Sancti Aurelii Augustini ... opera omnia multis sermonibus ineditis aucta et locupleta

381쪽

DC PECCATORUM MERITI; ET REMISSIONE, Tig. at faverita consilium tamen occultioris justitiae penes ipsum est. Nos quantum Concessum Si sapiamus; et intelliga naus, Si possumus, Dominum Deum bonum ideo etiam sanctis suis alicujus peris justi aliquando non tribuere vel certam scientiam, vel victricem delectationem, ut Cognoscant non a se ipsis, sed ab illo sibi esse lucem, qua illuminentur tenebrae eorum, et suavitatem qua det fructum

suum terra eorum.

XXX li I. Cum autem ab illo illius adjutorium deprecamur ad ficiendam perficiendamque justitiam, quid

aliud deprecamur, quam ut aperiat quod latebat et Sua Vesaciat quod non delectabat quia et hoc ab illo esse deprecandum, ejus gratia didicimus, dum antea lateret; ejus gratia dileximus, dum antea non delectaret tare ut quin gloriatur, non in se, sedi In Domino glorietur , Extolli quippe in superbiam, propriae voluntatis est hominum, non Operi S Deiri neque enim ad lio eos compellit aut adjuvat Deus. Praecedit ergo in voluntate hominis appetitus quidam propriae potestatis, ut fiat inobediens per superbiam Isic autem appetitu etiam Si non esset. nihil molestum esset; et cum hoc voluit homo sine dii sicultate noluisset secutum est autem ex debita justa poena tale vitium, ut jam molestum esset obedire justitiae. Quod vitium nisi adjuvante gratia superetur, adjuStitiam

nemo ConVertitur niSi operante gratia sanetur, justitiae Pace nemo perfruitur. Cujus autem gratia Vincitur et sanatur, nisi illius cui dicitur tau Converte nos, Deus ani- D talum noStrarum, et averte iram tuam a nobisi . Quod et si acit, misericordia facit, ut dicatur tau Non secun- dum peccata nostra secit nobis, neque secundum iniquin tales nostras retribuit nobis 2 s Et quibus non facit ju

dicio non facit. Et quis dicet illi, Quid fecisti, cui miseri

382쪽

cordia et judicium pia sanctorum mente cantatur Idcirco etiam sanctos etfideles suos in aliquibuS Vitii tardius sanat, ut in his eos minus quam implendae ex narii parte justitiae sufficit, delectet bonum, sive cum latet, iVeium etiam manifestum est taut quantum pertinet ad integerrimamregulam veritatis ejus, non justificetur in ConSpectu ejus omnis vivens Nec in eo ipso vult nos damnabiles esse , sed

inimiles, Commendans nobis eamdem gratiam Suam et ne facilitatem in omnibus SSecuti, noStrum Putem US ESSE

quod ejus est qui error multum est religioni pietatique

Contrarius. Nec ideo tamen in eisdem vitiis nobis permanendum SS P xistimemus, sed ad VerSu ipsam maxime

superbiam, propter quam in ei humiliamur, et nos vigilanter Conemur, et ipSum deprecemur ardenter, Simul intelligentes et quod sic conamur, et quod Sic deprecamur, dono illius nos haberem ut in omnibus non adno reSpiciente , Sed sursum cor habentes, Domino Deo noStro gratias agamus, et cum gloriamur, in illo gloriem Ur.

XXXIV. Quartum jam illud restat, quo explicato

quantum adjuvat Dominus, Sermo quoque iste tam Prolixus tandem terminum sumat, utrum qui omnino Un- quam ullum peccatum habuerit, habiturusVe sit, O II Solum quisquam natorum hominum sit, verumetiam O- tuerit aliquando esse, vel possit. Illinc prorsu ni Si unum

mediatorem Dei et hominum hominem Christum Jesum, nullum vel esse, vel fuisse, vel futurum esse, CertiSSimum est. Unde jam multa diximus de baptismo parVulorum, qui si nullum peccatum habent, non solum sunt homines

innumerabiles sine peccato Verum etiam fuerunt, Ct erunt. Porro Si veraciter illud constitit, unde secundo loco egi IDUS L neminem SSe Sine peccato a prosecto nec parvuli

383쪽

Sine peccato Sunt. Ex quo Conficitur, et si quisquam in hac vita esse potuisset; qui Virtute ita perficeretur, ut ad tantam plenitudinem justitiae perveniret qua nullum

haberet omnino peccatum, utSSe tamen eum antea peC-catorem, unde in istam noVitatem Vitae ConVerteretur non

esse dubitandum Etenim in Secundo illo loco aliud quaerebatur, aliud in hoc quarto propositum est. Nam in illo, utrum aliquis in hac vita ad persectam, quae prorSu Sine ullo peccato est, vitam perVeniret per gratiam Dei, tu di voluntatis, hoc requirebatur in hoc autem quarto, utrum esset in diis hominum, Vel SSe potui SSet, aut Posset, qui non ex peccato ad justitiam persectissimam perveniret, Sed nullo omnino unquam precato SSet Obstrictus hoc quaeritur. Ideo Si illa vera Sunt, quae tam mulia de parvulis diximus, nec est in filiis hominum quisquam, ne suit, nec erit, excepto uno mediatore, in quo nobis propitiatio et justificatio posita est, per quam sinitis inimicitiis peccatorum reconciliamur Deo. Non itaque

ab re est, quantum praesenti Causae Sufficere videtur, ab ipso exordio generi humani pauca repetere, quibus ad VerSUS quaedam, quae moVere possunt, legentis animus informetur.

XXXV. Posteaquam illi primi homines, vir unus Adam, et ex illo Eva uxor ejus, accepto Dei praecepto

Servare obedientiam noluerunt, justa eos poena ac debita ConSecuta est. Sic enim comminatus fuerat Dominus; quod ea die qua vetitum cibum ederent, morte more

rentur. Proinde quia utendi ad escam omni ligno quod in paradiso erat, acceperant potestatem ' in quo etiam signum vitae plantaverat Deus; ab illo autem solo eos prohibuerat, quod appellavit scientis boni et mali, quo nomine Significaretur experientiae consequentia, et quid

i Gen. I, s et 16.

384쪽

boni custodita, et quid mali essent tralasgressa prohibitione sensuri recte profecto intelliguntur ante malignam diaboli persuasionem abstinuisse cibo etito, atque usi fuisse conceSSiS, ac Per hoc et Coet eris et praecipue ligno vitae. Quid enim absurdius, quam ut credantur ex aliis arboribus alimenta SumpsiSSe, non autem etiam ex illo quod et similiter permissum fuerat, et utilitate praecipua per aetatum labem mutari, quam Vi animalia Corpora, at que in mortem Veterascere non inebat, tribuens hoc corpori humano de Suo corpore beneficium, , et mystica significatione demonstrans, quid Per Sapientiam , cujussi guram geStabat, Conserretur uinio rationali, ut ali mento ejus viyificata nequaquam in lubem mortemque nequitiae verteretur Merito enim de illa dicitur L Lig nuum vitae St amplectentibu eam i s Sicut hie arbor in corporali, sic illa in Spiritali paradisori ista exterioris, illa interioris hominissensibus Praebens vigorem, sine ulla in deterius temporis commutatione vitalem Serviebant igitur Deo, vehementer Sibi Commendata pietate obedientiae, qua una colitur Deus. Quae per Se ipsa quanta Sit, quamque sola uiliciat ad tuendam rationalem sub Creatore creaturam, non potuit excellentius intimari, quam ut a signo prohiberentur non malo. Absit enim ut honorum Creator qui fecit omnia diu Et ecce bona valdes,

mali aliquid in illius etiam corporalis paradisi sertilitate

plantaret. Sed ut ostenderetur homini cui esset sub tali Domino utili SSima Servitus, quantum esset solius obedientiae bonum, quam solani de amulo exegerat, cui obedire non propter ipsius dominatum, sed propter servientis utilitatem potius expediret' ab eo ligno sunt prohibitio quos uterentur non prohibiti, nihil mali omnino paterentur taut quod illo post prohibitione ni utentes paSSi Sunt,

385쪽

satis intelligeretur quod eis hoc tion intulerit arbor cibo noxio perniciosa, Sed tantum obedientia violata. XXXVI. Ilanc ergo priusquana Violassent, placebant Deo, et placebat ei Deus, et quamvis Corpus animale gestarent nihil inobediens in illo adverSum se moveri sentiebant. Faciebat quippe hoc ordo justitiae, ut quia eorumani ni famulum corpus a Domino acceperat, Sicut ipsa eidem Domino suo, ita illi corpus ejus bediret, atque exhiberet vitae illi congruum Sine ulla resistentia famula

tum .iinc et nudi erant, et non Confundebantur. Animam quippe rationaleni naturali Verecuti dia nunc pudet, quod in carne, in cujub Servitutem jus potestatis accepit, nescio qua infirmitate efficere non poteSt, ut Se nolente

non moveantur membra, et Se Olente OVeantur. Quae

propter hoc in quovis Casto, merito appellantur pudenda, quod adversus dominam mentem, qua Sirius Sint potes tatis, sicut libitum est, excitantur : idque Solum juris in his habent frena virtutis, ut ad immundas et illicitas cor ruptiones ea pervenire non inant. Ilaec igitur carnis inobedientia, quae in pSo motu est, etiam Si habere non permittatur effectum, non erat in illi primis hominibus, quando nudi erant, et non confundebantur. Nondum quippe anima rationalis domina carnis inobediens existeret Domino suo, ut poena reciproca inobedientem experire tur carnem famulam Suam Curi SenSu quodam confusionis et molestiae uae, quem SenSum Certe ipSa per inobedientiam suam non intulit Deo. Neque enim Deo pudendum est aut molestum, Si noSei non obedimuS, CUJUS in nos summam poteStatem nullo modo minuere valemus et sed nobis pudendum est, quod imperio nostro Car non Servit; quia hoc sit per infirmitatem quam peccando meruimUS, Vocaturque peccatum habitans in membris nostris i. Sic est

386쪽

autem hoc peccatum, ut Sit poena peccati. Denique posteaquam est illa acta tranSgreSSio, et anima inobediens a lege sui Domini aversa St, habere Coepit contra eam servus ejus, hoc est, corpus ejus, legem inobedientiae et puduit illos homines nuditatis Suae, animadverso in se motu, quem ante non SenSeranti: quae animadversio apertio est dicta oculorum neque enim oculis clausis inter illas arbores oberrabant. Sic et de Agar Scriptum est : Aperti sunt oculi ejus, et vidit puteum . n Tunc illi homines pudenda texerunt quae Deus illis membra ipsi vero pudenda secerunt. XXXVII. De hac lege peccati na Scitur Caro peCCati, expianda per illius Sacramentum , qui Venit in similitudine carnis peccati, Ut CVacuetur corpus peccati, quod et corpus morti hujuSappellatur munde miserum hominem non liberat nisi gratia Dei per Jesum Christum Dominum nostrum. Sic enim ab eis transitum fecit in posteros ista lex initium mortis quemadmodum labor quo cuncti homines haborant in terra quemadmodum in oeminas paturitio Cum doloribus. Ilaec enim, cum depeccato arguerentur , Dei Sententia meruerunt, quae non in eis solis, sed etiam in SucceSSoribus eorum , in aliis magis in alii minus, tamen in omnibus videmus impleri. Cum itaque primorum illorum hominum suerit prima justitia obedire Deo, et hanc in membris adversus legem

mentis Sus legem ConcupiScentiae non habere junc post eorum peCCatum nata ex ei jοStra Carne peccati, pro

magno obtinetur ab his qui obediunt Deo desideriis ejusdem concupiScentiae non obedire, et Crucifigere in Se Carnem Cum PaSSionibus et concupiscentiis ut in Jesu

Christi, qui hoc tu sua cruce figuravit, quibus per gratiam suam dedit potestatem filios Dei fieri. Non enim

387쪽

DE IECCATORUM MERITIS IT TEMISSIONE. LIB. II. Issomnibus hominibus dedita, Sed quotquot receperunt euin, ut Deo renaSCerentur Spiritu, qui saeculo nati erant carne. Sic enim de his dictum est: u Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios, Dei fieri, qui non ex Carne, non X Sanguine, non X Voluntate Viri, non ex Voluntate carnis, Sed ex Deo nati

XXXVIII. Secutus autem addidit u Et Verbum caron factum est, et habitavit in nobis G, tanquam dicens, Magnum quidem hoc in his factum St, ut Deo naSCeren tu ex Deo, qui prius nati fuerant ex Carne Saeculo, quamvis creati ab ipso Deo Vsed longe mirabilius factum est, quod cum istis naturae fuerit nasci de carne, beneficii vero nasci ex Deo, propter hoc impertiendum beneficium, ille

quide Deo naturaliter natus St, naSci etiam misericorditer de carne dignatus est hoc est enim : Et Verbum caro fac tum est, et habitavit in nobis. , Per hoc, inquit fac tum est, ut nati de carne caro, poStea nascend de Spiritu spiritus essemus, et habitaremus in Deora quia et Deus natus de Deo, poStea de carne nascendo Caro factu eSt, et habitavit in nobis. Verbum enim quod Caro factum St, in principio erat, et apud Deum Deus erat. Verumtamen ipsa participatio illius in inferiora nostra, Ut noStra SSet insuperiora illius, tenuit quamdam et in Carnis nativitate medietatem taut nos quidem nati eSSemu in Carne peccati, ille autem in similitudine carni peccati no non Solum

ex Carne et Sanguine, Verumetiam ex Voluntate viri et ex voluntate carnis, ille autem tantum e Carne et Sanguine, non ex Voluntate Viri, neque e Voluntate Carnis , sed ex Deo natus est. Et ideo no in mortem Propter peccatum,

ille propter nos in mortem Sine peccato. Sicut autem inseriora ejus, quibus ad nos descendit, non omni modo coae

i Ioan X, 12, 13.

388쪽

quata sunt inserioribus nostris, in quibus nos hic invenit sic et superiora nostra quibus ad eum Scendimus, non coaequabuntur Superioribus ejus, in quibus eum illic in venturi Sumus. Nos enim ipSius gratias acii erimus filii Dei, ille semper natura erat filius Dei no aliquando conversi

adhaerebimus impare Deo, ille nunquam aVerSu manet aequalis De Uno Sparticipe Vitae aeternae, ille Vita aeterna. Solus ergo ille etiam homo factu manen Deus, peccatum nullum habuit unquam, ne Sum pSit Carnem peccati. quamvis de materna Carne peccati. Quod enim carnis inde suscepit, id profecto aut SUSCipiendum mundavit, aut suscipiendo mundavit. Ideo Virginem matrem, non lege carnis peccati, id Ste non Concupi SCentiae Carnalis motu concipientem, Sed pia fide Sanctum germen in se fieri promerentem . quam eligeret CreaVit, de qua crearetur elegit. Quanto magis ergo Caro peccati baptiZanda est propter evadendum judicium, Si bapti Zata Si Caro Sine peccato

propter imitationis exemplum pXXXIX. Quod autem supra respondimus ad VerSUS EOS qui dicunt: u Si peccator genuit peccatorem, JUS tu quoque justum gignere debuit: hoc etiam his respondemus, qui dicunt, de homine baptigato natum jam velut bapti Zatum haberi debuisse u Cur enim non, inquiunt, in lumbi patris sui potuit bapti Zari, si secundum epistolam quae ad Iebraeos Scripta est, in lumbis Abrahae Levi potuit decimarii bio qui dicunt, attendant non propterea LeVipostea non suiSSe decimatum, quia jam suerat decimatus in lumbis Abrahae; sed quia sic ordinatus est honore sacerdotii, Ut acciperet decimas, non praeberet: alioquin nec aeteri fratres ejus, qui ei praebebant, decimarentur,

quia et ipsiti lumbis Abrahae a Melchisedech jam fuerant

decimati.

389쪽

XL. Sed nequis dicat, propterea recte potuisse Abrahaesidio decimari, quamvis jam fuissent in lumbis patris sui

decimati, quia decimati talis res erat, quae in unoquoque homine saepe fuerat facienda , Sicut Israelitae annis in nibus, imo ex ructibus omnibus decimas tota vita sua crebras solent praebere Levitis, baptiSmum autem tale sacramentum esse quod Semel datur, et Si jam hoc acceperat quisque, Cum in patre Suo Sset, nonnisi baptigatum fuisse

deputandum, cum de illo qui bapti Zatus fuerat gigneretur. Qui hoc dicit, ne diu disputem , circumcisionem

respiciat, quae semel fiebat, et tamen in singulis singilla tim fiebat Sicut ergo tempore illius Sacramenti de circum-ciS qui nasceretur, circumcidendus ultra sic nunc de baptigato qui natus fuerit, baptigandus St. XLL At enim Apostolus ait u Filii vestri immundi es Sent, nunc autem Sancti sunt i dinet ideo, inquiunt, sidelium filii jam aptiχari minime debuerunt . o Miror hoc dicere, qui negant peccatum ex Adam originalites trahi. Si enim hanc Apostoli sententiam Sic accipiunt, ut credant de fidelibus sanctificatos filios naSci, Cur eos etiam ipsi baptigari oportere non dubitant Cur denique nolunt fateri de parente peccatore aliquod peccatum ori ginaliter trahi, Si de sancto aliqua sanctitas trahitur Et

Contra noStram quidem non StraSSertionem, etiamsi ex

fidelibus sancti propagantur, quod eo dicimus , si non baptigantur, pergere in damnationem, quibus et ipsi re num coelorum intercludunt, quamvis eos dicant non habere ullum vel proprium, Vel originale peccatum Aut si eis indignum videtur, ut Sancti damnentur, quomodo est dignum ut a regno Dei Sancti separentur Illud potius attendant, quomodo non de peccatoribus parentibus trahatur aliquod peccatum, Si de sanctis aliqua Sanctitas tra-

1 Cor. vii ri. - Vide Gelasium in Opusculo coni Pelag.

390쪽

I I S. AUGUSTINI EPISCOPI

hitur et immunditia de immundis Utrumque enim dixit, qui dixit u Alioquin silii vestri immundi essent, nunc, autem Sancti Sunt Explicent etiam quomodo justum

sit, ut sancti ex fidelibus et immundi ex infidelibus nati, pariter tamen, Si baptiZati non fuerint, regnum Dei non permittantur intrare. Quid ergo illis ilia sanctitas pro dest Nam si damnari faterentur immundos ex insidelibus natos, sanctos autem filio sidelium in Dei quidem regnum

intrare non posse, niSi fuerint baptiZati, non tamen dam nari, quia Sancti Sunt esset qualiSCumque distinctio :nunc vero nato de Sancti Sanctos, et de immundis immundos, aequaliter dicunt, et quia peccatum non habent, non damnari, et quia bapti Sinum non habent, a Dei regno separari. IIan abSurditatem talia ingenia non videre quis Credat XLII. Nostrae autem, imo ipsius Apostoli sententiae, qui dixit u Ex uno omne ad Condemnationem, sit, Uno, omnes ad justificationem Vitae ita n quam non sit contrarium hoc quod ait, cum de alia re ageret Alioquinis filii vestri immundi essent, nunc autem SanCti Sunt, D paululum attende Fon unius modi est sanctificatio :nam et catechumeno Secundum quemdam modum suum

per signum Christi et orationem manus impositionis puto sanctificari' et quod accipiunt, quamVi non it corpus Christi, Sanctum es tamen, et Sanctius quam cibi quibus alimur, quoniam Sacramentum Si io). Verum et ipsos cibos, quibus ad necessitatem Sustentando hujus vitae alimur, sanctificari idem Apostolus dixit, per verbum Dei et

Orationem, qua oram US, Utique OStra CorpuScula resecturi 2. Sicut ergo ista ciborum sanctificatio non e icit :ut quod in os intraverit non in ventrem vadat et in SeceS- Sum emittatur per Corruptionem, qua omnia terrena Sol-