Sancti Aurelii Augustini ... opera omnia multis sermonibus ineditis aucta et locupleta

231쪽

contra Deum. D Ad iam resp. Apertissiliaco innino, quam persecutionen Patiani iniectaverissime consitoris. Ipsa est enim te qua jam dixi, quo in Sanctis Scripturis de quibus. dam ini piis satis evidenter expressa est, de quibus dictum est, quia persecutionem patiuntur ab ipsis actis suis ita quod quidem dici de vobis convenientissime potest, etiamSi Vos alioriana manu propter Vestra sacrilegia trucidarent. Nam et latrones et quilibet homines rei criminum capitalium, cum justis legibus puniuutur, non dicendi sunt persecutionem pati, nisi ab ipsis actis suis. Sed nunc plane cum Parcente Vobis mansuetudine Christiana, ita in Vo Saevit vestra dementia, ut quemadmodum dicis: Caminorum reporto Compendi vestra anima rapiatis, o omni modo vos a vobis ipsis pati Persecutionem, nimia est impudentia, Si negatis; quando VOS Utrumque Completis, et unde juste pereatis, et quod peritis. Sic autem dicis tot hominum millia esse qui hoc saciunt, quasino etiam Sta Sit non parva causa, cur ab hujuSmodi magisterio vestro Africa liberetur. Eorum est enim hominum genus, Cui ho malium persuadere potuistis, qui solent haec et antea sacere, maxime cum idolollatris licentia, luequaque serveret, quando isti Paganorum armis sesta sua frequentantibus irruebant. Vovebant auteni agani juvenes idolis suis quis quot occideret 'ri ut isti gregatim hinc atque inde confluentes, tanquam in amphitheatro a Venatoribus more immanium hestiarum venabulis e oppositis ingerebatit, urentes moriebantur, UtreSCentes sepeliebantur, decipientes colebantur. Praeter haec sunt saxa immania et montium horrida praerupta, Voluntari rum creberrimis mortibus nobilitata VeStrorum requis et ignibus rarius id agebant; necipitiis grege ConSUme-hantur ingentes aetatis nostro hominibus re notisssimas

232쪽

loquor. Quis enim nescit lio genus hominum in horrendis facinoribus inquietum, ab utilibus peribus otiosum, crudelissimum in mortibus alienis, viliSSimum in suis,

maxime in agris territans, ab agri Vacan , et victus sui causa cellas circumiens ruSticanas, unde et Circumcellionum nomen aCCepit, UniVerSo mundo pene famosissimum

Africani erroris opprobrium XXXIII. Ex hoc igitur genere quis ignorat quam multi

antea per diVersa morte ibant et peribant et nunc in illorum Comparatione quam pauci suis ignibus ardeant Sed si puta moveri nos portere, quia isto modo tot millia moriuntur; quantum exiStima no habere consolationis, quod a tanta dementia partis Donati, ubi non solum nesaris divisionis error, verum etiam furor iste lex facta est, longe atque incomparabiliter plura millia liberantur Neque enim isti qui pereunt, illorum saltem numero aequantur, qui ex ipso genere nunc jam tenentur ordine disciplinae, colendisque agris amisso Circumcellionum et

opere et nomine inserViunt, SerVant a Stitatem, tenent unitatem : quanto minus coaequantur isti perditi numero utriusque SeXUS, non ollam puerorum et puellarum, juvenum et virginum, Verumetiam Conjugatorum et Senum,

quorum innumerabiles ex Donatistarum nefaria dissensione, in pacem Christi Veram et Catholicam transeunt. Isti quippe qui se incendunt, nec tot homines Sunt quot Ioca Sunt populis plena, quae ab exitiali peste erroris illius et furoris, per hanc instantiam perficiendae unitatis eruuntur. Numquidnam obsecro sanum miSericordiae potest esse concilium, ut simul cum illis isti omnes aeternis gehennarum Suppliciis serventur, ne illi in istorum comparatione perpauci suorum caminorum ignibus exurantur Ut enim omnes cum Christo vivant magnis conatibus et

votis agendum est : Sed si hoc per quorumdam furorem

233쪽

CONTRA GAUDENTIUM MONAT. EPIS: LIB. ut fieri non poteSt, Saltem ut non omnes cum diabolo pereant, laborandum St.

XXXIV. Sane de Scripturis sanctis Sagacissime inquirens, si quid proferre poSSe pro ista pontaneae mortis sententia insana, inveni SSe te aliquid putas, quia Scriptum est in Evangelio G Spiritus quidem promptUS St, Caron autem infirma i ta tanquam ideo Se quisque occidere debeat, quia infirmus est. Ad paSSione inter manu per- Sequentium SuStinendas non potuisti citius dicere falsos mar res Vestro ex illorum esse numero, de quibus scriptum est tauris iis qui perdiderunt sustinentiam ' n et ad illos prorsus non pertinere quibus Dominus dicit taurin

vestra patientia possidebitis animas vestras'. n e quibus autem legitur m Spiritus promptu CSt, Caro autem infirma quo Somnio non Voluntario premebantur, non interitu voluntario necabantur. Diligenter lege, et quid loquaris attende. Ubi est quod Apostolus ait: u Fidelis Deus qui non permittet vos tentari Super id quod potestis,

sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut posSitis SVS tiuere ab Ita-ne credendum non est huic apostolicae veritati, et inimicos debemus nos ipsos habere, quia inimico non poSSumus alios sustinere Absit hoc a cordi

bus Christianis Plane sidet Apostolo imo ipsi fideli

Deo, qui non init Suo tentari Supra quam ferre poSSUnt, sed facit cum tentatione etiam exitum, ut poSSint SUSti nere, credant Catholici, non credant Donatistae; et ne Semper ista non credant, non Sint Donatistae. Quando

enim desperatur in quibusque passionibus a Domino impetranda Sapientia , et ideo quaeritur compendium Ca- minorum, ubi se isti non quidem seris, ut ait beatissimus

234쪽

Cyprianusi, Sed tamen flammis objiciunt, quos nemo

damnavita non est lio consilium, Sed furor non est a.

Plentia, Sed amentia. II abeant isti incendia sua, qui noudicunt de adjutolio Domini; si Quoniam ab ipso patien-

XXXV. Certe sanctus Job quando a capite usque ad pedes intolerabili vultiore putrescebat, et doloribus excruciabatur immanibus, hoc vestrum compendium habebat in promptu, quo se ab hujusmodi vita horrendis calamitatibus plena, in qua procul dubio manebat, nolebat eripere. Potesta utiesue aderat, sed justitia non inebat. Secundum hoc enim vicit tauratque utinam POSSem ex CCidere, aut rogare alium ut faceret mihi hoc Negavit se posse justus, quod per justitiam fieri non poterat. Eo loquendi modo et Apostolus ad Galatas dicit u TeS-n timonium vobis perhibeo, quia si fieri posset, culos eruissetis et dedissetis mihi si , Cur enim et hoc fieri non poSSet, ni Si quia juste fieri nullo modo posset Sicet Dominus Cum per Angelos suos justum Loth de SodomiseXeuntem urgeret ut properaret in Segor tau Non enim, inquit, potero facere rem, donec tu illo introeassi. Non posse se dixit, quod sine dubio poterat per potentiam, sed non poterat per justitiam. Posset enim patientissimus Job, ut nihil aliud, vel cibum vel potum non Su mere, atque ita illam vitam aerumnosam horrendamque consumerem Sed hoc juste facere non poSSet, quoniam nulli fas est se ipsum occiderea maxime cum , Ut POSSit

Vi ere, possit fugere. An hoc aliquis dubitaverit, quod ille Vir Sanctus, qui tam muli in suis doloribus loquebatur, rogare ut hoc ibi sieret, aliquem posset Aeque enim non dolenti et putrescenti manus defuit ad perimendum,

Lib. de lati de martyrii ad Moysen et Maximum. - Sal. LxI, 6. Iob. xxx, juxta I.xx. - Galat. v I S. - Gen. IX, 22.

235쪽

e lingua des ait ad rogandum. erle vel ipsam conjugem Suani poterat hoc rogare: quoe anien ut ioc seret nec insaiuggessisset, vir illuni mori per ejus blaspitem iam Deo irascente Cusiteliat ita ideo pie ali Pi id in Deiani eo ne illo

nefando, tanten ut ipse Semi Cideret ei dicere non audebat.

Plus juris in vos dialiolus iubet, qui vobis tam sacile Persuadet, quod insipienti mulieri per Suadere non potuerat, quam sibi ii inistram ad decipiendum virum . suis illi ablatis omnibus, resti vas it. Dixit itaque ejustus ille non

Posse aliquem rogare ut eum interficeret etiam id ostendens utique non licere. Quod enim non potest uSte, non potest justus : quoniam hoc decernendo prius mittit ju titiam, ut quod non potest justus, possit injustus. Sic ergo dixit: urat sue utinani possem me ipsum intersi Cere Vi tan- luani dicci et Atque utinam justum esset, tunc enim aJUStos ieri posset Ne suo enim ut hoc posSet, quod non potest nisi injustus injustitiani sibi optaret. Sed si sieri posset, lianc vellet esse justitiamet quod steri quia non potuit, ut haec esset justitia, non potuit justus quod sola saceret injustitia. Ac per hoc non est injustum lio mini justo ptare

mortem, quando amarissima est vita Sed Si Deus optatam non dederit, non erit justum nisi tolerare eam amariSSimam vitam Sicut a justo nec illud alienum est, ut optet Vitam, quando amara mors imminet Sed cum se videt eam impetrare non posse dicit quod nos in Se tranSsigii T in Dominus ait Du Verum non quod ego volo, sed quod, tu Vis, Pater . vise autem illis dicenda sunt, quos ad mala gerenda si quaerunt qui persequuntur, non quos ad

bona participanda qui diligunt: eis, inquam, dicenda sunt ista, qui persecutionem patiuntur propter ju Stitiam, non

qui eam sibi faciunt propter injustitiam. XXXII. Proinde etiam senior ille D aZias, quem sibi

236쪽

isti exemplis sui sceleris destituti, de Macli abaeorum libris, tanquam imitandum Se invenisse gloriantur, hoc sacere debuit i. quo in eisdem Litteris leguntur septem illi fratres

etiam exhortante matre feci SSe Ut Comprehen SUS et a

lege Domini sui non aversus, omne quod ei applicitum csset acciperet, et in dolore sustineret et in humilitate sua patientiam haberet. Quocirca humilitatem inter manus inimicorum non valen serreri non plane Sapientiae, Sed

insipientiae dedit exemplum, non Christi martyribus, Sed Donati Circumcellionibus imitandum . Verumtamen si diligentius consideremus, et ab isto apparetis alieni Iste quippe cum jam comprehenderetur ab hostibus, non habuit liberam fugama ideo se gladio percuSSit et Cum Perimere non potuisset, de muro se praecipitavit. Deinde abruptam petram, Cum jam iVere non POSSet, adhuc tamen Spiran S, et Corpus impetu moVens, currendo, i Cet exsanguis, obtinuit : ubi utraque manu producta Sua

intestina discerpsit, dispersit, occubuit turba ita circumdatus Ut evadere non posset, et Si ViVere posset. Vos

igitur qui nec Dominum auditis dicentem Fugite; nec imitamini Ragiam, qui voluit, nec potuit fugere VPTO-fecto quia tion habetis illum in praecepto, nec habetis istum in exemplo. Quid, quod iste Ragia secundum VeStram rationem sine dubitatione culpandus est y Dixisti enim Propter Evangelicam Sententiam, ubi Dominus ait: Spinsitus quidem promptus, Caro autem infirma tan vos ad Caminorum fugisse compendium quia videlicet infirmi estis Proferre manus inimicorum, Si ab eis comprehensi fueritis. Ergo illius qui se gladio graviter vulneravit, qui Vulneratus murum petiit, qui Se inde in cervicem praecipitem dedit, qui et postea potuit ad petram currere, in petra Stare in-

et Maeli. xiv . r. - Ibid. q. - Conser Augustini epistolam et oi. n. 6 et . - Matth. xxVI.

237쪽

teStina educere, Carpere, Spargere, tum quid dici potest spiritus promptus, caro autem infirman CUJUS non Solum Spiritus tam promptus apparuit, Sed etiam caro tam firma ut

vix credibile sit eum sacere voluisse ac valuisse quae sociis Itaque vobis oportet iste displiceat, qui rationem vestrae

infirmitatis sua firmitate perturbat. Porro Si fugere valens, nec volens, in domum suam ligna congeSSiSSet, atque irruentibus inimicis ut eum comprehenderent, ignem SVPPoSutSSet, Seque Cum Suis pedibus ConcremaSSet, Vobis qui dem praebuisset exemplum, sed sibi acquisisset grande tormentum. Nunc enim quoniam fugere non valuit, aliquanto

minus est fortasse sui sanguinis reus, quod sibi intulit mortem, quam comprehens inimicus jam fuerat illaturus. XXXVII. At enim sanctarum Scripturarum auctoritate laudatus est Ragias Quomodo laudatus Quia fuit amator civitatis. IIo potuit et carnaliter, civitatis videlicet illius terrense Jerusalem, quae servit cum siliis Suis; non autem illius quae sursum, liberae matris nostrae Laudatus eSt, quia continentiam servavit in Judaismo Let haec sibi in comparatione justitiae christianae damna et stercora fuisse dicit Apostolus i. Laudatus est, quia pater Iudaeorum appellanturet hoc magis est, unde et illi tanquam

homini subrepsit humilitatis impatientia, mi prius mori vellet quam hostibus subjici Dictum est quod elegerit

nobiliter moriri melius vellet humiliter, Sic enim utiliter. Illis autem verbis historia gentium laudare consuevit. Sed viros fortes hujus seculi, non martyres Christi Dictum est quod se viriliter de muro praecipitavit in turbasa nec nos dicimus eum hoc fecisse muliebriter. Quanquam VOS qui mulium exemplo isto prosectStis, etiam foeminas VeStras hoc facere docuistiset Sed fatemur hoc etiam ipsas non sacere muliebriter, Sed Viriliter non tamen Salubriter,

238쪽

nuia non fideliter. Ad extremum liod invocasse dictus est dominatorem vitae ac spiritus, ut haec illi iterum redderet, id est, vitam ut Spirituma ite tunc aliquid poposcit, quo boni discernuntur a malis Reddet enim lioec

Deus et his qui male egerunt, non in resurrectione vitiae aeternae, Sed in resurrectione judicii aeterni Laudatus est itaque iste Ragius amator Civitatis, ut valde bene audiens, id est bonae famae, quin Pater Judaeorum appellatus St, et quod continentiam tenuerit in Judaismo Istam vero ejus mortem mirabiliorem quam prudentiorem narravit quemadmodum acta esset, non tanquam facienda esset Scriptura laudavit. Nostrum est autem, sicut Apostolus admonet, omnia probare, quae bona SNnt tenore, ab omni Specie mala nos abstinere .

XXXVIII. Et hanc quidem Scripturam qnae appellatur Machabaeorum, non habent udoei sicut Logoni et Prophetas et satianos, quibus Dominus testimonium perhibet tanquam testibus suis , dicens portebat im-npleri omnia quae scripta sunt in Lege et Prophetis et inu Psalmis de me' tan sed recepta est ab Ecclesia non inutiliter, si sobrie legatur vel audiatur, maxime propter illos Machabaeos qui pro Dei lege Sicut Veri martyres a persecutoribus tam indigna atque horrenda perpessi sunt';ut etiam hinc populus Christianu ad Verteret, Ioniam non sunt condignae Passiones hujus temporis ad uturam gloriam quae revelabitur in nobis , pro quibus passus est Christus, si tanta patientissime pertulerunt pro lege

quam dedit Deus per famulum hominibus illis pro quibus nondum tradiderat Filium. Quanquam et iste nugias habeat quod legentibus prosit, non Olum Ut mens Xer

xes TheSS. v. I. - Lue xxiv. i. - auelo: itale libror Maseliab. Vide Iib. 18. De Civit. De eup. 6. et th et de doctrii Clir Stia a. e. S. et de cura Pro mortuis C. g.

239쪽

ceatur recte judicando tuod legit, veru metiam ut animus humanus, imo animus ChriStianus adverteret, quanta ferenda sint ab inimicis ardore Cliaritalis, Cum a se ipso iste timore lium ilitatis tanta pertulerit. Sed ardor charbiaiis de sublimitate descendit gratis divinae timor aut iiii humilitatis ex amore accidit laudis humanae Det ideo ille Certat per patientiana, hic autem peccat per impatieri

tiam. Non itaque debemus quid pi id in Scripturis etiam

Dei testimonio laudatos homines fecisse legerimus, con- Sentiendo approbare, Sed considerando discernore, adhibentes judicium non sane nostrae auctoritatis, Sed Scripturarum divinarum atque an Clarum quae nos ne

illorum hominum quibus illi bonum atque praeclarum testimonium perhibetur, omnia vel imitari vel laudares acta permittit, si quae non recte ab eis facta sunt, vel huic jam tempori non conveniunt. Sed de iis quae tunc fuerant recta, nunc non sunt, quid opus est aliquid in hac quaestione discuterea cum hoc unde agitur, ut sibi quis inferat mortem, maxime cui conceditur, vel Politis qui compellitur vivere, in eis sit facti S, quae ne pote

ranti unquam recta esSe, ne potuerunt, Sicut Satis jam demonstravimus

XXXIX. Proinde quomodolibet accipiatur a vobis hujus Ragiae vita laudatas non habet mors ejus laudatridem sapientiam , quia non habet dignam Dei famulis patientiam et potiusque huic vox illa Sapientiae, quae non audi.sed detestationis est, competit tauris iis qui perdiderunt

sustinentiam se. o Nam si laudatorum facta omnia creditis imitanda, numquid melior est iste Ragias quam David ' Cur ergo ejus factum de aliena uxore appetenda.dusque occidendo marito, nullii bonus sibi proponit, Sed potius cavendum atque vitandum Numquid melior

240쪽

est Raχias quam Salomons Placet-ne ergo vobis , ut ejus erga muliere lasciviae, quarum Seductionibus usque ad

templa idolis fabricanda perductus St, imitandum proponamus exemplum i Numquid melio Ragias quam Petrus apoStolus, qui ubi dixit: u Tu es Christus Filius Dei

vivi en tam beatus a Domino appellatus est, ut ClaVeS regni coelorum accipere mereretur nec tamen ideo Creditur imitandus, ubi mox eodem momento reprehenSUS, audivit diu Vade poSt me, Satanas, non enim Sapis quae Dein sunt, Sed quae hominum Atque ut haec taceam quae voce apertiSSima Sancta Ecclesiae Scriptura culpavit, et ea dicam quae tantummodo ibi narrata atque ConScripta sunt, nec de his est in alteram partem laudis aut reprehensionis lata sententia, Sed quae nobi judicanda per miSSa Sunt, numquid melior D agias quam Noes Quis autem illum virum , quod jacuit ebrius, laudaverit sobrius is Numquid melior est Ragias quam Judas patriarcha suis tamen eum approbet, Cui placeat, quem non rectissime ossendat in illa fornicatione, quandoquidem

non ad suam nurum quia hoc ignoraVit, Verumtamen ad eam quam meretricem putaVit, impressus est si Numquid

melior est Ragias, quam Samson ' Audet itaque dicere, si potestis, illud quod in crinibus habuit virtus magnum divinumque secretum , blandienti mulierculae fuisse pro dendum. Nam illud quod cum inimicis occidit et se ipsum, quando Super Se atque illo dejecit domum , mortem quam mox ab ei fuerat PerpeSSUPUS, Communem

voluit cum illis habere , quia non posset eVadere. Quod quidem non Sua ponte fecit, sed hoc spiritu Dei tribuendum est, qui USUS est eo ut faceret quando illi assuit, quod facere non poterat quando idem spiritus defuit Sl