R.D. Magistri Petri Lombardi Novariensis Episcopi Parisiensis : sententiarum libri IV. Quibus uniuersæ theologiæ summa continetur

881쪽

In libro Pandectarum. Basentire alitem probatur,quieuidenter non Lib. 23 A adicita. secundum illud in sponsa lib. eorumgσρrum,nsus exigendus est, quorum in nuptii adesi

ur. Intelligitur tamen patrantia constanti re

iidenter dissentiat item, Sponsalia, sicut num u. consensu fiunt contrahentium. Et ideo sicut leti iti ptiis, ita in sponsalibus patrisfamilias si- onsentire oportet quae si patris voluntati epugnat,consentire intelligitur. ERRORE QUI ET AC VAT CONSENSUM. DI XXX. A talum eoactio impcdit vel ea cludit con-nsium, sed etiam error Non autem omnia consensum inpedit. Est enim error alius ax, alius fortunae, alius conditionis, alius alis Error personae, quando hic putatur,mo ille, Se si alius Error fortunae quandour esse diues, qui pauperest, vel e conuerso. conditionis, quando putatur esse liber, qui est. Error qualitatis, quando putatur esse Grat. o. i, qui malus est. Error fortunae qualita mnia habe niugii consens iam non excludit et Error ve xy qi aditionis coniugalem consensum Uqcuat, i conditione postmodum tractabimus. Erioque perminae consensum coniugalem non tit ut si quis heminam nobilem in coniu- petat, de pro ea alia ignobilis tradatur ei,st inter eos coniugium, quia non consensit

istam, sed in aliam ut siquis promitt*rete venditurum aurum , ct pro auro osser- hi aurichaleum, d ita me deciperet, nun- licere consensisse in aurichalcum nun volui eruere aurichalcum nec ergo in il-msensi quia consensus nonnisi volunta-: Sicut ergo error materiae excludit consen- ita in ioniugio error personae. Sed obiici Genas d

882쪽

st colusium, eum non in eam, sed in Raches senserit Sed tibi factum et i,in mysterio se non improbEtraditur loci, Poeno trifi

non potest renuntiare priori conditiora et errauerit. Nec error qualitatis odi quis uixorem meretricem vel corruptam, quam esse casta et ves virginem et immo est ea dimi

Au a P minis aliquid aedendum est de modo bis tam latu i qui inter Mim ita Ioseph intere

iiii 'aliter iuberet eost ne consensisse in salem societate, o ter de alteroseu

883쪽

ti geret quod virginitate seruare vellet nisi liter inspiraret: sed illam voi in tace et bis presierant, postea vero ex pre erunt, hintate permanserunt Consentit ergo Maria itale societatem, seu non in carnare opu- si de eode specialiter Deus praeciperet cui' asilio in iram tale consensit copiarum, quia late seruare volebat: ideo non aliter co- in coniuga em societatem, misi an harai silium habuisset de qua Aug. sic ait B.Ma posmi se seruaturam votum virginitatis, hi est e, sed ipsum votum non expressit in Q re gi sectate et se diuitiae dispositioni: pro PQ fuit se per M. um 6. S

uram vir em, nisi Deus aliter ei reuela habetur x .mmittens ergo virginitatem suam diuinae q. r.ea Sus ioni, consensit incarnatam co utam, non at parvis

petendo, sed diuinae inspirationi in viro Cum ergo,:diendo postea vero limul cum viro labiisit, uterimita virginitate permansit. crvo peis humanter eosfuit coniugium. C quos, ut ait Aug. pertactum fuit coniugiit Capar. lib. i. alii quide non in significatione, sed in Lan de nupti io

Sanctiora sunt n. coniugia pari voto con I et V m Vnde Aug. Quod Deo pari voto laon Ct oueratis, ambo perseueranter reddere de Iris ''

a quo proposito si lapsus estitie,tu saltem ra. Non quia pariter teperabatis a comix-irnali ideo marit' tuus esse destiterat imonio sanctius eo niuges manebatis, quantora concorditer placita seruabatis. Perfectuit Mariae Ioseph coiugium in sanctitate.

umetia fuit secundum triplex bonum colem,scit prolem sacramentum. Omnem. umbonum, ut ait Aug. impletum est in il-

ntibus Christi: fides, proles, sacramentium.

cognoscimus ipsum Dominum i Fidem '

illum adulteriit,sacra metum quia nullum C ire niln

884쪽

diuortire. Solus ibi nuptialis concubitus ne quia in carne peccati heri non poterat sine da concupiscentia carnis, quae accidit expis nequa concupi voluit, qui sine peccato ferat. Et licet non intercesserit coniugalis cotus, coniuges tamen vere fuerunt mente

I AD LA carne, sicuto paretes quamuis Ambr dii minia thi, fectum fieri coniugium per carnalem copue v. p. cauet omnis inquit, matrimonio coniunctio in mim. tur spiritualis. quam confirmat Sperficitectorum commixtio corporalis. Sed intedum est, coniugium perfici commixti onerali, non quant una ad veritatem vel sano

coniugii, sed quantum ad signifieationen perfectius unionem Christi de Ecclesiae tui rat. De causis inali coniugii. Exposito quae sit afficiens causa matrimosequens est ostendere ob quam causam sodebeat contrahi matrimonium. Est igitu causa matrimonii contrahe di principalia tio prolis,propter hoc n.inst tuit Deus ''

sh inter primos parentes, quibus dixit, multiplicaminis c. Secunda est , post,

C T-Z, Adae vitatio fornicationis. Vnde Apost ifornicationem unusquis id habeat uxorea unaquq p habeat virum suum. Sunt Qq

sae honestae, ut inimicorum reconciliatio, redintegratio. Sunt etiam Saliqeausae mi nestae, propter quae aliqualido contrahitu

ri mulieri . pulchritudo, quae animos an flammatos saepe impellit inire coniugium leant suum explere desiderium. Quaestus qdiuitiarum possessio frequenter est coniura: alia multa, quae cui cis diligentiam ad facile est discernere Nee est assentiendum dicunt non es e coiugium, quod propter hos minus honestas contrahitur.Cqnsta i

885쪽

coniugium fieri ex communi consensu veri praesenti expressi quamuis amor ad hoc atit. Cuius rei documentum praestat lacob, ichel de eo ram facies, venusto aspectu ama- mo multum diligens ait, Serviam tibi prum Genesis e. t annis. In Deut onomio etiam legitur Deut. et tibi eris in medio captiuorum mulierem pul- , adamaueris eam, voluerisque uxorem , introduces eam in domum tuam, c. V od malussitis non contaminat sacramentum. Ecet fine non bono contrahatur coniugium, o species contrahentis mouet animum,coma tamen bonum est: quia vita mala et in Druersia alicuius sacramentum non con-at. Habuit autem coniti tum Mariae&IO- oia causas speciales, scit. ut virginiolatio vi hut iide. rintaretur, o ut diabolo partus celaretur ut Maith. i. . esset testis castitatis, defendens eam abiti- suspici obis, ne adultera damnaretur.

iliae ede bonis eo niugii quae sint, ' qualiter re tum excusent, lice dum est. Tria sunt prin h. e a li, ier bona coniugii. Vnde Aug. Nuptialebo i senapa.hi partitum est, scit fides, proles, sau amen- in fide attenditur,ne post vinculum coniuim alio vel alia coeatur In prole vianaan- ipiatur,religiose educetur. In sacramento,aiugium non separetur, ct dimissis vel diae causa prolis alteri coniungatur.

De dupliciseparatione. Biratio a gemina est, corporalis scit. ct sacra illa: corporaliter possunt separari causa fore, Atth, i se, onis, vel ex comuni consensu eausa religio 'ae ad tempus siue uso in finem. Sacra metali-ro separari non possunt dum vivunt , si legi-oersonae sint. Mane in vinculum coniugale inter

886쪽

inter eos, etia si alii a se descendentes adhaeVnde Au v scpadeo manent inter viventea inita iura nuptiaria, ut potius sint intersecges etia separati, quam cum aliis qui b adha

Ite, Manet inter viventes itio id icon galculuna, i, nec separatio, nec cum alteros, ppossit auferre sicut apostata anima, velut d

iugio Christi recedes, etiam fide perdita . sactum fidei no amittit, quod sauacro regenera accepit. Redde retur n. redeunti, si amitiis ... dens. Habeta .hoc qui recesi erit cum ululi pu plicii, non ad meritum premit Ite .ubu'x ex consensita ab usu carnalisco neu pracentissipetuum continere, absit ut vinculum inii coniugalerumpatur, imo firmius haeret, i gis ea pacta secingerunt: quae charius concorseruanda sunt, non voluptariis corporum sed voluntatis animorum affectibus. Et at

quod tertium bonum eoniugii dicitur lac tum: non quod sit ipsum coniugium ausdem rei sacre signum est, id est, spirit separabilia coniunctionis Christi tecrHaec tria non a prat omni coniugio Et est sciendum, ab a quib. contrahi conm haec tria bona non committantur. De est nubi vir cum alia, vel mulier cum alio coit. Figo bonurita coniugio ad , ret,ut ex eo si auplius comendetur coniugi cim: si non sit de annihil e tur. Quaen ad illera est,non ideiunx non est: modi coivnx non esset, ad uir foret. Quod cummi, culpa committitur factum vero non casscitur. Bonum quocti proiomnibus adest coniugib. Quidam n pari votinentiam seruant. Alii prostatis defectu trius rei causa generare non valent. Nec metia, qui prolem recipiunt, bonum prolis lidiam bonu prolis dicitur non ipsa ples, cl

887쪽

.uae ad religione non refertur: imo ad haere i successione: urcum quis haeredes terrenae

ionis habere deliderat sed spes ac de ita

a proles ad hoc quaeritur,ut religione in folMuli ergo prole habent, qui tamen bon sret: nec ideo tame coniugi uesi e desinit a. tum vero ita inseparabiliter coitigiolata et 'arum personaria, et sine illo conitigium no eatur, quia semper manet inter viventes si conria gale utetia interueniente diuortio attonis causa, coiugalis vinculi firmitas no r. Vbi vero non inter legitima personas hitur coniugi una, non adest, qua boni ,

ruri a clamentum quia potest solui talium Ii,de quib post dicetur. v d vero coniugiureos, qui co iugali assectu non tam e gratia dexplendae libidinis causa conueniunt: nec birii, sed coiuges appelletur ostedit Aug. i

solet quaeri. Cum masculus 'foemita a nec D lib eboratus nec illa uxor alteri sibimet non filio no coniug

re adorum, sed pro incontinetia soli 'eon si in princ. causa copulatur, ea fidenaedia, ut nec ilia: Diruml: AE tero,nec ille cum altera faciat id:virum nu- at vocadae. Et potiori aste non absurdo hoc iri connubila sit,scue ad morte allicuius eorureos placuerit:&prolis generatione,quamaea cauta coniuncti sunt non tam evitatae

vel nolint sibi nasci filios, ct etiam opereliquo agapi, ne nascatur. Caeterum sives vis, vel unum horia defit,no inuenio quom 5

nuptias appellare possim Et n.si aliquam tepus adhibuerit, donec aliqua dignam hois aut suis facultatib inueniat, qua in colu- ducat: animo ipso adulter est: nec cu illa quan uenire, sed curista cum qua sic cubat, i cui habeat maritate cosortium. Ecce coniuges cur, qui solius concubit causa conueniunt,

888쪽

non vitent.

De his quipmurant retae asterilitaris De nupet di Qui vero venena sterilitatis procurant neoncu ob. L iuges, sed fornicarii sunt. Vnde Aug. Aliqca as,io. T. eousm peruenit hic libidinosa crudelitas,udo crudelis, ut etiam venena sterilitatis pria a nihil valueritas, concceptos siet us intelra aliquo modo extinguat vel fundat, v c prolem suam prius interire quam vivere: ivtero vivebat, occidi antequam nasci. Pr ambo taIessin coniuges non sunt desisti ai a fuerunt, non sibi per connubium sstuprum potius conuenerunt. si vero a i noti sint,audeo dicere, aurilla quodam

meriti meretrix, aut ille adulter uxori S. .

.. CE Udo it homicidae quiprocurant abor Hie quaeri solet de his qui ab orsum proe

quando iudicentur homicidae, vel non. Tu

Au ....to' 'rium dii homicidium pertinet, quanti matum est ri animam habet, ut Aus sunt

asserit. Informe autem puerperium,ubi

. . icissimi r Dicit etiam us quod informe puerp h. quast. eae nuntiab*xanimam ideo*multa turpeeui inter resa redditur anima pro anima.Sed iam format ..is. t. pori anima datur, non inconceptu corpo scitur cum semine derivata. Nam si cum s anima existit de anima, tune' multae a quotidie pereunt, cuin semen fluxu non P natiuitati Primum oportet donum compari, sic habitatorem induci. Cum ergo linea Dra agompacta non fuerint, ubi erit anima. Icistola uisis ron ad Algasam, semina paulatim formanii quasion utero: tamdiu non reputatur homicidiua tuo. nec elementa confecta sua ymagines memsuscipiant. Hi5 apparet tunc eos homicida

889쪽

trium procurant, cum formatum est, a-am puerperium.

e excusatione coitus quasilper haec bona. Era haec tria bona in aliquo coiugio simus

unt,ad excusatione coitus carnalis valet. ii seruata fide thori causa prolis corruges iunt, sic excusatur coitus, ut culpam noumando vero deficiente bono prolis, fideritata conueniunt causa incontinet latanon satur, ut non habeat 'ilpam, sed veniale.us. Coniugalis concubitus generandi gra- habet culpa Cori cupiscetiae vero satianta me eum coniuge propter thori fide suemibet culpam. Ite hoc quod coniugati victi iste tia, tunc urire uice, ultra necessitatem procreandi, ponam in his pro qui b. uotimus. Dimitte nobis debita nostr 1, CVbi ona desunt, fides scit pro es, non videtis defendi acrimine. Vnde in sententiolis thagorici legitur. Omnis ardentior ama Maraius. 5priae uxoris adulter est. Item Hiero. Sapies Nire et in amat coniuge, non affectu: non regnat in '

eius voluptatis, nec praeceps fertur ad coire

ihil est foedius, quam uxorem amare qu*siliam ina . . m. Qui dicunt se causa humani generis v- a iungi, imitentur saltem pecudes ex post aenter v oris intumuerit, non perdent fi-d amatores la uxoribus exhibeant sed malem in matrimonio opera liberorum cor

ni, voluptates autem quae demeretricum ibus capiuntur, in uxore sunt damnatae.

indulgentia Apostoli, quomodos accipienda. Dconcubitus qui fit causa prolis culpa caret: DC post. secundum indulgetiam permittit pilait Hoc a.dico secundum indulgetiam Cutatur venia, nisi culpq Per hoc etiam quida e volunt nuptialesse peccatu . Sed ut prae

distum

890쪽

dictum est , indulgentia alia est concession permissionis. Egerat Ap st de nuptiis,&3nali coiture cadu trun 3 retulit ill*d Hoc secundum indulgentia. Indulgenturm .nus eundum concessione, ecoo cubitus nupti: fit tanti causa prolis Concubit' vero qui ter necessitate gener adi ob incontinent a Betur secundu permissione: quia ibi est ali pa sed leuis: ideo dironi tibetur, nec cocedi permittitur: quia non est laudabilis, sed, Glo ord ad De hoc Aug. iic ait. Forte aliquis dicet, Si iid,' Cor, T e celsit Apost.ergo peccatu sunt nuptiae hoc 'I venia, otii pecca conced: tur 'Planditias scrum' per militi cuna im venia audeo dicere est , veniam nariam concede Apos . conclattendit coniugatoria, ubi est in continent Ium. In continetiae mali est iu vir cognos re etiam vitrea necessitate procreandi libe

ct ibi est nuptiaria bonum Non n.quia in8 tia malum est , ideo coniugi u. Vbi est con praeter intentione generationis non est inori propter illud malu culpabile est hoc sed illud maluit veniale propter bonum Au,. in lib. iq; non t*praehendit Apost sed malum ide bono eon De Vi T. Ide, Concubitum qui non fit eaus tom si tame non sit nimius, ut impediat tepora: rationi debetur nec imina utetur in eum viel cotra natura Concubitu n. necessarii

generandi, in culpabilis, ct solus nuptialii vero qui ultra necessitate Fgreditur,non sed libidini obsequitur: in hocmo exigere dere coiugi ne fornicetur, ad si ingestine ro ambo tali cocupiscentiae subiguntur,ri quae non est nuptiaru:cuius delicii no sunt e. id c , ii hortatrices, sed deprecatrice . Decus qui

gale est castitas a creandi reddendi cari: