R.D. Magistri Petri Lombardi Novariensis Episcopi Parisiensis : sententiarum libri IV. Quibus uniuersæ theologiæ summa continetur

211쪽

DISTINC T. XXXII. i SivM PATER VEL FILiVS SPIRi- usineto diligat, cum diligere idem ea sit quod esse. I STI NCT XXXII. As oritur quaestio ex praedictis deaucta, di

um est n. supra, atque sanctor uiri aut hori, tibiis ostensum, cyspirat' S. est communio

filii, amor quo pater re filius se inui-ligunt: deoquq ritur, utrum pater vel fili' ritum sanctum diligat. Quod utique e vide 'rtere dici secundum authoritates supra quibus ostenditur spiritum sanctum esse, nil a gignente diligatur, genitores suum. Sed cwntra si pater vel filius dicatur dilige piritum . videtur esse per spiritum saniviano est aliud Deo esse, Saliud diuigere,m: quia ut ait August,in xv.l.de Trin. Quic cundum qualitat ea in illa simplici natura Ca s. ostietur, secundum essentia est intelligedum, medium., magnus immortalis,sapiens, diligens, renodi. ideoq; si pater vel filius diligit perspi sanctum, per ipsum spiritum esse videtur: Ibi paulitantum essentia sua diligit, sed etia dono i ei mi.

- lio insolubilis est, humanumsuperans sensum:in qua aut oritatesibi

quaestioni,cum altitudinem nimiae protis contineat , id solum respondemus, ni ficare videtur,scit quod patero filius set, unitatem seruent, non solum essentia odora proprio: licet supra postunia e tamen non piget, quia sic expedit. Ait caprini gan 6. lib. de Trin. ita:Manifestu est quia principimi uis duorum est quo uterq; coniungitur, nil agignente diligatur,genitore i suum

212쪽

ne dono superioris alicuius Ad suo pro RCA .non antes unitatem pacis. Ecce hic dicit quocuge aprin. tia sua dono suo seruant unitate. Idem ii Trin.ait In illa Trinitate quis audeat dicertrem nec se,nec filium, nec spiritum sanctugere, nisi per spiritum sanctum. Hic aperteriit, patrem non tantum per spiritum sane

gere: non auten simplicit*r dicit patrem nisere per spiritum siqnctum. Vtram patersitsapiens sapientia quamgeliuit, diligit amore qui ab imoprocedit. Praetere: diligenter inuestigari oportet, Pater sapiens iit sapientia quam genuit, qutum filius est. Quod videtur a simili posse iri. Si enim pater diligit amore qui ab ipso

cur nota lapientia vel intelligentia quam iav.e.isi uit, vel intelligit Hac lucsti 'ne vrsere viprmc- etc. et ut aitAug. in6. lib. deTrin. quod scripsit Aphine. dicens: Christum Dei virtutem. Dei sapiet ubi quaeritur,virum ita sit pater sapientia rutis suae, hac sapieti sapiens sit qua senhac virtute potens qua genuit Sed absit ut

quia si hoc est ibi esse' sapere, non per illa syntia qua genuit sapies dicitur pater: alio: ipsa ab illo, sed ille ab ipsa est. Si enim sagenuit,causia est illi ut sapiens sit,etia vis hi causa est: fieri non potestinis gignendi

faciendo sed nec genitrice, nec conditrice ullo modo quisquam dixerit sapientia. qui est insani usi Ergo pater ipsa sapientia est, pies est .Fili vero dicitur sapientia patris Patris: nosa pater pereum sit sapiens vel sed quia filius sapientia, ct virtus est de pientia de virtute Ex his ergo patet ui pasapiens sapientia genita sed seipso sapienti ita Augin i .ss quaest. as quaest. to. . Cu

213쪽

DISTINCT XXXII. ib. ieitur,c sapientia sapient dicitur, sine quael fuisse aliquando, vel esse posse nefas este, non participatione sapientiae sapiena di cut animaque Sesse, ct non esse sapies po- Id quod ipse eam genuerit quae sapiens dici--:l lentia: Anina aduerte lector, patrem diei lim genita sapientia quod aliis obuiat testitip.Verum hoc Aug. eorrigit in lib. i. de tra'. nquiens Dixi in lib. . quaestio.de patre, miluit, qua sapiens dicitur,sapientiam Sed istam quaestionem in libro postea de Trin.

ingenita . V haec quaeri solet a quibusdam, utrum filiu ens sapientia genita,vel ingenita. Sim noniens sapientia genita nec se ipso sapiens est sapientia genita sapiens est, no videtur sa-ss sapientia ingenita, itano videtur es es patre,cu a patre habeat omnia Ad Mi-

, una est sapientia patris Silii spiritu

una essentia:quia sapientia in illius naturae: ita te est essentias tamen fiIius tantu est agenita, pater tantum est sapientia inge-ur etia genita est de sapietia ingenita, vel stia ingenita. Et eum de sit ibi est , t sapis relinquitur ut sapientia genita sit sapies eritia ingenita. Non ergo filius dicitur sapi-iei, tanquam ipse solus intelligens sit, vel ibi sacri spiritui S. quia ut ait August. U D. deTrin.cap.vij. Si solus ibi filius inteis igit patri spiritui sancto,ad illa reditur ab item, ut pater non sit sapiens de seipso, sed

'sopienti sapientiam genuerit, sed ea

pater dicatur sapiens esse qua genuit. v est intelligentia nec lapientia potest esse. pater non intelligit ipse sibi , s d filius intelli-

214쪽

tedigit patri, profecto fili patre sapiente si hoc est Deo essest supere V ea illi est

quae sapientia, non filius a patre quod vessed a filio potius pater habet essentiarn, qui mfere surdissimum atque falsissimum est. Est e stsi 'u' pater sapiens ea,quae ipse est, sua sapientia sapietia patris,est sapiens de sapientia quae ter,de quo est genitus filius ita ili pater est:

gens ea,quq ipse est, sua intelligetia No n. hiens, qui no es c intelliges.Filius aute in

tiasa ris, de intelligetia gel tu, est, quae e de qua sintelligens est Proinde pater est tia. filius sapientia , ct uterque una estnia pauli ria: tamen solus paterest ingenita sapit infraus filius solus genitas apientia nec tamen ali tia pater,alia sapientia filius sed una eades cui pater est Deus in gynitus, filius senitus; neq; Deus genitus,est De ingeni

ideo tame alius Deus est pater, alius Deus mus Deus uterq;, non lutem unus:Alius genitus, alius ingenitus, sed non alius D ivterq; unum,siue unus Deus. Ita non est se

genita, sapietia ingenita, sed alia est sapientia, alia ingenita non tamen est alia a sed una eadem p sapientia.

In lius sapiens stipso retperseipsum

Solatios Ex praedictis constat , iustius non est si cudumquos se ne 3 de se,sed de patre, re a patre. Quaeridam solet,utrum filius fit sapitans seipso vel per uida dicunt multiplicem hic fieri inten ideo distinguendum fore ita ut cum di esse sapientem seipso vel per seipsum,si sui Ali. um A ct essentia sapientem intelligas, verus sit tmminatio 'ii vero a seipso vel de se ipso sapiente e ligas, falsitati subiecta habeas intelligent

vero simpliciter , absci determinatione

huiusmodi locutiones, filius est fasiens

215쪽

DISTINCT XXXII. i Soe vel de se: filius est Deus per se, ct est pera o a se vel de se: Hoc cofirmantes verbis Hi . intes, ii silium no a se, sed per se agere in lib. v. me. um es mali: Natura', inquit,cui contradi eis hae liuem lib. X haec unitas est, ut ita per se agat filius, ne a re ita non a se agat,ut per se agat Intellige 'gentem, per eum patrem agente. Non acu pater in eo manere monstratur. Persem secundum natiuitatem filii agit ipse que sunt. Infirmus sit non a se agedo, nisi a Deo non sit vero in unitate naturae, si quae agitibus placet, non per se agit sicut ergo in-

filius per se agit sedio a se, ita re filius de- sapiens per se sed non a se Sic d ipse per se

, vel esse dicendus est, ut aiunt, sed non aes e.

Jnaeca quibusdam solet quaeri virum, moiur qui stiit sapientia patris: Quod non esseniis damprobarare hoc modo Filius inquiunt, est sapientia quodncnmen ita qua pater sapiens non est. Est igitur natantum apicntia patris, quas apiens non est. Est est Apientia sapientia patris ingenita, ct ea pater sa- p re mi. Est ergo quaeda sapientia patrie qua sa- ipsa no est illa sapietia patris qua paterno est. no est ergo una tantia sapientia pa- sapientia ingeni ta est a picti a patris, ia- genita est sapientia patris: no est aut e sa-ingetnita, sapientia genita no est igitur v- a patris sapietia Hec Alis similia, tanquacare a veritate Isiginqua, cuctis binTheo-:ritia patetia abiiciatia, respos indigna

: id tamen adiicient ei, qavna tantaeci ratio estis. inris,sed noviro modo dicitur. Nasapie- , , dicitur illa qua genuit, o sapientia pa-gna a ea qua sapiens est. Diuersa est ergo ra- , hi simia an dicitur patris,quia ea genuit .ctea uam

216쪽

dieitur sapietia patris,quia ea rapit. Vna sapiet tia patris , quia sapientia genita elpientia, ea qua sapies est siue ea qua fax intelligatur persona patris , siue essentia pas persona patris quq intelligitur cum dicitu, tia ingenita, persona filii quae significatur

icitur sapientia genitari una eademque sapiest quae essentia diuina intelligitur comitribus personis.

seuod in Trinitate es dile ilia quae es Trinitas: a tritas S. est dilictio quae nous Trinitas ne ideo duasum dilectiones ita de apientia. Et sicut iri Trinitate dilectio est, quae est filius, ct spiritus S quae est ipsa essentia

de tamen spiritus S dilectio est,quae non vel filius mee ideo duae dilectiones sunt ista te quia dilectio non quae proprie spiritui est, est dilectio quae Trinitas est nolit Trinitas est sicut spiritus sanctus est esses Trinitas est,non tamen ipsa Trinitas est: nitate sapientia est, quae est pater Nili uitus s. quae est essentia diuina: tamen filii pientia quq non est pater vel spiritus S. duae sapientiae ibi sunt: quia sapientia, jprie est filius, est sapientia, quae est Trii, tamen non estTrinitas sicut filius est esset est Trinitas, ipse tamen est Trinitas. J J ratione pater non dicitur sapiens ea sapient genuit,eadem Hidetur debere dici,quod nonsti

pater reis usui ectione qua ab ,-troqueprocedit. Preterea diligenter notandum est, quitione qua pater non dicitur sapiens ea si qua genuit,videtur fore dicendo, quod p diligat filio,vel filius patre ea dilectione

troque procedit,scilicet quae propri spii

217쪽

DISTINC T. XXXI i.

v. Si in idem est Deo si perem esse, ita est diligeret esse. Ideo 3 sicut negatur pateriens sapientia quam genuitu qui si ea dice apiens, non ipsa ab eo, sed ipse ab ea intel- esse ita videtur non debere concedi, ob et filius diligat dilectione quae tantum spi- est quia si ea dis git pater vel filius, no spi- videtur esse a patres filio, sed pater Eiiritu S. qui redem est ibi diligere quod esse a dictum est, atq; authoritate August. Lanis uod in Trinitate tria inimis unus diligenai de illo est, hynus diligeias eum de quola dilectio: de noti est aliquis duorum quo agignente diligitur, genitorem suum 'ibua verbis aperte significatur patrem' filium patrem diligere ea scit.dilectione est aliquis eorum, sed tantum spiritus S. ' ergo it ibi diligere quod esse, quomodo pater vel filius non esse ea dilectione quaenam diligit eum ideo pater negetur sa- leti quam genuit, ne ea esse intelligatur.

Sim quaestio me sicabilis est, quamcellit

infrinitatem hominis: F ilemniihi fateor hanc quaestionem, praex ex praedictis oriatur, quae similem via bere rationem: quod mea: intelligentiens infirmitas turbatur, cupiens magis ex in stortini referre,qafferre. Opti naus n. Le.. V

inquit Hilar. in x lib. de Trin. qui dictor miam expectat ex dictis potiri quam ita P

se retulerit magis quam attulerit neque

videri dictis contineri, quod ante lectio 'impserit intelligendum. Cum ergo de mermo est, concedamus Deo sui cogni- iisq; eius pia veneratione famulemur. - rgo diligenter pius Lector ratione di-

forte dictorum aliquam v eat repe-

218쪽

rire causam qua nota ipsa praemissa quae quaten' explicari valeat. Ego aute hanc qnemo absoluens, sed errore excludens pino esse dictum patre diligere fi liui, vel filii ea dilectione quae ab utrocli procedit: irae

aliquis eorum, sed tantum spiritus Lanct ea dilectione pater sit vel illius. Sed sic eas ligit filium, filius patre, ut etiam pater piquae ipse est, dile estione diligat,sic filius ite sic, ut pater per seno diligat, de filius, e tantum. Quis lisc in illaTrinitate inquit

r.'. is pinari vel affirmare praesumato Eata me ideir m. an nem Lectorum diligentiae plenius diiudicte medium atque absoluendam relinquimus, ad hoc sufficientes,

TRVM PROPRIETATES Enarum in ipse personae rei Deus id est,

disma essentia. ISTIN XXXIII: D OSI supra dicta interius considerariat

tiliter inquiri oportet: Vtrum proprihi sonarum, quisus ipsae personae determin sint ipsae personae, sint Deus,id est,di uirutia an ita sint in personis ut non sint perseper hoc nee diuina es entia. Quod enim inni sint proprietat ea, nemo inficiari audet perte clamet auctoritas,quod in personis prietas ct in essentia unitas superius quoctis sanctoria testimoniis astruximus, persciuprietates distingui atq; determinari si prietates, tres scis propriis expressimus lis. Cum ergo proprietates ipsae ab terniquit, ipsae personae determinatur redissei modo essent si in eis no es en te quom essent, . ipsae personae no es ent,quin ibitiplicitas Qv ocirca sicut sprietat hesiste

219쪽

is, eas personas esse cor fitemur: sicut supras ii V., .ritateHieronynii(vens pigeat ii uocare ad ' μ' '

a protestatis uitius, in exposition h fidei ha- - 3 i ii.Sabellii haeresina declinantis, imperiti- et

si si a sub proprietate distinguinius: Notis cha

omina laturii modo, sed etiani nominum Damasum utates, id est, persona' vel ut Graeci exprii hypostasea, hoc hst, subsistentias confite- .ec ap rte dicit persona, proprietatibus es, ipsas proprietates esse personas:cuiuii, perstringim qui supra latis posuimus.l id adproprietatessiit diuin aes pntia. uilla de simplicita tenditatis supra disserere

choritatibus iacto um,scilichi Aug. Hila iecnon E Boetii evidenter tonstrauit ualoe esse omnino quod in se habet excepta iter habet filium, nec est filius, fili habee, necest pater: sic esse innatura trium ut et , hoc fit quod habet sta tot tim quod ibi es e, unam vitae de quae modo non iteratastidium lectora iligeramus.Siirgo prcia sibi sunt, singula earum est id, in quo est, i, eademque vita sinhulae sunt. Fateiniuroprietates esse in tribus personis, re ipsi has atque diuinam euentiatii.

authoritat diruit qu. proprietas ii

natura denim proprietas etia uina si itura fit,ilarius, dicen sinatiuitatem filii es en a se s .gnde in .s detrin.dit. virium: natura no , alis .iuiti sunt pater. filius. Hibet ergnti natiuitas, ut ebmplectatur in lactno- ura ac potestate: quia natiuitas no pistes in I, ... iiseri natura est ea natura, unde nasca M. Abiu es in . o. Nati uitae proprietas est, veri malo C p. . disit quod naturae natiuitis sit ine in natura Dei supraui dixit se pro prium

220쪽

prium patris est quod semper parer est, pfilii est, quod semper filius est: significasquc Prietas patris est pater, proprietas filii es His aliisq; plurib authoritatib aperte sigvidetur, proprietas filii filius sit,sicin De Proprietas patris, o proprietas spiritus sa dam neganti cilicetproprietates esse personas

nam naturam, Square.

Hoc autem aliqui negant,dicentes quideprietates in personis esse, sed non esse per psas quia ita dicunt esse in personis vel in diuina, ut no sint interius, sicut ea quae secsubstantiam diduntur de Deo,ut bonitas, sed extrinsecus affixae sunt, atque ita esse ibus probare contendunt. Si .n. inquiunt Itates sunt personae, no eis personae detem Cotra dicimus, qa etiam se ipsis person m. in reunt, sicut supra Hieronymus loquens deo lanatis filio spiritu sancto dicit: Substantia unxne Simbrii sed personis ac nominibus distinguuntur ad Dama rum addunt Si proprietates ipsae diu ire sumsecu'- aut, cu essentia nodisserat tres personae, O practis trietatibus differunt. Quomodo . n. dimafilio eo iudiuina essetia ell, cu in effetia Responso a praemissa auctoritate littens. nitar Horum doctrinis nodis , humanis, Tri' n sisset eis, verbo Hilarii respondeo Immensum

exigitur, o incomprehensibile extra sis

p p - ' tia est sermonis extra sensus intentione clatur,no attingitur,no tenetur,verbor cantia rei ipsius natura consumit sensu.

Is Amsti platione in perspicabile lume obcscat, i. s. tiae capacitatem fine nullo cotinetur,eam Ibis insu in ergo in sensu labes est, in intelligetias pirius in sermone vero non iam infirmitate, lecofitebor preiculosii,nimia est de reb't ditis aliquid vitra praesciit, tu caeleste ps