Sancti Aurelii Augustini ... opera omnia multis sermonibus ineditis aucta et locupleta

521쪽

DE NATURA ET GRATiA CONTRA IELAGI LM assunde abstinendo vitiata est. Sic non est Substantia peCCatum : Sed Substantia est Deus , Summaque Substantia , et solus verus rationalis creaturae cibus; a quo per inobe dientiam recedendo, et per infirmitatem non valendo Capere quo debuit et gaudere , audis quemadmodum dicat V Percussum est Sicut foenum , et aruit Cor meum , quoniam oblitu Sum manducare panem meum Do

XXIII. Attendite autem quomodo adhuc Se Urgeat veri similibus rationibus contra Scripturae Sanctae Veritatem Dominus Jesus dicit, qui propterea JESUS Vocatur, quia ipse salvum facit populum suum a peccatis eorum et dicit ergo Dominus Jesus V Non est opus Sanis mediCUS , sed aegrotantibus. Non veni vocare justos, Sed pecCa- tores p. inde dicit et Apostolus tau Fidelis sermo et omni acceptione dignus, quia Iesus Christus venit in hunc mundum peccatores salvos sacere'. ' iste contra fidelem sermonem et omni acceptione dignum, dicit, Non debuisse hanc aegritudinem contrahi pecca tis , ne ad hoc esset ista poena peccati, ut committerentur Plura peccata. Muperitur etiam parvulis tantus medicus

opitulator et iste dicit tau Quid quaeritis Sani sunt propter quos medicum quaeritis. Nec ipse primus homo

Quo si aliquid postea de perfectione justitiae ejus audierit, nisi quod commendat Ecclesia et ipsum Domini Christi

misericordia liberatum. Ejus quoque posteros iste di cit, non solum illo non SSe infirmiores, sed etiam plura implevisse praeceptas cum ille unum implere neglexerit: nquo posteros Videt ita nasci, quomodo certe ille factus non St, non Solum praecepti incapaces, quod omnino non Sentiunt. Sed Vix Capace papillae Cum esuriunt: eos tamen in matris Ecclesiae gremio cum Salvo gratia ua

522쪽

sacere velit, ii Salvum facit populum Suum a peccatis eorum . Contradicunt homine , et qua Si Creaturam , quae per illum condita est, melius illo in Spicere iacuerint, voce

non Sana an OS ESSE Pronuntiant.

XXIV. si Materiam peccati dicit esse vindictam, si ad Jhoc peccator infirmatus est, ut Plura peccaret. n Nec cogitat praevaricatorem legis quam digne lux deserat veritatis; qua desertus utique fit seCUS, et tu neceSSe Stossendat, et cadendo Vexetur, VeXntUS IUe non Urgat, Ut ideo tantum audiat vocem legis, quo admoneatur implo rare gratiam SalvatoriS. An nulla poena est eorum, de quibus dicit Apostolus: Nuia cum cognovi SSent Deum, non sicut Deum glorificaVerunt aut gratia egerunt, Sed evanuerunt in cogitationibus sui et obscuratum est in sipiens Cor eorum i natique ista obscuratio vindicta et poena jam fuit: et tamen per hanc poenam, id est, per cordis caecitatem, quae sit deserente luce sapientiae, in plura et gravia peccata collapsi sunt re Dicentes enim en esse Sapientes, Stultis a Cti Sunt v Gravis hae poena St,

si quis intelligat, et ex lia poena vide quo ierunt: u Et immutaverunt, inquit, gloriam incorruptibilis Dei in, similitudinem imaginis corruptibilis hominis, et volu-

Crum, et quadrupedum, et Serpentium. Ista socerunt ex peccati poena, qua ob SCuratum StinSipiens Cor eorum.

Et propter haec tamen, quia licet poenalia, etiam ipsa peccata Sunt adjungit, et dicit tali Propterea tradidit illos, Deus in desideria cordis illorum in immunditiam.

Ecce quemadmodum Deus gravius Condemnavit, tradens

illos in dosideria cordis illorum in immunditiam. Videte

etiam ex hac poena quae a Ciant. . Ut Contumeliis, inquit, , alficiunt Corpora Sua in SemetipSi S. D Et quia poena est ista iniquitatis, cum Sit et iniquitas, videntiu commen-

523쪽

DE NATURA ET GRATIA, CONTRA TE LAC ILu si id a dicens usui transmutaveruiit veritatem Dei in mendacium, et coluerunt et SerVierunt Creaturae potius quam Creatori, qui est benedictu in Saecula, amen.

Propter lioc, inquit, tradidit Deus illos in passiones

ignominiae. Ecce quoties vindicat Deus, et ex eadem, vindicta plura sit graviora peccata ConSurgunt. Nam, foeminae eorum immutaverunt naturalem usum in eum , Sum qui est contra naturam : Similiter autem et mas, culi relicto naturali usu foeminae, exarSerunt in appe, titum suum in invicem , masculi in masculos deformi-i tatem operantes , Atque ut ostenderet sic esse ista Peccata, ut etiam poenae in peccatorum, etiam liis adjunxit et u Et mercedem niuiuam, quam portuit, erroriS

Sui in semetipsis recipientes , Videte quoties vindicet, eademque vindicta quae pariat pulluletque peccata Ad huc attendite : Et sicut non probaverunt, inquit, Deum, habere in notitia, tradidit illos Deus in reprobana men D tem, Ut faciant quae non conVeniunt repletos omni inis quitate, Cum Circum Ventione, malitia , aVaritia, plenos invidia, homicidio, contentione, dolo, malignitate, SUSUrrones , detractores, Deo odibiles, Contumeliosos in SuperboS, elatoS, IIVentores malorum, parentibus non obedientes, insipientes, incompositos, Sine affectu, Sinen misericordia Druic nunc iste dicat: u Non debuit sic, vindicari peccatum, ut peccator per Vindictam plura

committeret.

XXV. Fortasse respondeat Deum ad Sta non Cogere,

sed dignos deseri tantum deserere. Si hoc dicit, verissime dicita deserti quippe , ut dixi, luce justitiae et per hoc contenebrati quid pariant aliud . quam haec omnia,

quae CommemoraVi opera tenebrarum, donec dicatur eis, si dicto obaudiant tali Surge qui dormis, et exurge a mor-

524쪽

So S. AUGUSTINI EPISCOPI, tuis, et illuminabit te Christus lyn Mortuos veritas dicit, unde est et illud V Sine mortuos Sepelire mortuos D SUOS V mortuos ergo veritas dicit, quos iste dicit laedi et vitiari non potuisse peccato , quia videlicet didicit

Peccatum non SSe Substantiam. Nemo ei dicit: es Sic hominem actum , ut de justitia quidem posset in peccatum ire et de peccato ad justitiam redire non posset: n Sed ut in peccatum iret, suffecit ei liberum arbitrium , quos ipse vitiavit ut autem redeat ad justitiam, opus habet medico , quoniam Sania non est opus habet vivificatore, quia mortuus St. De qua gratia omnino nihil iste dicit,

quaSi Sola Sua Voluntate Se poSSit Sanare, quia eum potuit sola vitiare Non ei dicimus e mortem Corpori ad peccatum Valere , ubi Sola vindicta est; nemo enim peccat corpore moriendo Sed ad peccatum valet mors animae , quam deseruit vita sua , hoc eSt, Deus juS, quae necesse est mortua opera faciat, donec Christi gratia reviviscat. Famem et Sitim et caeteras molestias Corporales, absit

ut dicamus necessitatem habere peccandi, quibus molestiis exercitata vita justorum splendidius enituit, et eas per patientiam Superando majorem gloriam comparavit;

sed adjuta gratia Dei, adjuta Spiritu Dei, adjuta misericordia Dei non superba voluntate Se extollenS, Sed humili consessione fortitudinem promerens Noverat enim Deo dicere, quoniam tu es patientia mea ' De qua gratia et adjutorio et misericordiari sine qua bene non POS- Sumu ViVere, neScio quare iste omnino nihil dicita imo

etiam velut sibi ad justitiam sufficientem, si Sola VoluntaSadsit, defendendo naturam, gratiae Christi, qua justissi-

Camur, apertisSi me contradicit. ur autem Sol ut per

gratiam peccati reatu ad exercitationem fidei mors cor- Pori maneat, quamvis venerit de peccato, jam et hoc

525쪽

in illis ad sancti memoriae Marcellinum libri si, ut valui disserui i8 . XXII. Quod vero u Dominum dicit Sine peccato mori

potuisse tan illi etiam nasci, poteSta miSeriCordiae, non conditio naturae fuit; sic etiam mortuuS Si potestate; et hoc est pretium DOStrum , quo no a morte redimerct. Et hoc istorum disputatio evacuare contendit, Cum ab eis ita natura humana defenditur, ut possit liberum arbitrium isto preti non egere, ut a potestate tenebrarum et praepositi mortis in regnum Christi Domini transserantur. Et tamen quando Dominus ad passionem perreXittare Ecce, inquit, Veniet princeps hujus mundi, et in me nihil, inveniet tan et utique nihil peccati, unde praepositus morti jure u ageret, ut perimeret u Sed ut sciant om-n nos, inquit, quia Voluntatem Patris mei facio, surgite, , eamus hinc et , id est, quia non morior neceSSitate peccati, Sed obedientiae voluntate. XXVII. Dicit u Nullum malum boni alicujus esSe CauSam , QuaSi Cena bonum sit, qua tamen multi emendati sunt. Sunt ergo mala quae prosunt mirabili misericordia Dei lium quid ille boni aliquid passus est, qui

dixit: Avertisti faciem tuam a me, et faCtu Sum On- turbatus Non utique Vet tamen haec ei conturbatio contra Superbiam fuit medicinalis quodam modo. Dixerat enim in abundantia sua tare Non moVehor in aeternum tanet sibi tribuebat quod a Domino habebat. Quid enim

habebat, quod non acceperat ' Quare ostendendum ei fuerat unde haberet, ut reciperet humilis, quod Super bus amiserat. Ideo , Domine , inquit, in Voluntate tuan praestitisti decori meo virtutem. In qua ego abundantia mea dicebam tau Non movebor, cum hoc mihi esset

526쪽

5o AUGUSTINI EPISCOPin abs te, non a me. Denique aVerti Sti facient tuam a me, et factus Sum OntUrba tu S. DXXVIII. Io Superbus animus omnino non Sapit et sed magnus est Dominus, qui id persuadeat quomodo is)Se novit. Nam procliviores Sumus quaerere potius quid

Contra ea reSpondeamuS , quae nostro objiciuntur errori, quam intendere quam Sint salubria , Ut CareamUS errore.

Unde cum istis non tam disputationibus, quam Pro eis, Sicut pro nobis, rationibus est agendum. Non enim hoc eis dicimus, quod sibi i Ste opposuit, ui tesset Cau Samisericordia Dei, necessarium suisse peccatum n Utinam non fuisset miseria, ne ista esset misericordia neceSSaria. Sed iniquitatem peccati tanto graviorem , quanto facilius homo non peccaret, quem nulla adhuc tenebat infirmitas, poena justissima SubSecuta est ut mercedem mutuam peccati sui in semetipso reciperet, amittens Sub SeqoSi- tam sui corporis quodam modo obedientiam, quam praecipuam Sub Domino suo ipse contempserat. Et quod nun Cum eadem lege peccati nascimur, quae in membris nostris repugnat legi menti si neque ad Versu Deum mur-m Urare, eque Contra rem manis estissimam disputare; sed pro poena nostra illius misericordiam quaerere et orare debem II S. XXIX. Attendite sane vigilanter quomodo dixerit: Adhibet quidem huic etiam parti, Si quando DCCESSarium fuerit, misericordiam suam Deus; quia homini post peccatum ita Subveniri necessum est, non quia Deu Scausam hujuSCe noceSSitatis optaverit o Videtis- ne quemadmodum non dicat necessariam miserico id iam Dei ut non PCCCem US , Sed quia peccavimus Deinde subjungit: Sed et ni edicus ad cui undum jam vulneratum ParatuSesse debet; non debet autem ut sanus Vuli Iero tur Olitarie n

527쪽

Si ista similitudo rebus de quibus agimus Congruit,

certe vulnerari non potest natura lium an PeCCat , quoniam peccatum nulla SubStantia est. Sicut ergo vulnere ,

verbi gratia , claudicans ideo curatur, ut Sanato malo praeterito futurus dirigatur incessu : Sic mala noStra non ad hoc Solum supernus medicus sanat, ut illa jam non sint, Sed ut de caeter recte ambulare possimus; quod quidem etiam sani non nisi illo adguvante poterimus Aam medicus homo cum sanaverit hominem , jam de caeterosustentandum elementis et alimentis Corporalibus, ut eadem sanitas apto subsidio convalescat atque perSiStat, Deo dimittit; qui praebet ista in carne viVentibus . CUJUS erant etiam illa, quae dum curaret, adhibebat. Non crumquemquam medicus ex his rebus, qua ipse CreaVerit Sanat; sed ex illius opibus, qui creat omnia neceSSaria Sanis atque vitiosis ipse autem Deus, Cum per Mediatorem Dei et hominum liominem Jesum Christumi, Spiri tualiter sanat aegrum vel vivificat mortuum , id est, juS- tisicat impium , et cum ad perfectam Sanitatem , OC St, ad persectam vitam justitiamque perduxerit, non deserit Si non deseratur, ut pio semper justeque ViVatur'. Sicut enim Culus Corporis etiam plenissime anus, ni Si an dore lucis adjutus non potest cernere : Sic et homo etiam perfectissime justificatus, nisi aeterna luce justitiae divinitu adjuVetur, recte non potest vivere Sanat ergo DeUS, non solum ut deleat quod peccavimus, Sed ut praeStet

XXX. Acute sane tractat et rersat, et quantum ibi Videtur redarguit atque convincit quod eis dicitur, Etiam necessarium fuisse homini ad auserendam superbiae vel

Absurdissimum quippe et stultissimum putat, peccatum

ini in ir, . - Vide lib. I. Praeerat merit. P. I S.

528쪽

5o S. AUGUSTINI EPISCOPI

suisSe ne peccatum esset, quoniam et ipsa superbia utique peccatum St D quaSi non et ulcus in dolore est, et Sectio dolorem operatur , ut dolor dolore tollatur. IIo Si experti non SSemus, et in aliquibus terris ubi ista nunquam Contigerant, audiremus, sine dubio utique deridentes , fortassis etiam verbis hujus uteremur et dicere mus, Absurdissimum est dolorem necessarium suiSSe, ne ulceris dolor eSSet. XXXI. Sed Deus, inquiunt, poteSt omnia Sanare. Dio Utique agit, ut anet omniari sed agit judicio suo, ne ordinem sanandi accipit ab aegroto Procul dubio quippe firmissimum Apostolum volebat efficere, cui tamen dixit: u Virtus in infirmitate perficituri tan et noue toties auranti aufert nescio quem stimulum CarniS, quem sibi dicit datum , ne magnitudine revelationum extolleretur. Caetera enim vitia tantum in males actis valent, Sola utem Superbia etiam in recte factis cavenda est. Unde admonentur illi, ne dona Dei suae potestati tribuendo SeSeque extollendo gravius pereant, quam si nil operarentur boni, quibus dicitur u Cum timore et tren more VeStram is Sorum Salutem operamini Deus enim est qui operatur in vobis et velle et perari pro bonan voluntate- , Quare ergo Cum timore et tro more, et

non potiUS Cum Securitate, si Deus operatur nisi quia propter Voluntatem OStram , in qua bene non POSSU-mus perari, Cito poteS Subrepere animo humano , ut quod bene operatur, Suum tantummodo existimet, et dicat

in abundantia sua, v Non movebor in pol ernum'.

Ideo qui in voluntato sua praestiterat decor ejus virtutem , Vertit paululum aciem Suam , ut qui hoc dixerat fieret conturbatus : quoniam ipsis est ille tumor Sanandus doloribUS.

529쪽

XXXII. Non itaque dicitur homini, re NeceSSe SiseC-

Care, ne peccesta Sed dicitur homini, Deserit aliquantum Deus unde superbis, ut Scia non tuum, Sed jUS,SSe, et

discas superbus non esse bam illud etiam Apostoli quale est, nonne ita mirabile, ut nisi quia ipse dicit, cui vera dicenti contradicere nefas est, non sit credibile Quis enim nesciat fidelium, a Satana veniSSe primam peccati SuaSionem, et quod ille primus auctor Sit omnium sic catorum is Et tamen quidam traduntur Satanae, ut discant non blasphemare Quomodo igitur opus Satanae excluditur opere Satanae piae atque hujusmodi intueatur, ne videantur ei nimi acuta, quae acutule Onant, et

discussa inveniuntur obtusa. Quid quod etiam similitudines adhibet, quibus magis admoneat quid ei debeat responderi u Quid amplius dicam, inquit, nisi quia potest credi quod ignes ignibus extinguuntur, si credi potest quod peccatis peccata curentur Quid si ignes ex tinguere quisquam non potest ignibus, Sed tamen PoSSunt, ut docui, dolores curari doloribus p Possunt etiam, Si quaerat et discat, venenis venena depelli. Nam si et advertit aliquando calores febrium quibusdam caloribus medicinalibus frangi, etiam ignes ignibus fortaSSe concedet extingui. XXXIII. c. Quonam modo , inquit, superbiam ipsam

a peccato separabimus , Quid enim hoc urget, Cum manifestum sit etiam ipsam esse peccatum Tam peccare, inquit, Superbire est, quam superbire peccare Fata quaere quid sit quodcumque peccatum, et Vide si invenies aliquod sine Superbiae appellatione peccatum. Mancautem Sententiam Sic exsequitur, et Sic probare Conatur:

u Omne, inquit, peccatum, nisi fallor, Dei contemptu est et onmis Dei contemptus Superbia est. Quid enim tam Su-

530쪽

peibuna, quam Deum comemneres Omne ergo peccatum et superbia est, etiam Scriptura dicente: Initium om- nis peccati superbia est i , Quaerat diligenter, et inveniet in lege multum discretum esse a caeteri peccati Speccatum Superbiae. Multa enim peccata per Superbiam committuntur. Sed neque omnia Superbe si unt, quae Perperam fiunt Certe a nescientibus, Certe ab infirmis, Certe

plerumque a sentibus et gementibus. Et quidem Superbia, Cum magnum Sit ipsa peccatum , ita sine aliis per Se ipsa est, ut etiam Plerumque, ut dixi, non in peccati S, sed in ipsis recte factis pede celeriore Superveniat et obrepat. Sed ideo verissime dictum est, quod iste aliter intellexit u Initium omnis peccati superbia tan quoniam diabolum , a quo extitit origo peccati, ipsa dejecit, et subsequente invidentia hominem stantem , unde ipSe Cecidit, inde subvertit. Nam utique jactantiae januam , qua intraret, Serpens ille quiesivit, quando ait : uiritis sicutis dii'. v Ideo dictum est: si Initium omnis peccati Su- perbia, et initium Superbis homini apostatare a

XXXIV. Quid autem sibi vult quod dicit u Deinde

quomodo Deo pro illius peccati reatu Subditus esse poterit, quod Suum non esse cognoverit Suum enim non est, inquit, Si necessarium est. Aut Sinuum St, Voluntarium Sta et si voluntarium est, vitari potest. n os respondemus : Suum est omnino; sed Vitium quo com mittitur , nondum omni ex parte Sanatum St: quod qui dem ut inolesceret, de noli recte usa sanitate descendit et ex quo vitio jam male valens, vel infirmitate , vel Caeci late plura committito pro quo Supplicandum St, Ut Sanctur, et deinceps in perpetua Sanitate ViVatur, non Su-