장음표시 사용
51쪽
21 PROLE O OMEN Arat rones separant a Dεο. E..quoniam in malivolam Glomam non introibit sapientia. Et rationem mox af
fert : Spiritus enim sanctus qui instar Magistri tradit sapientiae disciplinam disciplinae fugiet Actim , ct aufert se a cogitationibus, quae sunt μι
intellectu , Quem autem fructum ex lectione Scripturarum percipiet discipulus sine tali Magistro, quoscunque alios interpretes adhibeat 'Nempe discet secundum litteram , quae Occidit; non secundum spiritum , qui vivificat, eritque unus ex illis, qui videntes non vident, nec corde intelligunt, Matth. cap. i 3. Ergo initium sapientiae verissima est disciplinae concupiscentia, Sap. cap. 6. Probatur 2'. ex sauciis patribus. Sanctus Gre. gorius NazianzenusUrat. 3 3. sic loquitur : Nonesti is est de Deo disserere ; sed eorum duntaxat,quieorpus o animam a vitiorum sordibus purgarunt, aut jam hoc agunt, ut se a vitiorum labe purgent, impuro
enim rem puram attingere pericu O non caret, quemadmodum nec aegris oculissolis radios intueri. Et sanctus Bernardu, sermone 67. in Cantica: Res est, inquit , in asscctibus , nec ratione ad egm pertingitur, sed conformitate. Probatur 3'. ratione ; quia qui Scripturae, quam legit, moreSconformare non vult, Pecteata sua multi plicat,exaggeratque,& iram Dei contra se excitat; in illum quippe cadit quod scribit Apostolus Rom. 7. v. 8. κ sequentibus:
bine lege peccatvm mortuum erat. ..sed ctim venisset mandatum, peccatum revixit... O inventum es mihi. mandatum, quod erat ad vitam, hoc esse ad mortem ...tii fiat supra modum peccans peccatum per mandatum. Emm vero an non Peccat, qui restitit Deo dicenti. in Scripturis, quas prae manibus habet : Nolite di-tigere murdum,neque ea,quoe in mundo sunt, I.Joan.
- 1.ῆ Annon sopitas cupiditates suscitat, & prae-
52쪽
THEOLOGI AE. 23'itis peeeatis contumaciam superaddit, quim Scripturis discordat, & Deo in iis loquentiai contradicit Nam ex S. Augustino lib. 3. de aetrina Chtilliana Nulla pagma ferὸ sanctorum isorum, in qua non Ioner, quo verbis Deus remit,
milibus aurem dat gratiam : & iterum , non praecit Seriptura nisi charitatem, nec culpat nisi cupiditam. E rgo assiduus Scripturarum lector, qui nec iam nutrire, nec istam extinguere aut vincere irat, continuo Deum sibi loquentem audire antemnit, ic ideo contumax, & judicium ex- 'pturus, de quo ait Christus Joan. 9. v. 39. indicium ego in hunc mundum veni, rix. . qui vadent, cisiant. Sacraru ergo Scripturarum studiosus is genter observet, quod legrtur Matth. s .jux- interpretationem S. Augustini lib. I. de Seroone Domini in monte : esto conoenirens adves a tuo cito dum es in via cum eo. Sanctus enim D or rejectis tribus huius texius Interpretati
bus suam sic statuit: Reliquum est , ut hie adveriarium praeceptum Dei esse iniselligamus. Quid en sielversaιυν precare volentibus,quam proecipium Dei,id , lex ejus ct Scriptura divina, qua data Est nobis ad
ne vitam, ut sit nobiscum in via , cui non oportet co
adicere, ne nos tradat judici, ted ei oportet consentireto. suis autem conseni it Scripturae divina,msi qui ι i ct atidii pιὸ deferens ei culmen auctoritatis,ut qκod telligitnonpropterhoe oderit,quod peccatissuisa e risentit; sed magis diligat correptione uam, O ga at, Fod moribus suit, sinetlanentur, non parcatur. Secundum, quod magna cura& Qllicitudine aemittere debet Scripturardm studiosius, esteta intentio, ut eas addistat non ad inanemoriam , aut curiositatem, aut aliquid simile id tantum ad aedificationem suam prius,deindeorum. Sunx namque,ait sanctus Bernardus Ser-
ne 3 6.in Cantica,qui scirc volant eo me tantum.
53쪽
tii sciant ipsi; ct turpis curiositas est. Et sunt quiscis
volunt, ut scientiam suam vendanx , verbi causa pro pecunia I pro honoribus; ct turpis quaestus est. Et sint quoque qui scire volunt ut adiment, ct charitas est . O item qui scire volunt ut adscentur, o prudentia. Horum omnium Ioli ultimi duo non inveniuntur in abusionescientia inuippe qui ad hoe volunt intelligere, ut benefaciant. Reliqui omnes audiant, scienti bonum facere o non facienti, peccarum est ei. Ac si per similitudinem dicat stimenti cibum ct non digerenti perniciosum est ei. . . Nam multa selextia ingesta stomac o animae, qua est memoria, si decocta ignecharitatis non fuerit, sic per quosdam artus anima, moressciliceto actus transfuse atque digewri nonne reputabitur in
peccatum, tanquam cibus conversus in pravos noxios que humores p Annon malus humor peccatum est yχη-
non inflationes ct sortiones intonscientiasustinebit qui hujusmodi est sciens videlicet bonum o non faciens 'Advertis-ne iam quam verumsensis Apostolus, quia scientia inflat Volo proinde animam primo omnium
scire seipsam, quod id postulet rario ct uillitatis o ordinis. Et ordinis quidem;quoniam quod nossumus,priamum est nobis : utilitatis vero, quia talis scientia non
instat , sed humiliat aer est quaedam praeparatio ad aedimandum; nisi enim seuper humilitatis stabile fundamen-rum , spirituale aedificium flare minime potest. Rechus igitur ordo postulat, ut Theologiae discipulus tuos prius, deinde aliorum defectus in Scripturis tanquam in speculo intueatur, dc ex seipso quae sunt proximi intelligat, ut dicitur Eccl. 3r. Hoc est, ex iis quae in se deflet, ad
aliorum vitia costrigenda humili S prudenti Ee- Io incitetur. Naisque ex S. Basilio hom. io. in Hexameron, sacrae Scripturae divinitus exaratae
sunt instar speculi , per quod homines qui ex innata superbia perspicaces sunt ad detegendos aliorum defectus, interiorem vero animae sitaei faciem
54쪽
T AEOLOGIAE. 2 riem non vident) reflexo celestis luminis va-o proprias sordes & maculas conspiciant, de-rgantque, juxta illud Eccli. 2I . Verbumsapiens,iodcunque audierit scius, laudabit, ct adse aliιiet,lest, sibi accommodabit, sibi recondet, & in toprios usus assumet, ut cum Propheta dicere Issit, Pal. 61. Sicut adipe ct pinguedine repleatur
lima mea, ct labiis exultationis latitabit os meum ,
i fundi nimirum prius volens, S sic effundere ;ec solum ipfundi prius, sed & impleri , qua-:nus de plenitudine eructaret, non oscitaret de Janitate. Contra vero insipiens veluti fastidio- is conviva: ex Scripturis tanquam ex mensaute praeparata nihil sibi sumit ε, sed cuncta aliis angit, dividit ac ministrat , hoc est, quid 'git, in arsumentum docendi & corripiendi
m vertit. Tales erant Scribae, qui clavem scienae deferentes non introibant, Matth. 22. salesvpocritae, quos increpat Christus Matth. 7.ai vident festucas in oculis aliorum , trabem ero ambitionis & inanis gloriae in suis noni vertunt. Qui autem. sibi nequam , cuI bonus
it Θ Saltem et , qui ejusmodi est , declaratcclesia per os S. Bernardi Sermone I 8. In Can-ca : Mihi non decet ditari ex te exinanitor de cumu- , si valer, adjuva me : M aatem, parcito tibi.
Tertium, quod exigit sacrae Scripturae lectio, t summa reverentia & humilitas , Verbum lim Dei est, quo nihil sacratius,nihil re 'ere a m magis. Ibi Deus ipse loquitur, ibi inter
es Spiritus Sanctus. Ad quem autem respiciam,t Dominus Isia1ae 66. v. a. nisi ad pauperculum , contritum spiritu , ct trementem sermones meos: loci repetit vers. s. Audite verbum Domini, quinmitis ad verbum ejus. Ut enim habetur Deuter. Gidd es omnis caro, ut audiat Mocem Dei viverili puamobrem S. Chrysostomus hom 1. de visibis Vome B
55쪽
2S PRO LEGOMEN A Isaiae monet ad Scripturarum temonem accedendum ,
quemadmodum si in coelum ingrcssieri essemus , nam Scripturarum te Elio coelorum es regeratio: ora Prophetarum , Dei sunt os. Et S. Augustinus lib. 3. Confessionum cap. s. Institui, inquit, animum intendere in Scripturas sanctas, ut viderem quales essent: ct
ecce video rem non compertam superbis , neque nud
tam pueras , sed incessὰ humilem , successu excelsam .
o velatam mysteriis, o non eram ego talis, ut intrare in eam possem , aut inclinare cervicem ad ejus gressus. . rumor enim meus refugiebat modum ejus, ct acies mea non penetrabat interiora ejus. Veruntameo illa erat quaecre1ceret cum parvulis , sed ego dedignabar esse parvulus. Et scrixi. 6 3. de diversis: Cum primo puer ad. Scripturas divinas ante vellem asterre aetimen discutiendi , quam pie istem quaerendi, ego ipse contra me claudebam januam Domini mei. Clis pulpare deberem. nt aperiretur,addebam ut clauseretur superbus enim audebom gruerere , quod nisi humilis non potes invenire. Quartum, quod ad sacram lectionem disponit, est ardor discendi : unasi is qui arat erfeminat , accede ad illam, ait Sapiens Eceli. 6 & cap. 2 s . In omni animo ιtio accede ad illam. Trita est sancti Augustini sententia , lib. 32. c. I 8. contra Faustum: Non intratur in veritatem, nisi per chari ratem: quia ut ipse ait Tractatu 36. in Ioanc sta icitur dilectione, ut plenius o melius cognoscatur. Hunc autem sacrae lectionis ardorem accendere debent immensa rerum addiscendarum utilitas, mira profunditas, & attemperata obscuritas. Primo, ea est Scripturae sacrae utilitas, ut illius studiosus merito cum Sapiente dicere Possiti Venerunt mihi omnia bona pariter cum illa, ct innumerabilis honestas, Graece , innumerabiles divitia pex manus illius , Sae. 7. Est aegris & peccatoribus, O iupium medicinarum thesaurus. , ex S. Chrysostomo hom. 1 f. in Joan. Omnia morbus animi,
56쪽
T AEOLOGIAE. 27 inquit S. Augustinus in Psalm. 36. conc. I .habet in Scripturis med camentum suum. Est incipientibus& parvulis in Christo lactis alimonia grandiotibus solutus cibus. suqquis, ait S. Augustinus Tract. 3 in Joan. novit natum essese ex Spiritu.
sancto ) avide inh et tiberibus matris, o cito crescit. Est autem mater, Ecclesia , ct tibera eius duo testamenta Scripturarum divinarum o hinc fugatur lac omnium Sacramentorum semporaliter pro aeterna saluιe nostra Iestorum, ut nutritus ct roboratus perveniat ad mandu-
andum cibum, quod est : In principio erat Verbum. Est amunis & moerentibus emcax & unitum solatium , ut testantur Machabaei calamitaribus Pprem , lib. I. c. I 1. Nos enim cum nullo horum nigeremus, habentes solatio sanctos til ros qui sunt, manibus nostris. Eu' locupletissimum Promp- uarium , unde Pastores gregis assiimunt arma 'otentissima Deo; sagittae potentis acuras , verba ei sunt , inquit S. Aug. in Psalm. II9. Nemo
michrius sagittat ad amorem , quam qui vere verbo agittat: imo sagittat cor amantis, ut adjuvet amanem: sagittat ut faciat amantem.
Secundo, mira est Scripturae profunditas, ex , . Augustino epist. I 37. alias 3. ad Volusianum; tanta, inquit, est Christianorum profunditas liuearum , ut in eis quotidie proficerem, si eas solas ab
neunte pueritia usque ad decrepitam senectutem maxius Otio ,summo sitidio , meliore ingenio conarer addi=ere... latet altitudosapientiae , ut annosis is , acutis imis, cupiditate addiscendi hoc contingat, quod eadem criptura quodam loco habet, cum consimmaverit ho-vo tunc incipit. S. Chrysostomus expendens
histi verba , brutamini Scripturas, hom. ΑΟ. inoan. & hom. I . in Gen. sic loquitur: alte es*iendum est; in profundo enim deliteswm thesauri, A t gemma in profundo aquarum , ct ni ummam ad beamtit diligentiam, nihil inveniemus. Hom. 13. tu
57쪽
13 P R o L EG O ME N AGen. Scriptura sicut aromata, quae quanto magis digitis atteruntur, tanto majorem fragrantiam reddunt. Et S. Gregorius lib. q. Moral. ca P. I. Sicut ex Occursu faciei hominis cernitur, interiora nisi ex familiari convictu; ita cum in sacro eloquio sola historia aspiciatur, nihil aliud quam facies videtur ; sed si huic assia
duo usu conjungimur, ejus nimirum mentem quasi ex collocasionis familiaritate penetramus. Tertio,divina aette Scriptura apertis&obscuris attemperata est; ut omnibus ad eam pateat
accessus,& paucissimis studiosis sit penetrabilis : Placuit Deo, inquit S. Augustinus cons. 3. in Pal. Io 3. rerum figuris abscondere sapientiamfuam, non auferre fludiosis, sed claudere negligentibus,aperire
pulsantibus. Et epist. I 37. aliaS 3. ea qΠα aperta co 3inet , quasi amicus familiaris , sine fuco ad cor loquitur indoctorum atque doctorum. Ea ver quae in sterio occultat , nec ina eloquio superbo erigit, quo non audeat accedere mens tardiuscula ct inerudita, quasi pauper ad divitem ; sed insitat omnes humili sermone quos nons ἰὰm manifestapascat sed etiamsecreta exerceat veritate. Et praefatione in Pal. 93 . ad hoc clauduntur quadam sacramenta Scripturarum,non ut denegemur, sed ut pulsantibusaperiantur. Si ergo Vectu pio ct sincera cordis charitate pulsetis; ille aperiet, qui videt unde pulpetis. Beati ergo, qui serutantur testimonia ejus; non quia scrutando laborant, sed quia sapientiam ,
quam tanto ardore quaerunt, inVenient; scriptum quippe est Iob. 3 s. in manibus abscondit lu- cem , scilicet negligentibus; in manibus ramen habet paratus eam effundere, si quis oculos cordis aperiat ; subditur enim , annuntiat de ea amico
suo, quod postisio ejus sit , ct ad eam possit ascendere. Quae cum ita sint . facile intelligit Theologiae Candidatus se perfectum in sacra Schola non
evasurum, nisi animum a vitiis expurget, ame-
Iatque rectam intentionem , bumilitatem , M
58쪽
T Η Ε Ο Ε Ο C I l. is discendi ardorem; nullus quippe in qualibet ite aut scientia peritus esse potest , nisi ejus Principia apprime noverit atqui principia Theologiae potissimum petuntur ex Scriptura sacra, cujus plena notitia non habetur sine laudatis dispositionibus: Ergo.
CAPUT IV. Utiam Theologia sit necessaria p
R. Heologia generice spectata est Ecclesiae I simpliciter necessaria, non singulis Fidelibus : si vero specifice sumatus pro scholastica , est quidem tange utilissima, sed absolute non
Decessaria. Quatuor sunt responsionis partes. Prima pars probaturi'. ex Scriptura , Ephesi Α, ipse dedit quosdam quidem Apostolos . . . alios autem Pastores O Doctores ad consummationem Sanctorum , in optis ministerii, in aedificationem corporis Chri yi...tit jam non simus parvuli fluctuantes , ct circunferamur omni vento doctrinae in nequitia hominum , in a ruti4 ad circunventionem erroris. Et c. I. ad Tit. t
porret Episcopum sine crimine 'esse . . . amplectentem eum , qui secundum doctrinam est , fidelem sermonem, ni potens sis exhortari in doctrin4 sana , ct eos qui con
tradicunt, arguere ; sunt enim multi inobedientes; vaniloqui ct seductores. Ergo ex Apostolo Doctores sunt Ecclesiae necessarii ad consummationem Sanctorum , in aedificationem Corporis Christi, ne hominum inconstantia dc altutia seduis cantur Fideles, de pereat fides.' Probatur Σ'. auctoritate simul δc ratione S. Augustini lib. 1 . de Trinitate C. I. ubi quatuor Theologiae.officia recenset: oscientia, inquit, uta Aris saliιberrima, qua ad veram beatitudinem
59쪽
o. . PRO LEGOMgNAducit , gignitur , nutritur, defenditur , ct roboratur tatqui . quatuor ossicia sunt Ecelesiae simpliciter necessaria: Ergo. AC I'. quidem fides non gignitur sine praedi-Catione , quomodo credent ei, quem non audierunt pali Apostolus Rom. io. qtiomodo autem audientsine
praedicante Z Qui vero praedicant , ii non modo mysteria& praecepta Evangelica simpliciter e
ponunt , sed etiam omni momentorum genere firmant, ut auditores non solum ea memoriter teneant, quemadmodum pueri, sed corde intel ligant, & moribus exprimant, quod praestare non potest, qui Theologus non fuerit. χ'. Fidem inchoatam nutriri necesse est spirituali doctrina, ut colligitur ex Apostolo I. Cor. 3. tanquam parvulis in Christo , inquit, laevobis potum dedi, ut scilicet in eo crescerent Bi-Iurem. I. Pelei 2. Et inmensuram aetatis plenitudinis
Christi, Eolies. 4. Quid enim proderit, quod Fideles didicerint quae ad salutem sunt necessaria, si ea in corde arido marcescant, aut curis & sollicitudinibus seculi suffocentur 3 Assidue ergo commoneri debent ,& argumentis Theologicis excitari, ut ex fide vivant & operentur ; Nam fides sine operibus mortua est, Jac. 2.3'. Vindicanda & defendenda est fides contra Haereticorum impetus, & carnalium vanilo-q a. atqui proprium & peculiare Theologiae
ossicium est sanam doctrinam munire , Haere- tuos comprimere, pestilentes revincere, & adversario m tricas dissolvere. Fidem, inquit fanctus Hilarius lib. i 1. de Trinitate , non nudam Apostolus atque inopem rationis reliquit, quae quamvis potissimasii ad salutem, tamen nis per doctrinam in- fruatur,habebit quidem inter adversa tutum refugiendi recessum,non etiam retinebit constantem obsistendisecuritatem, eritque ut infirmioribui sint postfugamei ra,
60쪽
THEOLOGIAE . . lylon etiam ut arma habentibus , adsit interita fortitudo. q. Roborandi & fulciendi sunt fideles , ne pro humani ingenii imbecillitate circunt rantur omni vento docti inae, ne mundi scandalis S pravis exemplis excidant a simplicitate, quae est in Christo , aut daemonis astutia & innatae Concupiscentiae inconstantia seducantur. Nullus autem ad haec idoneus sine ope Theologiae. Secunda pars , nempe quod Theologia non sit singulis necessaria , probatur I'. ex , cripturi S , quae docent fidem ad salutem sussicere , Marcha 6. Oui crediderit, ct baptizatus fuerit, salvus erit,
I Cor. I 2. nusuquid omnes Doctores 8 2'. ex sancto Augustino lib. 14. de Trinitate caP. I. ublici
Theologia sic scribit: au4Icisuia non pollent ρα
Ies plurimi, quamυis polleant ipsa side plurimum. Hlιυ
est enimIrire tantummodo quod homo credere de eat propter adipiscendam vitam beatam , quE nonnri ι Sterna est; aliud autem scire hoc ipsιm quomodo oe piis auribus opituletur , ct contra impios defendatur.' ' Tertia pars, quae est de utilitate I heologiae Scholasticae , probatur contra Pseudoresqrmatos, qui eam impetunt ut Religioni noxiam ,& contra Theologos Scholasticos , praesertim Sorbonicos , impotenter debacchantur: I'. auctoritate Concilii Contantiensis sest. S. ubi, inter alios Viclefi articulos , damnat eum , quo aiebat, Universitates, Studia dc Collegia , vana garrulitate introducta esse. 2'. Quia Scholastica tria duntaxat addit positivae, quam omnes laudant, nimirum stylum pressiorem, methodum certam , & dialecticam, seu l'nuolo- Phiae usum : atqui aria haec non mediocri S sunt utilitati S.I'. Quidem stylo simplici Sc aperto melius cognoscitur quaestionis propositae status, ambIgultates , si quae sint , accuratius enodantur , eua-