R.D. Magistri Petri Lombardi Novariensis Episcopi Parisiensis : sententiarum libri IV. Quibus uniuersæ theologiæ summa continetur

241쪽

DISTINC T. XXXVI. atq=olus, ex ipso, per ipsum, in ipso. Ex ipso

is,propter patrem: per ipsu, Spter filium: in ropter spiritum S. Vigilanter aute attende, dia patrem volens intelligi dixit ex ipso, sic gas omni aes a patre, ut negesola esse exfixi exspiritu sancto, cum ex patre, Si patre, natre omnia esiste sane dici possunt timiliteri , , de spiritu sancto dicenduna est. md non omnia qua ex Deosικt etiam de ipso sunt sed econuerso. Vi etiam hic annectendii est, quod no oia cuntur esse ex Deo, etiam de ipso est e dicita e te. 't. Quia, ut ait Aug. in lib. de natura boni Zetus,' significat penitus excipio, quod de ipso. enim de ipso est, potest dici esse ex ipso sed 'inem ex ipso eis , potest diei esse de ipso,

ion est de sua substantia. Et ex ipson sunti terra, quia ipse fecit ea: non autem dei- ita non de substantia sua Sicut aliquis ho-:enerat filium, . faciat domum re ex ipso's, ex ipso est, domus: sed filius de ipso. svero de terra, ligno, non de ipso.

est dictasuntsummatim colligit. Garq missi is apertum est,quod Dei cognitio e praesentia sunt, scilicet bona mala: sed sani modo sunt ibi mala, quo bona ct mino natatum sunt, sicut ex ipso, per ipsum, lata. Et ex eo quo sensu hec accipienda sint,atum est. Et quod de ipso no dicitur esse,p-uod aliud est ab ipso. Ex ipso autem esse di-r omnia, quae eo authore sunt.

'Immonstratu est ex parte, quomo

nia dicantur esse in Deo, addendu vide-

242쪽

ai LIBAE R I. tur hic, quibus modis dicatur Ppus esse in si tamen id humanam sis vel ex partae ignE cogitare,vel lingua sufficiat loqui Selencestis, Deus inco mutabiliter semper in se ea praesentialiter, potetialiter,essentialiter esrii naturalive estisntia line sui definitione, mni loco sine circus criptice, in omni teln mutabilitate. Et preterea in sanctis spirianimab' est excelletius, scit. per gratiami tanssct in homine Christ excellantissim hpi nitudo diuinitatis corporaliter inhabia itApost. In eo n. Deps habitauit, non pergi adoptioni , sed per fratia unionis. Ne aut ii quia ea pacitate humanae intelligentiae ex f lsitatis arguere aliqui praesumat, sanctor thoritatibus munienda mihi videntur. B. cse sordi rius super Cpnt. inquit: Liset Deus commuttiaria id haedo omni b rebus insit praesenti', pse tentia sherat 'siae, tia: t me familiariori modo per gratia dicic'p CR' se in illis,qui mirificentiam Dei acutius rei Considerant. De hoc enim eodem Autius . a T. c., anum inii, deprq sentia Dei ait Cum Deus s .ahi, ut pingorpore adcinc'mmutabiliter vitia m. m. nas dbilitate in seipso manens, totus adest omnibus, de singulis plus sed in quibus ira habent eum pro su casscitati diuersita muti a 'mphua 'bi minus: quos ipse sibi dilectissi adm diam plura' gratia su tonitatis aedificat. Hilarius is . s. iri lib. de Trin. aperi inime docet Deum Hilarius esiste, Deus, inquit,immes virtutis vixi essi quae nusquamno adsit, node sit squa, sed per suae docet, ut bis a sint , ipse esse in tur. Noaute corporali modo cu alicubi sit, ia ubique esse credatur, eum, in omnibus d 'sinat Ambr. in i de spiritus spiritum sat Are ea. . lat non esse creatura: quia ubique est, quo rupti-ιp. pri diuinitatis. ita dices Cii omnis creatur

243쪽

I ISTINC T. i xxx VII, et Varisit circus eripta limitib', quomodo quis

creatura appellare spiritum S qui non ha L b. se a. hu scriptam det serminataque virtute, quae pq 'f-

innibus, ubiq; semper est: quod utiq; di i ct dominationis est propriti sile in eod.

ii est omnia complere, qui dicit. Coelum re ego copleo. Si ergo Dominus est qui et lumi, terra, quis ergo potest spiritum S. iudica nationis diuinae potestatis exorte, qui: orbe me quodp est, repleuit re Iesum, Eim'. in diiundi redemptorem 'Ex hi aliisque plu-uthoritatibus aperte monstratur,s, Deus in omni creatur essentialiter, praesentia-ootentialiter est.

od insanctis non modo esse etiam habitat, qui non ubicunque es habitat. Bactis vero etiam habitat, in quibuhest per: non mybiciaque est, ibi habitat ubi vero ibi est. In solis bonis habitat, qui sunt te is i , sedes eius.Vnde per Esaiam Domino P ψή

im mihi sedes est, terra autem scabellum n eorum, qa in electis qui sunt culum, ha- regnat, qui eius voluntati deuota ob-t:malos vero qui sunt in terra, iudieii die calcat. Vnde in ii.Sapiet. dicitur: Thro-:miae anima iusti,quia in iustis specialius in aliis rebus in quibus tamen omnib'

quemadmodus nima ait Au in episto Au ib. ,ron de origine anim A, per omnes parti epist 18. non poris p ta adest simul, nec minor in mi ilae princ. nee m qior in maioribus sed tamen in astus, ct in liis remissius operatur, cui narticulis corporis essetialiter tota sit. Is cum sit in pinnibus es entialiter ac tostamen plenius esse dicitur quos inha-quib.ita est, ut faciat eos templum suu e coeo suntla ex parte sed in beatitudine

244쪽

T' ' tm quani deest, non tamen sunt cum eo.Vnde ' ruiniis super Ioannem. Non satis fuit dicerii i go sum, Nilli sint:sed addidi time cunilia sci seri possut esse ubi de isse est,qui nusqua decbeati sunt cum illo, quia non sunt beati nim cum illo sunt qui fruuntur eo, ct viden licui est. Mali vero nosunt cum illo: uti ci non sunt eu luce nec boni ita nuc sunt cur videat per speciem etsi sunt aliquo modo cper fidem. Quomodo autem Deus habitet nis,exillis aliquatenus intelligere valebis,

pra dicta sunt, eum de spiritus sanctis cesporali ageretur: ubi licet ex parte, exponapartem cognoscimus, ct ex parte prophi

qmodo spiratus sancius habitet in nobi sine pavesct filio inhabitat. Ubi erat rei habitabat Deus antequam e

creatura. Augea. 1r Si autem quaeris, ubi habitabat Deus Muna. c. sancti essent Dicimus quia in se inhabitide Aug. in ii. s.cotra Maximin. in templi suo habitat Deus, scis in sanctis qui sun Dei, modo secundum fide ambulantes: Dei erunt aliquando secundia specie, quii a nuc templum Dei sunt angeli. Sed dicet Antequa faceret Deus coelum terram,

faceret factos, ubi habitabat in se habita apud te habitat, ct apud se est. Non ergo sunt domus Dei, ut ea subtracta cadat D sic habitat De in factis ut si ipse discesserit Multa hic breuiter docet quae conflamant

praedicta. , xvi Sciendum est etiam, quia ut ait Aug'sy.MDRr lib.ad Dardanum. Dici nisi stultissime ni An m ritum sanctum no habere locum tumo re, quod totu anima nostra impleuerit.

245쪽

DiSTINC T. XXXVII. at retiam angiistiis alicubi impedire Trinitate, ater Nili is spiritus S alicubi simul esse non int. Verum illud est multo mirabili quodcu

a ubique sit totus, non tamen in omnib'ha- iit saliis porro audeat opinari,nisi inseparabi ui paulat e Trinitatis penitus ignoret, quod in aliquo insimu=.

Me habitare patero filius,in quom habitet S., aliquo spiritus S in quo no habitet pater Fatendum est ergo ubiq; esse Deum peratis praesentia, sed noubiq; pinhabitatio

irati a. Propter hancn inhabitationem grati Ratira n a dicimus: Pater noster qui es ubique cum . Mau&6.

erum siti sed qui es in coelis, id est in sanctis: ibus est quodam excellentiori modo. Deus inhabitator es quorundam nondum cogno-

sentium Deum,S non quorundam

cognosentium. ELUD quoq; mirabile est, quia ut ait Aug. iii Egiem p .m,Deus est inhabitator quorunda, nondum T 'osc*ntium Deum, Sion quorundae nos in Deum. Illi enim ad templum Dei ti S, qui cosnoscentes Deum, non sicut Deum acant Ad templum Dei pertinent paruulificat Sacramento Christi e regenerati S. nondum valent cognoscere Deu . Ergo que:runt illi nosse nec habere, isti potuerat ha-intequaim nosse. Beatissimi autem sunt illi, est eum habere, quod nost e. Hic aliqua- ap*xit Aug. quomodo Deus habitet in ali- est, habeatur eum videlicet ita est in ali ab eo cognoscaturis: diligatur.

Nevimus resque piperessentiam nonpotest tecti, ab humano ii in Fedictis patet, Deus ubila totus est plac infandis habitat per gratiam. Cumqueum tenuiter,inesum sit qua ratione dicatur

246쪽

catur habitare in quibusda, nue efflagitaretnis ratio id etia assignari, quomodo ubiq; isentiam , totus fit nisi hui' eosiderationismitas atq,imine sitas, humanae mentismnmo excederet .vin ait Chrysbst. super epiad Hebr. Sicut multa de Deo intelligi mriqi qui penitus non valem' ita multa loquimul intelligere non sumus idonei Verbi gratia ubiq; Deus est scimus de dicimus: quo modi ubique sit, intellectu non capimus. Item, qui in corporeaqusdam virtus quae est omnius I dem en ta bonorum scimus, quomodo autem vel mi a sit penitus Suoramus, Ouorundam opinio,qui prae uniunt o edere quomo si rbiquestper essentiam potentiam, priscutiam. IDAM tamen immensa ingenio suo pret sumentes,hoc ita fore intelligendum trirunt,m Deus ubi p per essentiam esse dicitu ae Dei essentia proprie sit in omni loco, creatura sed quia omnis natura at Monani naturaliter est, in quocunm loco sit, per eues soc omnia locus, in quo illud est Iidem dicunt,ideo Deum ubiq; dici esse per praesei vel per potentiam, quia cuncta loca sunt sentia, suae in eis sunt, nec in eis aliquidri cessat. Nam ipsa loca, dic quicquid in eis si ipse conseruet, manere non possunt. Ini per substatiam De esse dicitur, ut aiunt qa virtutem propriae substantiae suae facit ut loca tint se omnia qui in iis sunt. Sed litum rasint que asserunt in explanandis intellpraedictorum, in illis tam e verbis,quibus, Deus ubique esse peressentiam , plus colere dendum est , quod homo vivens caevalet.

247쪽

: Deus cum si in omnibus rebris, norit dibus rerum inquinatur. HL LETetia ab iisdem quaeri, quomodo Deus dati aliter inlit omni b reb ct corporalius or- nquinationit, iocontineatur: quod tamitum est, ut nec responsione iit dignum, cum iturit creatus sordibus corporeis etiam le-

et quarumcunq; polluti inquinari, opo 'l quo a radios suos sine sui pollutione effuni per loci corpora non solum unda sed etiaunda ac sordibus sceletia:quorum contactu

ines, , aliae quaedam res inlicitatur, solis ve- in Polliatim contaminati ea cotingentes

arat dio est ergo mirandum si essentia diuina in tam plecta inco mutabilis omnia replet omnibus creaturis essentialiter inest, nee

cuius a re tardit, colaminatur vel cotin-Vnde Aug in .denat Dra boni Cum in Deo, --δ t,sint ora quae condidit, Dota me inquinant ' illa qui peccant. De cuius etiam sapieti aquae t fine usq; adfin fortiter, dicitur. Attinania: pter suam munditiam, re nihil inqui- in ea incurrit. Postremo respondeat quid

de Deo respondendum existiment vel varii per essentia sit, vel la ubiq; vel quod alita quod non ubi 2: Sed quis audeat dic*re AH

ntia sit, vel quod alicubi, T, T

est alicubi, quod non ubiq, is his HG

. l. t hic Eo ubique tota quae clatinet O. Ot.18

dc penetrat tot u quae nec pro sui simplici F inc Li uidi nec pro sulpuratate maculari, nec pro Act Cis q. te viso modo comprehendi potest: LL, Q. C, De ubiq, est,cui nolocis, sed actio quamus, per similes minus osten-nt quida quod fieri nopotest, scilicetne carne vera asta substantia Dei i quin et praedicantistia visibile solem radios taci

248쪽

suos per omnes seces sordes spargere, eos dos re sinceros servari. Si ergo visibilia mutvisibis ibi is immodis contingi possunt, viqi Aurina, quinari quanto magis inuisibilis, ct incomitro Chri bilis veritas. dicho, Ti o Det sibiquest o in omni tempore non thmmoc localis est,inon circumscriptibilis nec loco nec

tempore molietur.

Cumque diuina natura veraciter, aesieri ter sit in omni loco, in omni tepore, non timouetur per loco vel ptempora, nec localis temporalis est. Localis no est, quia penitus is cum cribitur loco, qa nec ita est in uno loco,

no fit in alio. Neq; dimensione habet sicut eccui secti dum locum assignatur principiu, in divinis, ante, retro,dextera sinistra, sta deorsum: q, sui interpositione facit distati circumstantiu Duobus namq; his modis di inscriptura aliquid locate,siue circumscript tae conuerso: scit vel quia dimensionem ea

longitudinis, altitudinis, S alitudinis dist

facit in loco,ut corpus vel quia loco definii determinatur:quoniam cum sit alicubi, nolinuenitur quod non solum corpori, sed et hi creato spiritui congruit. Omne ergo coam mni modo locale est. Spiritus vero creat' u modo est localis, ct quodammodo no est o Localis quide dicitur,ca definitione loci teri tur: quoniacum alicubi praesens fit totus, ali inuenitur. Non aute ita localis est,ut dimet capies distantia in loco faciat. Diuina ergo setia omnino illocalis re incircumscriptila

quae nec locis mouetur aliquo modo, scilide terminatione finita, vel dimensione sc nec teporib', sed assectu Scognitioe moues n.duob modis, scit. loco vel tempore,fit

creature, que log est a cretiore unde Ai

249쪽

e Linquit omnipotens incomta tabili aeteris voluntate, verita e semper idem, mouet Ara Aca, ii' creatura spirituale emouet etiam plom. 'to ocum creaturam corporalem, ut eo motus priscis iis quas codidit administret. Cum ergo tale

sagit, non debem opinari eius substantia Pi torum leui est, teporibtis ocisque mutabile siue 's'

Ira&loca mobile, cum sit ipse Sinterior os, quia in ipso sunt omnias exterior omnii ipse est super omnia: antiquior omni b. se est ante omnia: nouior omnibus,quia: post omnia ,scit post omnium initia. Eccerte ostenditur, quod nec locis, nec tempo-iritatur vel Mouetur Deus. Spiritualis au-atura per tempus mouetur,corporalisve i per templa re locunt.

si sumpta, secundum templis. Nar autem per tempus est variari se eundutes interiores, vel exteriores, que sunt ini-uae mutatur ut quando suscipit icissiluisti dii, doloria cientiq, obliuio is, vel varia orna , siue ali cilius qualitatis exterioris. nutatio quae fit secundum tempus, varia tu alicatum, quaesit in corporali vel spiria ea tura: ideo vocatur tempus.

uorandam, qui dicitius intus creatos non moueri co, no is localis L

nutatione vero loci magna inter conqui- sceptatio versatur. Sunt n. qui dicut nullualiquo modo posse nautari loco, ab omni ocu voluersaliter remouere voletes quo

eundi dimensione tantum ct circumscri- opum costare asserunt, atque id solum eiu vel in loco esse dicunt,quod dimension aue,.s,ta

distantia in loco facit. Et hoc dies t Abs

mutationem temporis tantum spiritualitas ut tribuente, loci vero h teporis corporee r. nti

250쪽

Hic responssetur eis. SED ut supra diximri dupliciter diei localia vel circuirascriptibilis scit vel qui fionem recipit, distantiam facit, vel ii termino definitui :quoru utrunq; eo ueni reae creaturq, alterii vero tantu spiritu supra diximus corporali creatura ita ei vel circumscriptibilis,quod determinaturtione loci, quod dimentione nai recipiet tiam facit Diritualis vero tantum definit: ci concluditur, cum ita sit alicubi, P non a nec dimensionem recipit, nec distantiar iacit, quia si multi essent spiritus hic nomgustarent locum quo minus de eorporibuneret. Ideoc Aug. attribuit mutatione Ipori,non spirittit quia licet spiritus transi coad locum, eo tamen ita ut diniensio icum scriptis, interpositione sui faciat digeircumstantium,sicut corpus. Concluso expraedictis,quod intus creati ct circumscriptibiles quodammodo Urero Dei omnino incircui j-

scriptibilis. SVNT ergo spiritus creati in loco, ad eloco ad locum, quod amodo localim ad e, euscriptibiles, sed nominii ino modo quinia uca ira rq corpore q. Spiritus autem increatus qui commenta in loco quidem est, ct in omni soco, sed riis ad ocu illoealis est re incircuseriptibilis undet

iue ait Culti ad nos angeli veniunt, fici

-- implent ministeriunt, ut tamen ante Deu ri per conte plationem assistant: quia eti est spir circumscriptus, summus tameni Deus est, incircumscriptus est, inera i

angelu quocunque mittatur. Ecce hii

spiritus angelicus circumscript' est, o qui De eit, incircumscriptus Alibi