R.D. Magistri Petri Lombardi Novariensis Episcopi Parisiensis : sententiarum libri IV. Quibus uniuersæ theologiæ summa continetur

661쪽

prosit sibi. Quin autem se diligat, ct promam,

velit, dubitate dementis est. Modus au hr cipitur, cum ait, sicut teipsum: vi proxi- ligat ad quod teipsum. Si ergo te non pro ibis i diligere debes, sed propter illum bi dile uae rectissimus finis est non sute enseat a uis homo, fictipsum propter Deo diligit, ilectionis modum veritas insinuat dices.um nouum do vobis, ut diligati; inuicem: xi vos , id est, ut filii sitis ut vita habeatis. De modo diligendi Derela. fionis autem Dei modus insinuatur cum Ex toto corde, i. ex toto intellectu: ex tota

i. ex tota voluntate ex tota dente, i. me F en. t omne, cogitatione S, 'omne et vitam, Sint ei iecit in in illum conflatas, a quo bai condera illi. Haec dicens, nulla Tipare nostrae reliquit, quae vacare debeat seri venerit in animum illuc rapiatur quo is impetus currit. Et diligere Deum pro-

nodus est diligendi Deum: sunt isti duoendi Deirreti, ut quibusdam placet. De impletione illius inandati praeceptum non penitus implatur in hac mortali vita, sed ex parte, non ex ex parte diligimus, sicut ex parte co-us. In futuro autem implebitur ex toto. e. ig. Cum adhuc est aliquid carnalis concu i Cor. n e a , non omni modo ex tota anima diligi Aescinis. s. Caro autem non dicitur concupiscere, de perstiti)- ' anima earnaliter concupiscit. Cum au Ne humara

a ierit,quod perfectum est, ut destruatur,a, ' u est. i. vliano ex parte fit, sed ex toto: cha R auteretur,sed augebitur implebitur in in re Songota plii tudine illud p ceptu charitatis implebi ri, j. Diges Diim Deu tuu ex toto corde cte. Tucus id paul ua sine peccato: ga nulla erit lex expugnas inferius. menti

662쪽

menti. Tune prorsus toto corde tota et

mente,diliges Deum quod est summu pr Ousis depraecepti ratione. Aes in eo- Sed cur praecipitur homini ista perfectet

dem lib. do hac vita eam nemo habeat tuuia non reperfectum tur, quo currendum est nesciatur. Quo iustitia con tem sciretur, si nullis praeceptis ostendertinuato 6 e habes cur illud praeceptum est quod hi impleri non potest. Impletur tamen ex lsecundum perfectionem viae. Aliae sterino currentia alia peruenientis.Facit he tum ut cursor, qui Deum ante omnia ibus diligit, nec tamen omnino perficit. . Quod alterum mandatum in heroi Cum autem duo sint praecepta charitatro 3 saepe unum ponitur,nec immerito Deus sine proximo, nec proximus sine potest. Vnde Apost omne mandatum

instaurari,i.contineri impleri in hoo a fila seliges proximum tuum sicut teipsum E C. s. dilectionem proximi specialius commeceni Mandatum nouum do vobis, ut di Micem, sicut dilexi vos ubi illud maius bdilectionis Dei videtur praetermis ui' intelligetibus, utrumq; inuenitur in finiqui diligit Deum no potest eum conten

Deus precipit diligi: qui diligit proxia in eo diligit nisi Deum pipsa est dilectic

mundana dilectione discreta: quam dDominus ait Sicut dilexi vos, Quid enium dilexit in nobis,non quem habebam

haberemus: sicut medicus aegrotos, diligit nisi salutem, quam cupit rein bum quem venit expellere Edico nos itIigamus,ut quantum possumus inutidum in nobis Deum ex dilectione alisit a charitate diligenda M.

663쪽

. Non enim omnia, ut ait August.quibus ii Christ, diligenda sunt sed ea sola, quae vel noe re 'beietate quadam referuntur in Deum Ibi in in i omo vel angelus vel ad nos relata,bene eat. s)er nos indigent, ut corpus quod ita praea est diligi, ut ei ornate prudenterque

ie totumproximum senostolos.

ISTINCTA XXVIII. Atest quaeri: utrum in illo mandato dile D c mu

iis proximi, totum proximum, id ess a iacie si lceorpus, nosque ipsos totos diligere prae lium ijum 3. Ad quod dicimus,omne genu S diligen rum A. erum in illis duobus mandatis contineri. stactionem. enim diligenda sunt, ut ait Aug. Vnum ranos est, scit. Deus: alterum, quod nos ritum, quod iuxta nos est,scit .proximus:,quod in s ramos est,scilicet corpUs. De sequarto nulla praecepta danda erant, scit. emus nos vel corpus nostrum: praecipi-

ictaeus diligio proximus. Vt aute quis 3, Maecepto non est opus. Quantumlibet in excidat a veritate, remanet illi dile de dilectio eorporis sui quia nemo vn- nem suam odio habuit. Nam viri iusti,

is suum cruciant, non corpus, sed corruius&pondus oderunt. Hic videtur Aug.uod ex praecepto non teneamur diligeres os vel corpus nostrum quod si est, notinus diligendarum rerum illis duobus i continetur: quia cum ' nosipsos re cor

sum diligere debeamus, ad quid necessa, braeceptum, cum scriptum sit. Qui diligi ei em,odit animam suam 3 Sed speciale de satis . .:ptum non erat danduri nec speciali praecipio

664쪽

cepto opus erat id tradi, ut quis 3 se veli

um diligeret quia hoc in illo praecepto cc Diliges proximum tuum sicut teipsiam. proximum totum te totum intellige

tume Vnde Aug,in eod. Si te totum diligas, i at

x. GAZIr corpua in proxii num tuum, id est, an Christ in coipas, homo enim ex animaeonstat. medio. nullum rerum diligendarum genus in hipraeceptis praete missum est. Cum enina pdilectio Dei, eius si dilectionis modus priab pareat re sequatur, dilectio proximithetione nihil dictum videtur. Sed cum di Diliges proximum tuu sicut teipsum, fit abs te dilectio praetermissa non est. Ecce adicit, in illo praecepto non tantummodo sed re tui dilectionem contineri, sto sui totius tui. Ex quo apparet quod die una cundo quarto,i. de dilectione nostri: di nostri,nulla praecepta danda,ita esse intes scit specialia , diuisa quia in illo uno tatinetur: ct quia id, quod sumus, ct quod est, ad nos tamen pertinens, naturae lege quae in bestiis etiam est. Ideo , de illo praenos est, ct de illo,quod iuxta nos est Aug. Ab o Lepta sumpsimus. In quorum altero, elut Trin cap. naui, illius,quod infra nos est dilectio

adprincip. tur. Sic condita est mens humana,vt nunnoti meminerita, nunquam se non intellis quam se non diligat sed quoniam qui ocnocere illi studet, non immerito ueni quando sibi nocet, se odisse dieitur. Nescubi vult malo du non putat tibi obesse is

sed tamen male sibi vult, quando illud obsit sibi:secundum illud. Qui diligit inb - odit anima suam. Qui ergo diligere se noldiligit. Mi vero non diligitDeum etiast siti quod ei natur liter inditu est, tarnea

665쪽

tisse dicitur, cu id agit, quod sibi aduer-tipsum tanqua suus inimicus insequitur. pracepto contineatur dilestio angelorum tutem hic de angelis quaestio. Vtrum ad Aug. in hi

: ptum dilectionis pro nai, etiam dile de docIr. aeat angelorum. Nam quod nullii nilo Chri cap. eperit, qui praecepit proximum dilige io, trapri . ius in parabola semiuiui relicti ostendit, Lbo I gis proximum, qui erga illum extitit mi-Deinde subdit, vade, ct tu fac similiter: oximum intelligamus, cui vel exhbeu- 'eium miserico diae si indiget, vel exhi- stet si indigeret. Nullum vero exceptum sericordiae negandum sit officium; quisit, cum usque ad inimicos etiam porre- Domino dicente, Diligite inimicos ve Luαι. inefacite his, qui oderunt vos i Manife-:rgo ouanem hominem proximum essem. Proximi vero nomen ad aliquid est: ram esse proximus, nisi proximo potest. quens, e cui praebitndum, de a quo prae :st officium misericordiae, recto proxi-

Manifestum est ergo praecepto dilectio-urni etiam sanctos angelos contineri a via nobis misericordiae impenduntur quo Dorninus proximum se nostrum, ut in parabola saucii otandit, ct in Qu'si proximum, quasi fratrem no- 'inplacebam. Sed quia excellentior ac naturam est diuina substantia,prem

lactionis Deli proximi directione di-mst ideoque licet nobas Deus omnia imm

neficia, non tamen nomine proximi in- illo praecepto quem non sicut nos dius, sed plusquam nos, toto corde ristum vero, in quantum homo est,igere debemus , eius ti secundum

666쪽

hominem dile io illo cotinetur mani, secundum hominem, magis quam notquantuna Deum, debemus diligeren i :tum est homo, minor est Deo. bus modis diciturproxmnili notandum est proximum dicidis,scilicet,conditione primae natiuitas uersationis propinquitate cognationis, beneficii exhibitionis.1, ORDINE DILIGENDI, QVitl

te quantum , quia dieit sponse, introduxit me

diligendi vinariam,&ordinauit in me charito mem mus ergo ordine', quid priua, quidhac ' debeat: peccat enim,qui praeposterhichri .eis, re quid facias, de nescire ordinem s

x Inprim est perfectae cognitionis Ordinis nat j. tia conturbat meritorum formam O li

tem diligendi Aug. insinuat diceti,,ips dinatam habet dilectionem: ne aulaetiones diligendum aut non diligat, dia est: aut aeque diligat, quod minus P diligendunt est aut minus vel ampliu diligendum est. Omnis peccator,ingrum Macator est, non est diligendus Somnisi i quantum est homo,dilighndus est propin Deus vero propter seipsum 'Deus p

mni homine amplius diligendus est quisq, debet Deum diligere,quamst ita amplius alius homo diligendus est: i nostrum quia propter Deum omniam N

da sunt, Spotest nobiscuDeo homo per inon pol corpus nostru :quia corpusper

uitiqua fruimurDeo.Audisti aliqua des

667쪽

ISTINC T. XXIX. 6s; bi expressum est nos amplius ebere di-im quam oes homines, vel nos ipsos: renima alicuius hominis qua corpus no-:numeratione etiam quatuor dilige do fius polita: pri' ponitur quod supra nos loquod nos sumus: tertio quod iuxta labio, quod infra nos est, ubi ordo diti-aari videtur ex ratione enum ei attonis. aperturn v truoni ne homines pariter beamus Statum quanturios vel mini

omnes hominespariter diligendi sui. Biam super hoc saepe mouetur quaestio, xani faciuntSanctorum verba varie inim tradere videtur,quod pari assecludendi int: sed in effectu . in exhibitio idistinctio obseruanda sit. Unde Aug. Lib edo eines atque diligendi sunt sed curii o Chri 1.ca .

desiste non possit, his potissimum co*- 28. l,qui pro locorum t Eporum vel qua- erum opportunitatibus costrictitas tiada sorte ita guntur pro forten. habetuo quis cibi temporaliter colligatius quo eligia potius inis dandum esse. Ite d Gal. Operemur bonum ad orrines, August. nite ad domesticos fidei , i ad Christia Ga c. tri. pari dilectione vita aeterna opiadamni b ea de possunt exhiberi dilectio- quae fratribus maxime sunt exhibeda, in uiceni embra, qhabet eunde patre. lis aliis aestimoniis innittitur,qui dis homines pariter diligedos esse chari,sed in operis exhibitione differentia. a b repugnare ridentur. Cuiat illud praeceptum legis de diliges Hotiora patrem tuum re matremis super terra. Vt quidn specialiteretur de parcntibus,nisi maiori diles et cito,

668쪽

ctione forent diligendi i Sed hoe illi rei

Matrix dicunt ad exteriorem exhibitione, ine Deut. P nendi sunt parentes. Vnde honora dixit Tori tui rum globulat etiam illud , quod Hiero Q c -' ait, se ut ordine charitatis, sicut scripti m ' --' inauit in ne charitatem post omnii

Deum, carnis quod pater diligatur,

mens ordinem super illud Canti c. cap uit in me charitatem, ait Muliorum ordinata est quod in primo ponuntiquartum Primo Deus diligendus est Si rentes, inde filii, post domestici quis malis liliis praeponendi sunt Secundu gelio ad cuius 3 dilectionem propris

Bes Diim Deum tuum ex toto corde tmnib. viribus tuis: ct proximum tuuh sumes inimicos no ex tota virtute ne sum, sed simpliciter. Sufficit h. quod non odio habemus. Ecce ex praemisis

sit Duatur,quae in assectu cha itatis disti benda, ut differenti affectu non pari

ligamus, ct ante omnia Deum secus, tertio paretes, inde filios fratres, pi Matth a d cos, demit inimicos diligamus. Seditorii id erativae de ordine dilectionis supra dicundi hic seM .enda ad operum exhibitione quae dis'. lit ximis exhibenda sunt. Primo paret ibi:

post domesticis, demia inimicis. Dest lctussobsequii exhibitione ante omni sis 3 aliqui eorundem tantum roxii mi, t ebere diligereti adsint. In 8sdem ' Quorum etiam nonnulli tradunt a isne talis tantum proximos esse diligendi nosipsos diligimus: quod confirmant August qui ait. Nec illa iam quaestion tum charitatis fratri debeamus inni

669쪽

neomparabiliter plus Deo quam ob se,

quantia nobis. Nos autem tanto magi.

quanto magis diliginatis Deum. Ex hoc is testimoniis Augias ierunt omnes ho- teresse diligedos a nobis, stati tu qua

eum aut e plusquam nos, corpus vero inus V nos vel proximos . Nec in enu

premissa diligendorti ordinem dilige

dicunt,sed tantia quae sunt diligenda talios nonpari assectu omnes diligendi vht Eluia praemisia verba Anab ordinem di-ipdum affectum magis quam secundaligenter intuentibus explicari viden- docte alii dicunt, imia modo in exhibi- , sed etiani in affectu charitat sordi-

titem esse statutum ut antem tinnia di-iu, secundo nos tertio har,ntes, quar- ratres Ahuiusnaodi, postea domestiti ininaicos . Quod vero res dicit pari :sse dilige los, pari dilectione omni- , glandam, ita accipi po ut paritas no res ratur, sed ad bonum, quod eis op- charitate omnibus optare debem ius, na mereantur , sicut Apostolus dicit,s homines esse sicut me. Optanda est n.

perfectio minoruni ut ipsi fiant perse I rem mereatur beatitudinem, Elpari id est eadem di tectione omnes ditissi in quod ait. Vt tantum diliganaus fra tos, ita intelligi potest,id est ad tantunitamus fratres ad quantum nosi ut ta-a ei optemus in aeternitate, quantu tiron tanto affectu Velibi, Quantum si-a est, non quantitatis.

Et deparentibus bonis S malis, q homo odiligendisunt. Fg quaeri. si pareotes nostri sunt mali,vel

670쪽

Zeda adca. S. Luce ex Ambr. ad eundem D-

filii, vel fratres, an magis vel minus dialiis bonis,hac ratione nobis non copi

tur,quod magis sint diligendi boni,qu

ne non sunt coniunctis quam mali carcti: qui nobis sunt coniuncti cordeat talis.Sanctior est ni copula cordium qrum. Vnde Beda de illis Verbis Diii Nfratres mei hi sint, qui Verbum Dei fi iniuriose negligit in atre, nec mater metiam de cruce agnoscitur sed religio strantur copulae mentium quam cortruntamen latebrosa quaestio est haec, plene absoluenda properant ibi: admurn ex verbis illis,quibus inimic 'virtute, non sicut teipsum iubet diligpliciter. Sufficit h.quod diligimus, ctrbemus. Quod non ita accipiendum ei ciat tibi diligere inimi eum non tu quia omnes re amicos, inimicos, diligere debes. Sed ad ostendendum Sendi Deum AE proximum , inimici proximus est, propca Diis ponit ciDeum ex tota virtute tua re pro ipsum, non ait. Ex tota virtute,vimum diligendum in usquam De Uni

diligite inimicos nec addit. Ex tota vicut teipsum, sed simpliciter. Sufficit gamus, non odio habeamus, i sustdiligamus re odio non habeathus diligere debeamus sicut nos , quia psed sufficit ii eos minus diligimus qu ximos, quod locutionis genus inquit Quaestio Angustini in i bro Retractat Quaeri etiam solet, cur domitius piligere inimico et, cum alibi praecipiat parentes filios Ad quod dicendun

diligenda in homine naturam. viii