur ille , qui ex lege Iudaisa , --meτι- , τἀEthniea . nuper conversus ad fidem Christianam HI aetate adulta, suseipit Baptistnum: est irregularis, ut Constat -- . r. dist. M.,6t hoc ne insuperbiam elatus, Incidat in laqueum Diabuli,
Notarius, seu, Tuabellio tria necessarib habere debet; nempe et
ad primum, rust, scientiam; tenetur scire ea mma, quae ad muri diuum pertinent, &ia eis observandis debitam diligentiam a hibere ; quapropter, si ex ignMantia, vel gique, quodcumque detrimentum gesto patitur,& damna retarcire tenetur: quoad secundum, idest. Metiratem, ponetur esse fidelis in omnibus, quae sunt sui muneris, dc praeter
re, quinque: a. quod non conficiat sellam estrumentum a
quod in In amento vero, servet puritatem, &sinoeritatem emotum; 3. quod conservet apua se registrum, nulli illud da do , nisi transumpta; a. quod non Oeculaetioso exiguntur; s. quod si apud se manet aliquod Instrumen . vel Testamentum, ratione cujus, quibuscumque Personis sint -- ea legata, & nondum completa a tua manifestare teneatur et alia nullo exigente , si tamen non exiguntur per Unorantiam, eo qui scilicet, ignorant, quod adfiat talia lagata, apsis solvenda, quoa
erat talia legata adimplere , quibus non sata -aentibus . Ilix, I ouorum gratiam sunt iacta talia legata; quo ad tertium . laeu. r. stiriam ; tenetur esse justus in Instrumentis . & in Bretto, Laeli sciuod in Instrumentis conficiendis; nulla iaciat. quae lint probibit H vel .
335쪽
νel illicita; & eirca pretium , quod non migat pretium pro rebus , pro quibus nullum debetur pretium; de si debetur, quod sit
justum. I. Notarius quoad ossicium suum, inquatuor casibus peccare resti r. si Instmmentum violat; a. si Testamentum Hominis, usurrationis in acta exercito rarentis , rogat; t. si dicta testium mih eorum publicationem parti contrariae manifestat; q. si miniseis stam facit sententiam nondum Publicatam. . Notarius requisitus . ut conficiat Instrumentum, Testamentum, Contractum , ee hujusmodi; tenetur sacere, aliter etiam in soroexterno paniri potest , quia ex quo creatus est Notarius , servus blicus effectus est, ut aicunt Bartol. , & Baιd. , & etiam id a Instrumenta pro alienatione rerum Ecclesiasticarum, nisi impetr
in prius assentu Papae in scriptis . - Notorium dieitur illia , quod nunέ tergiversatione rela vi potest : ita in re communiteret displex est 3 nemphet juris, factit Primum. idest. 'uris est illud, quod constat, vel per Rei eonsessionem in judicio garum; vel per vindicam sententiam; vel per legitimam comestium depositionem; qua res tam clare, demani sera remanet probata non solum quo ad factum , sed etiam, quod iactum sit deIictum, ut neque colorase impugnari possit: qu propter si est notorium natorierare Ptiria , Titium fuisse percusis rem Clerici, statim vitandus est ante declaratoriam Iudicis senis rentiam: Notorium poste uoxorietate facti est illud. quod Ilata nulla tergiversatione celari possit quo in factum, celari tamen potest quo ad desic tam , idest, quod rale factum, non sit delictum , di consequenter indiget Iegitima probatione, quod tale factum fit delictum; nam lices notorium nororis te facii esse possit, Tiseium suisse percussorem Clerici; Titius tamen non est vitandusanct declaratoriam Iudicis sententiam . eo quia Titius in sui do. sensionem, ad se expurgandum sivh in toto, si vh in parte . adducere potest unam , ves aliam ex illis undecim causis ut diri sub
ver meommunicario γ, qiue excuseat percussorem Clerici ab incurrenda excommunicatione, Se eonsequenter non est vita
dus , nisi post declaratorum Iudicis sententiam . Rr 1
336쪽
OBedientia est virtus, qua promptum facit subditum ad
adimpιendum mandatum Superioris, quatenus mandatum es, dupliciter quis potest alterius mandatum adimplere a nempe: materialiter. & formatireret primo modo iaciendo simpliciter ea, quae sunt mandata; secundo modo, illa faciendo hae intentione, & motivo, quia a superiore sunt mandata, de hoc modo est vera obedientia. Transgressio voti obedientiae, duo peccata importati unum contis votum, & alterum contra justitiam Propter deditionem . nuli subditus se totum dedit Superiori in emissione Religiosa; 8e si inobedientia est cum contemptu Susterioris . est triplex pe catum a immo etiam quadruplex, si ex inobedientit oritur sca
Duo tamen sunt advertendat s. quod Religiolus obedire non tenetur suo Superiori in his, quae pertinent ad maiorem persem nem , quam sit Regulae, quam prosessus est; quapropter D. o. 2.sent. dis. - . quU. a. num. 3. rat, quod Religiolus obedire tenetur suo Praelato in tribus: I. in his, quae in Regula Contine tur ; t. in his, siM quibus contenta in Regula observari nequeunt; et . in subeundis paenis, inflictis propter culpas commissas contra prὰdicta duor Secundo adv. est, quod tunc solum transgressio obedientiae cadit sub mortali, quando mandatum est de re grava ε& Ρraelatus praecipiendo, habet intentionem obligandi sub moria tali ; quod exprimitur, quando praecipit in virtute Sanctae obedientiae , vel quando id, quod praecipit, est de praecepto Divino, vel Ecclesiastico, aut Regulae obligantis lub paeni peccati moris
obligatio est Iuris vinenItim, quo neeest amo adurangsmur ad aliqGid dandum, vel faciendum: triplex est ; nempe: n paratis; civilis; de mixta. Teo. θ DD. ad yst. Instat. de ' oeraso generatim sumpta, est eausi infineiens, sponte data, vel aereptata aIicujus rei facienda , veri diem et duplex est nemme proxima, ω remota: Prima, idest , proxima est omnis .ct illa Dia, qua continet in se peccatam mortale , ct qua urgnon possumus sene peccato, nise cum magns dineuitate: Sem da, idest, remota vi illa , qua non semper ades , sed indigeo inquistione, ut inveniatur. σμ, non invenirar; ω s i u et Id venitur,
337쪽
venitur. difflauiser tamen invenitur. - . occasio proxima duplex est ; nemper activa, sed voluntaria ι& passiva, seu invoιanraria: An absolvi possit, qui versatur ia
casione proxima voluntarix peccandi mortaliter, licti non haheat firmum propositum dimittendi illam Conjicies ex tribua Propos . damn. ab Innae. XI., quae insta ponentur: Nulla cert, causa sumiens assignari potest, cur paenitens deserere non debeat occasionem proximam peccandi praeter impotentiam poscam , vel moralem, nam quisque tenetur sub mortali vitare proximum periculum summi mali, quale est peccatum mortale, utpote , gravissima infiniti Boni offensa . Impotentia moralis idem est. Moccasio proxima involianraria , ut quando quis potius ex aliqua inevitabili necessitate, quam ex affectu ad peccatum, remanet in
illa proxima occasione. Ad cognostendum postea, quando evasis dici debeat prox
ma: secundum Gobaτ. tr. 7. Neoι. Experim. num. 31 . alios ibi citantem, est: si quis deetes, v. g. in aliqua occasione positus,
septies, vel μκνies succubuit; secta si solumbis, vel ter. Existens in occasione proximi voluntaria peccandi; si promit tit deserere talem occasionem, absolvi potest, dummodo tamen antea non Cognoverit obligationem deserendi dictam occasionem proximam voluntariam peccandi, quiasianis cognovit, non potest absolvi, nisi priust deserat talem occasionem. Existens in occasione proxima involuntaria peccandi: Si adhibitis proportionatis remediis ex fragilitate iterum. & i terum peccat, absolvendus est, licet non habeat propositum deserendi occasionem
pro eo tempore, quo occasio est involuntaria, duin didi tamen aliqua saltem parva emendatio appareat,& caetera alia concurrantδ rnempe: vera Paenitudo Praeteritorum; firmum propositum non
peccandi de caetero; firmum propositum non releunti ad illam i& firmum propositum , quod quando ex necelsitate , se invenerit in illa, non peccabit. ' lonoe. XI. Propos m.6 r. in ordinet Potest aIiqaando abso vi, qui versatur in occasone proximd peccandi, quam potest, , non vult dimittere; quin immὰ directe, ct ex proposito quariis aut ei se ingerit; di Propos G i, acla Proxima occaso peccandi, non es fugienda. quamdο causa aIiqaa utiιis. veι Bonsa non fugiendi , oceurrit; ct Prop 63.
63 Lieitum es quarere directe occasonem proximam peccandi
338쪽
pro bono spirituali. -Itemporali nostro, 'proximi. . otium, quod est vitium charitati oppositum, duplex est; nempe : ariminationis : Ρximum, idest, inimicitia est, quo alicui volumus malum, quatenus illi m1lum: secundum, ita abominationis est. quo non Personam , sed ejus malitiam advers mur; vel etiam Perionam, sed quatenus est mala, & vitiosa; aut quatenus est nobis noxia.
Si odium est contra Deum non ratione sui ipsius, quia hoc est impossibile, cum nullus possit esse astus odii, ubi nulla prorsus in veniri potest ratio mali . sed ratione effectuum puta. quia puniepropter peccata ; est maXimum omnium peccatorum, & circa Madari non potest parvitas materiae, rusi ob indeliberationem actus , ut cum aliis tenet Bonac. disp. 3. de princep. Deeaι. . pu. ultimo. Si odium est contra Proximum, & est odium inimicitis: ex ge nere suo est mortaliter peccaminosum, nisi excuset pareitas mate in riae, vel indeliberatio actus: si est odium abominarionis, ut plurimum nullam est peccatum, Ze praesertim in quatuor casibus: I.quia peccator est juxta illud PDI.: Iniquos odio Babat die. z. quando desideratur malumtemporale proximo propter ipsius bonum spia rituale; 3. ob bonum spirituale aliorum iuxta illud Apos . ad GaI. cap. Utinam abscindanxur, qui vos conturbans ι Φ. Ob zelum justitiae . nam licitum est ob zelum iustitis desiderare, quod male Ectores public authoritate puniantur secundum quantitatem, εὐqualitatem delictorum ab eis Comaussorum, dummodo tamen tale cesiderium non proveniat ex malevolentia Personarum, quia tunc
Non peocat, qui sibi, vel alteri mortem naturalem desiderat ob gravem, de longam infirmitatem , miserias, Be vitam acerbam vitandam, cum tolerabilior sit mors, quam in tantis miseriis vivere: seriis die. si ob leves molestias, rusi exeuset actus primo primus, letiam secundb primus . Ad evitandum ingens malum, universale; licitum est desideram
- omelum Divinum deci vide sub verbor Horarum Canonic
oratio, ut est actus Religionis, est rationabiIis alieti us rei positi Iatio a Deo: Dividitur in mentalem, Be voeatem , de in pubi ram, & privatam: Piabliea est illa, quae nomine totius fidelis p Puli per Ecclesiae Milustros, Deo essertur; puta, in Missis, Horis
339쪽
Cannaleis, publicis pr cessionibus, ta hujusmodi, & haee necessario vocalis esse debete Privara est illa, quam singuli fideles privatim in quocumque decenti loco peragunt, & haec esse potest tanta vocalis, quam menτaιis; de de uac loquitur Apost. i . ad Timota
cap.2. Volo ergo Vrros orare in omni loco.
Adultis, usum rationis habentibus in actu exercito ν aliqua or tio est necessaria necessitate praecepti, ut est communis DD. opinio, juxt, illud Salvatoris in Mare. e. . Peti . .. an rite r. . Pials te,& illud Apost. ad Colosis. p. . orarioni insate, .igilantes eά: M ad Thess. r. cap. s. Mnὸ intermisone orate . . Tempus postia, quo oratio est necessaria necessitare praecepti . quintuplex est: l. tempus obligationis, quo peccator tenetur se rein ponere in statu gratiae; a. tempus gra is tentationis, quae alio m
gruenti modo, superari non potest; I. tempus manistae periculi mortis; 4. tempus gravis pressurae publicae, quae sola oratione ab leri potest; s. quotiescumquealiquod Divinum auxilium speciale ,
est necessarium ad salutem anἱmae, vel corporis: it, eommuniter cum Sannix. traia. de Retig. dis. I. q.3.
Conditiones, quibus concurrentibus, semper impetratur, quoclin oratione petitur sunt quatuor: 1. quod oratio fiat pro se ipso. ω non pro aliis jura, doctrinam D. August. τυοδ. I. is Ioann.. licet alias etiam pro aliis, te cum fructu fieri possit; a. quoi peta tur ad salutem juxta eiri me. ιoeseit., 3. quod oretio sit Pia, idest, quod sit actus virtutis reli onis, per quem Homo, se totum Deo subiicit, ut supremo Domino; quoa in oratione perseveretus iuxta illud Salvatoris: Quoniam oponet semper orare, 9 num
ruam deficere, Luc. cap. 18. . . o i
oratoriorum genera sunt duo; nemper publiea, & privata prima, idest, publica sunt illa , quae exta domus privatas ad culatum Divinum, Episcopi authoritate sunt erecta: privssa sunt illa, quae in privatis domibus, de intra domesticos parietes absque ii Gentia , 3e approbatione Episcopi, sunt mustrum. Inter oratoria publica. & privata quintuplex assignatur dila mea: I. quod oratoria privata sicuti non habeat Itis af=ιi; it, in eis nemo securus est Laica potestate; 2. quoἀ pubιiea uisitari positum ab Episcopo, non vera privata, risi in casu, quo praecederet accusatio, denunciatio. aut publiea fama , quod Oratorium indo.
center teneretur et ita Petra τom. . comen. ad eon't.8. Honorii 3.
340쪽
pulsari eampanae, heia ven in publiris i 4. quod publiea habere debent januam in via publica, non vect privato; s. quod in pu hlieis ; Missae relebrari possunt statim hac ab Episcopo, publico
cultui , canonico ritu sunt erecta: seras dic. de pri tis , nisi adsie indultum Apostolicum. taliter, quod neque Episcopus id permi tere possit sine tali indulto, licet daretur necessitas pro desereata Viatico alicui infirmo in extremis existenti,ut constat ex respons
Quaeritur, an qui audiunt Missam in Oratoriis privatis , satisin faciant praerepto Ecclesiastico de audiendo Sacro in die Festo pra cepti Resp., quod illa clausula, quae est in Indultis; nempe et In tus, ae Familia praesentiά. intelligi debet de Familis agnaritia , ct Consanguined illius . cui indultam est concessum , qua que in e dem Domo habitat, atque eiusdem est Comenialis, nomvero de familia struit, , illis tamen exceptis, qui in actu celebra tionis Missae. servitio Domini sui sunt necessarii, quia etiam illa satisiaciunt ptaecepto: ita cum aliis monaciat. D .part. tit. 13. num. 3 2. seqq. Hoc tamen limitatur in oratoriis pthvatis Episcoporum intra Domum propriae habitationis, & Iicet sint solummodo Titulares, ut declaravit 1lae. Cong. Cone. die as. D
ordo est Geramentum nova legis, an q- traditur spiritualis potestas eonficiendi Geros naum missa Saerificium, si e imme-Hare , e mediath tantώm, plias minusis juxra uniuscus que
ordines sunt septem; nemph: Ostiariatur; Lectoratur; Exo ea satas ; Aeeolitarus; Subdiaeonatus; Diaeonatus ; Presbyteraru : quatuor priores dicuntur ordines Minores; dc tres po te riores dicuntur ordines minores: Prima Tonsura non est ordo , sed dispositio ad ordines suscipiendos, licet alias tonsuratus gramdeat pririlegio mori, & Canonis: Ordo imprimit characterem . di ideo iterari non potestr Trid. ses.7. Can. 9.. Licet ordo sit simpliciter necessarius toti Eeelesa , non elit men necessarius singulis; nam fi singulis esset necessarius , legit ma Populi Christiani propagatio deperderetur a & si toti Ecclesiae non esset necessarius, Hierarchia Ecclesiastica interiret. Episcopatus est proprie Ordo , licti aliis commode reseratur actordinem Sacerdotii:q A sit proprie ordo constat ex Trid.s F