장음표시 사용
41쪽
benedicat nos Deus, metuant eum omnes res Amb ce . . errae. rina enim confessio Dei, Trinitate expri ti, e Cnit personarum: unitate vero essemiae aperit, cuingulariter subiungit, eum Esaias quili dicit te iudisse Seraphin clamantia,sanctus, sanctus Lan go. itus Dominus De'. Per hoc quod dicit ter factus, rinitatem significat,per hoc quod subdit Domi PD m. et, iras Deus, unitatem essentiae Dauid quoq; qternu: illi generationem aperte intinuat ex personantii mices, Domin dixit ad me.Filius meus es tu : ego F se iri ii odie genui te. De hac generatione inessabit E p erum, , ita sari Generationem ei quia enarrabit. In li-t ro quoq; Sapietiae, aeternitas filii cum patre mo- ibratur,vhi sapientia ita loquitur. Domiti post a. t me ab initio via rus uaria. ante qua quicqua saere a principio ab aeterno ordinata sum . atrie-uam terra fieret, nec dum erant abyssis, ita ego iaincepta eram, nec tu fontes, nec diam moles,aiae illei, ego parturiebar: adhuc terram no fecet, , cardines orbis terr : quadoprq parabat q-s aderam,quando ape edebattano amenta terti l , cum eo eram curacita compones, Ac delectabaer singulos die ludens coram eo. Ecce apitam deerna genitura testimonium: quo ipsa a lentia rhibet se ante mundum cocepta melle e parriri, id est, genitam, apud patre aeternaliter istere. Ipsa etiam alibi ait Ego ex ore aliis sin,
ad H, primogenita ante omnem creaturam. Mi- dii quoque Propheta alterna verbi generatio Michea a , in temporalem ex Maria, timul inflari: auit diis, Et tu Bethlee Eph ata, pariata luet es inura illi-SIuda,ex te egre Letur qui ii domHatorii Is i ta egress s eius ab initio a die b aeterreritatis.
Decialia si rapina de Spintus inclo. Use Spiritu sancto etiam expressa doctrmetsi tam ut i R. eri Testamento habemus. in genesi en: md igi-,Spirit'Domini ferebatur super aquai Et soa
42쪽
ra m Ud , id dicit, Quo ibo aspiritu tuo In lib. Sapienti
5v β' Πh dicitur, Spiritus sanctus disciplinae effugiet ficti L Rc benignus est enim spiritus sapietiae . Esaias quocari,Spiritus Domini super me.
De testimoniis muli clamenti. NVNC vero post testimonia veteris Testamiti,de fide sanct Trinitatis, unitatis, ad noui
stamet authoritates aecedam' ut in medio duCaia g. g. animalium, id est, testamentorii, cognoscatur vis h. vlt ritas:&forcipe de altari sumatur calculli quotigatur ora fidelium: Dominus itaque Christ' vn Amb . b. e. talem diuinae essentiae ac personarum trinitati sileai aperte insinuat,dicens Apostolis, Ite,baptiEateri Gratim. mnes gentes in nomine patria, de filii, dc Spiriti DRq. f. i sancti. In nomine utique ait,ut Amb. ait in lib. i. x,c cedem Trin. non in nomini blivi unitas essentiae osteditur. Per nomina tria quisupposuit, tres esse perinas declarauit ipse etiam ait, Ego pater unu
sumus: vnia dixia,ut aitAmbros in eodena, ne fi
discretio potestatis naturq Saddidit, sum', ut strem filiuque cognoscas sicilicet ut perfectus piter filium perfectum genuisse credatur quc pater de filius unum sint, non cofusione person: sed unitate naturae Ioanes quoque in epistolacinonica ait. Tres sunt qui testimoniti perii bent coelo,pater, verbum, spiritus sanctus, ct hi tri h unum sunt. Ipse etiam in initio Euagelii sui ait principio erat verbuo verbuerat apud De uni '' VR Deus erat verbu: ubi aperte os editi luim serper laeternaliter fuisse apud patrem, ut ali Um ' alium Apostolus quoque aperte Trinitate dis uiguit dicens, Mitit Deus piritum hiritui corda nostra. Et alibi, Si spirit eius qui suscitati Rbman. i. d. letum habitat in nobis, c. Item alibi, Trinita atque unitatem euidentissimo comendat, dice
Audi . . ira inlunia ex ipso L per ipsum, re in ipso sunt osmi.lib. i. m. nia, ipsi gloria, Ex ipso ut August in lib.de Trii
43쪽
i are ait propter patrem per ipsum dicit , prripiet illuni in ipso,propters.sanctu.per hocvero quod i non ait ex ipsa, per ipsoa,ctiri ipsis nee ait , ipsi. Joria, sed ipsi infitiuauit hancTrinitatem Ouiri Mum esse sed quia singule pene syllabae noui te-
tamenti, hanc ineffabilis unitatis allatrinita-is veritaten cocorditer insinuat, inductioni ea hi monioru super hac re supersedeatitus, ctratio- rebus congru:sque similitudinibus ita esse , prout ita arrilitas nostra valet, ostendanius.
j per crediarumpbrueri cognosci creator.
Deia creatura mudi,per ea quae acta sunt in diu a m di est tellecta conspiciuntur sempiterna quoque iv rtus eius diuinitas Per creaturam mundi iii-: lligitur homo,propter excellentiam, qua excela inter alias creaturas vel propter eo uenietiam; i ita habet tu omni creatura Homo ergo inuisi-iiaDei intellectu mentis conspicere potuit , vel iam conspexit, per ea quae facta sunt, id est, per u eaturas visibiles vel inuisibiles. duobus otii in R*mari, i, saltimabatur 'ilicet,a natura, qua rationalis eratre est operibusa Deo pactis, ut inanifestaretur homi- isti veritas. Ideoque Apostolus dixi t. Quia Deus re is lauit illis, scilicet,dum fecit opera:in quibus ar Pom. . v j in lais aliquatenus relucet indicium. commmo, in ima ratiore modus quomodo potuit co Bba episto alit: hosciD . H Rom. sus Nam sicut aitAnibrosius,ut Deliqui natura in diri 'Io citi abilis est, etiam a visibilibus posset sciri, opus tu itquod opifice vilibuitate sui manifestauit: ut . m. uti certum incertum dosset sciri, re ille Deus oni quo lotui esse crederetur: cui hoc fecit , quod ab honii ebris,s, illi impossibila est fieri.potuerutergo cognoscere, Deus,
44쪽
siue cognouerunt, ultra omnem ereatura esse Ium,qui ea fecit, quae nulla creatura rufacere destruere valet Accedat quaecunq; vis creature faciat tale coelum re terra, ct dicam,quia Deest. Sed quia nulla creatura talia facere valet, cstat super omnem creaturam esse illum, qui ea icit ac per hoc illum esse Deum humana mens e gnoscere potuit.
Secunda ratio qua potuit cognosci, vel modus
Aug. p. 8 ALIO etiam modo Dei veritate ductu rati Jp . A nis cognoscere potuerunt, vel et lacognouerur s ut enim Augustin. ait in lib. de Civit Dei, vidersum mi Philosophi nulluni corpus esse Deum, deo cuncta corpora transcederunt quqretes Deviderunt etia quicquid mutabile est,nsi esse suimum Deum, omniumq; principium: ct ideo ornem animam mutabilesque spiritus transcendrunt. Deinde viderunt omne quod mutabile eno posse esse, nisi ab illo qui incoinmutabiliter simpliciter est. Intellexerunt ergo eum. Iomrista fecisse, , a nullo fieri potuisse. Tertia ratiores modus.
CONSIDERAVERUNT etia quicquid est avius a. substantiis,vereor pus esse ,elis tritum, melius hn aliquid spiritum esse quam corpus, sed longerius. Ii'rem qui spiritu ni fecit re corpus. rtus modus rei ratio. INTELLEXERUNT etiam corporis specie esse sensibilem, spiritus speciem intelligibilexe Vi h re intelligibilem speciem sensibili praetuleruiue L - φ si sensibilia dicimus quae visu, tactuq corpori' liri queunt intelligibilia,quae conspectum enipossunt intelligi Cum ergo in eorumcd spectu Dd parum corpus re animus magis minus' speciosa esseri'ser ui si autem omni specie carere possent, omnino nula essent: viderii esse aliquid.quo illa speciosa f
45쪽
e a sunt,ubi est prima incommutabilia species, ideoque incomparabilis, ct illud esse rerum prin- pium rectissime crediderunt, quod fictum non disset, ex quo euneta factae sistent.Ecce tot modisi otuit cognosci veritas Dei. Cum ergo Deus unait 'siimplex essentia,quq ex nulla diuersitate pari uni vel accidentium consistit , pluraliter tamen lieit Apostolus, Invisibilia Dei: quia pluribus mois cognoscitur veritas Dei per ea quae facta sunt. Rismi, , t x perpetuitate namq; creaturarum intelligitur
runditor aeternus ex magnitudine creaturarum mnipotens ex ordine d dispositione, sapiens. ex ubernatione bonus. Haec autem omnia ad uniuem Deitatis pertinentem monstrandam. ullomodo in creaturis apparet restigiuin Trinitatis. FN VN C restat ostedere, utrum per ea quq tactant, aliquod Trinitatis ridiciu vel exiguum his:re potuerit. De hoc Augustinus in libros. deTri is c.
t ait, Oportet ut creatore pereaque facta sunt, ' rte lectu conspiciet ea,Trinitatem intellissamus
urus enim Trinitatis vestigium m creaturis ap-
iret. Haec enim que arte diuina facta sunt, Suni item quandam in se ostendunt, ct speciem or- nem a quodque horum creatorum unum
uid est,sicut sunt naturq corporum, ingenia limarum, aliqua specie formatur, sicut sunt fi-raevel quaIitates corporum, ac doctrinae velaris: iraniniarum :&ordinem alique petit aut teneti ut sunt pondera vel collocation s corporum,t iii amores vel delectationes animarum re, an creaturis praeluce vestigium Trinitatis. Iniis: Petili in Trinitate summa origo est innium reti iri, perfectissima pulchritii do , d beatissima ectatio Summa autem origo,Vt Augustinus Des Iratam. a dit in libro de vera religione,intelligitur laeti e pit. 3,
si a quo suae omnia, quo filius Aspiritu: D
46쪽
scilicet veritas patris, nulla ex parte ei dissimilis quem eum ipso, in ipso patre veneramur: qu: forma est omniti quae ab initio facta sunt, ad unum referuntur, quae tamen omnia ne fierent
patre per filium,neque suis finibus salua essent,rsi Deus lamna bon esse tequi de nulli naturaequab illo bona esset, inuidiis ut in bono ipso maneret alia quantum vellet, alia quantum pos dedit quae bonitas intelligitur Spiritus sanctu qui est donum patris illi. Quare ipsum donui Dei cum patre. filio aequo incommutabili,colire tenere nos conuenit Per consideratione itique creaturarum unius ivbstati et,Trinitatem ctelligimus, scilicet unum Deum patrem a quo imus, ct filium per quem sumus, ct Spiritum sa ctum in quo sumus, scilieet principium adibat curtimus, ct formam quam sequimur , ct gratqua reconcilia murra unum scilicet quo aut holconditi sumus, similitudinem eius , per quas unitatem reformamur pace,qua unitati adli G n. ita. remus scilicetDeum qui dixit: Fiat lux revellper quod factum est omne quod substati aliter naturaliter est, donu benignitatis ritiquasi cuit quod ab eo per verbii factum est, reconiliatum est authori ut non interiret. Ecce osteni est qualiter in ereaturis aliquaten imago Triritatis indicatur no enim per creaturatia conter plationem sufficiens notitia Trinitatis potest beri,vel potuit, sine doctrinae, vel interiori si Erum .d, spirationis reuelatione. Vnde illa antiqui Philsophi quasi per umbra de longinquo viderutritate deficientes in contuituTrinitatis, ut M Pharaon, in tertio signo Adiuuantur tamen fide inuisibilium per ea quae facta sunt. Quomodo in animast imago Trinitatis.
vero ad eam iam perueniamus displiati .
47쪽
ationem, ubi in mente humanasiue nouit neu, A gli de et potest nosse,Trinitatis imaginem reperiam . Te uuate. tenim ait Augustinus in i . libri de Trinitii et humana mens non sit eiu naturae,cuius petis
st,imago tamen illius, quo nihil melius est , ibi
maeredes inuenienda est,quo natura nostra nil abet melius. id est,in mente .In ipsa etiam metentequam sit particeps Dei,eius imago reperitur. : enim amissa Dei participatione deformis sit, nago Dei tamen pi*rmanet. Eo enim ipso imago ei est mes,quo capax eius est, eiusque particepsi se potest. Iam ergo in ea, Trinitate, quae De est, ij quiramus. Ecce enim mens meminit sui,intelli a se diligit se hoc si cerni naus,cernim rinitat m,nondum quidem Deum, sed imaginem Dei. ic enim quaedam apparet Trinitas memoriae, telligentiae, amoris. Iaee ergo tria potissimuactemus, memoriam intelligentiam, volunta- m. Haec ergo tri ut Augustinus ait in libro de Aur is te. iam de Trin.non sunt tres vitae,sed una vita nec es mentes,sed unam qns,una essentia. Memoria
:ro dicitur ad aliquid, ct intelligenti, volun-s siue dilectio similiter ad aliquid dicitur, vita iro dicitur ad seipsim ct menso essentia. Haec, g tria eo unum simi quo una vita una mens,
dia essentia, quicquid aliud ad se ipsa singula di-
ntur,etiarnsimul,non pluraliter,sed singulari i dicuntur. Eo vero tria sunt,quoad se inuit in referuntur. ii omnia di tota H, AEQUALIA etiam sunt non solum singula sin Aug. ibidem ii iis, sed etiam singula omnibus:ali uinno se ecntinuo uicem caperent se autem inuice capiunt. Capitia patuibr. tur enim a singulis singula, ct a fingulis cm io, Trin, i Memini enim me habirememoria, ct intel-sqntiam, d voluntatem: intelligo me intelli
48쪽
geres velle atque meminisse: volo me velle, meminisse, intelligere. Quomodo tota illa tria memoria capiat. TOTAM VE meam memoriani, inteligetiam,&voluntatem simul memini. Quod enitriae moriae meae non memini, illud non est in mimor a mea: nu autem tam in memoria est, qualipta nemoria tota ergo memini. Item qui equi Aiu ibidem intelligori intelligere me sciom scio, me vel quicquid volo,quicquid autem scio memini. Titam ergo intelligentiam totamque voluntater meam ita emini. Huomodo illa tria tota capiat intelligentia. SIMILITER cum haec tria intelliso, tota nati lintelligo, neque enim quicquam intelligi lium est,quod rion intelliga, nisii pignoro sancautern ignoro, nec memini, nec volo QDic qu ergo intelligibilium non intelligori conseque ter etiam nec memini nec volo. Quicquid erintelligibilium memini, volo, consi*queu intelligo.esu modo illa tota capiat voluntas. O LN NT A S etiam mea tota intelligentia
totamque meam memorim capit , dia uxor toco quod intelligo ct memini cum itaque inuice singulis , omnia tota capiantur,aequalia si tota lingula totis singulis, ct tota singula simul
nanibus totis: haec tria unum , navita, mens, una essentia. Ecce illius summae unitsitis
que Trinitatis, ubi una est essentia Strea perso imago est humana mens,licet impar. Mensa uti hic pro animo ipso accipitur , ubi est illa ima Trinitatis. P roprie vero mens dicitur, ut ait Agustinus non ipsa anima sed quod in ea est excieriti as qualiter saepe accipitur. Illud etiam scicdum est, quod memoria non solum est absentie praereritorum. sed tiam Praesentium,ut ait Z
49쪽
i ustinua in xxiii libro de Trinitate alioquin non
Ex quo tensu illa tria duantur esse unum Sina esse tia quantur. Mi ' HIC attendendum est diligenter, ex quo sensu recipi edum sit, quod supra dixit, illa tria sciliceti nemoriam intelligentiam, re voluntate esse v- si um, una mentem,una essentiam, quod uti Tno: llidetur esse verum iuxta Sprietatem sermonis. lena enim,id est spiritus rationalis essentia est et iritualis de incorporea. Illa vero tria, naturales toprietates seu vires sunt ipsius metis, a se inlce disserunt quia memor a non est intelligetia, et voluntas nec intelligetia voluntas lue amor. Huod etiam adse inuicem dicuntur relative. N ad hec tria etia ad seipsa referuntur,ut ait Au- uisastinus in nono libro de Trinitate Mes enim a C ,3. are se ipsam vel memini siemo potest, nisi etiamouerit te. Nam quom Oho amat vel meminit vilescit Miro itaque modo tria ista inseparabilia Ais F.M. int,a seipsis: tamen eorum fingulum, simul de Trinit. p. mnia una essentia est, cum S relative dicantur c ' t, , fiat inuicem. tot Hic aperitur quodsupra quaerebatur,scilicet quomodo h I : haec tria dicantur virum. Oihi Sed iam videndum est quomodo haec tria dicatris ruina substatia. Ideo quia scilicet in ipse anima xi:l mente substatialiter existunt, non sicut acci-ntia in subiectisque post uni adesse vel abesse Cap. iiii de Augustin in nono libro de Trinit. ait, Ad-gt onemur,si utcunq; videre possumus, haec in aniis existere substati aliter,non tanquam in subie- istis o ut color in corpore qui, si relative dicuturi inuice,singula tam substati aliter sunt in subaia sua. Ecce ex quo sensu illa tria dicantur esseaum vel una substantia. Quae tria,ut Augustin. t in xv. libro de Trinitate,in mente naturaliter
50쪽
iuinit instituta quisquis vivaciter per iel , quam magnum sit in ea,vnde pot*st etiam tam terna immutabili'u' natura recpli,sonspici,cccupisci,reminiscitur enim per memoriana,intuiturper intelligetiam amplectitur per dilectioni profecto neperit illius summae Trinitatis imag
divitia militudine dissimilitudo VERUNTAMEN caueat, ne hanc imaginea
dio paulo in eademTrinitate factam ita ei comparet,ut omnDius no existimet similem,sed potius in qualicunque
sta similitudine, ni gnam ouoque dissimilitud
Prima dissimilitudo mo breuiter ostedi potest. Hominuntia pinae Eaebeti ista tria meminit, intelligit, diligit: qui nec ma,c .ai inoma est,nec int*lligetia,nee dilectio,sed hielibet. nus ergo homo est qui habet hec tria, nor pse est h*c tria in illius vero summae simplicita naturq,quq Deus est,quamuis unus iiDeus, tan respersonae sunt,paterct filius Spiritus sanox Aliae tres personaesunt unus Deus. Aliud est it: Trinitas res ipsa,aliud imagoTrinitatii in re propter quam imaginem etiam illud in quo sic: hac tria, imago dicitur, scilicet homo Sicut mago dicitur tatabula, ct pictura quae est in ea, tabula nomine imaginis appellatur, propter Issuram quae est insa.
Altera dissimilitudo. Au lib.ir MVR Syri ista imago qui est homo habens ili
tria,una persona est:illa veroTrinitas no vnas sona est,sed tre personae,pater filii, ct filius p tropiritus p tris ct filii Ita r in ista imagine Tri Ibices' no haec triaunus homo,sedunius hominis sunt. xius iliavero summaTrinitate,euiushqrum imago est
Libis. M. unius Dei sunt illa tria, sed unus Deus, tres 3 .e Te v. illae personae, non una persona Illa enirn i