R.D. Magistri Petri Lombardi Novariensis Episcopi Parisiensis : sententiarum libri IV. Quibus uniuersæ theologiæ summa continetur

891쪽

aoc est opus nuptiaruna, Dab omni re Cer T, e dita post .dices. Non peccat virgo si nil ' ',

mergo culpabilis favniat gen Vrandi In - ocubitus,qui proprie nuptiis imputari,

et quid secundum venia concedit Apost. nisioniuges debitum carnis ea poscunt,nsi pro- vpiuntate, sed libidinis voluptateZquae in asmo propter nuptias cadit in culpam, sede nuptias accipit venam. Immoderata er-;ressi' secundum venia conceditur. Quo hine laudabiles sunt nuptiq. quia etiana il- non pertinet due ignosci faciunt propter n. iste cocubitus,quo seruitur concupisce Aet, cap.Ictur,ve impleatur feetus, que postulint nu lib. V contra omnino ergo in genere suae nuptiae bonae rum Araumasa fide thori seruant , prolis suscipiendae

trunq; sexum commiscent, impietate semis horret Sanctitati etia coniugi nec co-

fidelis obesse potest, sed potius fidelis Adest, ut Apos .docet. Ex his ostenditur. t con i cor tibi ut eausia prolis tantun, coueniunt, vel qui ibus debitum reddunt defendita peccatois coniugij, bonum Unupyiale Sin. absque, non posset fera coctabitus coniugalis, non isset Dominus post diluui paruos copulari, Criseites multiplicamini cum iam sine Gen. p. econcupiscentia non possint coriim steri. od novim lectatio carrum peccarunnitit Hrt aliquis dicet, omnem carnis concupi-m dc delectatione, qui est in coitu, malam eccatu quia ex peccato est inordinata. dicimus illa concupiscetiam semper maluia foeda est, ct poena peccati sedio semperim est Seph n. deIectatur vir sanctus secun-rne in aliqua re, ut requienedo post labo-ido post eiuriem nee ii talis delectatio estim, nisi sit immoderata Sicct delectatio I ii quae

892쪽

c et ea . io quae fit in coitu coniugali, cui assunt illa tri adimerro et peccato defenditur. Videtur tamen B. Gresnt osse ter sentire, scit quod sine peccato non post 'g' earnalis commixtio dicens. Vir cum proprii

iuge dormies, nil lotus aqua ecclesiam intridebet sata auis diuersiae hominum nationes ire diuersia sentia iit, alia custodire videatum auorum tame semper ab antiquiorib. si post admixtione propriae coniugis, rificationem quaerere, ab ingressu Ecclulum temperare. Nec hoc dicentes culptamus si e coriagium: sed quia ipsa licita coniugis sine voluptate carnis fieri non Lacti loci ingressi est abstinendum: quia ipsa ine culpa nullatenus esse potest.

Dete mat alit itatem.

Hoea. De praediectis obviet, intelligenitiis, qui non gratia prolis canueniunt, voluptas non est sine peccato. Et vix aliriri possunt adhuc amplexus carnales equi non interdum coueniant praeter int

jι ,isu sit Ecclesiae abstinenduro est. Et quod

infinis Sqndumst stare consequenter ostenduero ita sua coniuge , non cupidine volptus, sed tantum cieandorum liberorutitur, iste profecto, siue de ingressu Ecde sumendo corporis domini ei mysteriti dicio relinquendus et quia prohiberi a debet accipere, qui in igne positus nesCum vero non amor procreandae soboluptae dominatur in opere comixtionis, coniuges etiam de commixtione sua, in fleant. Tunc auteni vir, qui post admixtionii iugis lotus aqua suerit, etiam sacram comunem valeat accipere, cum ei secundum pC

tam sententiam Ecclesiam licuerit intrare, s

893쪽

aetat mulieri, ut caput corpori, est enim vir )C' T anulieris, in soluendo tamen carnis debito im Ideo Apostolus viri it pariter praecipit ausa sibi inuicem subiici,inq:riens Virde- reddat uxori, similiter ec uxor viro quia non habet potestatem sui corporis, sed vir: C vir non habet potestatem sui corpo mulier: quia nec mulier ad alium virum, id aliam mulierem potestatem sui corpo-t:nec vir ad continendum,nec mulier po- habet sine mutuo consensu, sed alter ala testatem habet corporis, ut poscentias- liceat alteri negare debitum In hoc enim Aurin libriat, quia nec viro, nec mulieri corpus su de bono con-

alii tradere sed sibi in uiciem debitores iuga v. ό inae causa, ne peccandi detur occasio Persom. 6.m dominium tollitur viro, sed vitiunx.enim sibi coniugati non solum ipsius se ominiscendi fidem liberorum procrean- ausa quae prima est in ista mortalitate fo-

iterum etiam infirmitatis inuicem exei- id illicitos concubitus deuitandos, mu-odammodo seruitutem ut etsi alteri eo-tinentia placeat, nisi ex alterius consensuit. Ad hoc enim neuter habet potestatem ris: quod adeo verum est,ut etiam quod A um procreandorum , sed infirmitatis cicentiae causa expetit, vel ille de matrimo-ula, non sibi alterutrum hegent, ne perant in damnabile corruptelas. Redderentum coniugale nullius est criminis:exin ultra generandi necessitatem, culpaelis. Fornicari vero vel moechari, punient

uinita

894쪽

esu d neuter continerer eat, ns ex commum con Quod vero sine consensu uxoris vir cor non valeat, subditis probatur testimonijs. Adfinem Aug. Si dicat vir,Coeinere iam volo,Nolo tW v. ver non potest. Quod n.tu vis,illa non vult. Ni su8.lom, 8 percontinentiam tuam illa deb et fieri fornSi ali nupserit te vivo, adultera erit. Non DF.is A lucro Deus tale damnum compensari. RecEAciamt, . bitum, si non exigis, redde. Pro sanctificiter feei a Deus tibi eo putabit, si non , o tibitur,exigis. sed reddis, quod debes,vxori.Id cundum verba Apostolica, etiamsi vir eoi voluisset, tu noluisses,debitum tibi reddgeretur: illi Deus imputaret continetiansuae,sed tuae cocederetur infirmitati,ndinirium caderes. Quisquis ergo copatiens infivxoris reddit, non exigit debitum aut si propriam infirmitate ducit uxorem planitius,quia sine uxore esse non potuit,quana quia duxit,securus expectat die nouissimi una sola causa es potest, quare ad id quont, non modo non hortaremur, sed etiari heremus implere si is orte tua coniunxi suscipere, animi vel carnis infirmitate re Nam voventa talia non sunt a coniugati consens, voluntate communi, di praefactum fuerit, magis est corrige da temeripersoluenda promissio. Non n. Deus exigi eas alieno aliquid voverit, sed potius usur Aug. in ii. Laat alienum. Ide Apostolus nec ad te pus, de nuptitie, orationi , nisi ex consensu volui taediugeri

coracus' chi , inuice fraudari debito.Ide, Manifestum ei

luisse .ge obmina sub viro esse, ut nulla e

qu abstineti et causa voverit, reddantur ara in quis author fuerit vir permittendo. Nani curesio. Num 1 catum eiusdem viri pertinere voluerit Ieri

. c. p. t. permiscrit, ct postea phibuerit: non indiu

895쪽

aulier quod voverat , quia permissa iam pri', fuerat. iri dixit esse peccatum, quia abnuit prius concesserat: non si mulieri ex hoc tu tedit, ut cum priua vi rei cocesserit, postea i buerit cotem natur. Ex his apparet,quod virulier continetiam Deo offeriae non potest si- muni consensu, nec alter alteri debitum ne- lebet. Si vero quislibet eorum alterum a suobsoluerit, ad praeteritam seruitute nunquid re poterici Hoc n. videtur Aug. supra vom Quibusda videtur, quod mulier non discei domo viri, quae viro permittente contine-rouerit vel promisitrit,eo de prohibente solion valeat: hoc propter dignitate viri,qui out mulieris. Sed melius hoc intelligitur inita, ubi vir concedit mulieri vovere contiam, ante votum prohibet implere. Si ve-oitum mutauerit no potest reuocari,secun illud, Qui uxorem suam velare permiserit, non accipiat, sed si imiliter conuertatur. Quibus temporibus cessa issimista coitu. C:et debit una poscenti semper at soluendum, In lib. de qu. cet tamen qualibet die poscere. Unde Aug. nouis ver. iiano cum uxore sua aliquando licet conue test . . cap. siquando non propter processionis n. dies, ira, in eisiniorum aliquando non licetesiuenire: quia term Ved

talicitis abstinendum est, vi facilius impe ' ' 'aossit quod postulatur. Ide, Quotiens n. vel , latiuitatis, vel reliquae festiuitates aduene bis ad Cor. non solum a concubinarum consortio, sed a proprijs uxoribus abstinere. Idem Amb. Si procreandorum filiorum ducitur uxor nonum tempus concessum videtur ad ipsum v-

quivi dies festi de dies processionis, re ipsa

conceptus re partus iuxta legem cessiare v-:arnis his debere temporibus demonstrant.

Huronymuspidetur dissentire apraemissis D

896쪽

m L IN EAE IV.Fierinerm Illi autem, quod dictum est, reddere debis vigium non esse peccatum videtur obviare quod Pascha de lao Quieti iam uxori debitu reddit, vacare iace Setrait testorationi,nec carnes agm edere. liena Si

A X propositionis ab his, qui uxores suas tetigitum si omedi non poterant quanto magis panii, coelo descendit, non potest ab his, qui coniupaulo Ante haesere comi exibus, violari atqtingi non quod nuptias condemnemus,sed forempore quo carnes agni manducaturist vacarei carnalibus operibus debeamus. Hpitulum maxime administros Ecclesiae per videtur: quibus non licebat sacra officia celiato mysteria tepore coiugalis amplexus qupraesentia Spir. S. non datur. Vnde idem alti nubia legitima carent quidem peccatos men tempore illo quo coniugales actus gerepraesentia Spir. S. dabitur, etiam si Prophe videatur, qtii officio generationis obsequitidi simbi temporibus nons icere randam tu his Nee lum in opere carnali obseruandi tempora, sed etiam in celebrandis nuptiis: ldum illud , Non oportet a Septuagesima usOctauam Paschae, re tribus hebdomadi prstum S.Ioannis, ab Aduentu Domini, sqqEpiphaniam celebrare nuptias Quod si fit,is Tisi fuerit,separentur. Item, NicolausPapa, Ne

eon uti rem ducere, nec coniugia facere quadrages Euharo tempore conuenire posse uno modo arbitrc

DISTINC T. XXXII re minis Vaeritur hic de antiquis patribu a,qui plu

ecurrat Umurleguntur habu :sse uxores vel conculnuncparet utrum peccauerint Ad qu od dicimus, Pro

tate temporum varia inuenitur dispensati di toris. Ab exordio enim tempori inter an tum, Adam scit. Euam inchoatum es

897쪽

m, Deo per os Adae dicente, Homo adhaere sera et, a

tori suae , ct erunt duo in carne una: dc secura, inchoationis modum inter duos tantum per:m succestionem temperum contrahereturgium, si primi homines inobedientia perent. Post eorum vero copulam fili de filiae eo-natrimonio coiuncti sunt, sed unu et uni tan Ideo autem fratres sororibus tunc sunt co i, quia non erant aliae mulieres vel viri quida filii vel filiae iungerentur. Primus omni amech dii a legitur limul habuisse uxores '' in eo arguitur, quia pro expletione carnalia' talis id fecisse perhibetur. Postea vero cum ene omne homines falsis diis seruirent, in cultu Dei permanentibus , consultum eo plures in matrimonio copulare sibi ne lucis deficientibus, cui lux notitia Dei de- t. Unde Abraham vivente uxore ad ancis Geus c. iatrauit, ex ea genuit Iacob etiam liberis illisse copulavit. Et filiae Loth patre ebrio in Cum enim caeteris in idololatria relictis, Gen. p. iam illos eius in peculiarem populum ii 3 Q. minus elegisset, rit una multarum foecundi Gera ivssu ulterum populi Dei multiplicatio quaere Derum( T qequia in successione sanguinis erat successio,nis. Vnde etiam in lege maledicta erat steque non relua luebat semen super terram: etiam sacer litibus coniugia decreta sunt: in succession familiae, successio est officu.)rgo Abraham vel lacob deliquit , quia prae orem filios ex ancilla quaesiuit nec illorum plo praeter coniugale debitum, foecunditati atqiua licet alicui quaerere, cum illor una igia nostrorum aequentur virginitati: de im-:ratus usus coiugii nostri temporis, turpituri fero imitetur fornicationis illius teporis.

898쪽

tur quod plurib foeminis utebantur: nee natura hoc faciebant: cum non a seruiendi sed gigne odi hoc facerent nee contra mori o tempore ea fiebant nec 'tra praeceptuncap. q. lib. pulla lege erat prohibitum idem, Obi jeict

at. contra iob quatuor uxores: quod quando imos eri

UMm, S men non erat. Sic Patriarchae coniugib. ext 3-iom 6 ctibus semen suum miscebantur,non conculti a perfici edae voluptatis, sed prouidentia Iasi eandae suecestionis: sicut Apostoli auditori admiranti b. doctrinam sua condelectabant aviditate consequendae laudis,sed charitati Idem de otiande veritatis. Ide alibi Antiquis tempori cessi'β L adhue salutis nostrae mysteri velaretur iux eio propagandi nuptias contrahebant, no libidine, sed ducti pietate: qui multo faciliutinere possente vellent. Vtebantur ii conii in plures uni viro habere licebat quas easti hebat, quam num cunaim quilibet istoruna: ibus videmus, quod secundum venia conce ,-cor, .. post . Habebant n. eas in opere generandibi: Re inorbo desideri j. Ite Ambr.Dixit Sara ad At

e simp* Eveeeonclusit me Diis ut non paria. Intra erari illam meam, ut filium facias ex ea re ita est Considera primum quod Abraham ani

(' i' Moysi,ctante Euageli una fuit. Non ergo in comini sit Abraham, sed lege praeuenit. Norn. interdicti: m videbatur. Secundo conside non ardore aliquo vagae succensus libidinia petulantis formae captus decore, ancillae cotmo coniugale posthabuit thorum: sed studici Tendae posteritatis, propagandae sobolis a Gen. Ip. post diluuiu raritas erat humani generis erareligionis. Deniq; Loth sancti filiae hancca. quaerendae posteritatis habuerunt, ne genus ceret humanti: ideo publici muneris grati Uata culpam praetexti: Re Aus. Iustus quamvi

899쪽

lissolui isse eum Christo,in assumit alitiae-Aon cupiditate viue di,sed officio consuletat,neat quod necessiarium est propter illos. Sicri sceminis iure nuptiarum officiosum fuits vir et non libidinosum. Quod n .est cibi ad hominis, hoe est concubit' ad salutem hu- generis, utrunca non est sine delectationeli, quae in modificata, ct refrenante tempei in usum naturale redactaalbido essen opo-Eodi .in sustentando vita illicitus est cibus, quaerenda prole fornicarius vel illicit con- ' desse est in cibo licito immoderatior appe-h.e .in coniugibus venialis ille concubitus. mprafertur rirginitas Ioannis castitati Abraha Bad vero castitas virginalis non praeferatur in o coniugali castitati Abrahae, Aug. ostenditens Sicut non est impar meritum patientiae 2 pr dero qui passus est,ctin Ioanne,qui passus non 'I

c non est impar meritum continentiae in Io ix qui nullas expertus est nuptias, in Abraha, ios genuit. Nam illius coelibatus, istius co-am,pro teporum distributione Christo mili unt: sed continetiam Ioannes in opere, Abii in solo habebat habitu Melior est a casti-eelibum, quam nuptiarum: quarum unam ham habebat in usu, ambas in habitu Caste coniugaliter vixit Esse a. castus sine in Hiero. Ab a potuit,sed tunc non oportuit. Item Hieron contra Dui- ignoret sub alta dispelatione De omnes re niansom, ML nctos eiusdem fuisse merit ,cuius nuncChrii sunt O Quomodo Abraham ante placuit inisor,io agio,sie nunc virgines placet in easti tale. Ser-: ille legi cli tempori suo serviamus mos legimpori nostro , in quos fines seculorum deuent. Ex his apparet,quod sancti Patres ante e Gen.3o e sine peccato plures habuerunt uxores vel cOnas .Eas enim nunc uxores appellat scriptura,

900쪽

nune eoncubinas Rachel tamen&Lya arxores fuerunt, non concubinae.

Si quis opponat, quod fide thori non eri Ii patres. Dicimus,in hoc seruaste si 'cilicnon aliis, sed propriis uxoribus vel ancilli bantur. Ecce quae fuerit consuetudo inhar esse is 'teg*n', Legis vero tempore interdixit D uini a c- nalem copulam fi ri cum matre eum m

cum sorore, cum nepte, cum a Tita, curiam

ra,cum nuru, Saliis quibusdam Permisit diuortiu fieri dato libello repudii in quo amith. ib. brum qi causas, pro quibus uxorem repudiab: misit aute alia traducere dato priori libello propter duritiam cordis en rumpermulsin stus dicit, non ut concederetur dissidium tolleretur homicidium Permisit fieri malarent peiora re hoc permitte do non Dei ut demonstrauit,sed in peccatore minuit culi Cui licebaulum habere vel non. Sed nunquid sub lege licebat habere plure Peut T. res Audi quid scriptum est in Deuter. Non bit rex uxores plurimas, quae alliciant an in .Ret, iij ius. Super quem loeumat Aug Manifestum

et lomonem hoc praeceptum transisse David

D ut. ij. id rq habuit, nec praeceptum praeteriit Pi Misistibi sun est enim regi plures habere, no plurima j abii, A. alii Mant animaria, naultiplicare Cum tam ditur, Vt non eleuetur cor eius: alienigena hibitum esse videtur. Veruntamen multipli.Rog. r. Aprum generaliter prohibita est. Permissi sal autem regi plures habere, sed non multiplVeniente autem plenitudinis tempore quost gratia ubi Mest dilatata, reducta est lex uirum ad prioriem honestiorem minstitutionivnus uni in figura Christi. Ecclesiae eoniitur. Nec quaeritur electio muneris in succet