장음표시 사용
691쪽
s ait Sapientia est pietas, scietia vero ab et in aliis Pietatem vero hoc loco positit Dei
quae graece dicitur et a te . : quae est in o P .
dilectatione eius quod semper est de in tabiliter manet, quod Deus est. Abstinere
talis est in medio paruae natipnis pruden-ersari. Idem quoque inter haec duo aperteens ait in lib. ia. detri Distat ab aeterno C ' -xqmplatione actio, qua bene vi murtem-Principiuis rebus 'illa sapientiae, scientiae depu- amuis hilla quae sapientiae est, possit nu- sentia. ut Apostolui asserit ubi dicit. iaci 'rer ilia arte, quana scientiam profecto conlepiae vult intelligi. In hoc ergo disse retia est: ontemplationem sapientia, adactionem ntia pertinet. Ecce aperte demonstratum I F aio differat spiritus sapietiae, spiritus sei- 'serit s. ut sapientia diuinis, scientia humanis at-itiebus. Et ideo docet Au utrunque agis in Christo, scit rem diuinam ct rem m: ideo de ipso habemus sapientiam In lib. H. An Cum n. legitur, Vettium cato factum tri n. is, inerbo intelligitur verus Dei filius, in carne et 'aur veruti hominis filius. Ite cum dicitur, 'plenum fratiq&veritatis:gratia refera cientiam, reveritate ad Lapientia: quia in sapietia seleti fuit plenaria, nos scie-iqnaia de eo habemus, i est Deus homo.In quo disserat apsentia ab intellectu .
ita differentia inter scientiam sapientia, iet inter sapientia sintellectu videam Us.isserunt illa duo:quia sapientia proprie est ii' que vel itati aeterii conleplandae intelligetia vero non modo de aeternis est sed: rebus inuisibilibus respiritualibus tepo- Tt ali-
692쪽
raliter exortis Peream, .ct natura surfecit omnes naturas,tlis,diuina consequae post ipsam sunt spirituales ta inu
turae, ut angeli, ct omnes anima bonae cospiciuntur. In hoc ergo differentia est entia creator tantu conspicitur, intelle creator, o creatura quaedam. Ite intellligibilia capimus tantum sepietia veri capimus superiora, sed etiam incogniteti bd. mur Sic ergo distingui potest inter illa dis uri tellectum,scientiae sapientiam Scient
scientia in rerum temporalium rectam administi resistentia, ad bonam inter malos conuersatione, o sapientia tia vero ad creatoris ct creaturarum in speculationem. Sapientia vero ad soli veritatis contemplationem e delectat
Quod intellectus se eisiade quibus hic agili
illa, quae naturaliter haia homo. Et notandum quod intellectus se dicuntur dona Sp. S. alia sunt ab intellettia, quae naturaliter sunt in anima homvirtutes sunt, quae pergrotiam infundi mis fidelium, ut pereas recte uiuant. Illturaliter habet homo ex beneficio iiDeo tamen Per has autem virtutes qua dona Spir.S illa naturalia reformantur Uantur: lv. g. Intellectus natur altis tenebratus, per virtutem quandam Squae dicitur spiritus intelligenti aere fori adluuatur ad inteligendum. Ita per tutem, quae dicitur Spiritus sapientiae que erigitur naentia ratio ad contempli delectationem alternae veritatis.
suo arientia ista Dei est, neces illa, qua Iulud etiam sciendum est, quod sapit nunc dis erimus, no est illa sapietia Dei sust.)quaeDeus est: sed hominis sapietia
693쪽
l quae secundu Deum es ac verus praecipuus Aug. in liteus eius est. Si ergo colat mens hominis Deum .de Trin.
sabeo capax facta est , ct cuius esse particeps R, i irapran. .piens ipsa siti non sua luee,sed summae illi' participatione sapiens fit. Ista ergo hominiantia et Dei est verum mita Dei est, ut ea sa- sit Deus.Non n. participatione sui sapies est, mens participatione Dei. Sic etiam dicitur:ia Deis non solum illa qua ipse iustus est seda illa quam dat homini cum iustificat impiu.
non separantur. I T. xxxv L A si etiam quaeri, utrum virtutes ita sint sibi id , ii unctae,' separatim non possint possideri mdinis io quo sed qui unam habet omnes habeo: De adillud sciat iam Hier ait: omnes victu te sibi haeret vi cap. c. na carta lit, omnibus careat sata tergo unam Dis. Cusint,omne habet. Quod quide probabile est. Is dite udicisssiritas mater sit omnium virtutii: tu quocun - η om s
uater ipsa est, scit .eharitas, cuncti illi eius, 'omi virtutes recte fore crediatur unc erit: ubi 'tas est quid est quod possit deesse Vbia non bais.l bee iid est quod possit prodesse.Cur ergo non dineaeotium s. Qui hac virtute habet, omnes habet, cum meu Amtudo legis sit charitas i quae quan to magis est tom. v. naine,tanto magis est virtute praeditus: qui-dom i s. dro minus, tanto minus inest virtus es quannus inest virtus, tanto magis inest vitium ei elatir taparitersint in quocunquesum tu vero pariter quis omnes possideat virtu Iacobis .en aliae magis, aliae minus in aliquo ferueant, et .Reg. 6. c io est. Quibusdan.videtur,quod aliae magis, ram, et nninus habeatur ab aliquo sicut in Iob patie-aieuit, in Dauid Humilitas,in Moyse malae, qui etia cocedunt magis alique naereri, peria unam virtutem quam per aliam, sicus eam
694쪽
plenius habet quam aliam. Non tamen maliquam mereri dicunt,quam per charitat aliquam plenius a ii, quam haberis quarta eria: Alias et gomagis, alias minus it esse dici ni sed nullum plenius charitate, teras gignit Hatim dicunt si e multas facit ficor L memorat Apostolus, dicens. Expersonis rfacierum, c. Alij verius dicunt omnes v
similes pares es in quocuno sunt: una ait pri per extiterit, in omnibus ei densi c. A.Li . ii sit, Vnde Aug. Virtutes, qu*funt in aniea. in naan quamuis alio Salio modo singvi principio. gantur, nullo modo tamen separantur ab quicuns fuerint aequales, verbi gratiatitudine aequales sunt c prudentia, ct ix temperantia. Si enitii dixeris aequales esse fortitudine, sed illum praestare prudentiatur ut huius fortitudo minus prudens sit hoc nec fortitudine atqtiales sunt, quia fortitudo prudentior, atque ita de caeterrtibus inuenies, si omnes eadem eosideratic urras Ex his clarescit omnes virtutes no S connexas, sed etiam pares in animo h adHeb. n. Cum ergo dicitur aliquis aliqua praeem DcobLI tute, ut Abraham fide, Iob patientia: secvsus exteriores accipiendum est , vel in cortione aliorum hominum equia vel humilithitum maxim praefert, vel opus fidei,veri
caeterarum virtutum praecipue exequi tui
in ea prae aliis pollere, ' inter alios homrgulariter excellere dicitur, secμndum huns cilicet,secundu rationem actuum exterio, , . Alibi Aug dicit, in aliquo aliam magis esse adHiero ig. aliam ii inus, ct unqm Inelle virtute, Sipidi bulbis Ait n. sic Clarissim disputatione tua satat incipio, ruit,no Placuisse auctoribus nostris,immo in umor . rei ipsi,omnia paria esse peccata,etiamsi ho
695쪽
i verum sit:quia etsi verum est eum,qui ha Ibiden postiam omnes virtutes habere, ct eum,qui una Niedium.abet nulla habere nec sic peccata sunt paria,
b virtus nulla est,nihil rectum est:nec tamelon est prauo prauius, distortoo distortius. Miquod puto esse verius sacriso literis co-tius ita sunt animae in letiones ut corpq risara, no quod videantur locis, sed quodien- irassectibus Salius illuminatur amplius,ainus, alius omnino caret lumine. Profectos illustratione piae charitatis affectus est,inctu magis in alio minus, in aliquo nihili sico habere aliam, illam non habere aliam alia minus. Nam ct maior est in isto etia-anam in illo: A ideo hecte possumus dicere' iiii isto, nulla in illo, quantu pertinet 2 ad
ate, quae pietas est de in uno homine quide, maiore habeat pudicitia quam patientiam,iore hodie quarii heri, si proficit in ea: ad-on habdat continentia, ct habeat non paruaicordiam. Et ut generaliter breuiter. com-ir, qua de virtute habeo notione Virtus estras, qua id, quod diligendu est diligit. Haec ioc a maior est, in aliis minor, scin aliis nulla est: sima vero, quae iam non possit augeri, qu ic homo vivit in nemine est. Hic insinuari
ur, quod ali quis ea ratione possit diei habea virtute magis quam alia, quia per charita-igia efficitur m actu unius virtutis, qua alte-hpropter differentia actuum virtutes magis.linus habere dicitui . Pot aliquam non ha- cum tamen simul omnes, repariter habeat tu ad mentis habitum vel essentia cuius . In vero alia magis,aliam minus habet aliam et-n habet:vt vir iustus utens coiugio,no habetnentia in actu, si tamen habet in habitu. Cur Ibidem=no dicatur paria peccata Fortesiam agitta Di mus.
696쪽
cii corra charitate, qui grauius peccat min Rom. Is leuius. Nemo enim peccat, niti aduersus illi sibi, endo, quae est plenitudo legis Ideo rected
Qui offenderit in uno, factus est omnium Dest,contra charitatem facit, in qua pedento
Repetu de clinitate, ut addis quomodo tota
Cum duo sint praecepta charitatis,in quit Matini a d praetaxatum est, tota lex pendet. propheta uertedum est quomodo hoc sit,cum in lege Actor. ista phetis multa fuerint cereirionialia mandata si ad charitatis sanctificationem pertinuissenderentur nonduna debuis e cessare. Qui ave
iustificationis gratia quam facit charitas, inita sunt, sed in figura futuri in onus impos
deo clarescete veritate cessauerunt, velut unVeruntamen, ipsa cerimonialia secundum liualem intellectumque continent, omnia Misith. i alia ad charitatem referuntur Pertinent enimnia ad decem mandata in tabulis scripta, mnium lanam a perstringitur, ex quibus caetemanant: sietit in sermone Diti octo virtutes mittuntur,ad quas caetera referuntur Et sici decem mandata decalogi caetera referuntur,ies ipso dec*m ad duo mandata charitatis pertir onania ergo ad duo mandata charitatis pericis abs E quid per charitatem implentur, c ad charita
Ch idinis tanquam adfinem referri debent. Vnde iis ad illud. i. tam magnitudinem Namplitudinem diuino ad Timo t. eloquiorum possidet charitas, qua Deum Finis prece inumque diligimus: quae radix est omnium pties cham rum Vnde veritas ait, In his duobus mandas ritu , ni Dersa lex pendet. prophetae. Si ergo non, omnes paginas sanctas perscrutari, omnia iram tb. ea, Iucra sermonum euoluere, tene charitate nil pendent omnia quia persectio est&finis oui
Tunc enim ct praeceptae consilia recte fiunt,i
697쪽
rha diligendiun Deum, Sproximum Aetnent. teum. Quod vero timore poenae vel ali-ca Ultimo.itione carnali fit, ut n6 referatur ad cha- nondum fit sicut oportet, quamuis fierilaimieus enim iustitiae, qui poenae timo-AM Accat,Amicus vero iustitiae, qui eius amo docti 'sta. c ccat. Omnium ergo haec summa est, ut I ur legi, omnium diuinarum scriptura-
tudo esse dilectio Dei. proximi.
Mantur in bis mandatis Charitatis. 1 STINC T. XXXVII. Adistributio decalogi que in duobus ma Au pr e mpletur, consideranda est. Habet enim sit, dedereides praecepta, quae sunt decachordum cher i 'Pauae sic sunt distributa, ut tria quae suntabula, pertineat ad Deum, et ad cognis: dilectionem Trinitatis septem, quae unda tabula,ad dilectionem proximi. Deprimopracepto. Bn in prima tabula est,risi habebis Deos an facies tibi sculptile,nei omne similes Au. q. r. a. : Haec Origenes dicit esse duo mandata, quasuperaum rhocn. ipsum,quod dixerat, Noha-ETo, ibit . alienos perfectius explicat cum pro hi Ep cd et O a menta scit idolum vel similitudine ali D(- 'qua duo Origenes dicit distare,ut idolu iiihil habet simile sui similitudo vero, metui alicuius rei, ut verbi gratia. Siquis m, l ligno vel alia re faciat specie serpentia in is,
:l alterius rei in statuat ad adorandum, , sed similitudinem feeit. Qui vero faciem non vidit oculus, sed animus sibi fin-
, humanis me bris caput canisve arte tral in uno habitu hominis duas facies, non e sed idolum facit quia acit, quod noui simile sui.Ideo dicit Apostol is,qa dolum
698쪽
. Car. 8. dolum nihil est in mundo. Non enim albus costantibus assumitur species, sed ociosa re curiosa reperit.Sintilitudo vel aliquid ex his, quae sunt, vel in coelo, Supcto vel in aquis formatur Aus. vero ita ex p eram .adit idolum nihil est inmundo, id est, inter IudDan. 1. mundi no est fornia idoli: materiam eni mMin per ruit Deus, sed stultitia hominum formi - ' saecunque facta sunt, naturaliter facram' ' verbum sed forma homitiis in idoloen per verbum, sicut peccatu non est factubum,sed est nihil, ct nihil fiunt homine cant. sed quaeritur, Quomodo hic di ea idoli non esse facta per verbum,cum alii Omnis forma, omnis compigo, omnia partium facta est per verbum. Hoc autetis varie soluitur. idam enim dicuntinam de quicquid Est a Deo esse inquantarina idosi inquantum est velinquatri est, a Deo esse, id nwn inqiuantum idol
posita ad orandum. In hocm non est chperuersio creaturet. Sicut illud quod peeinquatum peccatum est, nihil est de horpeccant, nihil fiunt quia ab illo qui verrantur. Vnde Hiero. Mod ex Deo non
I, h, ut vere est , non esse dicitur. Ideoque os medium quod nos a vero esse abducit,nihil esse
umbi, dicitur Ali vero dicunt omnem forma naturaliter est, ct onane quod naturali a Deo, sed forma idoli, non est natura naturae institiae non seruit. Id enim nat se dicitur , quod simplici natura ius Deus est, militat, non resultat, linat
, tam non vitiat. Secundum praeceptui, tibi assumes nomen Dei tui in vanum qui
secundum iteram , Non iurabis priRbm. i. men Dei.Allegorice vero praecipitur,vi
699쪽
in esse Christum Dei filium . quia oriani vanitati subiecta sed aequale patri. Tero praeceptui a Memento ut die sabbathi e gryce s . ubi secundum Iiteram praecipitur ab p(q T , 5 C., eruatia. Allegorico vero, ut requie lic in futuro in Dei contemplatione exspeir. S. id est, ex charitate . dono Dei non r. S.sine patre de filio hoc operetur. Acce- eslesia hoc donum, ut in Spir Se fiat reccatorum Quam remissionem cum Triat proprio tamen ad Spir. S dicitur pertia ipse est spiritus ad optionis filiorii. Ipsecti lii amor connexio vel communi Rom. t. da iustificatio nostra requies ei attribuis. Haec sunt tria mandata primae tabulae, pertinentia. Et primuna quidem, quod Deo cole do, pertinet ad patrem, in quo
vel auctoritas Secundum ad filium, ini aequalitat Tertium ad SpirS in quo est
De mandat secundae tabula. Cinda vero tabula septem erant mandata Ditii. I
De proximi pertinetia quorum primuirnalem refertur, sicut primum primae coeleste patrem. Jod est. Honora patrenatre tuam, ut sis longae laus super terra, tum Parentes vero sic sunt honorandi, ita reuerentia exhibeatur, in neces V ur. Secund uni est No occides: ubi secun l P Meptu
arm actus homicidri prohibetur,sequndu
vero etia voluntas occid redi. Vnde huic secundialiteram, fit superadditio in Eu-ui ad tera Euangelii exprimitur, quod leno exprimebatur Euangelii litera expri- stiam spirituale, i. quam spiritualea taduna quam spiritualiter vivitur Limi uni carnalem, L quam carnalasia m
700쪽
bent, secundum que carnaliter vivitus Des pracep, est superadditio.Tertium est. N 6 moech: Au. ἰfuse uilibet miscearis, excepto foedere matri supe/ ET ' et parten.totum intelligitur Nona ne ero II. infra, omnis concupitus illicitus, illorum quo
Trum tumno legitimus usus prohibitus debes Quartum est, No furtum facies, ubi sacri
ibid. inuit rapina omnis prohibetur. No n. rapinauinser .ad . qui furtum prohibuit sed furti nominpracept. Hie telligi voluit omne illicitam usurpatior adea.18 ET nq. Sacra legum trib. modis comittitur, ad me ira vel sacrum de sacro, vel no sacrum de se Non commo erum de non sacro aufertur. Sacrum vel erit quidquid mancipatum est cultui diu uac
S erra si a ueste se eelesiae. Hic et lavsura probi sub rapinacotinetur unde Hiero Vsur:
omise tu . vel fraudare, aut rapere nihil miorest. Super Exsi fratri tuo, ct accipe quod dedisti, nihi es c putant quq ras: quia superabundantia suraco e. IS. in com Est..usura(ut ait Aug. cum plus quis mentarbi. iuria vel qualibet re, quam accepe itis Etam iud utant aliqui usuram vocari superat non Accepq seil quidquid est, si ab eo, quod dederi ti,s, si in hyeme dem uario modios, ct in
.h, i piani'. Si vero quaeritur de filii lsrael
Aug i .e iubete ab AEgyptiis mutauerunt vas 1 . in medio ge te, vestes pretiosas, asporta in contra Fau furtum comiserint Dicimus eos,qui sum Mani Deo iubete illud fecerunt,noticis fur chaumto. mnino peccasse Unde Aug. Israelitaens runt,sed Deo iubete ministeri u praebueDeus iussit, qui lege dedit, licui ministene peccato occidit,que lex praecipit pecspote facit homicida est,etiasi inoccida iudice occide dum. Infirmi a qui ex cuigyptios deceperue magis permissi sunt illis qui iure talia passistantiquam iussi,