Sancti Aurelii Augustini ... opera omnia multis sermonibus ineditis aucta et locupleta

441쪽

sapientiam pietatem dico quam speci eo tabctvs Vocant: ipsa cluippe Commendata est, Cum dictum est liomini, piod in libro Job legitur tau Ecce pietas est Sapientia'. noessa et porro Si ad verbi originem latino expressam interpretaretur, Dei cultus dici poterat qui iii hoc maxime Constitutus est, ut Dinali hi non sit ingrata. Unde et in ipso verissimo et Singulari sacrificio, Domino Deo nostro agere gratias admonemur. Erit autem ingrata, Si quod

illi ex Deo est, sibi tribuerit, praecipueque justitiam, Cujus operibus velut propriis et velut a semetipsa sibimet

Partis, non Vulgariter tanquam ex divitiis aut membrorum forma aut eloquentia, caeterisque, Sive externi SiVe internis, SiVe Corporis sive animi bonis, suae habere etiam

scelerati Solent sed tanquam de iis quae proprie sunt bona bonorum qua Si Sapienter inflatur. Quo vitio repulsi a divinae Stabilitate substantiae, etiam magni quidam Viri ad idololatriae dedecus defluxerunt. Unde idem Apostolus in eadem Epistola, in pia vehemens defenSor est gratiae, Cum se dixisset esse Graecis ac Barbaris, sapientibus et insipientibus debitorem, et ideo quod ad ipsum pertine

rei, promptum Sse et his qui Romae essent evangeli Zare , Non enim constandor, inquit, de Evangelio virtus enim, Dei est in salutem omni credenti, Judaeo primum et D Graeco Justitia enim Dei in eo revelatur ex fide in si di dem, Sicut Scriptum est Justus autem ex fide vivit'.

II se est justitia Dei, quae in Testamento Veteri velata in Novo revelatur; quae ideo justitia Dei dicitur, quod impertiendo eam justos facit; sicut u Domini est salus en

qua salvos sacit. Et haec est fides, ex pia et in quam re velatur , uix sidera scilicet annuntiantium , si In fidem nobedientium V sua fide Jesu Christi, id est, quam nobis contulit Christus , credimus ex Deo nobis SSe, PleniuS

442쪽

I S. AUGUSTINI EPISCOPI

que suturum esse quod juste vivimus; unde illi ea pietate,

qua Solus Colendus est, gratia agimUS.

XIX. Nec immerito se Apostolus ex hoc articulo con- Vertit ad eos cum detestatione commemorandos, qui vitio illo, quod superius memoravi, leVe et inflati, a per Se ipsos velut per inane sublati, ubi non requieSCerent, Sed si acti dissilirent, in figmenta idolorum tanquam in lapides deciderunt. Quia enim commendaverat pietatem si dei, qua Deo justificati grati esse debemus, Velut contrarium quod detestaremur Subinferen u Revelaturn enim, inquit, ira Dei de coelo Super omnem impieta n tem et injustitiam hominum eorum, qui veritatem in injustitia detinent : quia quod notum est Dei, manifes

D tum est in illisa Deus enim illis manifestavit. Invisibilia

enim ejus a creatura mundi, per ea quae facta Sunt, in tellecta conspiciuntur, sempiterna quoque VirtUS JUS C divinitas, ut sint inexcusabiles: quia CognoSCente Deum, non ut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt, Sed D Vanuerunt in cogitationibus Suis, et obSCuratum St insipiens cor eorum dicente Se SSe Sapiente , tulit

facti sunt, et mutaverunt gloriam incorruptibilis Dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis, et Vo-

lucrum, et quadrupedum , et Serpentium. Vide quemadmodum non eos dixerit veritatis ignaros, Sed quod veritatem in iniquitate detinuerint. Quia Vero occurrebat animo , Ut quaereretur , unde illis esse potuerit cognitio veritatis, quibus Deus legem non dederat; neque hoc tacuit unde habere potuerintra per visibilia namque Creaturae perVenisse eos dixit ad intelligentiam invisibilium Creatoris. Quoniam revera, sicut magna ingenia quaerere perstiterunt, Sic invenire potuerunt. Ubi ergo impietas Quia videlicet cum cognoviSSent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratia egerunt, Sed

443쪽

LIBER SE SPIRITU ET LITTERA. us evanuerunt in cogitationibus Suis is Eorum proprie vanitas morbus St, qui Se pSos educunt, dum videntur sibi aliquid esse, cum nihil Sinti. Denique hoc tumore superbiae Sese obumbrantes, mus pedem Sibi non venire deprecatur sanctus ille Cantor, qui dixi In lumine tuo videbimus lumen ta ab ipso lumine incommutabilis veritatis aversi sunt, u Et obscuratum est insipiensu cor eorum Non enim SapienS Or, UamVi Cognovissent Deuma sed insipiens potius, quia non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt u Dixit enim homini, Ecce pietas est sapientia' ac per hoc re Dicentes seo SSe SapienteS, B quod non aliter intelligendum est, nisi

hoc ipsum sibi tribuentes, stulti facti sunt si .uXX. Jam quae sequuntur quid opus est dicere Per hanc quippe impietatem illi homines, illi, inquam, homines qui per Creaturam Creatorem cognOSCere Potuerunt,

quo prolapsi, cum Deus Superbis resistit', atque ubi demersi sint, melius ipsius Epistolae Consequentia docent quam hic commemoratur a nobis. Neque enim Sto opere hanc Epistolam exponendam SuSCepimUS, Sed ejus maxime testimonio demonStrare quantum POSSUmUSDitimur, non in eo nos divinitus adjuvari adiperandam justitiam, quod legem Deus dedit plenam bonis Sanctisque praecep tis; sed quod ipsa Voluntas no Stra, in qua operari bonum non poSSumVS, adjuvetur et erigatur impartito spiritu gratiae, sine quo adjutorio doctrina illa littera est occidens , quia reos potius praevaricationis tenet, quani justificat impios. Nam sicut illis per Creaturam Cognitoribus Creatoris ea ipsa cognitio nihil profuit ad salutem, Quia cognoscente Deum, non sicut Deum glorificave

444쪽

Zo AUGUSTINI EPISCOPInrunt aut gratia egerunt, dicente Se esse sapientes iri nita eos qui per legem cognoscunt quemadmodum sit homini vivendum , non ju Stificat ipsa cognitio, quia uno, lentes suam justitiam constituere Iustitiae Dei non sunt, subjecti'.

XXI. Lex ergo actorum , id est, perum , per quam non excluditur illa gloriati , et lex fidei, per quam excluditur , quo inter Se disserant', opere pretium est Considerare , Si tamen Valem VS ad Vertere atque discernere.

Cito enim quisque dixerit legem operum eSSe in udaismo, legem autem fidei in liristianismo , propterea quia Circumcisio caeteraque opera talia legis sunt, quae Christiana jam disciplina non servata sed quantum allat ista discretio jam diu quidem est ut molimur Stendere , et acutis ad dignoscendum, tibique potissimum ac talibus

sortasse jam ostendimu : Verumtamen quoniam re magnaeSt, non incongruenter in ea manifestanda pluribus etiam atque etiam testimoniis immorantur. Ipsum enim dicit legem ex qua nemo juStificatur e quam dicit subintrassent abundaret des ictum quam tamen ne quisquam ob hoc imperitus argueret et Sacrilegus accusaret, defendit eam , dicens: Nuid ergo dicemus Lex peccatum est Absit sed peccatum non cognovi nisi per legem :, nam concupiSCentiam nesciebant nisi lex diceret, Non, Concupisces OCCaSione itaque accepta peccatum per, mandatum operatum S in me omnelii Concupiscenis iam si , Dicit etiam , Lex quidem Sanctas et manda, tum sanctum et justiam et bonum Sed peccatum ut, appareat peccatum, Per bonum mihi operatum est mor, tem'. h lpSa Si ergo littera occidens, quae dicit diu Non, concupi Sce mi, de qua item dicit quod paulo ante com-

445쪽

LIBER ME EPIRITU Te LITTERA. si imemoravi, u Perlegem enim cognitio peccati. Nunc au tem sine lege justitia Dei manifestata est, testis scuta per legem et prophetas, justitia autem Dei per fidem Jesu, Christi in omnes qui credunt. Non enim est distinctio, Omne enim PeCCAVerunt, et egent gloria Dei justi si v cati gratias per gratiam ipsius, per redemptionem quae est in Christo esu et quem propo Suit Deus, propitia torium per idem in anguine ipsius, ad Stensionemn justitiae ejus , propter propositum praecedentium PoC-n catorum in Dei patientia , ad ostendendam justitiam ipsius in hoc tempore , ut sit justus et justificans eum, qui ex fide est Iesu. , Deinde subinfert unde nunc agimus Guibi est ergo gloriatio tuas u Exclusa est. Per quam legem sactorum Non, sed per legem fidei i. Lex ergo ista factorum ipsa est quae dicit u Non Concu- PiSCesta quia per illam cognitio peccati est Volo igitur scire, Si quis mihi dicere audeat, utrum lex fidei non dirum Catta Aon concupisces , Si enina non dicit, quid causiae est cur non in ea positi securi atque impune peccemus p oc enim et illi putaverunt Apostolum dicere, de quibus ait m Et sicut dicitii nos quidam dicere, faciamus malia, ut veniant bona , quorum judicium justum sis , Si

autem dicit etiam ipsa taurion concupiSces Lo Sicut tam multa praecepta evangelica et apostolica testificari et cla mare non Cessant Tiare lex factorum etiam ipsa non dicitur Neque enim quia non habet opera Veterum SACI Z- montorum, circumcisioni Videlicet atque aeterorum, ideo non sunt opera quae habet in sacramentis suis huic tempori congruisse aut Vero de operibus Sacramentorum

quaestio fuit, quando mentio legis ob hoc fiebat, quia per ipsam cognitio peccati eSt, et ideo ex ea nemo justificatur; unde non per illam exclusa St gloriatio, Sed per legem

446쪽

fidei, ex qua justus vivit. Sed numquid et per istam non sit cognitio peccati, et cum pS diCat Non concu-

XXII. Quid igitur interest, breviter dicam. Quod operum ex minando imperat, hoc fidei lex credendo impetrat. Illa dicit: u Non concupisces in ista dicit tau Cum Sciremn quia nemo eSSepoleSt continens nisi Deus det et hoc ipsum, erat Sapientiae, Scire cujus esset hoc donum adii Dominum, et deprecatu sum' DIPSa S illa Sapientia quae pietas vocatur, qua Colitur Pater luminum, a quo est omne datum optimum, et omne donum perfectum'. olitur autem sacrificio laudis actionisque gratiarum, ut Cultor ejus non in

se ipso, sed in illo glorietur . Ac per hoc lege operum dicit Deus, Fac quod jubeora lege fidei dicitur Deo, a quod jubes Ideo enim jubet lex, ut admoneat quod saciat fides id est, ut cui jubetur, Si nondum potest, sciat quid

petat : Si autem continuo poteSt, et obedienter acit, debet etiam scire quo donante possit, v Non enim spiritum hujus mundi accepimus A, B ait idem ipse constantissimus gratiae praedicator; u Sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis sio, Quis est autem spiritu mundi hujus, nisi superbiae spiritus suo cor insipiens obSCuratum est eorum, qui cognitum Deum non ut Deum gratia Sagendo glori si Ca Verunt nec alio spiritu decipiuntur etiam illi, qui ignorantes Dei justitiam et suam justitiam Volentes Constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Unde mihi videtur magis esse fidei filius, qui novit a quo Speret quod nondum liabet, quam qui ibi tribuit id quod habet: quamvis utrique horum prae ferendus sit, qui et habet et novit a quo habet si tamen

non se credat eSSe quod nondum est: ne incidat in vitium

447쪽

illius Pharisaei, qui quanquam Deo gratias ageret ex iis quae habebat, nihil anten petebat dari sibi, tanquam nihilo indigeret ad augendam perficiendamve justitiam i.

Bis igitur consideratis pei tractatisque pro tribus quas Dominus donare dignatur , colligimus non justificari hominem praeceptis bonae vitae nisi per fidem desu Christi, hoc est, non lege operum, Sed fidei; non littera, Sed Spiritu; non factorum meritis, Sed gratuita gratia. XXIII. Quamvis itaque illos quibus circumcisio per Suadebatur, ita Corripere atque Corrigere Videatur Apostolus, ut legis nomine eamdem circumcisionem appellet, CaeteraSque ejusmodi legi observationes, qua tanquam umbras futuri jam nunc respuunt Christiani, id tenentes quod per illas umbras figurate promittebatur tamen te gem ex qua neminem dicit justificari, non tantum in illis

Sacramentis quae habuerunt Promissiva figuras, Verum-

etiam in illis operibus vuli intelligi, quae quisquis fecerit, juste vivit ubi est et illud, di Non concupisces D Atque ut hoc quod dicimus fiat pumius, ipsum Decalogum videa-imus Certe enim legem, Se miniStrandam populo accepit in monte Scriptam in lapideis tabulis digito Deit: haec decem praeceptis constringitur, ubi nihil de circumcisione mandatum est, nihil de Victimis pecorum , quae nunc a Christianis non immolantur. In illis igitur decem Praeceptis, excepta Sabbati observatione dicatur mihi quid non sit observandum a Christiano, Sive de non faciendis colendisque idolis aliisque uis diis Praeter unum verum Deum, sive de non accipiendo nomine Dei in vanum, sive de honore parentibuS deferendo, Sive de cavendis sornicationibus homicidiis, furtis, falsis testimoniis, adulteriis, re aliena concupiscenda . Quid horum quisquam dixerit Christianum non debere eivare An forte non

448쪽

istam legem quae in illis duabus tabulis scripta est, litteram occidentem appellat Apostolus i. sed illam circum-

eisionis aliorum Uie Velorum jamque abolitorum sacramentorum sed quomodo putabimus, cum in ea sit : Non con Cupi SCe per Uod mandatum, quam VIS sanctum et justum et honum fefellit me, inquit, peccantum , et per illud occidit is Quid enim aliud est: ait tera occidit 'sta XXIV. Quamvis evidentius eo ipso loco ad Corinthios, ubi ait u Littera occidit, Spiritus autem Vivificat non aliam velit intelligi litteram, quam ipsum Decalogum in illis duabus tabulis seriptum. Sic enim dicit m Quoniam

estis epistola Christi ministrata per noS, Cripta non atramento, sed Spiritu Dei vivi, non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus. Considentiam autem talem habemus per Christum ad Deum . non quia idο- ne simus cogitare liquid a nobis quasi ex nobismetip-nsis, sed susscientia nostra ex Deo est, qui idoneos nos fecit ministros Novi Testamenti, non litterae , sed Spi- ritus Littera enim occidit, Spiritus autem vivificat. Si autem minis irtitio mortis in litteris sigurata in lapidi hiis sui in gloriata ita ut non possent intendere filii Israel in

faciem Moysi , propter soriam vultus ejus quae Va-DCllatur, quare non magis ministratio spiritus erit in

otiori a Si enim ministratio damnationis gloria est, multo magis abundabit ministerium justitis in soria p. o Dici do his verbis multa possunt, sed postea fortasse opportunius Nunc autem adverterinam dicat litteram quae occidit, cui velut e contrario vivificantem Spiritum ingerit. Ea certe est ministratio mortis in litteris figurata lapideis et ministratio damnationisa quia lex subintravit, ut abundaret delictum A. Porro autem praecepta ipsa tam

449쪽

sunt utilia se cienti atque salubria , ut nisi qui ha fecerit, vitam liabere non possit. An Vero propter num Praecep tum quod ii, de sabbato est positum, dictus est Decalo. gus littera occidens, quoniam quisquis illum diem nunc

usque observat Sicut littera Sonat, Carnuliter Sopit sapere autem Secundum Carnem lor est; et illa novem praecepta quae SiCI CCte ObServantur ut Scripta sunt, non

ad legem perum ex qua nemo justi sicatur , sed ad legenis dei ex qua justus vivit, pertinere putanda sunt i suis tam absurde Sentiat, ministrationem mortis in litteris si guratam lapideis , non dici ex omnibus decem praeceptis, Sed ex uno solo quod ad sabbatum pertinet Ubi ergo

ponimus tau Lex iram operatur; ubi enim non St lex, nec prae Varicatio tan et, isque ad legem peccatum in mundo fuit peccatum autem non deputabatur, Cum lex non esset ' Vn et illud quod jam toties Commemoravimus V si Per egem cognitio peccati ita, maximeque illud ubi evidentius expressit unde agitur ConCDPiS-n centiam nesciebam, nisi lex diceret Non concupiscessi a XXV. Duem totum locum attende, et vide utrum

quidquam propter circumcisionem vel Sabbatum, vel quid aliud umbratilis sacramenti, ac non totum Propter hoc dicat, quod littera prohibens peccatum non vivificat hominem. Sed potius occidit, augendo Concupi Scentiam, et iniquitatem praevaricatione cumulando, nisi liberet gratia per legem fidei quae est in Christo Jesu, cum dis funditur charitas in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis'. Cum enim dixisset: it ser viamus in novitate Spiritus , et non in vetustate litterae. Quid ergo dicemus, inquit Lex peccatum est Absit: sed peccatum non cognovi, ni Si per legem Nam con-

450쪽

36 AGGESTINI EPISCOPIn cupiscentiam nesciebam , nisi lex diceret Non concu-n pisces OCCaSione autem accepta CCCatum per manda tum operatum S in me omnem ConcupiScentiam. Sinen lege enim peccatum mortuum erat. Ego autem vivebam aliquando sine lege; adveniente autem mandat pecca tum revixit. Ego autem mortuus una, et inventum St mihi mandatum quod erat in vitam , hoc SSe in mor- tem. Peccatum enim OCCaSione accepta per mandatum

sesellit me, et per illud occidit. Itaque lex quidem

n Sancta, et mandatum Sanctum, et juStum et honum.

Quod ergo bonum est factum est mihi mors Absit. Sed

PCCCatum ut appareat peccatum, per bonum mihi open ratum est mortem , Ut si a Super modum eCCan PeC- Catum per mandatum Scimus enim quia lex spiritalis QSt, ego autem Carnas Sum , Venumdatu Sub peccato.

Quod enim operor , ignorora non enim quod volo hoc ago , sed quod odi illud acto. Si autem quod nolo hoc sacio, consentio legi, quoniam bona. Nun autem non jam ego operor illud, Sed quod habitat in me peccatum. Scio enim quia non habitat in me, hoc est, in carne meas bonum Velle enim adjacet mihi, perficere au- triti bonum non Non enim quod volo facio bonum , sed quod nolo malum hoc ago. Si autem quod nolon ego hoc facios jam non ego peror illud , sed quod ha bitat in me peccatum Invenio ergo legem volenti mihi facere bonum , quoniam mihi malum adjacet. Conden lector enim legi Dei secundum interiorem hominem n video autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae , et captiVantem me in lege peccati, quae est in membri meis MiSer ego homo, quis me li- berabit de corpore mortis hujus Gratia Dei per Jesum Christum Dominum nostrum. Igitur ego ipSe mente servio legi Dei, Carne autem legi peccatii v

i Rom. 11, 6, ad sinem.