R.D. Magistri Petri Lombardi Novariensis Episcopi Parisiensis : sententiarum libri IV. Quibus uniuersæ theologiæ summa continetur

831쪽

ic dico liberabitur. Vis ergo ei dubio Ii-: poenitentiam dum sanus . Si sic agis, i uia securus es: quia poenitentiam egistie, quo peccare potuisti. Si vis agere poe- quando iam pecc*re non potes peccam erunt, non tu illa. Item, duae res sunt, tur tibi, aut non ignoscitur quid horuirum, nescio. Ergo te ne certae dimitte sed quare hoc dixit Aug. cum poenite- fine agitur, in psalmo appelletur lacrifie:rtinum, quod erat acceptabilius in Ie-n quacunq; die invocetur Deus, adsit:

is hora insem uerit, tomiersus fuerit ita vivet, non morietur sed illa dixiter illos, qui poenitentiana uso in finem salo ori hunt: ectunctio ex Dei amore videtur EWodit. c.

qd timore mortis, quasi ex necessitate. Rech, 18 euasi aperiens, quare superiora d xerit,

expectet, quando peccare non pol Ar-ertatem quaerit De rs, ut cleleri possintra necessitatem, sed charitatem: non tia iiDivino in solo timore vivit homo, eoenitet,oportet non solum timere luci

aere dis a sine charitate nemo saluus esset Comi, b oriatu timeat cenari poenitet, sed an-lloria. Quae conuersio sic siti gerit alicui e desperandum non est de eius remi iluoniam vix vel raro est tam iusta conendum est de ita nitente sero maxime, os illicite dilexit, fiat praesentes, uxordie vocet.Multos solet serotina poeni-bere. Sed quonia Deus semper potens

et in morte iuuare valet, quibus placet.

opus situm hominis sed Dei, fructiferat: in spirare eam pol quandocunq; vult:ordia se remunerare ex misericordia, nare pol ex iustitia. Sed quoniam multa Ee: a sunt,

832쪽

sunt, quae impediunt, ct languenteret riculosum est,.s interitu vicinu, ad mor trahere poenitetiae remediti. Sed magnu Deus tunc inspirata si quis est vera poeni Sed si etiam sic eo uersus vita vivat, notur, non promittinius, quod euadat omsside Aug. nam a prius purgandus est igne purgaticia. 18. fere in aliud seculti distulit fructum conuersi

-ntinuo. a. ignis et si aeternus non sit, mirom 'd' sexcellit n. omnem paenam , quam unque

sit aliquis in hac vita. Nunquam in carne uenta est poena icet mirabilia martyres tormeta, remulti nequiter quanta saeperunt supplicia. Ex his satis ostenditur,qL culosum sit disserre poenitentiam se mirariae. Si tamen etiam tunc vera habeatur pshomine liberat . vitam mortuo impesic tamen, ut nulla sentiat paenam, nisi fosit vehementia semitus re contritionis cs.. , a stat ad delicti punitionem Licet ergo sit a b domo a v tunc ut vera ponitentia,quae sera veri ADt an cruciatus membra ligati dolor sensum ut vix homo aliquid cogitare valeat: melimen sera, quam nulla Poenitentiam . etsi mo vitae hiatu aduenit, sanato liberat.

sera fuit latronis poenitentia: sed non sui dulgentia. Sed licet Latro veniam merui Pe de omni crimine, non tamen dediti pqccandi perseuerandi auctoritatem, De his qui hispoenitentiam non compulli Si vero quaeritur de illis, qui in hac vite nitam non complent, utrum transitui

igne purgatorij, ut ibi compleant, quod hiecerunt tridem dicimus de istis este senti de his, qui in extremis poenitent. Si n. an qordis contritio deli Ai exprobratio, ut

adsum n dum peccatum,liberi ab alites

833쪽

ilvitam, etsi inexpleta fuerit poenitentia:

rfecte poenituerunt ingemueriant corde, to non adeo conteruntur corde ingemisso peccato, si ante expletione poenitentiae

rint, ignem purgatorium sentient, di granietur, quam si hic implessent poenitentia. dum est i iti eidere in manus Dei vivetis. Heb. Ioseum sit misericors ct iustus, ex misericor-ittenti iguo scit, non reseruans peccatu ad

ternam. Ex iustitia vero impunittim not delictuna, Aut n. punit homo, aut Deus. i. punit poenitendo, Deus autem poenam lo. Et est poenitentia interior, Sexterior Si

erior poenitudo fuerit tanta, ut sit sufficii, peccati, Deus qui hoc nouit, ab illo qui)aenitet, ulterius paena non exigit. Si veror pcnitudo non sufficit in vindicta peccati, irior poenitetia impletur: Deus qui modos atras peccator, poenarum nouit, addit

sufficiente Studeat ergo quiso sic delicta

re, ut post morte non oporteat poenam to auaedam n peccata mortalia, in paenitetiani alia: non tamen mox sanantur. Saepe Nisis moreretur, ii non medicaretur: non tatim medicatus Lanatur Languet post vi Aug. deve-- qui prius erat moriturus Q Π aut Cimpce xa Ofalsa Moritur, omnino moritur, de aeternaliter po ten. a. ur. Sila semper viveret, semper peccaret. 8, intcm, et

ii ucerclis indiscretus iniungit paruapormientia Cro illo quq ritur,qui satisfactione iniuncta erit, quae ignoratia vel negligetia sacerdorato eod gna non fuit: utrude vita migras, ii poena liber fit Ide respondeo, quod supra Luc. r,fqui poenitentia non compleuit, dixi . Quodies lamen tu interioris doloris, ut sufficiati cta peccati, omnino liberatus est: vero no

834쪽

det Deus poenam. Quod autem interdum dolor interior ad vindicta peccati, certu ctum habemus in illo latrone qui sola meritione Scofessione statim ut couersus fuit,lsum ingredi meruit. Sed quia dispensatore: si te,co tritionis quantitate non perpedunt, non est datu intelligere occulta cordiu Volleges poenitetiae constituunt, tam magi, nus de peccato doletibus Quorum studiupraecipue tendere debet, icordis dolore fatest cognoscant, se eundu ipsius modulfactione iniungant unde Aug. In acti praes

tiae, ubi tale comissum est,ut is qui comisit

i m 'ri si etiam corpore separetur: non tam cosi

est mensura teporis, quam doloris Cor n.

tum humiliatum Deus non despicit ve ' i' plerum odolor alterius cordis occultus es nec in 'liorum notitia nisi per verba vel ali, is, cunq; signa procedit cum sit cora illo, cui d i Gemitus meus a te non est absconditus urestituuntur ab his, qui Ecclesijs praesunt typoenitentiae ut si tisfaciat et Ecclesiae in iii

cata ipsa remittuntur extra ea quippe non tu nitur.Ipsa enim Sp. pignus accepit. sine remittuntur vlla peccata. Item Hier Men Depoen Am teporis in agenda poenitentia,ideo non sati te praefigunt canone pro unoquom crimin

singulis dic ni qualiter numquod Mem: dum sit sed magis in arbitrio sacerdotia intiis relinquendii statuerunt, quia apud Deutantum ualet mensura te poris, quantum d

nec abstinentia tantum ciborum quantum ris, nec abstinentia tantum ciborti quantuirtificatio vitiorum, Ideoque tempora poeni

pro fide conuersatione fidelium poenite abbrevianda praecipiunt e pro negligenti telanda, pro quibusdam tamen culpis mo nitentiae sunt impoliti.

835쪽

innotescenda Pt etiam qu ri,Vtrum satisfactionis te cino-st imponenda De quo Theodoretus Canet s. q. et ea tu episcopus in poenitetionali suo sic ait-Ab abiormis.s in periculo mortis positis, puta inquire n. Infessio peccatorum: non the illis impo antitas poenitetiae, sed innotescenda, renicorum rationibus, ct eleemosynaria laratis, pondus poenitentiae subleuandum, si igrauerint. Si vero cou luerint,poenitetiaei sacerdote impositum dilige ter obseruet.

aeli praeli letium arbitrio Vnde cord , - .ies. ora paenitudinis habita soceratione cd O, id a sunt tuo iudicio, pi oti coni ersorum a-erspex 'ris esse deuotos Pariter etia habes aetati se uilis into itu in se respicere peria quor cuia cli, vel argitudii tu necessitateS.tate non est negandap uentia rei reconciliatis. Eadum etiani, quod tepore nece sitatis V ninda poenitentia vel reconcili dii Opeen rem bnde Leo Papa. His qui tempore necessita reiciali urgentis innant a praesidium pinni Arum Formmox reconciliationi Simplorat,nec satis-iulicis. O nterdicenda est, nec reconciliatio denega- a misericordiae Dei, nec me foras possumus, nec tepora definire. Eod si ira aliquam ne aggravati scant, ut quod paulo ante posse sub praesenti significare non valeant, testi eis fidelium circus antium prodesse debe- mulier poenitentiae ct reconciliationis Ontur beneficium. Ite Iulius papa, Si presby-ittentiam abnegauerit morient bus, reus, si marum: quia D ns ait una conuersus me ,

e saluus erit vera n. confessio ultimo tem Erech. io et esse,qui a non modo teporis seditior dis

is pector est, sicut latro probat. e s Ouod

836쪽

nisi necessitate. ir an Non debet tame preSby.er poenitentia Trem . ciliare inconsulto episcopo, nin ultima ne cogat Vnde in Cartha cocilio, Presbyterito episcopo non ieconciliet poenitente, nis te episcopo, vel ultima neces itas cogat Cque poenitentis publicum crime est,quod tam comouerit urbe, ante abii dam, se int pia aera Ecclesiae, manus ei imponatur. Ite Aurelii cortis . Si quis in periculo costitutus fuerit, dic sertiari diuinis altaribus petierit: si episcopu: fuerit, debet presbyteriosulere episcopulpericlitante eius praecepto reconciliate. In vero episcopo non poe ex communicatos, Cari. is d. liceps enitentes presbyter reconciliare.'

il. a. Carthaginensi concilio secundo statutum Cartha chrisma vel reconciliatio poenitent tu, P consecratio a presbyteris non fiat Ite, Ree re quenqua in publica missa presbytero cpuellaru tamen consecratio cosulto episecpresbyteriam fieri valeat. Vnde in Cartha C sc Has cocilio secudo, Presbyter incomito episco

gines non eos ecret chrisma vero nunquan

Carti xs ciat. Sicut prscepto ediscopi potest presbytmni iurare virgines, si e dic reconciliare poeniterani tis eiussit recipknta,qrit currens adpoenit

' praeue Nili morte Si a. quaeritur de illo, tui ad poenitentiarnans sacerdotem inuenire non potuit Sit sit: virum blatio eius lit recipienda Dicimi

inguia tuus, qui non confessus, ct testimonium hanum, non poterat venire ad sacerdoti praeoccupauit eum mors in domo vel inant pro eo parentes eius oblationem addent redemptionem pro captiuis.

837쪽

DISTINCTIO XL M, PECCATIS, FAE POST HANC

peccata remittantur Quod aliqua pust hac Matitari ..iremittantur, Christus ostendit in E Uange Lucata .. ,iait. Qui peccauerit in Sp. S. non remittetur in hoc saeculo, ned in futuro .Ex quo datiargi, sicut sancti doctores tradunt,quod quae eccata in futuro dimittentur Quae de enim in hoc seculo relaxantur: quaedam Vero par in futuro, quae quidem post morte grauant:

mittutur si digni sunt, si bonis actibus in haeaeruerunt,ut dimittantur eis. De illis et, qui Iant lignum foenu,stipulam, dicit Aug. quod

tribulationis transatoris inueniet, cremaedificia, quae secum portauerunt homines intem. Ait enim sic, Post istius sane corporis ii, donec de igne purgatorio veniatur ad dieationis S remunerationis: si hoc teporis in-lo spiritus defunctorum, qui aedincaueruntn, foenuru, stipulam, huiusmodi ignem di-r perpetiiquem alii non sentiunt, qui huiussae didicia non portauerunt, ut inueniat ignetoriae tribulationis venialiaco cremantem:

arguo: quia forsitan verum est. Sed quia es adcr, Saluus erit quati per ignem, contemnitur 's 3 vias. Grauior tamen erit ignis ille, quam quia i Cer otest homo pati in hac vita. Hic aperte in-ur, quod illi, qui aedincant lignum, foenum, arri, quaedam cremabilia aedilicia, id est, ve-

peccata secum portant: quae in igne emen io cremantur. Vnde constat quaedam venia-reata post hanc vitam deleri.

DI 3 citrus ali tard inpurgantur in gyra Bllo aute igne purgatorio ali tardius alii ci In Enericurgantur, secundu quod ista Sereunti ama 's. o. D

838쪽

argentum, lapi lcus preciosum, viro iiii curi sunt . ii iii solum de uel aeterno, qui crurus est impio in aeternuin se set u se illo id ibi is, quo pure aluintur qui sunt se ita. indi i cobini putest. Si per lignum,s uti lim, iam, venialia intelliguntur peccat n illulici sectus est, quin ni iliter non Pec et ter aedis alit alariani , ars eiritim e sophie si elicoluti sic incera a in lignum , foenum, si ii uiam

per in leni transibunt. Ad quod dicimux, uomni qui venialiter peccat, signum i ui ruitium e silica sic it e conuerso . non me contemplatur De uni diligit proximum, rab N a facit, e sit tali alii uiri, argent i Halpretiosum .su tamen iii ur i. inicii igitur coipiatio Dei inargento sueti topi oximi miri cito solitina spera sed illi clitium tu .ii liis citum, stipula in Deum crante in Plantur, eximum diligunt, opera bona saciunt: nec

aedificant aurum, ars enium, las tale Picti sn, R iis cat, quiue illa tria f.icit, victe. O ., es in D ci ci quom o lo placet i eo, inrisi redi te O i,ignum vero res i. stipula aceti iri his ea re iis secularium rerii, quam iiii icite coctis tuncupiditat ei, ut mitti sine animi dolore nol

839쪽

DISTINCTI XXI. italaec ergo aedificatis, qui cogita tritiae mundi luomodo placeat mundo , qui circa diuitias uodam carnali osse ei utenetur in tamen exilia beneficia facit, nec pro eis, aliquid fraul rapinae molitur. Ex eis ergo patet, quod noaomo simul haec illa aedificat. Illa enim aemtio perfectorum tantum est, qui non cogitate mundo,i sed tantum Deo: qui etsi veniali i. ad Cor. quando peccat, feruore charitatis ita absu-inei speciatum,sicut gutta aquq in camino ideo nu quam securia portant cremabilia. inferior aedificatio minorum est, qui non m nec, sed etiam niti ad placere cogitant. i ames proponunt. Si vero mundum propos, non saepe aedificarenti sed destruerent fun- , tum Assectiones ergo carnales quibus de biit domibue coniugi bus, possessionibus itati praeponant Christo, illis tribus significanuae in mentes perfectorum non cadunt, etsi

hi alia adimittunt.Incordibus vero minoruum durant usque in finem: qui cum talibus iis trai seunt: sed dissoluuntur in igne aptinerito fundamenti salui erunt, grauissima poenam sentient. Ex quo apparet quantariisericordiam exhibet Deus, ct quantam ibi

a severitatem et cum pro eodem peccato

grauius ibi puniat, quam hic. imo librundam cum aduectione. t

sorte dices illud esse accipienduna de poenas . li: i,n 6 de ipso peccato quod Gres, dicit quae dialogo ui di pia in futuro dimittenda Si noveram pre cap. lib. am habuerit quis, peccata omnia dimisi ai:sed poena forte remansit. Ideo sivere poe-

obiit, sine peccato transit. Si a vere poenion est in obitu, maculam portat quae nun-

delebitur. Qui vero aedificat lignum, foenu, ina,vere poenitet quia bonus est a charita, tem

840쪽

em habet, Et in charitate de hac vita transii

sine peccato traniit. Non sequitur.Veru qui

quia bonus est, ct charitatem habet, vere tet: tamen cum veniali peccato transit,qudeleuit paenitentia. Poenitentia n. non de peccatum illud, quod deserit homo Tale et peccatum saepe in hac vita non relinquitur vimine: tam vere poenitens est,etsi non deibus venialibus poeniteat. Potenim quis de

mortali ct de omni veniali paenitere, exceptvel pluribus venialibus quidem Sicut habe haritatena, 'nii vel plura venialia:quod cminalibus nullatenus esse potest. Est n. aliquirus charitatem haberis, sed adhuc quod aniditatis affectu amans haec secularia: talis ex subita morte opprimitur. In illo terreno a mortuus est, tamen saluabitur, a quo non absoluit ergo post hanc vitam ab illo purgat Constat ergo quaedana peccata se lauia, post vitam dimitti si vero desceria peceat illud

ligi voluissent auctores, cur magis commemsent leuia quam grauia, curn etiam grauium hic in expleta post hane vitam restet

Degenerali confisione, qui prosit. Post haec considerandum est, Quid prosi fessio illa, ubi singula peccata, quae quiscue fece primuntur. Sane dici potest,quod omnia cinalia semel saltem oportet in confessione enit, nisi aliqua a mente exciderint. Sed quia idelicta intelligit omnia, generaliter fastemefitere quorum memoriam habes: ct sic nihil ode sceleribus tuis. Venialia vero, quia innunbilia sunt, sufficit generaliter eonfiteri, nisi alsint frequenter iterata Perfectius est tamen e illa exprimere si vales. Ideo quotidie genera fit cofessio in Ecclesia,pro venialibus sciliceti

gatis, quae quotidie admittimus, ct prosiliri