R.D. Magistri Petri Lombardi Novariensis Episcopi Parisiensis : sententiarum libri IV. Quibus uniuersæ theologiæ summa continetur

791쪽

i ion iudicabit Deus bis in idipsum salo Iab't.u inere flagella quia quidam hic flagellis tur, alii hic re in aeternum puniuntur. , modis flagella contingunt vel ut iureis ui a merita augeantur, ut Iob: vel ad uesi se irtuti ne superbia tentet,vt Paulo vel Aoda ad ira:nda peccata, ut Mariae lepra vel adglo lude . a. ut de caeco nato:vela diu disiuin poenae, Arari Eid quatenus hic videat ut , quid in inferno facilii G secundinia illud, Duplici c6 tritione cd F o . omine illa ergo auctoritas Nahum non f th ', terius a Deo punienda: nam et u superium sitam ,eum Hiero dicat, Egyptios Israelimi ea. Nahum

eporaliter punitos, ne in xxernum pii prophetae. non est tamen de omnibus generaliter Gen. is c um Ait enim sic, Quod genus huma Exod.s .gito, Sodomitas igne, AEgyptios mari,ctrium ii, qn heremo perdidit,scitote ideo tena po Uscea m peccatis punisse, ne in aeternum puni rum .s 3-

ion iudicabit Deus bis in idipsum. Qui

usunt, pollea non piamentur: alioquin e Iunia: chiptura quod nefas est dicere.

lector his verbi si, caue ne de omnibus rintelligas sed de his tantum,qui intera poenitentia egerunt, credentes in De- orum quam etsi breuem ct momentaien non respuit Deus. Quod a qui per telum non corriguntur, post aeternali--,ibide ostendit,ages de fideli depreterio qui decollatur.Vbi ostendit te Hier. ad cap. breui ct temporali stippileio purgari, ibi miro diuturnis aeterni scis Puppliciis reser-quiens: Qia aerat hic aliquis,si fidelis de- n adulterio decollet tir,quid de eo posta n punietur. falsum est,quod dicitur. Non

792쪽

poenae auferri pote ater ocimagnum pegnis diuturnis plui cruciatib' Si quisve fit teporaliter utilis, qvi ictae it armata

misi L 1 qui in sabbatho ligna college at tales 3

puniri quia culpa leuis praesenti supplicsata fit. Levis n. culpa eui supplicio com His satis innuit Hiero grauia peccata Sgraui supplicio, in futuro punie Caar de quib.poenitentiano agitur inter fit vero, quae hic puniuntur leui poena recipere hin bonis fieri no amb: girnalis forte etiant ita. Satis iam apparet, Phetra induxerunt,non facere pro ei qui crime tibi reseruat, de alio v perscenitetia Aliai quo pauctoritare

proximum off: . ab aliis vitiis se col

demo ciuitas ex parte copluitur, stremanet quia sunt quidam, qui cum resecent,in aliis grauiter perdurant. Ite: Ti' ma consolatio est, quia non obliuitatu

Det Secunda per punitionem ubi etsi xx ira Heaasati actitareuelat Ratione 3- detentes. Si is qui unum peccati conitacito, satisfactione a Iacerdote inluniuerit: nunquid et peccatum taciturit colestas, pro viros ei poenitentiare hoc videtur aratione de eccletia o ne quae pro tota peccato,uiu reitere

793쪽

im imponit Fuit ergo illa peccati tondi- ictio, unde seccatu deletum videtur. Quomodo accipienda jumpraemissa. Cloderi potest sic: illud Greg. Pluit Domi

o ad criminis veniam: sed adoperis pra- fine referendum est ut ideo para ciuita- complui: quia ab adit, delectatione id ante seruiebat, modo cessata non quod habeat. Vocatur u pluuia allatalis con- iae ab opere peccati reuocatur: quia exi Dei id cordi instillaturivi vel sic pau- cenitentiam veniat vel eo minus a Deo qui diuturniori dilectiones actu pee- sibi accumulasset tormentum. Si verantiam reatus pluuia referatur, euange-itiae contraire videbitur. Si n. propter iam, qua quis proximo suo non mise- ni quae di missa sunt replicantur ad poe- o magis quae nodum sunt dimis pron fraternu ad poena reseruari iubantur. ii arbiter suae voluntatis constitutus est,nchoare nouam vitam, ut ait Aug. nisi es eum veteris vitae: quomodo ad nouita ad prine.ntiae perueniet, qui odii vetustatem no Et libr. de illud etia quod ait Amb. Etsi fides desit, poenitentia facit, c. non de fide intelligitur, qua ira icina, i Deum sed de conscientia delicti. Deestini conscientia peccati non subest. Nama omnia nemo intelligat: est aliquando

peccatum, cuius no habet conicientis.

Nihil mihi coscius sum sedio indioqsitim Cu ergo quia flagellatur pro pec- ano est conscius, si patietur fert poenam eram plectitur, cogitans se forte pecea- e, quod non intelligit, de pro eo punitii na illa satisfacit o releuat grauartam.

Vtem , quod obiicitur de satisfactione illia

794쪽

illa si satisfactio non puit, iter,impo

vero iteria imponenda non est, satisfacti isatisfactio fuit, venia impetrauit. Respόsatisfactiouem non fuisse, quia ille dignia .inti e poenitentiae no fecit. Est enim satisfactic g. Eecl. c. tiae, ut ait Aug. peccatoria causas excideri S Et mera gestionibus eorum aditum indulgere. Itr, 'prili, qui scelerate vivunt nec curant talem vir est corrigere, inter ipsa facinora sui synas frequentarem si cessant frustra dei diuntur,quia Dias ait. Date eleemosynar Lucari. V omnia munda sunt vobis. Hoc n. quam Au .inenc at non intelligunt. Multa enim sunt j Ih mosynarum: quaecu facimus adiuuam h

enen et In tu modi, sed etiam qui dat venia petentrin. Ca. i. nam dat: hquiem edat verbiore, inae eiusdem lib. datur, vel coercet aliqua disciplina, inprincipio peccatum dimittatur, eleemotyna dat: Ecc so L ricordiam praestat. Multam bona pristi Ca, T, eius iis, quando eorum consulitur utilitati, dem libro traduntati, sed ea maior est,qua excorde dio prisscip/o quod in labbis quisq; peccauit Minus e uare crum T c est erga euesse beneuolum, qui tibi n

i, di cit In id multo grandius, ut tuum etidi ligas, ct ei qui tibi malum vult in si posemper bonii velis facias 3 quod possis: go Diis ait, date eleemosynam , ct om sunt vobis ita ne intellecturi sum uis dentibus in Christu munda sint omnia, synas istas dederint Quila vult ordimit synam dare, a se debet incipere, Seis dare. Esto eleemosyna opus misericolsiniec dictu est, Miserere animae tuae pli ruo ergo se aliut, qui per eleemosynasti fructuri suorum vel pecunia impunitar estimant, in peccatis permanentesi

795쪽

is optet versari qui vero diligit iniqui

anima suanis qui odit animan stia, ricors ei, sed crudelis. Dilige do quippe

duni seculum, odit ea secundum Deum. alie dare eleemosynam, per qua fit mu- team secundum seculum, sidiligat ea se-Ieum. Hac eleemosyna, quam id homo debet mundantur interiora. Ad quod hristus ait, udate qu, in tua sui, t. im , V aim nihil est munduna: sed pollutatiant Ib d tam a ns, ct conscietia, ut ait Apost immundi dio. ea. s. omnes quos non mundat fides,qua cre Act.1saehristum: de qua scriptum est, Mundans Matthas..eorum. Sed ne istas eleemosynas, quae Ibidita uctibus terrae,respuere Christus videre co To, inquit, oportuit facere, scit. iudicium ren Dei, in illa non omittere L eleemosy- ha terrenorum. Ex his daturintelligi, ecato mortali permanetes,etsi eleemo- sfaciant, non tame per eas satisfacilit Pi up p. r. Date agunt,dum a se non incipilat. Nec epi a. adoescitur eleemosyna tale opus, dui bii piis c risianos is hiat non placet es Deo. No ergo dice. fili

are, alia bona agere, ni limes reuotato, si aliqua doco uersus taciti peccati fuerit confessus, de trocli impone da io: ga de primo cod ignem O satisfecit.

nilum quosdam Diti atque lib. Diame videtur fuisse satisfactio, sedum in peccato altero persistii perci e fructus eius, incipietia proficere, cum ius poenituerit.Tuc n. trunddina it- tu, ct satisfactio ptae cedes vivificatur, et mortua: sicut baptismus illi,qficte acrimit valet,cu fictio a me te recedit per Ccc cum

796쪽

AMAE, poenitentiana. Et in huius opinionis in t- auctoritates inducunt. Ait n. ug. Pium

T. xe, nostr fidei expostula rivi cu gratia ..is homine destruxerit mala priora, etia ge

nu in eo bona ct cum destruxerit m suum no inum ut adi, ait bonu, quod in peccante plantavit. Istud Aggaci quado videris inter multa peccata queri Seminastis, cerealiqua iusta opera, non est tam inius rem . vijpter multa mala obliviscatur pauci norum sed faciet ea me texe ct in horregare, quae bona in terra seminavit. Sed intelligimus de illo, qui in charitareri pore bona facit. bonus est, alio vero te Ius est, ct mala peccata facit. Non ergo ildum est euinter multa peccata, iusta osse, quasi simul eodemq; tepore peccata iusta opera sed diuersis tempori biis vir Nisi, bonus foret, quando bona secit, lnasse diceretur in terra bona. Destructis lis post opera bona comissis, priora bonritate se facta, quae sequetia mala morti poenitentia de illis malis habita vivificarn epist g muneratur. Vnde Apostolus uacient eis Hebr-c tuna poenitenti ab operab a mortuis ot tua nominans priora bona significat, qquens peccatum erant mortuae quia hi priora bona irrita fece unt Haec sicut fiunt irrita, ita per poenitentiam reuiuisi meritum aeternitatis prodes ancipi uti in illud bonum amat Deus quod plantat

cante, in illo se qui post illud bonum

simul peccans bonum operans extitit hominis opus nodiligeret Deus ad re Gratian de nem. Potest etiam accipi de operibus poenit A. 3. ab aliquo fiunt dum malus est, ct inseri stati persistit vel ad tempus, vel, si in fi dicuntur a Deo remunerarii non dari

797쪽

proficiunt ad vitam aeternana, sed ad tot extremi iudieij supplicium sentie dum: Aiet M. A: des caeteris quae sine charitate haben. patientia, ait, Si quis non habena charitatem, quae Unicoc, Es id unitaten spiritus ich vinculum pacis, ' qm 'ilia conectitur, in aliquo schsmate conie Christum neget patrtur tribulationes, tersecutionem, vel flammas vel b stias,

ctucem, timore gehennae nullo modonda sunt, immo haec laudanda est pa- ran. dicere poterimus, melius ei fuiss ristum negando nihil horum pateretur, sest confitendo sed aestim adum est for- abilius ei esse futurum iudicium, quam an negando nihil horuna pateretur. viil ait Apost Si tradidero corpus meum ita Cor. .. , charitatem* non habuero, nihil mihi Aur ea , .ntelligatur ad regnum obtinendum,nisi eiusdem haeat udi ei tolerabiti subeundum suppli de patientia atra .Haec propter charitate dicta sunt: si innincinnobis non pol esse vera poenitetia quo-onis charitas Dei est, quae tolerat omnia.

t it dictorumsummisis, talia addar si

dii editur, bona, quae sine charitate fiunt, quidem ad oserabiliore poenam sentie Gratia. i. non ad vitam obtinendam Illati a sucein, Apoenw- quis facit, si poenas; olapsus f. rit, nec entia rit, rasis eriti memoria Dei. EEec dicit, Si se iustus a iustitimo fecerit iniquitatem, Egeci frauet omnes iust hie eius quas fece Lat,no uti iri in peccato suo morietur tano erut ia iustitiae, quae fecit. In cui loci exposise ait. Hoc nobis maxime cosiderandum G ab ii iit:um mala omittimus, sine causa ad me isdiet d. n rasacta bona reuocamus, quonia in per 3 Erech. rene malorum ulla debet esse fiducia bono inpeccat. et eritorum. Intelligedum est hoc ad vita suo inlati Ccq a syrm

798쪽

percipienda bona praeterita non dare fit

ad mitiore poenam alioquin praemissae. Aug.obviaret .Et bona ergo sitne charita bona in charitate facta,ri concomitatur culpa, qua non delet sequens poenitent summitioris poenae proficiunt, no ad vi talictoritates aleas inducit contra eos, metitam caro poenitentiam age, altero tacito.Satis arbitror illis esse responsum , qt de uno crimine poenitentiam agi, revenialio in delectatione retento, vel perco no exposito qui non modo pr*missis Auit.'.A. bus cotat an ur, sed etiam subditis aide me ab dunt plures quos poenitet peccasse, se fassapoenit nino reseruantes ibi quaedam in quibalom. tur: non animaduertetes Dii in tibi mulararcD J.c. dum a daemonio liberasse: per hoc dolquam nisi de omnibus sanari Sin. vi ex parte reseruari habenti septe dete

Luc. 8. ficere potuit sex xpulsis Expulit ab

Marci, omnia crimina simul eiicienda doceri vero daemonum ab alio eii Cena, nulde omnibus qui liberatum possideri quod etsi peccata sint mille, oporteti poenitere. Nunqua alique sanauit Diis Dan. omnino liberauit Totum n. hominera sabbatho quis corpus abGmni insianima ab omni contagione indicans oportere timui dolere de omni crimine. Dii inimicum omni criminoso Quon qui crimen reseruat, de alio recipiet amore Dei consequeretur veniam, linec unquam inuenit gratiam. Hostis n. De offendit perseueranter. Quaedam imi

delitatis est, ab illo, qui iustus ct iustiti.

diam sperare veniam .lam n . sine veram inueniret gratiam Poenitetiani verata

799쪽

i conatur adducere. Rectem poenitent, sordis post purificatione baptismi con- ,rtet ut abluat saltem lachrymis metis: irus est cum a metis dolore oculi notae diciat se culpabiliter durum, qui defletioris, vel morte amici, dolore peccati in lachrymis. Que ergo poenitet omni ... at Ide, poenitentes, si vero esti Sceni , , , ladestis 'ridentes, mutate vi ab reconci poenit.c. io. o. Paenitentia agis, genua figis, ta rides: ei patientia. Si poenitentia agis,poeni- poenitet te, noes poenitens. Si ergo poe- cis,quae malet isti Si fecisse poenitet, Si adhuc facis, certe no es paeniten S. Ite fecudus Admonemus fratres nostros, nitet iis laicorta animas decipi, Sinin alii pa tiatur Falsam a poenitentia esseret' plurib' de uno solo poenitetia agi cagitur de uno, vino discatur ab alio. m de Perapaenitentia, ut dat Oissis perspicuant notitia vers enite-

sectionis Illan .vera est poenitetia qui et quod illa sola facit quae scelus cordium comissi criminis comittendi,

io satisfaciendi affert. Iudain poeni . .. r,une anecutione veniae,quia tali poecorrexit crime. Vnde Hiero Nihil Iu . .era re nitetia, per qua scelus corrigem Agati. t Si quado frater peccat in fratre, ut tomo. aleat, quod peccauit, potest ei dimitti: net opera: frustra voce assumitur poe-

est quod de eo in eicissimo dicitur. fiat in peccatum, ut no solum e med am

, ditionis nefas, sed Apri homici

800쪽

pensatio: sed delicti exprobratio Sabomsatisfactionis desiderio Demit n. iniust

cui, quod restituere non a let, ut oculus Lam huiusmodi: ti ii poenituerit perAMInopi amore codi finaesa tissa isti 'nis, veniam L s . ad Mace ideo quisqua putet, qui re aliena mini tum erit, qua reddere pol, de illo peccato pveniam cosequa, nisi restituat ablatum. n. re propter quam peccatum est, non rryddi potest non agatur poenitentia Ads

.ers. a. nitentia cogit peccatore omnia libenti' corde esus co tritio, in ore confessio, ii s humilitas. Hate est fructifera poeniten re tribus modis sium offendimus, se eo opere,im tribus modis satisfaciamus peccati disseretia, ut ait Aug. in cor s. in eonsuetudine, tanqua tres morte m

. his . D domo,sin cum in corde contentitur Iug.tem tera quasi prolata iam extra portam, qu

procedit anensio Tertia eu vi malae costan qua mole premitur animus,vel nox ni clypeo armatur, quasi in se libro iHaec sunt tria genera mortuo rinn,qusssuscitasse Huic ergo triplici morti, 's dio occurritur cotritione, cofessione,sne Compuncti o nobis comendaturiba orda vestra, derio vestimeta v strac iustua in principio seri nis accusator ren confitetur, qui se accusat, qui ex vlum tibi inti ut at Et ibi, Effundite com a vestra Et iteru.Confitemini alter