장음표시 사용
151쪽
eo, quo opus sit, ad ferendam laborantibus opem, si id necessita exigat, duci continuo possit. Ne autem, ob rei pecuniariae dissicultates, aliquid incommodi respublica patiatur, novo plane exemplo, ea ratio cogendae publicae pecuniae est invecta, ut obilitas 0mnis, supremi iuxta, ac inferioris ordinis, a tritici singulis gelimis ita vicenos et quinos quosque mani- pclos, in cumulum congestos, Vulgo nostri appellant)singulas nummos, plebei autem, et aggrestes, a quinisqmbusque gelimis tantumdem dependant Saxonicis urbibus, et ceteris provinciae oppidis, pro cuiusque conditione, certa pecuniae summa inflicta sic et iis, qui pecuarium, quaestum, opificia, ac Varias artes exercent, impositum est, ut omnes tandem in commune hoc belli subsidium aliquid conferrent. Id tamen quicquid esset, non in alios usus, nisi in eos, qui re cens emergerent, Senatus totius, et duodecim delecto tam hominum, quorum nomina sunt publicis tabulis inserta, consensu, ab iis, qui pecuniam illam, et c-sem andi, et erogandi potestatem, ordinum decreto,aecepissent, gravissima in temeratores infamiae nota apposita, impendi voluerunt. His constitutis, dieque dicta, ad quam universae provinciae copiae adessent, tuneque postea, perspecta prius inani voluntate, de bello gerendo intueretur, soluto Conventu, ad sua quisque rediere.
De legationes Principis Pran kani aci Pontiscem
Romamιm missa, et itinere Claudiopolim suscepto. Eo tempore nequaquam praeterniittenduli sibi Princeps, pro sua religione, et in sacrum ordinem ob-
153쪽
De divisione copiarum, et colloquio Legati Transylvanici cum Sinam. Bipartiri universas copias placuit, altera pars, eaque potior, ductu Stephani Bastorei aradinum missa, ut ibi captata ex re, et tempore occasione, simul cum Baasa Temeavariensi, sed alio, quam is putaret, animo rem gereret. Cum altera eodem in loco Ρrin ceps, quasi conatibus hostium, qui alia ex parte inprovinciam essent involaturi, obriam iturus subsistit. Cum haec ita agerentur, interea Sennyeius, a Sinano rediens, quae ab eo acceperit, ordine omnia commemoravit, ad Ohachium illum se reperisse, cum Bellerbeio filio sociatis armis, in hostes properantem, auditum etiam ab eo placide, munera ei obtuliase, veram nulli precibus, et pollicitationibus flectere animum potitisse, id tantum perpetua, constantique oratione contendente, ut si Principi vita, salusque chara essent, nulla interposita mora, totis in hostes viribuaincumberet. Ita etiam illum esse, ferocem natura hominem, de se persuasum, ut omnia sibi prona ad victoriam, et facilia putet, certoque inmet, antequam hyems eum ab opere reVocet, duas ae arcea eaprimium etialotam recepturum, appetente demum noVovere, Viennam ipsam, tragamque nulla unquam in
154쪽
servantia, iudicarit, quiniontificem aximum rerum omnium auarum conscium redderet, idque muneris Alphonso arili natione Hispano sacerdoti suo imponens, ut, et quo pae in statu esset, ontifici referret, et simul, ne sibi in tam gravissimis belli periculis constituto, consilio suo, auxilioque deesset, ab eo enixe peteret, propere eum ad urbem proficisci voluit. His expeditis cum iam et ad colligendas vires, et ad tempus extrahendum, cunctatione imprimis utendum videretur, ea frequentibus inani, ac Bassae emeaV riensis nunciis sollicitatusirinceps, non nihil intercisa Alba-lalia cum aulicis suis copiis, impedimentisque omnibus excedens, Colosvarinumque modicis itineribus perveniens, postquam ibi etiam, quae undi- quae expectabantur, provinciae subsidia contraxisset, eam sibi administrandi huius belli rationem ineundam duxit, quam in sequentibus exponemus.
155쪽
De divisione copiarum, et colloquio Legati Transylvanici cet- Sinans. Bipartiri universas copias placuit, altera pars, eaque potior, ductu Stephani Bastorei aradinum iam, ut ibi captata ex re, et tempore occasione, simul eum Baasa Temesvariensi, sed alio, quam is putaret, animo rem gereret Cum altera eodem in loco Ρrin oeps, quasi conatibus hostium, qui alia ex parte inprovinciam easent involaturi, obriam itura subaistit. eum haec ita agerentur, interea Sennyeius, a Sinano rediens, quae ab eo acceperit, Ordine omnia commemoravit, ad Mohachium illum se reperisae, cum Beblerbeio filio sociatis armis, in hostes properantem, auditum etiam ab e placide, munera ei obtuliaae, veram nullis precibus, et pollicitationibus flectere an, mum potitisse, id tantum perpetua, constantique oratione contendente, ut stirincipi vita, salusque chara essent, nulla interposita mora, toti in hostes viribuaincumberet. Ita etiam illum esse, ferocem natura hominem, de se persuasum, ut omnia sibi prona ad victoriam, et facilia putet, certoque ammet, antequam hyems eum ab opere revocet, duas ae arces Vesprimium et Palotam recepturum, appetente demum MVOVere, Viennam ipsam tragamque nulla unquam in
156쪽
66 Io. DECU BAROVUsermone Des mentione, si is Votis annuat, praehabita, occupaturum, adeo aut rerumque humanarum oblitum fortunae eum suae confidere.
De capto Vesprimis. Interim Sinanus Mohachio progres aus, fertilissima Baroviae utriusque vineta ac agros depopulatus, per Batham, Echinum, Tolnam, et reliqua meae patriae Oppida iter faciens, opinioneque omnium celerius ad Vesprimium delatus, in arcis conspectu castra locavit, et cum Bassa Budengi, quem eo ad se cum omni apparatu bellico, et valida delectorum manu Vocaverat, obsidione eam cinxit Sed ibi tentorium eius, quod ceteris conspectius erat, nempe a Caesare in signum boni ominis, quoniam patria sui fuisset, donatum, globo e machina aenea ex arce petitum, rurSum eadem fere in parte, qua olim, cum eo ad Zigethum Solvmannus Imperator uteretur, perforatum fuit, coniicientibus ex eo passim omnibus Vulgo funestam eam Sinano expeditionem futuram tandem. Non fefellerat ea res Vesprimienses, acialotenses. Nam unus ex iis explorandi gratia obviam Turcis missus, ad Belgradum castra metantibus Barbaris sese admiscuerat, et una cum iis Albam-Regalem usque iter faciens, ibique tandem ab iis, captata occasione digresAus, uncta eorum consilia suis significaverat Haeter hunc iverant
etiam alii quinque pedites Vesprimio, obviam Tureia, ut eorum animum, ac copias explorarent Ii igitur Batham usque progressi, quod oppidum a Ohactio duobus circiter milliaribus distat, sub ponte, quo Tur-
157쪽
eis transeundum neces 'ario fuit, sege occultaverant. Mox ubi intus Barbarorum exercitus, eo ponte, Sub
quo illi latebant, transiisset, summa celeritate ad suos reverat, omnem hostium apparatum illis retulerunt. Vespritae es igitur, re cognita, Ferdinandum Zamaearium natione Italum hominem clarum ac industrium, ut mature arci consulat, monent. Ille negotio cum
Ferdinando Comite ab Harde communicato, nihil aliud apud eum profecit, quam ut quadringenti Germam pedites, cum non exiguo commeatu subaidio Vesprimium mitterentur. Dimissa igitur ex arce foeminarum, puerorumque, ac reliquorum, qui ad bellum inutile Viderentur, turba spe auxilii, ab Hardehio eonfirmati, Barbaros omnino exspectando nostri alatnere Vix imbellium turbam dimiserant, et necessaria ad sustinendam obsidionem pro temporis angustia
disposuerant, cum ecce ingens Turcarum exercitus ae in conspectum dat, ac arcem circumquaque arcta Obsidione cingit. Mox castris ex praescripto gentia firmissime munitis, vineas et aggeres iaciunt, primum' que diem ita operibus absoluendis consumunt. Ingruente nocte, Benedictus Fehete cum electissimia aliquot equitibus, arce egregaua in sacello quodam se abdit, ut illucescente die Barbaro ibi secure vagantes, ex improris adoriatur. Nec eum opinio fefellit quippe simul ac illuxit, primores Barbarorum cum paucis comitibus ad vineas iacienda progrediuntur, quos Benedictus ekete incautos, ' inopinantesque aggressus, fundit atque fugat, et tandem in arcem ae0yans recipiti Turcae vero, missis duobus civibus Keoh- methientibu ad portam arcis is, et Voce POp larium hortantur, obaeasos ad deditionem. Quod atria uerent antequam arx tormentis peteretur, incolumem
158쪽
eos abitum ad suos habituros. Responsum est ab eis, mandato Ρraefecti, malle se Vitam profundere, quam fidem Deo, ac Imperatori suo datam turpiter fauere Quo nunci Silianus cognito, iubet statim aequenti die 22. Maii duodecim minora tormenta bellica muria quatiendi admoveri Ροsteaquam igitur quinque continuis diebus muri tormentis petiti ruinam minarentur: quinto tandem die sub noctem quingenti ex Barbaria arcem Subeunt, quos quinquaginta Christianorum ibidem in insidiis collocati cum magna eorum clade fundunt, atque fugant. Sexto igitur die cum mandato Sinani cominus milites arcem veterem, iam per a ruinosam, et continuis quinque dierum ictibus quassatam aggredi statuissent: obsesai, quorum 400 Germani, 6υ Ungari fuerant, noctu, patefacto muro egressi, acerrime cum Barbaris confligunt, unde ad trecentos circiter fuga sibi salutem quaesivere, ceteri caesi, ac cum Ρraefecto Ferdinando capti, et ad Sinanum perducti fuere. Ex eorum numero fuit et Ρetrus MisisIoin Minister verbi divini apud Vesprimienses, qui
haec nobis ordine coram exposuit. Is cum una cum reliquis in praelium eggressus, solopeto in humeris ictus, laborem fugae ulterius sustinere non posset, in Vicinos saltus nemoribus densos elapsus, cum quodam Germano se in sylvis abdit. Interim nonnulli ex Barbaris supervenientea Germanum illum, etri socium, ibi se occultare animadvertunt, et praelongis ferire hastis conantur: aed is audendum sibi aliquid viro dignum ratus, unum ex Barbaris, impetum in aeria cientem, clopeio manuario interficit, cetero eo metu in fugam coniecit. Ipse arrepto eius, quem deiecerat, equo assiliens summa celeritate in eum, concitato cursu salutem sibi quaesivit, cum laustra eum Turcae
159쪽
e globati persecuti fuissent. Ρetrus evasisse iam se ratus, aliquantulum in sinu gaudebat, cum ecce Barbari supervenientes, cadaver socii olitis eremoniis sublatum efferre parant. Quibus dum huc illuc cursitantes occuparentur, in etrum etiam improviso incidunt, eumque ex vulnere semianimem sublatum, in servitutem redigunt.
De Mellario Transylvanico ad Sinanum mi O, et co/ὶ-siliis emereariensis Baraae. In hoc rerum successu iam maiore inanum
animo agitantem, tabellarius rincipis cum literis, quas de sua in bellum profectione ad eam dederat, convenit, cui ille confestim, ut omnia lustraret oculis, et quae Ρrincipi referenda essent, ut ad eius exemplum, ipse quoque fidelem Imperatori Gersus communes
hostes operam navaret, ea mente conciperet, demandavit. Quod autem de promovendis in hostes armis rimaylvania iniunctum fuerat, idem Bassa quoque Temeavariensis in mandatis habebat, sed ita, ut communicatis cum iisdem consiliis , communibusque Viribus rem bellicam administrare Sed ille cum celerius, ut in causa longe a Transylvanorum diversa, iussa exequeretur, transgress Chrysio amne Thurioque oppido, in illo Ungariae tractu celebri, a tergo relicto. ad cacati fluenta iam consederat, loco ab hostium finibus non longe diasito, ideoque eorum iniuriis perquam 0pportuno. Di Transylvanorum adventum laustra albquanto praestolatur; cum tardius adVenturos eossecum cogitaret, et praeclari alicuius aianoris famam aucu-
160쪽
70 o. DECU BAROUparetur, tantae morae impatiens, ex omni u exercitu promptissimos quosque cum Zolnokiensi raefecto, Viro impigro, ad hostes de improviso invadendos, fundendosque mittit. Tunc temporis Ungari Θ'que, qui ultra Tybiscanam regionem incolunt, transmisso flumine, cum citerioribus una iam in loco copiis ex omnibus finitimis praesidiis aucti, et de Bamae eastris certiores facti, idem statutum apud se habebant, ut primo quoque tempore, Bassam nihil tale exspectantem, in castris opprimerent, haud ignari, si eum delevissent, quaecunque in finibus urcarum praesidia
haberentur, in eorum statim potestatem conceASura.
Verum res levicula hanc eis occasionem praecidit, ai- quidem forte fortuna in hominem quemdam ranaylvanicae ditionis, ex castris Ungarorum Varadinum cum iis, quae de illis comperta habebat, festinantem incidentea, ille eis metu perculsus, ultro statim omnem Ungarorum ex praescripto, quod apud se habebat, indieavit. Quo illi percepto, cum conscii suarum virium, etiam eas quoque de Via tot hostibus minime parea aetaturo intelligerent, converso illico retro agmine, fuga, ac si in vestigiis haerentes hostes viderent, equia multis in via prae lassitudine amissis, multi e suis relictis, ad Baasam in castra trepidi rediere A quibus is de re tota edoctua ac hostes iam etiam pro castris affuturos veritus, ne se in manifestissimum periculum, desertus a TransylVanis coniiceret, sublatis propere vagia motisque castris, in loca retro tutiora suos reduxit. Ita Hungari frustrati hac spe, nec ultra pro gressi, ad alia gerendi belli consilia se converterunt. Cum ita in castria Temesvariensibus trepidaretur, tunc nuncius Ρrincipia apud Bassam, causa ei morae