R.D. Magistri Petri Lombardi Novariensis Episcopi Parisiensis : sententiarum libri IV. Quibus uniuersæ theologiæ summa continetur

511쪽

on consumitur sed impletur. Omnis e sit sint pro fictio ex ipso, in ipso est ultra quem S Abet raro spes se extendat Finis fid*lium Chri

l quem clim peruenerit currentis inieci

ibet quo amplius possit venire, sed ha b. .is. uo debeat permanere.Finis ergo rectus Ibi A . remus Deus pater est, ct filius, ct Spiri cap. 1 os, i tres sunt tres fines, sed unus finis quia i , sed unus Deus. bona voluntates 'num habenisnem O arua an bonae diuerso nes ornantur. C

t' habeant finem l De hoc Aus in D c a cubui ait, Aliae atque aliae voluntate sum longὲ Finanes habent, qui tamqn referuntur ad fi cisio. voluntatis, qua volumus beath vivere, peruenire vitam, quat non referatur ad 'menti per seipsam sufficiat quemad-oluntas videndi finem habet vitionem,

videndi fenestr in finem habet fene-

m. Altera vero est voluntas per fenendi transeuntes, cuius item finis est,i- inritam. Ad quod etiam praedictae refe-luntates. Iterna ctae sunt voluntates, taim et religatae. iii bona est illa, ad quam eruntur. Si autem praua est, prauae sunt ideo rei, arum voltinta tum connexiobm est ascedentium ad beatitudine in , i velut passibus agitur Prauarum au-iortarum voluntatum implicatio vin- , quo alligabitur qui hoe agit, ut proii-en ebras exteriores. His auctoritatunati quidenter monstratur, plures infideri esse voluntates proprios ac diversos rites, stamqn unum eundemque, quia

runtur ad unum, qui est finis finium, tuo ante diximus ital conuerso forte

512쪽

uadamistic ententis ridentur a Persarveruntanae huic sententiae, qua dicit delium quasdam rectas voluntates diuei sortiri, tamen ad unum referri, videtui et . hae et . quod alibi Aug. admonet, ne scit nobis dis cocum constituamus Ita inqui: in lib. deserim hunc usr. monte, non debem ius ideo quangeligar te prim ducemus sed ideo manducare ut euanger rarum ut cibus non sit bonum quod adpetitura

mbia laruam quo cadit creta rutillud impleatus Ibi Amin se primum regniam Dei,cth qcomnia ad F. ius vobis. Non dixit, primum quaerite regnuder ride, quaerite ista, quamuis sint necessait, haec omnia adiicientur vobis,id est,hi quetur, si illa quaeratis, ne eum ista quari avertamini a Ut ne duos fines c5stituatis emtau. ni propter se appetatis, ista necessa it i inseri illud, ergo propter regmina Dei tantundii loperari omnia, non sola vel cum re gool cciem corporalem meditari. Ecce bicap ne duos fines nobii constituamus, sed vi

tum , id est regnum ne i , cum supra dixea voluntates alias, de alios proprios habere Hic ostenditur quomodo licet videant x, non gitent praedicita Hqcautesia sibin ore pugnare animadu veri, a praemissi simplici oculo diligentidit . qui enim dixit, ne duos fines nobi ac imus, sed omnia propter regnum Dei fac pse praemisit,quod debemus manducar

geb Eemus Cusi autem hoc ita faciamusi Ilius finem quangelium constituimus,se sinem ad regnum Dei referimus Mandui nim propic Era angeli iam , ct manducara ancteli Eamus propter regnum Dei. Duos hes nobis in manducando constituimu

facientes nunquid reccamus absit. Nai

513쪽

ergo ait,ne duos fines nobis constitua et emen

ti in diuersa tendentes intelligi voluit, se

iter ad alterum no referatur ita de cum e duor es consipi diter regnum Dei tantum Omnia agen tuamus istam ipso mercedem temporalem medi-hi, n a intelligendum est , ut non appetendo i l cum regno mercedem temporalem,riton propter regnum sed propter se, ut In m propter se appetamus, ct ista propterti ipse docet. Si enim petimus vitam Ster Luc.12. He nusque etiam temporalia a Deo, si capis opter vitam aeternam, no offendimus, strat unc scit quid faciat dextra, quia Matth. c. i temporalem non propter se medita est opter regnum Dei, vi sit leua sub capi mera in amplexu Alioquin si haec tempo Cres. 1.a er se quaerimus si qui aeterna, miscetur Ibidem listra. Ideoque cum Dominus dixerit: the iustitiam vestram faciatis coram ho I ratth c. a. trideamini ab iis alibi ait: Sic luceanto Natth. L: a bona coram hominibus, ut glorificet Vestrum qui inciniis est. Propter Deunae Lia facienda sunt, ut omnia quae facimus, Vsti fines ad eum referamus.

rentia voluntatis, mentionis,s sinis am quaeri,quid distet inter voluntatem' 'nem,ac finem. Ad quod dici potest, in-i tatem ct finem certo at deuidentimo igui, quia voluntas est qua volumus ali- vero voluntatis est, vel illud quod vo- er quod impletur ipsa voluntas, vel pomi propter quod illud volumus. Intentio irdum pro voluntate, interdum pro finei accipitur, quid iligens ac pius lector in

ubi haec occurrunt, discernere studeat. ii volutatis est delectatio bona vel mala,

514쪽

Aug. in ad quam nitit 'quisque peruenire. Vnenarratione serissum locum Psal. Scrut scordata uiu ver lassi Deus solus serutatur cordat, id est, i

Ibidad .uis 'uia sinis curae ct cogitati otiis eii deledom, quam curam cogitatione nititur quia sumio. nire. Et paul post opera nostra quae ctis re factis, possunt homines videre se mo fiant, quo venir cupiant, solus D qui cum videt cor esse in caelo, non de in carne, sed in domino, id est, cum bon gitationes ta earum sines,dirigit iustum uis hae pero ite tu Psal. iocuna illum, Leit Ina

l. s. ad dicit, des animae anaor est: qui si prauus versis cupiduas vel libido: si rectus, diicitur ch tom. g. mouet Dranima quasi ad locum quo ten ad delectationem bonam vel malam, o uenis per amorem laetatur. Finis ergo

iis, ut praemissum est, dicitus illud di mus, ct illud propter quod volumus e ad illud respicit pros ter quod volumus tas ad illud quod volumus vi v. g. Si

rientem reficere ut habeam vitana aeteri luntat est qua volo reficere esuriente ino est refectio esurientis Intentio vero est, vitam eruenire volo Finis vero suprepsa vita, ad quam Salius finia refertur an illa intentiosit volantis. Sed quaeritur. Vtrum intentio talis sit' Si voluntas est, an in hoc opere fit una

voluntas qua volo reficere esuriente, habere vita aeternam. Videtur nempe ta tio voluntas esse ut enim voluntas e

reficere pauperem, ita ct voluntas est q.

volo habere vitam: Et alia quidem vide tat esse qua volo habere vitam,stalia

515쪽

lo. Sed ista ad illa refertur. Nam etsi pceat, ut in eo cum aliqua delectationeae acqui stat, nodum est tamen illud quo u sed hoc ad illud refertur, ut illud depu-juam patria ciuis istud vero tanquare-mqnsio viatoris. Et sunt istae voluntates remotugmentis, quibus quasi gressib. ast editur ad patriam Sicut ergo altera videndi fenestras, ut supra docente imus,altera quae ex ista nectituri volun ior 'senestras vid endi transmntes ita non , im videtur esse voluntas eleemosynas da-,alia voluntas habendi vitam Alii auteiod una sit volutas ct hic ibi,sed probrum multiplicitatem diversitas me- olunt 'tum.Cqteru quodlibet horu ve-ud nulli in ambauu venit, quin volun-ine pensetur, utrum recta sit, an praua, 'n gratia re quin nomine intentionis, in is, aliquando voluntas intelligitur.

Os v NTAS SIT DE HIS QUAE

ur iter habet, qua epeccatumstre dicatur, nullum aliud naturalepeccatumst.

rmoritur quaestio satis neces aria ex is Quare vo- ibus causam trahens. Dictum stenim Iuvim maluntatem inesse naturaliter homini, si e-gis praueau ct memoria. Qia quiem hominicia turius at, quantumcunque vitientur bonata octre Ussm

' 'a Deus eam fecit, penitus consume te pra( β δ. Intellectus vel ratio, re ingenium, ac, etsi v liis ac peccatis obnubilentur ciantur, bona tamen sunt, nec peccata no- sicut Aug. de ratione quae est imago Dei, Cap. 8 ad sti sumus euidenter ostendit in as Lb. de rei.

516쪽

creati,qua caeteri uanimali bais praesunt tura in rebus refitis excedentissima, ii iustificatur, a deformi forma in formositur formam , Erat enim etiam inter vii bona. Haec autem imago, ratio est vel iri Cum ergo voluntas de naturalibus, siti non semper bonum est, et ii aliquando

aptis soni iaceat Ad hoc facile respodent, qui dici:

ecundum quae sunt in quantia sunt, bona esse quia quoddam. voluntatem inquantum est, vel in qua luntas est, vis lepra posuimus, bonum essed in quantuna inordinata est, mala est tum Vbi potest ab eis rationabili terstra Iunias inquantum inordinata est, peri quare ergo intellectus, ratio, Singemuni odi,cum inordinata sunt, peccata non ordinata vero sunt scut voluntas, cum finem non tendunt, eorum v actus p nes existunt. Ad quod illi dictit voluntane aliquando vim scis . naturalem potet Iendi, aliquando actum ipsius via signis autem ipsa naturaliter animae insta a peccatum est, sicut nec vis memorandi vetendi sed actus huius vis qui ct voluntatunc peccatum est, quando inordinatus filiare actus volat satustpeccatum socius al

Sed adhuc qu ritur Du a re huius nati tetiae actus peccatum sit, n aliaru poten eius peccata non sunt, scit potentiae mel cuius actus est memorare S potetiae

cuius actus est intelligere. Ad quod se ipquia alterius generis est actus ille voluta actus memoriae vel intellectus. Hic enim ad aliquid adipisce dum vel non admitti non potest esse di malis, qui sit malus. mala malu est, scd intelligere vel mei u

517쪽

est. Quamuis eorum quidam etiam

talos esse interdum non improbe assem,rat enim interdum quis malunt ut fa-

erit intclligere verum, ut sciat impud qualiter soluitur praemissa quaestio ab

iturit omnia esse bona inquantum sunt. icunt voluntates malas peccata esse, cic

'bona, brevius r*spondent, dicentea inlatis non esse de naturalibus D sed lipotentiam volendi, quae semper bo- in omnibus est, etiam in paruulii itidum est eius actus.

' gendum stat ud Et hamo etiam quiser tuus

peccati,naturaliter res bonum. Cquari solet. Quomodo intelligendiana Ambr. in Ambr. mponeris illud verbum Apo Comment,

enim quod volo, illud ago, sed quod bd acio. Dicit enim,quod homo subiectus '' '

a quod non vult quia naturaliter vult .hil voluntas haec semper caret eisinua uod odi, aei adiuueta liberet. Si homo subie illudfacio.)qst, vult quidqm invium. Operatur, Rom. g. d. est peccati, ct eius voluntatem sicut Tom s. Aug. libenter facit, quomodo ergo. vult bonum An est eadem voluntas, tinotus, quo libenterscccato seruit, diter vult bonum Si non est ea de vo- 'rgo istarurn est.qua cum homo iusti

uitute peccati liberaturPVt. n.disseruius, gratia Dei voluntatem hominis iuuat, quae voluntatem horninis praeranda, adiuuat praeparata in . Sed quq antas an illa quae naturaliter vult bo- quae libenter seruit pelicato, si tamen olutate 'Proposita est qui stio prosi ania ad uersis expositione determinatur. aluos esse instus: unum quo vult bonum

518쪽

In princip. naturaliter. Quare naturaliter, 'quascv ns ira dicitur 'Quia talis fuit motus naturae prima conditione . in qua creati sine ut mum eaput quq proprie natura dicitur. Fuit enim I Exheh. tus in voluntate rectus. Vnde in lib. Deum. trum scriptum est. Firmissime te nepi Et scintilla es bonos, rectos esse creatos eum lquasi a se rario,quo possent si vellent propria volcei aeris care posci; non necessitate, sed propria candenti . peccasI: Recte ergo dicitur homo natu Utqm I le boniana, quia in recta re bona volunt tus est.Superior enim scintilla rationis

(ut ait Hier. in Chatrensi potuit extingsemper vult, ct malum semperod: Ali dicunt motum es e quo mens relictas lege subiicit se peccatis, e in oblectatu tus,ut aiunt, antequam adiri alicui. naturo regnat in homi ne, alterum deptum v term tamen ex libero arbitrio e autem gratia ille malus notus eliditunaturaliter bonus liberatur, stadiuuax, caeiter bonum velit Ante gratia veroso uisuis raliter homo velit bonusinon tamen alasios cedi oportet bonam habete voluntatestius malam Alii autem dicunt unanietem, id est, unu motum, quo naturalitimo bonum, , ex vitio vult linino mali delectatur: in quantum vult bonum ter bonus est , in quantum malum vult

mirum ipsi ex fine, sicut voluntas,pbeant boni vel mali licet enim securid dam, omnes boni sint in quantu natur.

519쪽

nunerabiles sed quida simpliciter mali leui ct alii boni. Nam simpliciter ac ve- ni illi actus Nili bonam habent causam

coena, id est,qui voluntatem bonam co- de ad bonum finem tendunt: l sali veroidici debet, qiri perversani habent cati j nrionem. Vnde Ambrait,affectus tuus Ambr lib. tomen imponit. Et Aug. super psit. Ne 13 Cc. 3 o. et bona opera sua ante fidem. Ita enim, princip.

nihi esse ut magnqvires, is: cui susceler ter viam quia ubi ipsa fides non erat, 'i

us non elat. Bonum enim opus interio , ,h. I itionem fides dirigit. Non valde atten him PDL,Lomo faciat, sed quid cum facit at en ante mediii. acertos optimae gubernationi S dirigat Matth. r.8.oniis insin tiara videtur, ex assectu defi- otia esse vel mala. Qui b.consonat quod Euangelio ait Non potest arbor bonarios facere, neque arbor mala fructus ere. Nomine arboris non natura humat, sed voluntas intelligitur quae si mala bona, sed mala opera facit si vero bo-3ona non mala opera facit.

initia opera hominis ex sectu, sine intbona pelli ala. ii itur utrum omnia opera hominis ex ane sint bona vel mala mi bucia ita vi- qui dic ut omnes actus este indissere ter, ii nec re ali per se sint, sed ex intentioneus, e ex mala malus sit omnis actus. Sera quilibet actus potest esse bon si bona egeratur Altis a videtur,quod quidam mali sint ita, ut no possint esse misi pec-nsi bona habeant causam a quid in set etsi mala habeant causam, non tam eui esinant. Quod testimonio Aug. confirmanta

520쪽

aegi garae naant , qui dicit boniana aliquando 3 adcap. 8. Quod enim quis inuitus ei necessit

h. iasi AVS sup*rio an Seruilis, inquit, ii s.stipe t i Lboxit dic: in quo quamuis credatus nam Ioan naen in De una ct ii bonum fiat, non, opisblam Nemo eui minuitus benefacit etia Aug. libr. i. quod facit, Ecce habea, quod aliqui ebnses illud quod bonum. Facit ergo quod a. ad princ tentione non bona. Ideo asserunt illi roma es se talia, quae sic bona sunt, quod re possunt; quocunque modo fiant, sicu quaedam sic sunt mala, ut non possui quacunque ex causa fiant. Alia auten quae ex fine vel causa bona sunt vel a referunt sanctorurn testimonia quilvel intentione iudicium operumpet Iripartitam edunt isti disserentiam a aliter Aug. sentire ridetur, qui dicit opera horres mula ex intentione Scausa, praeter sper se peccata lint.

c. , ah, 'd August euidentissim h docet iiii

is ius, Dedacium,omnes actus secundum ii et M. i. causam iudicandos bonos vel in

quosda: qui ita sunt mali, vinu quam boni, etiamsi bonaria videantur habiInterest, inquit plurimit, qua causa, qt intentione quid fiat. Sed eaque constatia nullo bonae causae obtentu,nullo qui ne nulla velut bona intentione facient

quippe opera hominum si causas habi

nas vel malas,nunc sunt bqsia, nunc matant per se ipsa peccata, sicut victuria pra perib. bonum est, si fit causa misericorde a fide de concubitus coniugalis quia generandi, si ea fide fiat, ut gignatur DI qc rursus mala sunt,si i las habeat