장음표시 사용
401쪽
ε nilimis esse tribuat, illaS continuo Influxu con- struet , & ad earum minus immediate concumrat , & quidem propter praeconceptum finem, utpote Mons intellectuale i, perspicuum est eius Providentiam ad sinsula sese extendere. Sed qui veteres Philosophi in re naturaliter mota caec tierunt; eorum enim vox est Iobi cap. 2L nec nostra considerat, circa eandines caeli peramititiis. suem ercorem, quamvis longe ab suidissimum
amploxi sint Platonici Hailosophorum praecipui ac nobilissimi, definientes, ex S. Augustino lib. de Cavatate Dei cap a. nullam Deum hominibus Probatur nostra responso auctoritate Scripturae
tum ve eris , tum novi Testament , Sap. 6. V. λει Ilum o magnum ipse, o AEqualiter eura es illi de . Omnibus. Luc. I L. v 6. Nonne quinque passeres ve- να-ι dipondis, O tinus ex illis non est in oblisione coram Deo Z 4ςd o capilla eviris vestri omnes utime. rati sum. Et ca P. 1 t. vers. 8. O capillis de capite mestis no peribit. Quae verba S. Augustinus expCnis dens Sem. 333. allas homil. I . lib. So. horiu.sic loquitur : Non perit.capillus , quem, cum ro aer. . non semis, io peribit anima, per quam senus' Si sic ius custodiuntur sepersua, in quanta fecu- . ,ritisse est anima uat facta se in Deism, optimὸ re bebis in optimo.
Ergo in periculis bd rebus adversis solus Deus
est timendus , ne ferreamini, inquit Luc. c. Ia ab iis, qui occidunt corput. Et I . Petri 3. vers. I 3. Et quis est qui vobis noceat, si loni aemulatores fueri-uis p Unde S. Augustinus in Ps 32. Enar. 3. Non simeant, Wquit alterum pro tuo ... FGa saυit y Deum sime e serpem insidiatur ' Deum time homo te odiit Metim time : diabolus te impugnat Deum time , tota
enim creatura sub illa est, quem iuberis timere. Θιis formidaturus es t aliqvjd de corio , qtiquad de terra,
402쪽
vir , ct creata sunt. Cum Dbet , moυentur ; ἀ- iubet , quiescunt. Ex malitia hominum cupiditatem miacendi potest. habere propriam potestarem autem si ille 3 non diat, non habet ἄω est enim potestar, nisi a Deo. Desinitiva sententia Apostoli est e non dixit non est cx-piditas nisi a Deo; est enim mala cupiditas, quin non sa Deo; sed quia, ipsa mala eupiditas nulli nocet, si ille non permittar, non est , inquit, potestas nis a Deo . Videte ergo , fratres, ne quemquam timeatis nis m,
Ergo quaecunque de victoriis, & aliis princi-Pum gestis narrantur, verius sunt historia Deiri quam hominum, cum ipse attingat a fine usquaad finemfortiter, absoluteque disponat de omnibus prout vult, & per quos vult , quamvis ipsi nonnunquam Prae superbia non ad erran . . Dices I '. communis est sanetorum patrum docti ina Meum regere media per superiora , de infirma per media : Ergo non omnibus imme
Diltinguo anteced. regere physice & immediate-concurrendo cum Aperioribus & mediis, Concedo: moraliter tantum concurrendo, quemadmodum Rex remotiores provincias regit Per praepositos in eis a se constitutos : Nego anteced. Sicut igitur anima ita dicitur agere per corporis sui, organa , i utieis sit substantialiter 'praesens, illa continens , vegetans , & movens: Sic Deus per substautiam suam ubique diffusus cunctis re- έbus esse & emcaciam tribuit , in ipse enim viviamus., ct -υemAr, ct sumtis , Ach. T . IUerior ergo gubernat leν superiora , inquit S. Thoma&ssu. 22. art. 3. non propter defectum suae virtutis., sed propter abundantiam suae bonitatis, tit dignit
Tem causalitatis etiam creaturis communiret. Et sata
eius : Ber nardus strm in Cant. Per subjectam
403쪽
DIViNIIQUE MUS ATTRIBUTII. meaturam innumera operatur , sed quas imperans , nouquabi, mendicans , non e cacaam quaerit, sed congr&ιutiam: indulgentia est , non indigentia.
Dices ΣΡ. Sub sapientis Isima Dei providentia nihil pore si super filium esse noxium, & inordi- .
natum : atqui in hacce rerum universitate mu ita sunt 'peristia, noxia, & inordinata , Pleraque. enim inter se non cohaerent, sest pugnant, N. se invicem destruunt: ergo provident in non se extendit ad omnia. Nego minorem. Ita quid om videtur imperitis& carnasibus . , namque, ut advertit S. Augsim in US in Psal. 3 2. nemo tam ha bct, quae infidelibus -disPllcent, quam ipsemet Deus. Sed, inquit sen--ctus Doetor lib. i. de Genes contra Manichaos, .cpp. 3 6. cum ista dicunt, me intedigunt, quemadmodum omnia pulchra sint conditorio arisci juo, qui omnibus utitur adgtibernationem iniversitatis, cur stimmdlege dominarur Si enim in alicujtis opimis oscinam imperitus inrroerit, videt ibi multa instrumenta , quoi Am. causas ignorat; ct si mulfim es insipiens, supersua pin: rat. Iam vero si in fornacem incautus ceciderix, aAt fer--ramento aliquo aenio , chm id maia ιractot Je .psum Culneraverit , etiam ternisiosa noxia exsimai ibi esse multa, quorum tamen usum , quoniam novit aνtifex , in Uientiam ejus irridet, .ct verba inepta non curares , , minam fram coastanter exercet. Et tamen tam strilli sunt homines, ut apud artimem heminem non audeant vituperare quae ignorant; sed eram vidcrint, credat et esse necessὸria L. . .In hoc autem mundo , cujus conditor administrator praedicator Deus . audent multa νε-
prehendere, quorum . causas non vident. ... qua Omniatinde veniant, non intelligo , nisi a summά mensura in numero, o ordine, quae in ipsa Dei Ihblimita=e Diacommutabili atque aterna consistunt .... De superfuisvero quid nobis es quaerere Z Si tibi displicet isod
non promni, placeat quod non obsuην : quia escis.
404쪽
36, DE DEO . UNO, mui nostrae non sunt necessaria , eis tamen completον, us Universitatis integritas, qui multo major es, quam domus nostra , o multo meliore hanc enim miata melius administrat Deus , quam unusquisque nostrum domum suam. Et certe si Philosophi ex inspectione vel unius folii arboris, aut corporis animalis etiam ivilioris uno ore pronuntiant Deum &naturam nihil facere superfluum, quanto magis Ee universo orbe, cujus folium aut corpus animalis est minima pars , id ipsum affirnaatur, si illum aeque mente caperent , cum cu jusque Opi. ficis attentio sit potius ad totum , quam ad 'ejus Partes λ iod specta; ea quae in hoc mundi opificio videntur noxia , in p nam vel remedium peccati justissime & providentissime ordinata sunt. Inde enim vel corripimur , ne cum hoc mundo damnemur , Nel probamur; quia plerumque, ait S. Augustinus lib. de vcra Religio e ca P. 47. c ad ni nobis stemporalial petiamtis quod ea non diligamur , sed cum abesse coeperint, invenimus quid mmus; hoc enim sine amore nostro aderat, quod sine dolore is cedit : vol denique admonemur, ne vitam istam multis periculis & laboribus obnoxiam , ed altis meliorem, ubi securitas summa est, di ligamus, desideremus, & pietatis meritis com-Paremus. Et ita rectis corde & diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum , t Om. 8. nec cit dicere de operibus Creatoris, hoc illa n rius est : omnia enim in tempore stio comprobabuntur,ccli. 39. Dices 30. Indecens est Deum rebus minimis se immiscere. Ergo. εNego antςced. nam G S. Ambrosio citato c. I s. de Ossic si non est injuria & probrum minutissimas quasque res fecisse& conservare multo
minus opprobrium putari debet, quod De m
405쪽
DION INSIE EIus ATTRiwTis. 36, factas ad propolitum finem dirigat. Imo peritissio mi opificis cit ne vel minimum quid in opere suo
inordinatum relinquere. Inltabis i '. ex Apostori I. Cor. 9. Nunquid de 4 bobus cura os Deo tRespondet S. Bernardus Serm. 68. in Cant.
num. 2. Provid riam ceteν is cremuris non negamus,
curam sponsa vindicat sibi. Deus ergo providet bobus , & altis armantibus, sed in commodum homini, , quem idcirco Tertullianus vocat curam divini ingemi. Hinc S. Hieronymus in I. c. Habacuc eos stultitiae damnat, qui singulis rebus Proprios Angelos assignant; non simus , inquit, tam fatui adultatores Dei , ut in xos os injuriosi fimus, eandem rationabilitim o irrationabilium providentiam esse,
Inltabis 1'. ex sancto Rugustino enchir. c. I T. melius es quaedam n6cire, quam scire. Et re communi hominum judicio defeetus est in iis r qui in sublimioribus dignitatibus sunt constituti, si se leia. Uloribus immisceant, di ad minima quaeque de iacendant. hrgo. ' ,
Distinguo anteced. cum S. Thoma qu. 22. a. 3. ad 3. melius eli, si de provisore creato agatur, Concedo: si de ancicato, Nego anteced. Equidem cum homo non possit omnibus intendere , Deccine est ut si aviora praetermittat , si vilioribus mentem implicet. CGntra vero Deus, cui immen- fa mundi universitas est velut momentum statera, sc intendit singillis, acs vacet a cunctis sic μ. mul intendit omnibtis, ac si vacer a singulis. Qui enim omnia administrando implet, regit implendo , nec uni- rsis des eum disponit tinam, nec uni deest, dum dis; ponit universos, Inquit 'sanctus Gregorius lib. dis. Moral. c. i 3. in fine ; Et sanctus Bernardus Ser.3 s. in Cant sic fanὸ tini intentus, ni non detentus eois
406쪽
364 DE DEO U NO, Instabis 3'. Si provi)entia miserias huius vi in Poenam peccati ordinaret, proculdubio impii& m igis flagitiosi majcribus miseri is subjacerent:
atqui nulla. est hominum aetas, quae contrarium non fit experta : David miratus est pacem peccatorum , ideo pene moti sunt pedes ejus, Psal. 72. Jeremias Q a P. I 2. apud Deum conquerituro 7uare via impiorum prosperaitir , bene est omnibas qui roeUaricant- . . . prope esstu ori eorum, o longὸ a enibus eorum. Habacuc quoque cap. I. quare res icis super iniqua agentes, ct iacta, devorante impio ustiorem δεῖ Ergo Deus non curat res huma-
Distinguo maj. si temporales miseriae essent uni-za poena Peccati, Concedo : secus, Nego maj. potro sicut terrena felicitas non est justum & dea itum Virtutis Praemium ; ita nec trans toria ad- ersitas destinatum peccati supplicium. Quinim' itae praesentis adversa sunt electis peccati praete- iti remedium , futuri antidotum, rebellis conrupiscentiae frenum validissimum, & paternae Deilisciplinae flagellum , quo filios erudit, & adeternam haereditatem disponit, sic enim Aposto-us illos consolatur, Heb. .I2. Vers. P. Tanquam diis vobis osteri se Daus, quis enim filius, quem nosorripit pater e Contra vero seculi prosperitas in peccatoribus άt vitiorum i hcentivum , esca Diaboli, qua re- robos in aeternam damnationem infallibiliter alicit. Et ratio ost: quia rerum terrenarum copia oncupiscentiam provocat ac inflammat, non se-us ac ingens strues lignorum in igncm conjectanagnum excitat incendium, adeo ut Deus minis luam ita irascatur, quam cum carnalibus ea abun- anter tribuit, quae male concupiscunt, ressuiser , inquit Ezech. i5. indignatio mea in te , Cr au-
407쪽
ius, tanquam medicus desperans de salute aegro-zjim Permittat ea omnia, quae hactenus prohibuerat: Vides, inquit sanctus Bernardias in hunc I cum Sermo Α-1. in Cant. quia runc magis irascitur Dem, cum non irascitur. Misereamur, inquit , impiore non discet facere ji i titiam. ericordiam hanc mgo nolo ; stipeν omnis iram miserasio, ista ; sapiens mihi vias justitiae. Satitis profecto mihi juxta Prophetac serium apprehendere d sc plinam nequando irascatur Dominus, ct peream de vita justa. Volo irascaris mihi, Fater misericordiarum , sed illa ira qua corrigis des seium, non qnί extrudis de via IlItid is a nobis bonigna animadveso parit, hoc formidolosa nutrit dissimulatio. Non enim cum nescio , sed etim lent io te ira-1um, tum maxime consido. propiritim. Eaclcm fuit Praecedentium Patrum , ac presertim sincti Au gustini doctrina : nemo , inquit Ps. 9. gratale-3ur homini, qui prosperatur in via Iiιά cuius peccari deest ultor ct ades laudator, major haec ira Domini est. Irritavit enim Dominum precator . tit ista patiatur, ides, uir correctionis sagella non patiarim: Quod autemina poena sit omnium Q axima, aperit ad illa ver-ha Pia imi 7 1. Idco- tenuit eos superbia, operii sunr iniquitate eorum, docetque reprobos terrenis bonis saginari qlias victimas ita si Dolandas, iuxta illud Osec Vacca lascisiens d clinavit Israel rnunc pascet eos Dominus quasi agnam latii vcline, hoc est , sicut agnus devotus ad carnificinam libere
pascitur & impinguatur in latis pascuis'; ita reprobi sub Dei providentia sinuntur bonis terrenis acti ere & lascivire, ut sirit pinguis victima ignis arterni, Aliende, inquit, illos superbos indieciplinatos attende ratirtim dcvotum victimae, permissam errare libere, vastare itae potest usque ad diem
occisonis. Tum conferens pauperc m, qui necessitate compulsus furtum facit, cum divite , qui fretus sua
408쪽
pauperi) quare hoe feristi Z Humiliter assictus di
abje ius responder, necessitas coegit me, & ita correptionem admittens, spem emer sationis iniicit. Dic diviti, quare hoe facis, ct non times Detim p ' si ramen tantus .es, qui possis dicere in vide se vel di- matur audire. Quid respondet y totum in contemptum . Dei loquitur. Quare Z quia superbus est. Quare Z quia pinguis est. QuareZ quia de ius ad victimam est. Ergo. Providentia tum maxime vigilat, ues dormire. Videtur, ut unicuique pro meritis rependat. Nec movere debet , quod impii justiores se Conculcent : nonne enim pater pie saeviens in filium delinquentem, aliquando illum flagellat per vile mancipium Quis vero in justos de viret, nisi impius 3 quomodo autem illud an de- 'ret, nisi esset.otentior In eo itaque mali &. eorum prospernas serviunt divinae providentiae, quod per illos boni exerceantur. Unde in. Scrip tiaris vocantur flagellum Dei , virga in manu ejus, sed suo tempore in ignem aeternum projicienda. In ordine ergo divinar providentiae, quam Vis, nonnulla occurrant, unde sensus carnalis Offendatur, nihil tamen est: quod ratio non miretur,. amet, & summis laudibus extollar. Quae autem adverSus illas Prophetarum expostulationes suandoque leguntur, eas non in propria, sed ini infirmorum persona figurate proferri, patet ex ipsa lectione. Dices Α . multa casu contingunt: atqui nihil inet casuale, si providentia ad singula se exten-Ergoo Distinguo majorem , multa casu conti zgunt respectu nosti i & causarum secundarum, Concedo et respectu Dei, Nego majorem , nam caq
409쪽
Divisis cis E EIUs ATTRIBUTIs. intentionem agentis : atqui nihil accidere potest, quod Deus non praeviderit, quod ab aeterno non decreverit, & ad quod in tempore pro sapientia sua non concurrat; sed si illud praeter intentionem nostram contingat, casuale est respectu nostri. Solutionem elucidat sanctus Thoma exemplo duorum famulorum, quibus diversam peri Frinationem Domi laus separatim demandar, Ira uniuscujusqne viam diligit, ut ambo nescientes sibi occurrant: occursus ille est calualis respectu famulorum, non respectu Domini , qui illum intendit & praevidit. Similher regula crecto
cadens confregit cervices transeuntis; lapsus ille ut Pote nec praevisus nec intentus a tianseunte, est ipsi casualis, non autem Deo, qui Illum Ordinavit & praevidit.., s Q. Providentia est. ne idem quod fatam pNota fatum tripliciter sumi posse 1, I'. Pro di LPositione siderum, sub qua quisque conceptus Vel natus est . 1'. pro primo principio sinsula adsilos fines ordinante. magis Proprie, pio ipsa ordinatione & dispositione creaturarum, finiturque ordinatio causarum secundarum ad affectus divinitus praede finitos, vel saltem Praevisos His praenotatis: R. IV. Fatum primo modo sumptum nihil essh,
quia sidera nullam imponunt necessitatem voluntatibus humanis , nec diri cte agunt nisi in corpora , quorum passionibus voluntas resistere potest, & nonnunquam de facto resistit. De fato sic sumpto intelligendus est sanctus Gregorius, Hom. Io. in Evangelia , in qua sic habet, absit a fidelium cordibus , ut fatum esse aliquid d. cant.
R. 2 Q. F.itum secundo modo accc pium est ipsemet divina providentia. Ita, . Augustinus lib s. ide Civ. Dei cap. io. Si propterea , in Quit, qui I
quam res humanasὶ fato tribuit, quia ipsam Dei voώ
410쪽
Ds DE IV NO, tu talem et potestatem fati nomine appellat, βntentiam 'uaeat, ct linguam corrigat. Ideo autem S. Doctor Vult Christianum ab hoc nomine abstinere; quia veteres fatum primo modo usurpabant: id homines, inquit S. Doctor , quando auditini 1ssaiά loquendi Uuetudine, non. istedigunt nisi et repositionis mirum, qualis est quando quis nascitur, sive concipitur quod aliqui alienant a Dei voluntate, aliqtii ex ilia etiam hoc pendere confirmant Sed illi qtiisne Dei voluntate decernere opinantur sidera quid agamus, vel quid bonorum
habeamus , malorumve patiamur ab auribus omni
repellendi funt. haec .enim opinio quid agit aliud, nisaes nullus Omnino colatur, atii rogetar Deus: . . illi vero,
qui positionem fleuartιm , quodammodo decernentium quatii sui uesit . .: ex Dei voluntare suspendum . . . magnam coelo faciunt injuriam, cuius velut clarissino senatu, ac splendidis 4 curia opinantur scelerasacrenda decerni, qualia si aliqua terrena civitas dccrevissex, genere htimano decernente, fuerat evertenda.
R. 3o. Fatum tertio modo est effectus divinae Providentiae, quia ordinatio causarum secundatum est a Deo omnia gubernante.
Q. 6o. Cuncta subduntur- ne fato pR. Si fatum io. modo accipiatur, nihil ei subditur, cum ipsum nihil sit. Si Σ'. omnia ei subduntur quia omnia subsunt divinae pmvidentiae. Si 3'. non omnia ei subjacent: multa enim fiunt, & diriguntur immediate a Deo, dc lddeflendenter a causis secundis. Ea , inquit Boetius lib. . de Consolatione , qius funt divinitati propinqua , fatalis ordinem mobilitatis excedunt. Inde sanctus Thomas i. p. qu. II 6 art. q. concludit in hac verba , quando aliqv.d longius a prima meo
te discedit nexibtis fati majoribus implicasur, q&ia magis subjicitur necessitati secunda; tim causarum. Hujusce rei exemplum habes in avaro, qui recedens a Deo adhaewt rebus infimis, Puta P cini