R.D. Magistri Petri Lombardi Novariensis Episcopi Parisiensis : sententiarum libri IV. Quibus uniuersæ theologiæ summa continetur

261쪽

timur, quota pulici, muscarii sitim ultitu-ilotve pisces natent na aquis, ct similia NdGi-ia fatui adulatores Dei, ut dum prouidentiastia ad ima retrudimus, in nosipsos iniuriosii eandem irrationabilium rationabilium ieetia esse dicentes Hic videtur dicere ieest uod Deus illoruminimorum scieti avi siue identiam no habeat quod si hoc est, tunc nori simul stit semp*r. Ex tali it ' sensu illudis esse nouerimus,ut Deu illa alternatim vel ulatim scire neget, ut per diuersa temporuita sic illa cognouit, sicut pervaria mometan quedam deficiut.quaedam incipiunt. Ne-

j qiiji 3 irrationabili b ita prouidet, que-

duna rationabili b nu quid enim ut aitApo,cura est Deo de bobus, sicut non est eura . Cor. S. ebob ita nee de aliis irrationabilib'. Dicit S i , , riptura, quia ipsi est cura de omni b Irq etiam ergo euram uniuersaliter de cunctis,ndidit habet,ut habeatvnumquodq;quod betur esinuenit. Sed specialem prouidenaque curam habet de rationabilibus, quib'pta tradidit, eisque recte vivendi lege praemt,se praemia promisit. Hanc prouidentiam erum irrationabilib' non habet. Ideo dicit A-uia non est eum Deo de bobus prouidet ta-mnibus ceu rat,id est gubernat omnia,qui, solem suum facit oriri, pluuia dat Sci*: Deus quata sit multitudo pulicum, culicus carum se piscium, Squot nascantur quotvetur sed non scit hoc per momenta singula: simul semel omnia . Neq; ita scit, ut ean eo prouidera arn irretionabilium ratio-um, id est, ut eodem modo penitus proui rationabilibus rationabilibus. Rationa-

isnim S praecepta dedit, stringe Ios ad cu-d ni delegauit. Breuis

262쪽

Sicut itaque re immutabiliter seit De

nia quae fuerunt, sunt, Serunt, tam boni mala: praescit quoque omni futura, ta qu qua mala.

O in quo disserat a praesentia. DIS IN CT XL. t in ea. io DR aedestinatio vero, de bonis salutari bibis ibis. b. 1 de hominibus saluandis, ut enim ait .

in ii. de praedest. sancti Praedestinatio est praeparatio, quae sine praescientia es e non Potest autem sine praedestinatione esiste pritia Praedestinatione quippe De ea praescit fuerat ipse facturus sed praesciuit Deus etianon esset ipse facturus,id est,omnia malaristinauit eos quos elegit, reliquos vero re uit,id est , ad mortem aeternam prάsciuit

turos,

An aliquispradestinatorumpossit damnis hiel reprsaluari. Praedestinatorum nullus videtur posse d ri, nec reproborum aliquis posse saluari Adtrin. ca, August.in lib. de correctione 'gratia. In apis,n D, T 'fi,inquit dicitur.Tene quod habes, ne alii 'si' i d piat eorona tuam. Si alius non est acceptu iste perdiderit, certus est electorum nume est, non potest augeri vel minui. Ad hoc ion'sitie obiiciunt quida, nitetes Bbare numerum rum posse augeri, minuidie. Posset De ncnere gratia quib' apponit, re posset subiquib' no subtrahit: si faceret, utiq; dans posset ergo danari isti qui tame salvabunt set itaq; minui electorum numer ita etii

augeri,quia posset apponi gratia quib' no

263쪽

et quam saluarentur. Possent ergo saluari 'gratia, qui tanaen sine ea damnabuntur: itaque augeri numerus electo Fum. bus respondemus ex ea ratione dictum esse, una es , numerum electorum non posse au Res . .

t minui, quia non potestvtrunq; simillis :t, ut aliquis salue ture non fit praedestinael ut aliquis prcidestinatus sito damnetur getia n. coditionis implicitae veritatem salicto, impossibilitate in vero. Si vero sim intelligatur, impossibilitas non admitti eum dicitur, praedestinatus potest vel noti damnari, ct reprobus potest saluari. In hi. . huius ni odi locutionibus, ex ratione diis iranda est sententia dictionis. Alia namquelligentia, si per coniunctionem haec acci-

dicta, atq; si per ditiunctionem: vitupra

praescientia agebatur, praetaxatum est dium dicis, praedestitiatus iis potest damnal gas ita,id est, non potest esse vi praedes litici damnetur, verum dicis,quia coniun-telligis falsum autem si diu uuita, ut si in- , istumo posiste danari quc dico pridestina ait. ia noesh prqdestinati ita danaretur:

ntana eri adhuc instant, ct secundum con-ineri argumentando ita procedunt: Non hquiunt, potest esse ut aliquis praedestina damnetur. Vtrunque istorum simul esses stest sed alterum horum no potest noesiste, noste sit praedestinatus ab terno enim inatus est non potestio modo esseprct tus. Cum ergo impossibile sit simul utrum impossibile sit alter non esse, videtur iteruest e,sc. ut danetur. Quod siest, ergo

st, se,ut no salvetur. In hui'quistio is solu li alios audire qua docere Dieim' tamd

264쪽

tol isti de praescientia simile posse moueri quaest

qua Uel et Ideoq; tam hic quam ibi una facimus resism-qu qi nem dicetes determinadunt fore illud, cu. et' tur tot haec quaestio, scilicet. Impossibile

rum istorum non esse, scilicet, quin istae praedestinatus: ab aeterno enina iste praediest. Distinguendum enim est cum ait: Iste test modo non eme praedestinatus vel noreo modo esse quin sit predestinatus:hoe et iunctim vel disiunctim intelligi potest. No potest esse ut baeterno sit praedestinatus, do non sit praedestinatus nec potest esse si sit praedes matus, ct non fit praedestinatus naen potuit esse ab aetern quod non esset stinatus, ct potuit ab aeterno non esse priratus. Et sicut ab aeterno Deus potuit eu prae testinare, ita conceditur a quibusdam modo potest Deus eum non praedestinasterno, ergo potest Deus no praedestinast cego potest iste non fui si praedestinatus,sivi tui si et praedestinatus,nec modo esset praeetias ergo modo potest non esse praedestini depraescientia' de praescitis dicunt: qui ct oni huc vel in operationibus Dei horniat latenus concedunt. Ex quo eniimali ci una est vel dictum, non concedunt quo non essse vel fuisse immo impossibile est ij vel non fuisse, quod factum est, vel dicturre intes possibilitatem vesina possibilitaterturam rei existentis Curn vero de praescier praedestinatione Dei agitur, possibilitas possibilitas ad potentiam Dei refertur, quper eadem fuit re est: quia prete destinati

scientia,potentia svnum in Deo est.

G . . . di ei sit 'obatio Dela Sin quibus consederet innana ad D stpradesinationes effectus. Iud sis Caq;praedestinatio sit gratiae praeparatit diuina electio qua elegit quos volitat anti

265쪽

tutione, tali Apostolus:Reprobatio econ prasciuit intellige da est praescientio iniquitatis quo p/a ceu Ma- im, praeparatio damnationis eorundem Rom. V hnim praedet inationis esse, illa gratia est, is praesenti iuuincamur, at is ad re ei e viveni in bono perseuerandum adriatiamur, il- in futuro beatificamur,ita reprobatio Dei,

is alterno non eligendo , quosdam repro se eundum duo conse era turriquorum alte

raescit non praeparat, id est, iniquitatem: in praescit praeparat scil- aeterna poenam. Ada inta inus ad Prosperia Hilarium .Haec, ta quit, sicca isti tua cocusso ceraeda est, peccatores inpe ca-iom. I. I L citos esse, no reparatos, poenam alii este grat ad M aata. Prq parauit .nDe', ut ait August. in l. de V mum posserseuerantiae,inpraescietia sua quibus vo me ibmes

in quibuscud donat,proculdubio seret 'rritrum es praesituit. Praeparauit etiam Deli

istu praeparauerit ad laeda supplicia, necf ta,

praeparauit ad facienda peccata Praepara Augsemis 'eus se diuina aequitas redderet, nori, hia-GB.nope liquitas admitteret, No. n. sicut pr*para-s uetantia.

ios ad iustitia percipienda, sic preparauit C es

siqua fuit Sicut ergo praedestinatio Dei est praescientiare praeparatio beneficiori '

bus certissime liberantur quicunq; libe-ta re P batio Dei est praescientia malitiae inam non liniendae, praeparatio poenae noriae. Et sicut praedestinatio is effect 'est gra sitio, ita reabbationis aeternae quodamo 'esse videtur obduratio. Nec obduratDe, fg.adSixtu .imparti edo malitia sed non m, gratia,sicut nec digni sui. Mib. n.ubina bib. . his inec digni sui; nec meretur prati vi non .ant 'itur,hoc dignia ut, hoc meretur. Vnde A-Credum,

postolus

266쪽

Rom,' stolus ait,cuius vult misereturneus,' qu indurat misericordiam appellans praedesne , se praecipue praedestinationis effectu ni Lib. x to gratiae appositionenti, obdurationem veri priuationem. Non enim, ut ait Aug. ad Siti pedit me. rum telligendum est, quod Deus ita dure quenquam peccare costat sed tamen quis peccatoribus misericordiam iustificatio non largitur, ob hoc eos indurare dicit non eorum miseretur quibus gratiam, bendam esse aequitate occultissima , ut nissensibus remotissima,iudicat: quam ii Lom Ii. d. rit,sed miratur post. diciens, Ialtitudo)rum sapientiae re scientiae Dei.

obdurationis Suriserii ordiae.

I autem qu rimus meritum obdurat naisericordiae obdurationis haerit uni mus,misericordiae autem merituri no inus: quia nuli uni est misericordi merititia euactretur , in gratis donetur, sed redditur: Miseretur itaq; secudugratia,* datur: obdurat autem secundum iudiciu riseritis redditur: unde datur intelligi ut

probatio Dei est nolle indereri ita obdursit nomiisereri: vim si ab illo irrogetur aliq iit homo deterior sed latu quo fit naetior get tir Ex his aperto osteditur quid miser . . quid obdurationem intellexerit Apostol' misericordia nullum aduocat merit uni, qm ' lioverotio est sine, erit octini sericordi

Rom., ... Hic accipitur praedestinatio, , praecipue snationis effectus obdurationis veho non sterna reprobatio , quia eius nullum est

sed gratiae subtractio, quae quodammo

267쪽

onis esseeius. Accipitur tame aliquando res pro obduratione si euc praedestinatio plectu, cui est gratia apposita Gratian quae stur,estrictus est praedestinationis. Cum eritie quae apponitur homini ad iustificatio laturit merita, multo minus Ec ipsius prae ui otiis, qua ab aeterno elegit Deus quos voi qua possunt existere merita, ita nec reprocis, illa ab aeterno quosdam praesciuit fuit Malac.... los damnandos, sicut elegit Iacob, ret Esau, quod nori fuit pro ameritis eoru qutat bellarit, quoniam nec ipsi existebant, nec

rfutura merita quae praeuideret,vel elegit, ni reprobauit:

loquorundam, in afuit aliquando Augu- simu se ipsea retractauit Butati sutat tamen quidani Deum ideo elerob, qtita talem suturum praesciuit, qui iri ret, reei seruiret:quod ait qua do Aug. senit in libr. retrae . bi aperte ostendit, si diura merita .lectus esset, iamns ex gra- lectio Non ergo ideo eiectus est a Deo, istatur ei at, sed ex tali electione talis est M it---ia dices Disputant ergo quid elegerit De L medi Ulium nato, cui dixit seruiturum esse maio-iuid in eo de maiore si in iliter notadia nato

uerit: ad hoc perduxi ratiocinatione, Ut ora ergo elegit Deus opera cuiusquam ini quae ipse daturus est, sed fidem elegit ini lai Aueni sibi creditur uni esse presciuit, egit eui spirituri sancturn daret, ut bona

etiam se terna vitam cosequeretur. Ecce

te dicit no propter opera eum elegisse, sed fiet qua eum praevidit credituruna Sed loco retra-nide meritu est, sicuti ct in operibus, hoc anobum redices, Non dia diligetius quaesiera, nec pradi. .

neram qualis sit electio gratiae, de qua

dicit

268쪽

dieit Apost Reliquit per electionem gra

ient: quae utique non est ex gratia, si e cedit ut iam quod datur no secundu eseeudum debitum reddatur potius meiptis.1 donetur perind quod continue dixi: D idem Apost Idem Deus qui operatur ori mnibus,nunqua autem dictum est, Deusmnia in omnibus.Ac deinde subiunxit: go credimus, nostrum est dici vero bonu mur,illius est,qui credetibus dat spiritus sed hoc ofecto nondicere, si scire etiam de inter Dei munera reperiri,quae dantu ad L,is spiritu utrunq; ergo nostrum est,ppter voluntatis, utrunq; datum est per sp dei in charitatis. Et et, paulo post dixi: N est credere dc velle, istius aute dare cred volentibus facultatena bene operadi per S. quem charitas Dei diffunditur in cotstris verum est quide, sed eadem regul trunq; ipsius est, quia ipse praeparat volare utrunque nostrum, quia non fit nisi nobis ergo remeritum fidei misericor nit. Non ergo propter fidem vel aliqu elegit Deus aliquos ab aeterno, vel appoetiam iustificationis in tempore, sed grai

tate suae legit, ut boni elient. Vnde Augude praedest sanctorum: Non quia futuri Iesesse praefetuit. ideo elegit, sed ut esset Periplana electionem gratiae suae,qua grin, in dilecto lilio suo. Hi j ictu contrarium quod alibi ait P. s. h. Ni xa mei aduersari videtur qtio ij... a si tib quaest, Cui vult,inquit, misereti, que vult indurat: sed ii decvoluntas Dei feno pot: venit n.de occultissimis meritysi peccatores eum propter generale pecnamas ei fecerunt, tam nonulla im

269쪽

. P cedit ergo aliquid in peeratorii, quo dum sint iusti Reati, digni efficiatur iu-

me Et ite praecedit in aliis peccatoribus, ni sui obtusione. Ecce hic videtur Aug. dieipsa Dei volun tas, qua alios elegit, aliosit,ex meritis prouemat,sed occultissimis, ro meritis alios voluerit eligere, alios re- .ctis, pro meritis aliis apponitur gratia iuviis, aliis n6,unde obtundietur. Sed quid revoluerit, ignoratur: nisi fori hoc dicalexisse, se supra diximus eum retractasse. de quaedam alia cotinui subditi quae in Laperte tractat quod utrunq legenti pa-irunt ame verisimile est in praemissis etiaictasse. Ei datame ex eo sessi accipiuntum, nona aliquis praedestinetur, me- iustificationis gratiam mereatur, sed an adeo mali sunt ut mereantur ubi gra- impartiri. Nullus n. Dei gratram mereriuam iustificatur:potest tamen mereri viritur,ut penitus abiiciatur.Et quide ali- um profundum iniquitatis deueneriit, ereatur,ut hoc digni sint:ali vero ita vi- etsi nometea cur gratiam iustificationis, , mereantur omnino repelli, Stratiam alii. Ideoque dixit in quibusda peccato-aedere se dignissint iustificati sie, re in aliis ii sint obtusione sed hoc friuolum est. aequorunda1nfalsa de occultu Dei disserennum carnaliter.

vero de isto profundo quaeretes reddere tu secundu coiecturas cordis sui inseri,

itudine iudici orti Dei cogitaresonantes . m. nata. uvanitatis abierunt,die entes,s animae ro .

lopeceat,&secudu peccata sua ad eor Ibiae paula eritia dirigutur, dignis sibiqtia sicar inseram

iudutur iecur hi talas post cogitatio es:

270쪽

sunt in profundum,dicentes animas in conuersatas, ibi aliquid boni vel mali , meritis ad corpora terrena detrusac et te respuit Catholica fides propter huidestoli sententiam qui ait Cum nodunni maut aliquid boni vel mali egissent, e tergo fidelis ignorantia, quam temerarii Elegit ergo eos quo voluit giatuita ii dia,non quia fideles suturi erant,sed ut

sent eis gratiam dedit:no via fideles

ut fieret ait n. Apost Misericordia conscAug.i' li ut fidelis essem non ait, quid fidelis era ' r'a i quidem. fideli,sed data est etiani priu CRAxi v delia. Ita etiam reprobauit quos voluit I ' - iter futura merita quae praeuideret, vimen rectissima, a nostris sensibus i en es sio. Sed quaeritur:Vtruni sicut dicitui etidam ut boni fierent fideles, ita etia,

debeat reprobasse quosdam ut mali eideles, obdurare ut peccent quod nul Responsi. cedi opbrtet. Non enam reprobatio itimali, sicut praedestinatio est causabo: duratio ita facit hominem malum, qui dum misericordia facit bonum.

At ea qua semel cit Deus re praescit, semperi sciat,Osemperscierit respraescieri

Praeterea considerari oportet,vtruri

quae semel scit vel praesiitDeus,semper i rit,ae praesciat praescierit,an olim tete scierit, quod modo non scit vel pr scita entia primo respondemus, dicentes: a pr*sci siste quae modo non praeseit: cum praesti etiam o fit nisi de futuris, ex quo ira erat praesentia fiunt vel praeteri ut,

icieti aesio desinunt, sub scientia verq;