장음표시 사용
421쪽
pulum. Quantum quidem ad LEGEM attinetica uendum est, ne indulgentia intempestiua legis au--itari minuaturieleuetur in vilescat. DEINDE videndum qua sit legis extrema voluntas,quasane non vult perniciem ciuium,sed emendationem cum conseruatione totius corporis reipublicae.Ut fur omnia iuxta rigorem legis Davitae suspendendo en, at legis extrema Muntas videtur, ut comeatur petulantia hominum malignorum, qui res alienas rapiunt, desequitur rerumpublicarum vastitas.ctuare si quis paupertate extrema coactus,no alioqui nequitiosus, panem aut pecuniam mediocrem furetur, non eis legis voluntas ut talia suspend tur,sed ut mitiori poena castigatus seruetur, ita laamen si exemplum non videatur nociturum reipublicae Melius enim Bbi inquit Bernardus it phreat mus, quam mitas. Quantum ad reum ait,net,consideraudum en qualia sit ipse, qualeq; et, ctum perpetratum, unde Iudex Uimabit an mistior poena sufficiat. Hoc iudicium petendum en ex anteacta vita. In populo duo cauenda sunt , T RHMgMne lenitatis exemplum paria peccato patro
cinium. DEINDE ne cum damnodi periculare,
publica parcatur reis. Ex hocfundamento sequelis regula colligitur stgis, Dod is voluntas admittit imitarum ax, cd reus emendari sine duriori poena potest, ac populus non redditur deterior exemplo, potest magiserat clementiore sententia mi, di
reo Applici emendationi spe parcere.
422쪽
COETERUM una adhuc quaestio hoc loco nobis determinatione digna videtur , haec iud licet Auliceat christiano magistratui quicquam permittere in sua republica, quod expresse verbo Dei prohibita ei te sis hanc quaestionem ita ressiondendum iudico: suaedam probiberi possunt di tolli simul quadam prohiberi quidem, sed tolli in uniuersum no possunt. Illa nisi aboleat musraim legibus S poeni grauissimo obfringetur reatu, ut qui non solum fert
peccata grassari usu republica, verumetiam alidinis peccatis communicatis inuoluitur Haec quia penitis abolerio extirpari non possunt, minuat quantum potest,imiteturq; medicos peritos . Nam ut ipsi arte sepe malum, quod tolli in totum nequit coercent, ne in aeniuersum corpo serpat contagio: ita. ipse conetur certos limites prefigere, extra quos si quia peccare depraebenditur, puniatur heu re, ne malum maiores,ires sumat, ac in infinitum serpatrio licere magistratui ratione firma,et probato exemplo, quod vim regula habet, confirmatur Magistratis, scium, i,omnia externa ita in ordinem redigere,ut cedant in gloriam Dei, res pubi a tranquillitatem. suare qui impedit grassalia mala, quantum potest, di qui ea coercet intra certos limites, quae omnino tolli nequeunt pie sanctefacere en censendus Exemplum illustre est Mossis,quistatuit,vxorem non dimittendam ese ob
quamlibet causam, nisi dato libello repudi amcum Moses videret, tantam esse duritiam cordium sigi
423쪽
hii, ei populi , ut non possent in Diuersim diuortia illegitima prohiberi, ne malum nimium serperetu, prudenti consilios aluit, nequis Txorem dimiti rum id subhvihil coercuit quoque de Hura statu runt olim Imperatores, di principe pii possuGilo sirae certos limites statuere. Posequam enimi ' mident,malum usurae altius egisse radices,quam Tt
is, mado incommodo di turbatione tolli,
Utem hoc requirit eorum omium,ut certis limitibis clauri rure datur usurarius contractus, ne immodica sura ira pauperes premantur, di tandem sequantur gravi in disti aera mala cum itaque parcunt hs,qui mitiori, atra' sura contenti sunt, meos puniunt qui terminos v-
a vir mi; sura permisse transuerediuntur, pie sancte sagi si , et ciunt. Interim tamen caueant diligenter, ne suis corripi vitio permissionium videantur approbare, quod Deus circa irrui improbat. H. c cum ita sint, iudico recte raimi uit Rege Orienatu noctro stactum, quod petu- si . hic grumantiam Uurariorum inra certos limites inclam
pilici renuis ne nimium sibi permittat magistra- . iiiiiii mi,tenendi en discrimen peccatorum. ge sunt peccata sua natura,Atata peccati rationem ex ad- aes, iuracto Amunt Peccoros talia sunt sua natura,' sit idololatria,blasphemia,homicidium,furtu,adu, het hii terium, fiet sum testimonium, nullo pacto sunt per- mittenda, imo seuere poenis coercenda sunt a ma-
gistratu,qui rite suo ossiciosiungi velit Pati Tin
424쪽
autem quae peccati rationem ex adiuncto sumunt, in quorum numero est,sura, si penitu tolli ne hunt, permitti possunt, sed prudentia singulari adhibita,ne magictraim ea approbare videatur. Non enim per se peccatum est dare mutuo pecuniam ii xta passionem interpositam,sed ex adiuncto peccati rationem fortitur , nimirum ex eo, quod Sum. mus usurari auaro sit O idololatra, in prox, muggravetur contra dilectionis praeceptum. Atq;hac causa flavatur plerutiq; in Scriptura, quando prohibetur usura. Derum si hac abest possent ab insura, usurarius contractus haud improbari debe .ret. Nam si sua natura peccatum esset huius modi contractus , nequaquam suo populo permis sat minus usura capere abalienis Deut 23. 2 Hrrhcte contra haec obi ci possva stoli Aegoeptiorum , cum ea fuerint stipendia pro durissimis laboribus, qua cum negarent A Dpti , Dominus, ut supremmus iudex,ea mutuo accepta ab Aegypti s auferri praecepit . Sed de dura qui sit sentiendum probpeter ad unctum malu,insta capitesexto Vendam. TESTIMONIA DE legibu . OMNIA testimonia siripturae de magistratu, si, mulo leges nou pugnantes cum lege naturae, o legitima iudicia confirmant Trouer 2o.Qui cu odit hvmibeatue m.
425쪽
Esaao. Vae qui condunt leges iniquas scribentesimusiciam , ut opprimant pauperem in iudicio. Isman. 2. Gentes me gem non habent, sed ea sva legiis suntβciunt, ipsi sibi sunt lex, Vendentes opiis legis in cordibus suis dic.colop.3 Lex in minculum perfectionis.
eas magestatis ordinatio Dei dicatur a
Paulo,no dubium est,quin Iu Dicita Deo
approbentur,sine quibus inutilis esset mulserat', em leges irrita ut aut jivi animus recte de iudicis politicia institui possi, primum obseruandum est, duplex esse iudicium publicum di priuatum .
Tusci cu quidem extra no ram fi potestate, quare ex nosero arbitrio millime pendet: Rivium en cum propter priuata negocia seu iniurias nobisfictas,petitur iudici sententia. St,hic oboritur valde obscoera quae k.Paulus vult,ut ph potius iniuriam Asineant. Dominis dicit Lucari. In patientia possidebitis animas ve-yra , Et saepe scriptura hortatur, ut condonemus quoties in nos peccauerit aliquis, ut vincamus in bono malum dic. Item, ne malum pro malo cuipiam reddamus. Ex his videtur consequi, quod accusare quenquam, obfactam nobis iniuriam, non leceat
426쪽
os I S IIII. accidens disinguere oportet. ccare quidem, per se nou es viciosum Pauliu enim Christam permittit arbitro di iudicia. Xe Euangelium a olet politicam ordinationem. At affectae adhaerentes ut plurimum vicissi sunt ri intemperantia, ciscendi libido,inimicitiae, pertinacia ac sortes. Si
igitur chrisianua prosequi Dum ius absque ossetis
Dei velit, cauere inprimis debet, ne quam iutinus animi cupiditatem, ne quem prauum animi motum,ne iracundiam, ne ullum denique venenum in forum asserat. Huius rei CAR Soptima erit moderatrix Tames autem rarum est boni litigatoris exemplum, tamen rem ipsam per se non se malam,sed iuciari abusu,scire utilissimum est,idq; propter quatuor. PILI Mimne videatur Deus Dyra ostituisse iudicia. Dii NDeri sciant pi , quantum sibi liceat, ne mala conscientia quicquam suis,
piant. TERTIO, Hadmoneantur, ne remedium
sibi a Domino permissum proprio Nicio contam,
nent. VOSTREM O, ut improborum audacia coe
cratur puro sinceroq; aceto.Atque hac de iudiciis , cta sussciant. TESTIM ONIA DE Iudici s. Leuitici is Nonscies quod iniquum est,nec in iuste iudicabis. Ioan. .lNolite iudicare secundum faciem,'disectum iudicium iudicate.
427쪽
tactor es. Caesari sto, ibi oportet
me iudicari. Deut 16. Didicer MagistratM constituas momibiu portis. Leuitici 1'. Nolitescere aliquid iniquum in iudi
Esaias: sui iusificat impium, di condemnat iustum,yterci abominatio en Domino. Deuteronomi rginaledictus, qui peruertit iudicium a
VINDic aera vitio est, qua qui ostiendis puni
tur. Eseq; duplex,publica di priuata PUM o coeli quae exercetur a publica persona, legum praescriptu sequente, bonosine, absq; odio pers me iii quam sit animaduersio. Hanc esse licitam, verbum Dei, ex natura, ac plurima exempla inscripturis inendum. Nam sine vindicta publica nulla remanet legum autoritas,nulla relinquitur tranquillitas ab improbis, nullus deniq; malorum is esse poterit. Quare Paulvi magistratu gladium datum d cet, ut sit timori malis operibu et vindex ad iram. Ad haei publicam vindiClam referantur castigationes oeconomica et scholasticae quibus contumaces si evantur et retinentur in scio. Sed hac vi Dd a dicta
428쪽
dicta ex amore iusicia proficiscetur tu bonum siue,mmiram,ut reus emendetur, et ali admovealitur, quo sic cautiores, ut contumacia di rebelli minuatur, ut tranquilla politia. oe omlaesint.
PRIvis T in vindicta eri filio ex affectu malo prosiciscens, tendens in malum eius, de quo petitur Tindicta. etq; haec duplex en stu, Maenim dpriuata personares publica exercetur, sed priuato affectu utraque Chrisianis prohibita
est Roman Ia. Nulli malum pro malo reddentes. Matth. s. autem dico,ne reissatis malo. Item: Benefacite es,qui oderuut Noe.Deut.32. Mea est v, tio, in ego retribuam eis tempore opportullo,aetiti, batur pes eorum.
TESTIM ONIA findicta. DEZeuit.IA quam iutionem,nec memor eris imma ciuium tuorum. Prouerb. q. Ne dicas, quomodo fecit mihi, sic faciam ei, reddam unicuiq; secudum rum suum. Ecclesiastici G.Qui vindicare vult d Domino inueniet vindictam.
429쪽
uendo dictum, etsi autem proprissime est, iustui aspectus excitatio Tehementror,ac Telutifer, uor quidam ct inflammatio, ex quo sit, quodpigm-scet specialiter,nuli amorem,nuli indignatiouem, num inuidiam,nunc studium, nunc Nehementiam, nunc exemplum, nunc impetumsperitus sancti, nucaeiud Liam, q/temadmodum peris sis loci,in quo ponitur,requirere,idetur. tamen Urtatim accipitur, ut est assaeus mixtus, videlicet, cum vnu affectus alio inflammatur,de quo nonnulla dicam. Graeca definitio, qua et elus definitur esse metieri;
animi ad honesta,ad exemplar aspicientiri non est
plena,non enim continet omnia dii genera. Quare aleam colligam. In affectuum animi donitionibus
tria concurrere oportet, MOTUM NIMI, OMIECTUM, ET IN EM, Tt: Misericordia elimotes animi dolentis ob alteriu malum, O manus auxiliatrices porrigentis, ut a malo quo premitur liberetur afflictuis Ita tria in desinitione etiam concurrere oportet. Sed quia adlus usitate est mimius assectu ae singula Forum trium geminari oporutet . Misit duplex motus cordis, duplex obiectum, duplex finis Moetus Tel sunt amor di indignatio: OB I cc To,res grata seu amica, di ingrata seu inimica FINES, grati quidem obiecti defensio oesi uitio ingrati vero exclusio Ex hisfundamentis hanc definitionem et extruamus. ZELVS est
430쪽
affecto, ex amores indignatione natus, non serens alteri tribui, quod quis sibi ps Me alicui quem amat tribui cupit, ut res amata quidem recte habeat,eaq; stuatur qui debet, di alien ob tita siti,tione excludatur. Hanc desinitionem plenam periFicuam esse iudico . AZam ea coiitinet, quae ad ipso plenam ratiovemracere videntur. Nuncat, quot eius diuisones subiiciam, tisiciosis adlus iremo laudabili discerni queat.
Zacus alim eri diuino, alim humano, alius diabolicus. Zεcrs diuinuis duplex est unus praeter scientiam,alter cum scievtia. Zelus diuinus P TERSCIENTI Meli, qualem Paulus in Iudais fuisse dicit Rom. o. Talis etiam in Paulo ipso erat, ut habetur Gaia. I. Actor.8. p. Hic delus erronem em habet causam antegressam, inscitiam veri inte, lectus voluntatis Dei, et opinione veri intellectus, sed erronea. Hia inflamatur animus amore gloria Dei propagandae, et indignatione aduersus eos,quos putat Deilocles, sedJUo,eoq; tendit totaes,rithus glorilicetur,utq; boctes, quos itas ibo iudicat,impediantur, ut etiam e medio tollantur ZELrs diu, no CVM S cIENT Io, habet causam antegresse sam,veram Dei noticiam,inflammatur amore edibi Dei propagandi odio earum rerum quae cur