R.D. Magistri Petri Lombardi Novariensis Episcopi Parisiensis : sententiarum libri IV. Quibus uniuersæ theologiæ summa continetur

701쪽

etiana boni in isto opere peccauerunt: talem legem cui concordat Euangeli uni alis praeceptionis, transgre si sunt, quae tibi non vis fieri alii ne feceris. Qua verit in eoi de hominis quia non legeba-ie, iterauit in tabulis, ut voce forinsecue: diret ad cor re ibi inueniret, quod ex- . Hanc ergo illi prae uaricari videntur maliis facientes, quod nolebant tibi fieri. intelligendum est, iniusto vino, alii, facias quod tibi nota vis heri,dlioqui tiarieator est iudex,dum puriit reum no-d tale sibi fieri Ita etiani illud Domi Omnia quaecun*vultis vitaciant vo is, e de bonis accipiendum est, quae mith. Z, sceni exhibere debemus. Quintum prae

Monloqueris contra proxinium tuum st 'nionium ubi erimen mendacii por et uri Solet etiari quaeri. Vtrum proh

mne mendacium ' Quidam di eunt ii ii Ap , prohiberi, quod obeli non prodest ceptum inmar. Tale enim non est aduersus proxi into . se videatur hoc addidisse Scriptura. lacio magna quaestio est, quae nec ei to

it amen tria esse genera mendaciorum D edi in mendacia quaedam pro alute vel moneprae Ilicuius non malitia, sed benignita teptori Ase-

et 'bstetrices mentitae surit, o Raab. flecta oblimendacii genus, quod fit ideo, quod P/turiem s isset enim cui diei ur, hau fato ei diei genera mendacioruit hon sunt sindi S aon tam magna Perfectis vebo non entiri, nunc etiam pro thmporali vita ac pro corpore alterius animam suam

702쪽

Exod L occidat.racet a eis verum tacere sed iid Di Dei cere: ut siquis non vult holmine admo re,verum taceat,sedi si falsum dicat. T rogen medacii est, quod ex malignita citate procedit,cunctis valde cauedunt tur innui medacia illa quae ut ioco vealicuiti imperfectis esse venialia peccat vero illud, quod pro comodo alterius damnabile quod etiam de me iacio topotest,prccipue si iteretur. De mendacA .e ga. cum Raab, quod fuerit veniale Au supe Leu dices: Forsitan sicut obstetrices non ita in.L sunt,quia metitqsunt, sed quia infanti runt, propter hanc misericordiam

peccatum no tamen nullum sic Ra propter liberatione exploratoria, pro niale peccatum Sed ne putet quis pinis catis si propter liberatione hominui se cocedi veniam, multam mala detes sequuntur errore. Possumus enim f. cui prodesse: si pauper cui datur, sentit M. Atim diues cui tollitur, non sentit in com

adulterando possicinius prodesse, si alhuc et eo sentiatur, appareat amando isi vixerit poenite do purganda nee idc graue negabaur tale adulterium Scie Ii ad C., octo esse genera naendacii, ut Aug. iii sentium c dac. tradit, quae diligenter notandas I . in prine reat quod edacium sit veniale,

aom. bile. Primum capitale est mendaci uti siendum, quod fit in doctrina religionnulla causa quisquam debet adduci. quod tale est ut nulli prosit, sed obsit a quod ita prodest alteri ut alteri ob si . metiendi fallendit libidinem axis est smin tu, quod sit placedi cupiditiloquio. His omnib. duitatis sequitus

703쪽

TINCT et xx VIII. et iobest, ct prodest alicui ut si quis peius inius .es e tollendam sciens, ubientiatur. Septim una, quod nulli est alicui ut si quis nolens hominem

aesitum prodere mentiatur. Octa-

, fit obest, ad hoc prodest,ut ab im-

corporis aliquem tueatur. In his autemus peccat quisque dum mentitur,quan- primo recedit. Quisquis vero aliquod mendacii, quod peccatum non sit puta- t seipsum turpi ter cum honestum es em aliorum arbitretur. Omne ergo ge mini summopere fuge: quid omne menn est a Deo.

Quid i mendacium. B:ndum est, quid sit Mendacium, quid Lib. contra

Deinde utrum omne mendacium fit media cita ad

quare ' Mendacium est ut ait Augs C 'Mserat si,

satio vocis cuna intentione fallendi: viqi B., aeiuna sit neces e est ut falsum profera- intentione fallendi. Hoc enim malum in mentientis, aliud habere clausum in

promptum in lingua. ii si mentiri. Cvero est loqui contra hoc quod animo sive illud verum sit, siue no Omnis e litur mendoctu, metitur, quia loquituramino sentit, i. voluntate falludi sed qui metitur mendaciudicit . quia quod loquitur aliquando mentiendo, sicut eium dicedo aliquando verax est. Unde emos nomentiens iudicandus est, qui quod putat verum quia quantum in fallit ipse sed fallitur. Non ergo me dam iis est, qui falsa incautus credit, ac pro fotiusq; Ceontrario ille mentitur quiri,quod putat falsum. Quatum enim ad Vin a ani-

704쪽

animum eius attinet,non eru dicitiquientit dicit quamuis verum inueniatidicit. Nec ille liber est a medacio, qui cloquitur verum,sciens a voluntate me:

quetri soleti Iudaeus dicat Christum sino a sentiat 'nimo, utrum loquatur Non est me cium, quod dicit quia liheat animo,veru tame est, quod dicit, est medae uin metitur tamen illud est dicens. Quod vero omne medactura rem Ty tu,Aug.insinuat.Mihi,inquiu,videtur

dari ita esse peccatum sed multum indisse, nimo oc de quibus rei, qui mentiatu peeeat, qui consulendi, ut qui nocendmetitur: nec tantum nocet,qui viatoris,diuerso itinere mittit, quantum qu metiendo deprauat. Porro omne med

dicendum est esse peccatum, quia hoc homo quod animo gerit, tu illud vel putetur no st.verbam .ideo sunt instper ea homines inuice fallant, sed per Ibi c- De notitiam suas cogitatioties ferant Veriusdem ad fallaeiam,no ad quod sunt institute est Nee ideo etia vllum medaci Um puno esse peccatum, quia possumus alicu prodesse metiendo possumus n. vi pra furando, adulterando prodesse lquos no tunc tantum esse possumus dAug. in En do aliquis laeditur. Cum n. sciet edicc. eod. Gra mendacium est: siue quis, siue nemo lxxi mc ai ex his costat omnem edacium esse pec et tam si de omni med cio accipiendum'

Phrdes omnes qui loquuntur mendaci

lud, o quod metitur occidit animan mendacium isto praecepto prohiberi praemissa descriptione mendacium ioci Vbi uni periculam asurninm

705쪽

am scie dum est,quod in quibusdam re Au int , , malo, in quibusdam paruo, in quibus ' 'E' uimur. In quibus rebus nihil in te est b

um Del regnum, utrum credantura

rum vera putetur an falsa, siue sint siue a D.

rrare, i. aliud pro Nio putare, non arbi mea . o. esse peccatum vel si est, minimum at Un.Et sunt vera quidam, quamuis no v I ii nisi credantur,ad vitam aeternam noleniri. Et licet error maxima cura caue Ibid. e. i , modo in maiorib. sed etiam in minori in princ.enisi rerum ignorantia possit errare,no sequens, ut continuo erret quisquis ait, se i quisquis se existimat scire, quod

veron approbat falsum, quod erroris m. Veruntamem qua re quisquis errex bid ebus latinum. Sunt n. quae nescire sit meliu nu. Q. . Ite non ullis errare profuit aliquando Gen. et . edum, non in via moruna Sole teti 'nicob, qui se dixit esse Esau, aliter enim oum mentitus sit De hoc Aug ait, Iacob, e fecit auctore ut falleret patrem, si di- tendatur, videtur non esse mendacium tum intendebat enim matri obedire, ritum nouerat mysterium: ct ideo progre consilium SpirS. quod mat*racse- endacio excusatur Iacob

: periurio videamus periurium est me Hiero super' iuramento firmatum. Hic quaeritur, i remiam

ieriurium, ubi no est med actum Quod ' ' videtur ex auctoritate Hiemo die etes

tum est, quod iusiurandu tres habet co t tem, iudica una ct iustitiam, si ista de tu isb iis nerit iuramentum sed periurium. Vbi Geritate, utaturatur,veritas deest. Si ergo falsum cap. . to s. Vin iure in

706쪽

iuretur, etsi non sit tibi intentio fallendi esse periurium,quia deest veritas. Quibucet non esse periurium,ubi non est memseut dicitur aliquando falsum sine meni iuratur falsum sine periurio Falsum soris A - Π post cum se venturum ad Corinth. pro tamen sicut ei imponebatur, culpa men

traxit, quia sic animo sentiebat, etiamsi illud firmasset,non.periuriu incurrisset: tum in ipso fuit, verum dixit, ct si iurat didisset, quantum in se foret, verum ualiter euenerit quam dixit. Ideo sicut in mendax, nisi aliter sentiat animo qua Aita sit siue non sit ita videtur quibusci nem petaurum constitui, nisi aliter seni quam loquitur, siue ita sit siue non De tripluineo operiurii Domi bi, Sed melius creditum ille peierare lis, Nolite voliintate falle di iurat, qui falsum pu iurare ac veru est iurat, qui veru putans, quod Apsser e iurat. Vnde Ana. Homines falsum iurat V oras a Iunt vel eum falluntur. Aut putat hom h quod talsum est, demet iurat aut sci falsum esse, tame pro vero iurat , ni cum scelere iurat. Distanta illa duo p comemorauit Fac illum iurare, qui vertat pro quo iurat,verum putat esse, taest: non ex animo ipse peierat, sed fallitu vero habet quod falsum est, non pro fariuratione interponit. Da aliud qui scit AEdurat tanqua verum sit quod falsum sdetis qua ista detestanda sit bellua. V putat falsum esse, duracta nqua veri verum est vivi intelligati Iluit inii

terrogas homine aedicit plui si esctiunsed putat non pluisse,periurus est. Inrem e dum verbum procedat ex animo i

707쪽

, nisi rea mens sit. Hic euidenter tract- tripliciter peierat homo, ut supra dixi-elseiens falsum iurat,vel putans falsum Test iurat, vel aestimans veru quod fal-rat. Sed hoc eZtremum non videtur essen, etiamsi periuriu nominetur, eo quod ratur, non videtur reus esse periuris qui quia no est mens ei us rea, ct ideo nec in- eius mens rea est, dum iurare praesui alta A. spiciae verumno deprehendit, Non ergo iueriti mendacium est, nec omnis qui sematitur sed omnis menti edo iurans petenis qui falsu iurat siue mentiens siue no,um vero quis iurat quod veru est existi

falsum, quaeritur quid sit tibi periuriuta significatio vocis vera est quia verum Hloquitur. Non ergo ipsa significatio vel: lmendacium est,quia vero est: m veruitium no videtur esse Ad hoc dici inaus.lo Oppositi . contra mentem, sub attestatione iurae periurium .Mentiri ergo adhibita iura iurium est. Periurium ergo est vel iuran- falsum,cu intentione fallendi, vel iuran- falsum si ne in letione fallendi,vel iuran- verum cum intentione fallendi. Hic op- Si omnia qui falsum iurat, peierat:tune diniittit dare sub certo termino aliquid mo facit,ex quo iurauit,peieratrit, quia sat uit. Non n. ita futuruerat ut iurauit. Ad p'test, quia non omnis qui iurat quota a, ex quo iurat periurus est , sicut iste dea':sed ex quo propositu mutat vel termis reditur, iuratio talis fit periuriu reatu . Aniuratio 'it malum. Cuaeritur. Vtrum iurare sit malum Dici-luando malum esse, aliquado non . Sponte

708쪽

Desermesse peccatum grande est. Ex necessitate a. ii an solo lib)i v io qi en toti in nocetiam, vetaβαὰa,ilua ci' confirmanda, vel ad persuadendue Maith. , Su*disti is utile, malum no est civiameimis iura . Tia est. Unde Aug iuramentula cicndun omnieo cessarijs,eu pigritini homine credere qiro . . Adit utile. Iuratio non est bona,no tame mal lud Ecce ego cesssaria, i. non est appetenda i cui bona, cer m De fugiencia tanquam mala, cum est necessis., ur 'ii' mn xi e piaeceptuno ei iuratio. Sed me 'r ligiturPominus prohibuisse a iurameto tum in ipso est quisque non iuret. Quo iciunt, imo te habentes iurationem tanq

, --,...d quaei dirum a te, ei delactatione iurandi ci lues,lau Christus ait in Evangelio, Ego dico vobram sermo sare omnino ita intelligitur praecepis

messe quam bonum appetat turd mentum, et M lib. s. Iuradi labatur m periurium. Quod veri Sit sermo vester, Est est: Non,no:bonu*petendum. Quod a amplius est, a malo rare cogeris,scias de necessitate venir itis eoru quibus aliqd suades quae mhrm malum est: Vnde nos quotidie liberarii dicentes. Libera nos a malo. Ideo caeno diomplius est, malum est.Tu n. non facis mbene uteris iuratione, sed a malo est illi iter non credit,i ab infirmitate quae ab it ,.b Aqst, 'liquando poena culpa. ibi ergoti , a L libuit m Alii suasit bonum, indulsit nec

lud Mart. s. De iurgineuto quo per creatum saermisis Rritur 'tiam, Utrum liceat iurari: omnino in tura salaod non videtur,cum in lege si

eomentariis Reddes a. Domino iuramenta tua: Et cin Tom. p. Euagelio prqcipiat no iurare omnin*:nisi rari et C. Ium, nee per terrai nec per Herosolyma

709쪽

e ct praeceptum ut si iurare cotingeret

aer creatore iurarent,no perci eaturam, ea per angelos Selenienta, creaturas veet rhonore,&meli' erat hoc exhibere Deo,

s. Infirmis ergo illud prohibuit sandis

in creaturis creatore venerabantur tan-robibuit. Vnde Ioseph per salute Pharao-it, Dei iudiciu in eo venerat quo positus finis Christ vero itas creatiiras iurarqne vel aliquid diuinum in eis crederetur,

querentia eis deberet Ur vel ne paea iura- homines se iura meto teneri, o putaret.

o magis teneatur,an quaestper Deum,an quasi per Euangeliui niveiper creaturas. Eaeritur, Quis magis teneatur, an qui per qui per Euangelium vel per creaturasimus,qui per Deum: quia per Deum hae est a funt. Vnde Chrys Si qua causa fuerit, CD si om a videtur facere qui iurat per Deum: Qui , .ad illud Euangelium, maius aliquid fecisse vide-Maith. anus dicendum est. Stulti scripturae sanctae ('Viu leum factae sunt, non Deus propter feri rum 'beret, creaturae factae sunt propter Deum. uuid es dicere per Deum iuro. tibin raeteritur: Quid sit dicere per Deu iuro Hoc ohoe bisi adhibere Deum. Iuravit n. Apost. dices: Iacasti.

niihiDeus ac si dixisset, Per Deum ita est. g. Ridiculum est putare hoc, si dicarp*WAM .. . ras: si dicae,Testis est mihi Deus,non tu bis Deo.vata est..per Drumum nisi testis est mihi Dem solis r. 18. st,testis est Deus,nisi per Deum Quid a non longe nisi ius Deo reddere, quando per Deum princi ista

lis c. veritatis, non falsitatis. Item, Ecce tam io.

itati vestre Et qui per lapidem iurat sal urus est quia non lapidem qui no audit, areatorem adhibet t*stem. Hoc est ergo iuratq

710쪽

iurare per quamlibet creaturam, sic creIbi sirme testem adhibere. Est etiam quoddam Lad. Ora menti grauissimum, quod hipere e crictam homo dicit. Stallud feci,illud patia contingat filijs meis . secundumque mcipitur etiam interdum cum aliquIs itcit, Per salutem meam, vel perhilosi TInsermone riusmodi obligat enim hoc Deo unde eo. as. de quid ait,per salutem meam, salutem sua me bis Iac ligat. Cum dicit, Per filios meos oppi in est Deo, ut hodie ueniat in eaput eorum qxore ipsius si verum,ue ruisi falsum fals Ut per hoc iuratis, aliquando hoc Deo Per Deum iurans, ipsum adhibet testen ergo iuratione aut Deus testia adhibetuatura Deo obligatur, ct oppigneretur iurare, se Deum testem adhibere vel DOppignerare. Hoc est ergo iurare per creaturam, scit. creatorem eius testem

De i is qui iurant persae os Deos. Aug. FUI Post haec quaeritur, utrum fide eius v is . to n. i. qui per daemonia vel idola iurauerit 'Di scribens ad Publicolam ait, Te prius c volo,utrum si quisquam per Deos falsol fidem non seruauerit non tibi videticasset Bis utiq; peccauit quela iurauiti debuit, contra pollicitam fecit fidem debuit. Ideoq; qui utitur fide illius que iurasse per Deos falsos, ct utitur fide illi malum sed ad bonum,non peccato illiti qui per daemonia iurauit,sed bono pact

fidem seruauit. Et sine dubitatione min

' est per Deos falsos iurare veraciterquaverum fallaciter. Quanto enina per qui magis sanctu est, tanto magis est poenalimod iuramentum quo incaute iuratur non

dumine potum necpromisi iniustes