Sancti Aurelii Augustini ... opera omnia multis sermonibus ineditis aucta et locupleta

481쪽

LIBER ME SPIRITU ET IITTERA. 63 Sanata non timore Poenae, Sed amore justitiae operetur

bonum.

LII. Liberum ergo arbitrium evacuamus per gratiam Absit: sed magis liberum arbitrium statuimus i. Sicut enim lex per idem , si lilberum arbitrium per gratiam non Vacuatur, Sed Statuitur. Neque enim lex impletur nisi libero arbitrio Vsed per legem cognitio peccati, Persidem impetrati gratiae contra peccatum , Per gratiam sanatio animae a Vitio peccati, per animae sanitatem libertas arbitrii, per liberum arbitrium justitis dilectio per justitiae dilectionem legis peratio. Ac per hoc, sicut lex non Vacuatur, Sed Statuitur per idem , quia sides impetrat gratiam, qua lex impleatur : ita liberum arbitrium non Vacuatur per gratiam , Sed Statuitur , quia gratia Sanat Voluntatem , qua justitia libere diligatur. Omnia haec quae velut catenatim connexi, habent Voces suas in Scripturis Sanctis Lex dicit u Non Concupisces*. Fides dicit: Sana animam meam, quoniam peccaVitibi'. o Graii dicit: st Ecce sanus factus es, jam noli Peccare,nne quid tibi deterius contingat . , Sanitas dicit u Do D mine Deus meus, exclamavi ad te, et sanasti mesi. DLiberum arbitrium dicit tau Voluntarie sacrificabo tibi . nDilectio justitis dicit: ci Narraverunt mihi injusti dolec-n taliones, Sed non Sicut lex tua, Domine . t i quid ergo miseri homines aut de libero arbitrio audent superbire antequam liberentur, aut de suis viribus, si jam liberali

sunt Nec attendunt in ipso nomine liberi arbitrii utique libertatem sonare. ab autem spiritus Domini, ibi si Dbertas'. Si ergo servi Sunt peccati, quid se jactant delibero arbitrio D A quo enim quis devictus est, huic et

482쪽

n servus acliticius Sti Si autem liberati sunt, quid se jactant velut de opere proprio, et gloriantur quaSi non acceperint An ita sunt liberi, ut nec illum velint hahere Dominum, qui cis dicit u Sine me nihil potestis sacere ' Vnet, Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi

LIII. Quaeret aliquis, ut Cim fides ipsa, in qua salutis

vel ad salutem Connexioni hujuS, quam Commemora Vi, esse videtur exordium, in noStra con Stituta Si potestatem

quod facilius videbimus, Si prius quid sit potestas aliquanto diligentius perspexerim US. Cum enim duo quaedam Sint, Velle et PoSS . unde ne qui vult Continuo potest, nec qui PoteSt Continuo Villi quia Sicut voliimus aliquando quod non poSSUIDUS, Si etiam possumus ali quando quod nolumus : Satis Volutis ipsis etiam vocabulis resonat, quod ab eo quod St Velle, volunt osa ab eo autem quod eS POSSC, poteSta nomen accepit. Quapropter sicut qui Vuli habet Voluntatem ita potestatem qui potest. Sed ut potestate aliquid fiat, voluntas aderit. Aeque enim dici Solet quispiam potestate fecisse, si quid fecit invitus. Quanquam, Si Subtilius ad Vertamus etiam quod quisque invitus facere cogitur, Si facit, Voluntate facit Vsed quia mallet aliud, ideo invitus, hoc est, nolens s licere dicitur. Ialo quippe aliquo sacere compellitur, quod volens evitare Vel a Se remo Vere , acit quod cogi tur. Nam si tanta Volunta Sit, ut malit hoc non sacere quam illud non pati cogenti procul dubio resistit, nec facit. Ac per hoc , Si facit, non quidem plena et libera

voluntate, sed tamen non facit ni Si voluntate : quam voluntatem, quia esseCtu ConSequitur non possumus dicere potestatem defuisse sacienti. Si enim cogenti cedens vellet facere, nec POSSet, et Voluntatem adsutSSe licet extortam,

483쪽

sed potestatem defuisse diceremus. Cum vero ideo non faciebat, quia nolebat; erat lique poteStas, Sed Voluntas deerat, quandiu cogenti reluctando non secit Ilinc est quod etiam illi qui cogunt, vel qui suadent, Solent dicere : Quod habes in potestate, quare non sucis, ut hoc malo careas Et qui omnino facere non possunt, quod ideo coguntur ut faciant, quia posse creduntur , Solent excusando respondere et dicere: Facerem , Si SSet in potestate. Quid igitur ultra quaerimus quandoquidem hanc dicimus potestatem , ubi voti in tali adjacet facultas faciendi ire de hoc quisque in potestate habere dicitur , quod si vult , facit; si non vult, non faCit. LIV. Attende jam illud quod excutiendum pοSuimUS, utrum fides in potestate sic De hac enim fide nunc loquimur, quam adhibemus cum aliquid credimus, non quam damus cum aliquid pollicemura nam et ipsa dicitur fides. Sed aliter dicimus : Non mihi habuit fidem aliter , Non mihi servavit fidem Nam illudeSt, Non credidit quod dixi illud, Non fecit quod dixit Secundum

hanc fidem qua credimus, fideles Sumu De : Secundum illum vero qua sit quod promittitur, etiam Deus ipse fidelis est nobis. oc enim dicit Apostolus u Fidelis D Deus, qui non Vos permittat tentari supra id quod po- , testist ni illa itaque fide quaerimus, utrum in poteState Sit, qua credimus Deo, vel credimus in Deum Ilinc enim scriptum est, si Credidit Abraham Deo, et deputatum estis illi ad justitianis et, u Credenti in eum qui justificat im- , pium deputatur fides ejus ad justitiam . , Vide nunc utrum quisque Credat, Si noluerit aut non Credat, Si voluerit. Quod si absurdum est quid est enim Credere, nisi consentire verum esse quod dicitur consenSi autem utique Volentis est: profecto sides in potestate St. Sed

484쪽

sicut Apostolus dicit, v Non est potestas nisi a Deo l. Quid igitur causae est, cur non et de ista nobis dicatur, Quid enim habes, quod non accepisti Nam et ut credamus, Deusdedit. Nusquam autem legimus in Scripturis sanctis, Non est voluntas nisi a Deo. Et recte non Scriptum St, quia Verum non est et alioquin etiam peccatorum, quod abSit auctor est Deus, si non est voluntas nisi ab illo et quoniam mala voluntas jam sola peccatum est, etiam si desit essectus, id est, si non habeat potestatem. Porro Cum Voluntas mala potestatem accipit implere

quod intendit ex judicio Dei venit, apud quem non est iniquitas' Puni enim etiam isto modo nec ideo injuste. quia occulte. Caeterum iniquus puniri se ignorat, nisi cum manifeSto Supplici Senserit nolens, quantum mali sit quod perpetravit volens IIo est quod de quibusdam Apostolus ait, 'radidit illos Deus in concupiscentias

scordis illorum, ut faciant quae non conveniunt'. Di inCet Dominus Pilatori u Non haberes in me , inquit, poteS-ntatem, nisi data esset tibi desuper si Sed cum potestas datur, non necessitas utique imponitur. Unde cum David Satilis occidendi potestatem accepisset, maluit Parcere quam ferire'. Unde intelligimus malos accipere poteStatem ad damnationem malae Voluntatis suae , bonos autem ad probationem bonae Voluntatis nae. LV. Cum ergo fides in potestate sit, quoniam Cum Vult quisque credit: et cum credit, Volens credit; deinde quaerendum St, imo recolendum, quam fidem tanta conflictatione commendet Apostolus. Non enim quodlibet credere bonum est nam unde est illud, u Fratres , noliten omni spiritui credere, sed probate spiritum qui ex Deon est pu Nec in laudibus charitatis quod dictum est, uom-

485쪽

nitia crediti,n sic accipiendum est, ut cliaritati cujuspiam derogemus, si non quod audierit, Statim crediderit. Quid quod eadem charitas adnionet, non sacile de fratre mali aliquid esse credendum, et Cum tale aliquid dicitur, hoc ad se magis judicat pertinere ne Credat. Postremo ipsa haritas quae omnia Credit, non omni spiritui credit: ac per hoc , omnia quidem Credit, Sed Deo; quia non dictum est, Omnibus credit. Nulli itaque dubium est, eam fidem ab Apostolo commendari, qua creditur Deo'. LVI. Sed adhuc aliquid discernendum est : quoniam et illi qui sub lege sunt, et timore poenae ju Stitiam Suam sacere conantur et ideo non faciunt Dei justitiam , quia charitas eam facit quam non libet nisi quod licet, non timor, qui cogitur in per habere quod licet, cum aliud habeat in voluntate, qua manet, si fieri posset, ii requod non licet et illi ergo credunt Deo; nam si omnino non Crederent, ne poenam legis utique formidarent. Sed non hanc fidem commendat Apostolus , qui dicit tare Nonnenim accepistis spiritum servitutis iterum in timorem, sed naccepistis Spiritum adoptionis filiorum, in quo Clamam US, Abba pater h. Timor ergo ille servilis est: et ideo quamvis in illo Domino credatur, non tamen justitia diligitur, sed damnatio timetur. Filii vero clamant diu Abba, Pater,'

quarum duarum Vocum una est ex Circumcisione, altera

ex praeputio Judaei primum et Graeci Gre Quoniam unus B est Deus, qui justificat circumcisionem ex fide, et Prae-n putium per sidem'. n Cum autem clamant, aliquid Petunt et quid petunt nisi quod esuriunt et sitiunc Et hoc quid est, nisi quod de illis dictum est: si Beati qui

vestaliunt et Sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabunturq uEUC ergo transeant qui sub lege sunt, ut ex servis dii

486쪽

68 AUGUSTINI EPISCOPI fiant 'nec sic tamen, ut servi esse desistant; sed ut tanquam dii Domino et patri liberaliter Serviant, quia et

hoc acceperunt: medit enim potestatem ille Unicus , , filios Dei fieri credentibus in nomine ejus V eosque admonuit Petere, quaerere , UISare , Ut accipiant, et in-Veniant, et aperiatur eis : addens increpationem , et di Cens: si Si vos cum sitis mali, nostis bona data dare filiis D eStris, quanto magis Pater VeSter qui in coelis est, dabit bona petentibus sessis Cum ergo virtus peccati lex inflammaverit aculeum mortiS , Ut CCaSione CCepta peC- Catum per mandatum peretur omnem ConcupiScentiam , a quo petenda est continentia, nisi ab illo qui novit bona data dare filiis suis A forte nescit insipiens, quod nemo esse possit continens, nisi Deus det si iocergo ut Sciat, ipsa indiget Sapientia. Cur itaque non audit Patris sui spiritum dicentem per Apostolum Christi. vel ipsum Christum qui dicit in Evangelio suo ore Petite, ne accipietis loquentem etiam in Apostolo Suo, et dicentem Si quis vestrum indiget sapientia , postulet, a Deo qui dat omnibus as uenter, et non improperat, , et dabitur illi postulet autem in fide, nihil haesitans Zs,, II se est fides , ex qua justus vivit' , haec est fides, qua creditur in eum qui justificat impium ' : haec est fides, Per quam excluditur gloriatio i sive ut abscedat qua in nobis instamur sive ut emineat qua in Domino gloriamurra haec est sides , qua impetratur largitas spiritus, de quo dicitur, v Nos enim spiritu ex siden spem justitiae expectamus ii nibi quidem quaeri adhuc potest, utrum Spem justitiae dixerit, qua sperat justitia , an qua speratur ipsa justitia et quoniam justus

487쪽

ex fide vivens, sperat utique vitam aeternam; itemque si- deS Suriens sitiensque justitiam renovatione de die in diem interioris hominis proficit in ea , et Sperat in ea satiari in vita aeterna, ubi siet id quod in Psalmo de Deo dicitur u Qui satiat in honis desiderium tuum', n oecesi fides, qua salvi fiunt, quibus dicitur , Gratia Salvinsactis Sti per idem et hoc non ex vobis, sed Dei do- num Si non ex operibus, ne sorte quis extollatur p. DIPSiu Senim Sumus figmentum creati in Christo Jesu in Boperibus bonis, quae praeparavit Deus ut in illis ambu niemus . n Postremo haec est fides, quae per dilectionem

operatur, non per timorema non formidando poenam ,

Sed amando justitiam. Unde ergo ista dilecti , id est , Charitas per quam fides operatum, nisi unde illam fides ipsa impetravit Neque enim esset in IIobiS, quantaCUmque sit in nobis , nisi diffunderetur in cordibus nostris, per Spiritum Sanctum qui datus est nobis . Charitas quippe Dei dicta est diffundi in cordibus nostris, non qua nos ipse diligit, sed qua nos facit dilectores suos et sicut justitia Dei, qua justi ejus munere efficimur 'ti et Domini salus , qua nos salvos facit; et fides Jesu Christi, qua nos fideles facit'. IIaec est justitia Dei, quam non Solum docet per legis praeceptum , Verum etiam dat per spiritus donum. LVII. Sed consequens est paululum quaerere , Utrum voluntas illa qua Credimus , etiam ipsa Dei donum Sit an ex illo naturaliter insito libero adhibeatur arbitrio. Si enim dixerimus eam non esse donum Dei metuendum Stne existimemus invenisse nos aliquid, quod Apostolo in crepanti et dicenti tau Quid enim habes, quod non acce

490쪽

, pistis Si autem et accepisti, quid gloriaris quasi non

acceperiSi D respondere possimus : Ecce habemus Vο-Iuntatem Credendi, quam non accepimus Hecce ubi gloriamur, quod non acceperimus. Si autem dixerimus, etiam hujusmodi voluntatem non esse nisi donum Dei, TUTSUS metuendum est, ne infideles atque impii non im merito Se Veliati juste excusare videantur, ideo non credidisseri quod dare illis Deus istam noluit voluntatem. Nam illud quod dictum est V Deus est enim qui operatur in nobis et Velle et operari pro hona voluntate : jam gratiae est, quam side impetrat, ut possvit esse hominis opera bona, quae operatur fides per dilectionem , quae diffunditur in corde per Spiritum sanctum qui datus est nobis. Si credimus ut impetremus hanc gratiam, et Utique Voluntate credimus, de hac quaeritur unde sit nobiS. Si natura , quare non omnibus, cum Sit idem Deil omnium creator, Si dono Dei, etiam hoc quare non omnibuS, cum omnes homines velit salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire

LVIII. Prius igitur illud dicamus, et videam US Utrum huic satisfaciat quaestioni, quod liberum arbitrium naturaliter attributum a Creatore animae rationali, illa media Vis St, quae vel intendi ad fidem, vel inclinari ad

insidelitatem potest Vet ideo nec istam voluntatem qua credit Deo , dici potest homo habere quam non a CCePCrit; quandoquidem vocante Deo surgit de liber arbitrio, quod naturaliter cum crearetur accepit Iuli autem Deus Omne homines Salvos fieri, et in agnitionem Veritatis Venires non sic tamen, ut eis adimat liberum arbitrium,

quo Vel bene vel male utentes justissime judicentur. Quod cum sit, insideles quidem contra voluntatem Dei aciunt,