Sancti Aurelii Augustini ... opera omnia multis sermonibus ineditis aucta et locupleta

291쪽

DR PECCATORUM MERITIS ET REMISSIONE, AEl B. I. fg S

peccatum illud commemorare voluisSet, quod in hunc mundum , non propagatione, Sed imitatione intraverit: ejus principem , non Adam , sed diabolum diceret, de quo scriptum est: u Ab initi diabolus peccati . nio quo etiam legitur in libro Sapienti. Invidia autem dia , boli mors intravit in orbem terrarum'. , Nam quoniam ista mors sic a diabolo Venit in homines, non quod ab

illo fuerint propagati, sed quod eum fuerint imitati,

continuo subjunxit tau Imitantur autem eum qui sunt ex parte ipsius'. , Proinde Apostolus cum illud pecca

tum ac mortem Commemoraret, quae ab uno in omnes

propagatione transiSSet, eum Principem posuit, a quo propagatio generis humani Sumpsit exordium. X. Imitantur quidem Adam , quotquot per inobedientiam transgrediuntur mandatum Dei: Sed aliud est quod exemplum est Voluntate peccantibus, aliud quod ligo est cum peccat na Scentibus. Nam et Christum imitantur Sancti ejus ad sequendam justitiam Unde et idem pos totus dicit: Imitatores mei e Stote, Sicut et ego Christi'. Sed praeter hanc imitationem, gratia ejus illuminationem

justificationemque nostram etiam intrinSCCUS peratur,

illo opere de quo idem praedicator ejus dicit tau Aequo, qui plantat est aliquid, neque qui rigat, Sed qui incre

nientum dat Deus si , iacenim gratia baptigatos quo que parvulos suo inserit corpori, qui certe imitari ali quem nondum valent. Sicut ergo ille in quo omnos vivificatitur, praeter quod se ad justitiam exemplum imi tantibus praebuit, dat etiam Sui spiritus occultissimam fidelibus gratiam , quam latenter infundit et parvulis' siciet ille in quo omnes moriuntur, praeter quod ei qui praeceptum Domini voluntate transgrediuntur, imitationis

292쪽

I 6 AUGUSTINI EPISCOPI

exemplum est, occulta etiam tabe Carnali concupiscentiae suae tabificavit in Se omne de Sua Stirpe Venientes Ilinc omnino , nec aliunde ApoStolus licit u Per unum horum minem peccatum intraVit in Uridum, et per pecca- , tum mors, et ita in omne homine pertransivit, in quo omnes peccaVerunti Dio Si ego dicerem , resisterent isti, meque non recte dicere , non recte Sentire Clamarent.

Nullam quippe in his verbi intelligerent sententiam cujuslibet hominis, nisi istam quam in Apostolo intelligere

nolunt. Sed quia dia Verba Sunt cujus auctoritati doctrinaeque Succumbunt, nobis objiciunt intelligendi tarditatem, Cum ea quae tam perSpicue dicta Sunt in nescio quid aliud detorquere conantur re Per unum , inquit, hominem peccatum intraVit in mundum , et per pec catum morS. Dio propagationi est, non imitationis

nam si imitationis, per diabolum diceret. Quod autem nemo ambigit, istum primum hominem dicit, qui est appellatus Adam. Et ita, inquit, in omnes homines

pertransiit. XI. Deinde quod sequitur : In quo omne PeCCaVE-hrunt, quam CircumSpecte, quam Proprie, quam ineam-higuitate dictum est. Si enim peccatum intellexeris, quod

per unum hominem intravit in mundum, in quo omnes Peccaverunt tacerte manis Stum Si alia eSSe propria cuique peccata, in quibus hi tantum peccant, quorum peccata sunt aliud hoc unum, in quo omne peCCaVerunt; quando omnes ille unus homo suerunt- Si autem non peccatum , Sed ille unus homo intelligitur, in quo uno homine omne peccaVerunt, quid etiam ista est manis estatione manissetius Nempe legimus justificari in Christo

qui credunt in eum, propter occultam Communicatio

1 Rom. II. - Vide infra lib. . c. a. de nuptiis e S. et epist. 186. n. 21. et Serm. 165. . .

293쪽

nem et inspirationem gratiae spiritalis , qua quisquis haeret Domino unus spiritus St, quamvis eum et imi tentur Sancti ejus legatur mihi tale aliquid de iis , qui Sanctos ejus imitati Sunt, utrum quisquam dictus sit justificatus in Paulo aut in Petro, aut in quolibet horum, quorum in populo Dei magna excellit auctoritas nisi quod in Abraham dicimur benedici, sicut ei dictum est: u Benedicentur in te omnes gentes itiis propter Christum qui Semen ejus Si Secundum carnem. Quod manifestius dicitur, cum hoc idem ita dicitur tau Benedicentur in se-n mine tuo omnes gentes , Dictum autem quemquam

divinis eloquiis, peccasse vel peccare in diabolo, cum eum iniqui et impii omnes imitentur, neScio utrum quisquam reperiata: quod tamen cum Apostolus de primo homine dixerit : In quo omnes peccaVerunt', vadhuC de peccati propagine disceptatur, et nescio quae nebula imitationis opponitUr. XII. Attende etiam quae sequuntur. Cum enim dixis- Setra In quo omne peccaVerunt; n Secutus adjunxit : Usque ad legem enim peccatum in mundo fuit tan hoc est, quia nec lex potuit auferre peccatum, quae Subintravit ut magis abundaret peccatum sive naturalis lex, in qua quisque jam ratione utens, incipit peccat originali addere et proprias Sive ipsa quae Scripta per II Sempο-pulo data est uti enim data esset lex, quae posset vivisin Care, omnino ex lege esset justitia. Sed conclusit Scrip- tura omnia Sub peccato, ut promissio ex fide desu Christi daretur credentibus'. Peccatum autem non deputaban tur, Cum lex non esset D Quid est, u Non deputabatursionnisi ignorabatur, et peccatum esse non putabatur Neque enim ab ipso Domino Deo tanquam non eSSet habebatur,

294쪽

um S. AUGUSTINI EPISCOPI

cum scriptum Sittat Quicumque in lege peccaVerunt, , Sine lege periluunt .

XIII. Sed regnavit, inquit, Da ors ab Adam usque ad Alo sens: uid est, a primo homine usque ad ipsam etiam legem quae divinitus promulgata est, quia nec ipsa potuit regnum mortis auserae. Regnum enim mortis vult intelligi, quando ita dominatur in hominibus reatus peccati, ut eos ad Vitam aeternam, quae Vera Vita St, Venire non sinat, Sed ad Secundam etiam, quae poenaliter aeternaeSt, mortem trahat. IIo regnum mortis Sola in quolibet

homine gratia destruit Salvatoris, quae operata Si etiam in antiqui Sanctis, quicumque antequam in carne Chris- tu Veniret, ad ejus tamen adju Vantem gratiam , non ad legis litteram, quae jubere tantum, non adjUVare poterat, pertinebant. IIo namque occuliabatur in Vetere Testa mento pro temporum dispensatione justissima, quod nunc revelatur in ovo Ergo in omnibus u regnavit mors ab

Adam usque ad Moysen, qui Christi gratia non adjuti

SUnt, Ut in ei regnum mortis destrueretur Etiam in, ei qui non peccaverunt in similitudinem praevaricatio-mnis Adsecto id est, qui nondum Sua et propria Voluntate Sicut ille peccaviarunt, sed ab illo peccatum originale traxerunt; u Qui est forma futuri quia tu illo constituta est forma condemnationis suturis posteris, qui ejus propagine crearentur, ut ex uno omne in Condemnationem naSCerentur, ex qua non liberat nisi gratia Salvatoris h. Scio quidem plerosque latinos codices sic habere tau Regnavit, mors ab Adam usque ad Moysen in eo qui peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae, o quod etiam ipsum qui ita legunt, ad eumdem reserunt intellectum ut in similitudinem praevaricationis Adae peccasse accipiant,

295쪽

qui in illo peccaverunt, ut ei Similes crearentur, Sicut ex homine liomines, ita ex peccatore Peccatores, e morituro morituri, damnatoque damnati Graeci autem codices unde in latinam linguam interpretatio facta St, aut omnes aut pene omnes, id quod a me primo poSi tum Si habent.

XIV. Sed non, inquit, Sicut delictum , ita et donatio. Si enim ob unius delictum multi mortui Sunt, multo magis gratia Dei et donum in gratia unius homini Jesu Christi in multos abundavit : non magis mulios', nideSt, multo plures homines, neque enim plures justisi

Cantur quam condemnantur u Sed muli magis abun-

davit. v Adam quippe ex uno delicto Suo reo genuit: Christus autem etiam quo homine delicta propriae Vo luntatis ad originale in quo nati sunt addiderunt, gratia sua Solvit atque donavit quod evidentius in Consequentibus dicit. XV. Verum illud diligentius intuere, quod ait, ob

unius delictum mulios mortuos. Cur enim ob unius illius, et non potius ob delicta sua propria, si hoc loco intelligenda est imitatio, non propagatio: Sed attende quod

Sequitur tau Et non Sicut per unum peccantem, ita est et

donum. Nam judicium quidem ex uno in Condemna tionem, gratia autem ex muliis delictis in justification nem . n Nunc dicant, ubi locum habeat in his verbis illa imitatio. Ex uno , inquit, in Condemnationem tanquo uno, nisi delicto pio enim explanat, cum adjungit: Gratia autem ex multis delictis in justificationem n Cur ergo judicium ex uno delicto in condemnationem, gratia vero ex muliis delictis in justificatio uenis Nonne si nullum est originale delictum, non solum ad justificationem gratia, sed etiam judicium ad condemnationem ex multis delictis homines ducit Aeque enim gratia multa delicta donat et non etiam judicium muli delicta

296쪽

u8o S. ALGUSTINI EPISCOPI

condemnat . Aut Si propterea ex uno delicto in condem nationen ducuntur, quia omnia delicta quae Condemnantur, ex illius unius imitatione CommiSSa Sunt meadem CauSa St, Cur ex uno delicto etiam ad justificationem

duci intelligantur, quia omnia delicta quae juStificatis remittuntur, ex illius unius imitatione commissa sunt. Sed hoc videlicet non intelligebat Apostolus cum dicebat : Judicium quidem ex uno delicto in Condemnationem, gratia vero ex multis delictis in justificationem ipta movero nos intelligamus Apostolumi et videamus ideo dictum judicium ex uno delicto in condemnationem, quia Sufficeret ad condemnationem etiamsi non esset in hominibus nisi originale peccatum. Quam Vi enim Condemnatio gravior sit eorum, qui originali delicto etiam propria Conjunxerunt, et tanto Singuli gravior it quanto gravius qui peccavita tamen etiam illud Solum quod originaliter

tractum est, non tantum a regno Dei Separat, quo parVU-los sine accepta Christi gratia defunctos intrare non posse ipSi etiam consitentur; verum a Salute ac vita aeterna acit alienoS, quae nulla SSe alia poteSt praeterregnum Dei, quo sola Christi societas introducit. XVI. Ac per hoc ab Adam, in quo omne PECCAVim US. non omnia no Stra peccata, Sed tantum originale traduximus : a Christo vero, in quo omne juStificamur, non ilius tantum originalis, Sed etiam caeterorum quae ipsi addidimus peccatorum remiSSionem Consequimur. Ideon non Sicut per unum peccantem, ita Si et donum n Nam

judicium quidem ex uno delictos si non remittitur . id est, originali , in condemnationem jam potest ducere: gratia vero ex muliis delictis remi SSis, hoc est, non solum originali, veru metiam omnibus caeteris adjustificationem perducit.

297쪽

XVII. . Si enim ob unius delictum mors regnavit perii unum, multo magis qui abundantiam gratis et justitiae accipiunt, in vita regnabunt per unum Jesum Chris tum l. n Cur ob unius delictum mor regnavit per unum, nisi quia mortis vincul, tenebantur in illo uno in quo omnes peccaVerunt, etiam Si propria peccata non adde rent Alioquin non ob unius delictum mors per unum regnavit. Sed ob delicta multa multorum per unum quemque peccantem Nam Si propterea caeteri ob alterius o

minis delictum mortui sunt, quia illum in delinquendo praecedentem SubSequentes imitati sunt ille quoque et multo magis ob alterius delictum mortuus est quem dia holus delinquendo ita praecesserat, ut ei delictum etiam ipse suaderet Adam vero nihil suasit imitatoribus suis ;et multi qui ejus imitatores dicuntur, eum fuisse et tale aliquid commisisse vel non audierunt, Vet omnino non Credunt. Quanto ergo rectius, sicut jam dixi, diabolum

principem ConstituiSSet Apo Stolus a quo uno PQCCatum et mortem per omnes transiisse diceret, si hoc loco non

Propagationem, Sed imitationem dicere voluisset Multo enim rationabilius Adam dicitur imitator diaboli, quem Suasorem habuit peccati, si potest quisquam imitari etiam illium qui nihil tale suasit, vel omnino quem neSCit. Quid est autem, usui abundantiam gratiae et justitiae ac-

Cipiunt, misi quod non ei tantum peccato in quo omneSpeccaverunt, Sed etiam eis quae addiderunt, gratia remis sionis datura eisque hominibus tanta justitia donatur, ut cum Adam Consenserit ad peccatum suadenti, non Cedantisti etiam cogentis Et quid est Iulio magis in vitan regnabunt, Una mortis regnum mulio plures in aeternam poenam trahat nisi intelligamus eos ipsos in

utroque dici qui transeunt ab Adam ad Christum, id

298쪽

28 S. AUGUSTINI EPISCOPI

est, a morte ad Vitam, quia in Vita aeterna Sine sine regnabunt, magis quam in ei mors temporaliter et cum sine regnavit pXIIII. Itaque sicut per unius delictum in omnes homines ad condemnationem ita et per Unita justifica n tionem in omnes homines ad justificationem vitae i. IIo unius delictum si imitationem attendam US , non

erit nisi diaboli. Sed quia munifestum Si de Adam , non de diabolo dici restat intelligenda, non imitatio , Sed propagatio peccati. Nam et quod ait de Christo Per unius justificationem Vo magis hoc X- Pressit, quam si per unius justitiam diceret. Eam quippe

justificationem dicit, qua Christus justificat impium ,

quam non imitandam proposuit, sed Solus hoc poteSt. Nam potuit Apostolus recte dicere tau Imitatores mei eS- tote, sicut et ego Christi ta nunquam autem diceret, Justificamini a me, sicut et ego sum justificatus a ChriSto. Quoniam possunt osse, et sunt, et fuerunt multi justi homines et imitandi, justus autem et ju Sti sic an nemo

nisi Christus Lude dicitur tau credenti in eum qui justi, sica impium , deputatur sides ejus ad justitiam p. nouisquis ergo ausus fuerit dicere , Justi sic tera ConSequens est, ut dicat etiam, Crede in me. Quod nemo Sanctorum recte dicere potuit, nisi Sanctu Sanctorum, r

dite in Deum, et in me credi te ut quia ipse justificat impium, credenti in eum qui justificat impium, deputetur fides ad justitiam. XIX. Nam si sola imitatio facit peccatores per Adam,

Cur non etiam per Christum soli imitatio justos acit o Sicut enim, inquit, per unius delictum in omne homin ne ad Condemnationem, Sic et per unius justificationem in omnes homines ad justificationem vitae , Proinde iSti a Tnu et unus , non Adam et Christus, sed Adam

299쪽

et Abel constitui debuerunt. Quoniam cum multi nos in J injus vitae tempore praeceSSerint peccatores eosque imitati fuerint qui posteriore tempore peccaverunt; ideo tamen volunt isti non nisi Adam dictum, in quo omnes imitatione peccaverint quia primu laominum ipse peccavit psic per lio Abel dici debuit, in quo uno omnes similiter homines imitatione jus bificentur, quoniam ipse primus hominum jugi vixit. ut Si propter quemdam articulum temporis ad Vovi Testamenti exordium pertinentem, Christus est positus propter imitationem caput JUStorum, Judas ejus traditor caput poni debuit peccatorum. Porro si propterea Christus unus est in quo omnes justificentur, quia non Solii ejus imitatio justos facit, sed per spiritum

regenera n gratia tapropterea et Adam unus est in quo omne PeccaVerunt, quia non Sola ejus imitati peccatores s Cit, Sed per carnem generans poena Ob hoc etiam dictum CStta Omnes et omnes. v Neque enim qui generantur per Adam, iidem ipsi omnes per thristum regenerantur Sed hoc recte dictum est, quia sicut nullius carnalis generationis per Adam, sic spiritalis nullius nisi per Christum. Fam Si aliqui possent carne generari, non per Adam, et aliqui generari spiritu non per Christum, non quide

omnes, , sive hic, sive ibi dicerentur. EoSdem autem omnes pοStea mulio dicit possunt quippe in aliqua re omne eSSe qui pauci sunt: Sed multos habet generatio carnas S mulio et Spiritalis quamvis non tam mulios haec spiritalis, quam illa carnalis. Verumtamen quemadmodum illa omnes habet homines , sic ista omne juStos homineset quia sicut nemo praeter illam homo, Si nemo praeter istam justu homo me in utraque multi u Sicut, enim per inobedientiam unius hominis peccatore Con-n stituti sunt mulii, ita per obedientiam unius hominis justi constituentur mulii'.

300쪽

XX. Lex autem subintraVit, ut abundaret delictum'. nΗoc ad originale homines addiderunt jam propria voluntate, non per Adam : Sed hoc quoque SolVitur sanaturque per Christuma quia ibi abundaVit peccatum, Supera-nbundavit gratiam ut quemadmodum regnaVit peccatumni mortem', n etiam quod non ex Adam traxerunt homines, Sed sua voluntate addiderunt; u Sic et gratia regnet per justitiam in Vitam aeternam n Non tamen aliqua justitia praeter Christum, Sic Ut aliqua peccata praeter Adam. Ideo cum dixisset, si Quemadmodum reg-nnaVit peccatum in mortem v hic non addidit per unum, aut per Adam : quia supra dixerat etiam de peccato illo, quod subintrante lege abundavit; et hoc utique non est originis, sed jam propriae voluntatis. Cum auteni dixisset, si dii et gratia regnet per justitiam in Vitam se v ternam; addidit, per Jesum Christum Dominum nos Dirum tan quia generante carne illud tantummodo trahitur, quod est originale peccatiam regenerante autem Spiritu, non Solum originalis, Sed etiam voluntariorum sit remissio peccatorum si). XXI. Potest proinde recte dici, parvulos sine baptismo de Corpore exeuntes in damnatione omnium mitissima suturos Multum autem Usit et allitur, qui eos in damnatione praedicat non futuros , dicente Apostolo, raudi scium ex uno delicto in condemnationem. Et Paulo post, u Per unius delictum in omnes homines ad con-ndemnationem . , Quando ergo peccavit Adam non obediens Deo, tunc ejus corpus, quamVis SSet animalea mortale, gratiam perdidit, qua ejus animae omni ex

parte obediebat. Tunc ille extitit bestialis motu puden dus hominibus , quem in sua erubuit nuditate. Tunc

Iulian. c. I.